GEBRUIKERSHANDLEIDING LETTERSTAD
INHOUDSOPGAVE Gebruikershandleiding Letterstad... 1 1. Indeling Letterstad... 3 1.1 Beschrijving en inhoud van de leerroutes... 3 1.1.1 Inhoud blokken Leren Lezen (blok 1-5)... 6 1.1.2 Inhoud blokken Zelfstandig Leren Lezen (blok 1-5)... 7 1.1.3 Inhoud kernen Veilig Leren Lezen (kern 1-6)... 8 1.1.4 Inhoud blokken Leren Lezen - Verder (blok 6 10)... 9 1.1.5 Inhoud blokken Remedial Teacher (blok 1-6)...11 1.1.6 Inhoud blokken Letterbord (blok 1 10)...13 2. Starten met Letterstad...15 2.1 Inloggen als coördinator...15 2.2 Kies de leerweg...15 2.3 Lessen klaarzetten...16 3 Oefenen met letterstad...17 3.1 Inloggen...17 3.1.1 Oefenen vanuit het leerlingenaccount...17 3.1.2 Oefenen vanuit het coördinatoraccount...17 3.2 Benamingen in de opdrachten...18 3.2.1 Letterflats...19 3.3 Leren Lezen...20 3.4 Leren spellen met Letterbord...21 3.5 De leerling aan de slag...21 3.6 Beloningssysteem...22 4 Resultaten en analyse van vorderingen...23 4.1 Inzien van resultaten...23 2
1. INDELING LETTERSTAD 1.1 Beschrijving en inhoud van de leerroutes Leren lezen Letterstad (LS) is de gedegen route om te leren lezen. In kleine stappen worden eerst alle letters aangeleerd. Er wordt begonnen met de drie klanken die ook een woord zijn: au, ei, ui. Vervolgens worden de lange klanken, medeklinkers, korte klanken en overige tweetekenklanken aangeboden. Door te starten met de ei, ui en au leert de leerling dat dat zowel klanken als woorden zijn. Het blok is zo opgebouwd dat er na het afronden van een groep letters altijd getest wordt of het volgende al bekend is. Is de stof bekend, dan zal het programma automatisch dat gedeelte overslaan en doorgaan naar een deel dat onbekend is. De leerroute LS bevat 10 blokken. In blok 1-5 worden alle letters aangeboden, vervolgens wordt in blok 6 gefocust op verwarrende letters, zoals het verschil tussen b/d, n/m en komen de stomme klanken en openlettergreep op het eind aan bod. In het laatste blok wordt er een begin gemaakt met het lezen van zinnen. Zelfstandig Leren Lezen (ZLL) heeft dezelfde lettervolgorde als de LS weg. De stappen die genomen worden zijn echter veel groter, dit is bedoeld voor de snellere leerling. Via de instapleertoetsen kan worden bepaald of een leerling Leren Lezen (LS) of Zelfstandig Leren Lezen (ZLL) gaat volgen. Met deze route kunnen ook uitmuntende leerlingen aan de slag die een stapje sneller kunnen dan de rest van de klas. Ook deze weg toetst tussendoor of de stof die volgt al bekend is, en dus overgeslagen kan worden. De zelfstandig Leren Lezen weg bevat 5 blokken. Vanaf Blok 6 komt de leerling in hetzelfde blok uit als de leerling die de Leren Lezen Letterstad (LS) weg gevolgd heeft. 3
Veilig Leren Lezen (VLL) kan aangeboden worden aan leerlingen die op school met Veilig leren lezen (maan-roos-vis) werken. De lettervolgorde van de klas wordt dan extra ingeoefend met de Veilig leren lezen weg. Het grote voordeel is dat in Letterstad alle soorten leerinhouden worden aangeboden (letters, klankpositie, auditieve synthese, lastige letters, lettergroepen, leesregels, woorden en zinnen lezen), waarbij meer dan 1200 woorden aan de orde komen en 20.000 plaatjes om betekenis te geven aan de woorden en de zinnen. Ook voor de route van het Veilig Leren Lezen is een instaptoets om het startpunt van een leerling te bepalen. De instaptoets is niet nodig wanneer leerlingen op het tempo van de klas mee moeten gaan in de stof. De leerkracht/begeleider zet de les voor de leerling klaar, de leerling kan na de instructie er direct extra mee oefenen. Remedial Teaching Leren lezen (RTL) is speciaal voor leerlingen met leesproblemen. De leerinhouden worden apart geoefend in verschillende blokken. Deze leerweg heeft 6 blokken: letters oefenen, klankpositie oefenen, auditieve synthese, lezen oefenen, lettergroep oefenen en leesregels oefenen. De Remedial teacher zet een leerling heel gericht aan het werk met opdrachten waar de leerlingen moeite mee heeft. Daarnaast zitten er diagnosetoetsen in om in kaart te brengen welke leesproblemen de leerling heeft. 4
Letterbord (LB) is de leerweg voor het leren spellen. Aan de hand van visuele en auditieve ondersteuning wordt het spellen geleerd met behulp van letterflats. De letterflats hebben verschillende kleuren per klank, overeenkomend met veel gebruikte andere methodes. De methodiek komt overeen met de vroegere methode die gebruikt werd in de papieren methode van Letterstad in de jaren 70. In de leerweg zijn 10 blokken aanwezig met een eigen gedeelte van de stof. Wanneer een leerling nog helemaal niet kan spellen kan het beginnen met het eerste blok, is de leerling al wel begonnen met spelling kan het instromen op een later moment. De begeleider kan ervoor kiezen om een instaptoets af te nemen. Het programma bepaalt dan waar de leerling start. Of de begeleider kan kiezen waar de leerling moet starten. 5
1.1.1 Inhoud blokken Leren Lezen (blok 1-5) Binnen Leren Lezen worden de letters in kleine stappen aangeboden. In het schema hieronder staat beschreven in welk gedeelte welke letters terug te vinden zijn. Overzicht van de blokken Letterstad (Leren Lezen) - Start Blok 1 Blok 5 Blokinhoud Klankaanbod LS Blok 1 1.1-1.6 ei, ui, au 1.1 Au, ei, ui LS Blok 2 Lange klanken 2.1-2.7 aa, ee, uu, oo 2.1 LS Blok 3 Medeklinkers LS Blok 4 Korte klanken LS Blok 5 Tweetekenklanken 3.1-3.4 k, l, n, r, s, t 3.1 g, m, p 3.2 d, h, v, z 3.3 ch, b, f, j, w 3.4 4.1-4.2 a, e, aa, ee 4.1 o, u, i, oo, uu 4.2 5.1-5.2 ij eu, au ui 5.1 ou, ie, oe, ei 5.2 Na afronding van blok 5 gaat de leerling verder in LS blok 6, zie Inhoud blokken Leren Lezen - Verder 6-10. 6
1.1.2 Inhoud blokken Zelfstandig Leren Lezen (blok 1-5) Binnen de leerweg Zelfstandig Leren Lezen gaat het leren lezen in grotere stappen. In het overzicht hieronder zie je welke letters waar behandeld worden. Overzicht van de blokken Zelfstandig Leren Lezen - Start Blok 1 Blok 5 Blokinhoud Klankaanbod ZLL Blok 1 Au, ei, ui Lange klanken k, l, n, r, s, t ZLL Blok 2 g, m, p, d, h, v, z ZLL Blok 3 b, f, j, w, ch ZLL Blok 4 Korte klanken ZLL Blok 5 Tweetekenklanken Alle tweeklanken 1.1-1.3 ei, ui, au 1.1.1.1 k, l, n 1.1.2.1 r, s, t 1.2.1.1 aa, ee, uu, oo 1.2.2.2 aa, ee, uu, oo, ei, ui, au 1.3.2.1 2.1 2.3. g, m, p 2.1.1 d, h, v, z 2.2.1 g, m, p, d, h, v, z 2.3.1.1 h/m/n/v 2.4.5.1 d/g/p 2.4.5.2 b, f, j, w, ch 3.1.1 k, l, n, r, s, t, g, m, p, d, h, v, z, b, f, j, w, ch 3.1.5 h/m/n/v/w 3.2.6.1 d/g/p/b 3.2.6.2 a, e, o, u, i 4.1.1. aa, ee, oo, uu, a, e, o, u 4.1.6 ij eu, ou, ie, oe, 5.1.1 e/ee/ei/ie/i 5.3.5.1 Uu/u/eu/ui 5.3.5.2 Na afronding van blok 5 gaat de leerling verder in LS blok 6, zie Inhoud blokken Leren Lezen - Verder 6-10. 7
1.1.3 Inhoud kernen Veilig Leren Lezen (kern 1-6) Binnen de route Veilig Leren Lezen, worden de letters in dezelfde volgorde aangeboden zoals dat gebeurt in de papieren versie van Veilig Leren Lezen ik, maan, roos, vis. Een overzicht van de verschillende kernen is hieronder te vinden. Overzicht van de Kernen Veilig Leren Lezen - Start Kern 1 Kern 6 Kerninhoud Klankaanbod VLL Kern 1 Ik, maan, roos, vis VLL Kern 2 Teen, een, neus, buik, oog VLL Kern 3 Doos, poes, koek, ijs VLL Kern 4 Huis, weg, bos, tak, hut VLL Kern 5 Reus, jam, riem, bij VLL Kern 6 Geit, pauw, duif ei 1.1-1.14 aa, e, i, m, p, r, s, v 2.1-2.15 b, ee, oo, t, n 3.1-3.15 d, z, ij, oe, k 4.1-4.18 h, w, a, o, u 5.1-5.18 j, uu, l, eu, ie, ou 6.1-6.20 ei, ui, au, f, ch/g Na afronding van blok 5 gaat de leerling verder in LS blok 6, zie Inhoud blokken Leren Lezen - Verder 6-10. 8
1.1.4 Inhoud blokken Leren Lezen - Verder (blok 6 10) Na blok 5 Leren Lezen en Zelfstandig Leren Lezen, en na kern 6 van Veilig Leren Lezen komt men automatisch in blok 6 Leren Lezen terecht. Vanaf hier zullen de decodeervaardigheden worden toegepast op langere woorden binnen 1 methode. Overzicht blokken en inhoud Leerweg Leren Lezen - Verder Blok 6 t/m 10 Blokinhoud Klankaanbod LS Blok 6 2/3 letterwoorden, Soorten klinkers LS Blok 7 Lettergroepen -b/-d Stomme klanken Tekendief op t eind LS Blok 8 4/5-letterwoorden Soorten klinkers 6.1-6.4 ee/ei/e/ie/i 6.3.5 uu/u/eu/ui 6.3.6 m/n & v/w 6.4.3 g/p/b/d 6.4.4 7.1-7.8 ng, nk 7.1.1 aai, ooi, oei 7.2.1 eeuw, ieuw, uw 7.3.1 auw, ouw, eeuw, ieuw, uw 7.4.1 eer, oor, eur 7.5.1 -b, -s, -t 7.6.1 -d, -f, -p 7.6.2 -d, -f, -b, -m, -n, -r 7.6.3 Lange klanken op het eind 7.7.1 de, een, je, me, te, we, ze 7.8.1 8.1-8.7 a/aa 8.2.1 e/ee 8.2.2 o/oo 8.2.3 u/uu 8.2.4 f-, k-, s-, t- 8.3.1 g-, h-, j-, v-, l-, w-, m-, n-, r-, z- 8.3.2 b-, d-, g-, p- 8.3.3 -ch, -k, -p, -t 8.4.1 -g, -l, -m, -n, -r 8.4.2 -b, -d, -f, -s 8.4.3 i/ie 8.5.1 ei/ie 8.5.2 au, eu, ij, ui 8.5.3 ei, ie, oe, ou 8.5.4 bl-, fl-, gl-, kl-, pl-, sl- 8.6.1 br-, dr-, fr-, gr-, kr-, pr-, wr- 8.6.2 dw-, kw-, tw-, kn-, sn-, vl-, vr- 8.6.3 sch-, sj-, sl-, sm-, sn-, sp-, st- 8.6.4 -ft, -gt, -kt, -lt, -mt, -nt, -pt, -rt, -st 8.7.1 -ks, -ls, -ms, -ns, -ps, -rs, -ts 8.7.2 -fd, -ld, -md, -nd, -rd 8.7.3 -lf, -lg, -lk, -lm, -lp, -ls, -lt 8.7.4 -rf, -rg, -rk, -rm, -rp, -rs, -rt 8.7.5 -sp, -st, -ps, -ts, -cht, -mp 8.7.6 9
LS Blok 9 5/6 letterwoorden Lettergroepen LS Blok 10 Zinnen lezen (raadsels) 9.1-9.5 aai, eeuw, eer, oor, ooi, uw 9.2.1 schr-, spr-, str- 9.4.1 -nst, -rkt, -rnt, -rpt, -rst, -tst 9.5.1 10.1-10.12 Dieren 10.1 In huis en tuin 10.2 Het lichaam 10.3 Eten en drinken 10.4 Op school 10.5 Buiten 10.6 Dingen 10.7 Ik doe het 10.8 Niet groot, maar 10.9 Mensen 10.10 Ik heb het aan. 10.11 Wat gebeurt er? 10.12 10
1.1.5 Inhoud blokken Remedial Teacher (blok 1-6) Bij de Remedial Teacher route is een onderscheid gemaakt op basis van processen. Je kunt een leerling met diagnosetoetsen testen op de verschillende processen waarna de leerling doorverwezen wordt naar de juiste les. Overzicht van de blokken Remedial Teacher alle blokken Blok 1 Blok 6 Blokinhoud Aanbod RTL Blok 1 1.1-1.9. Lange klanken 1.1.1.1 Letters oefenen b, j, v, 1.2.1.1 RTL Blok 2 Klankpositie oefenen d, h, w, z 1.2.2.1 Korte klanken 1.3.1 l, m, n, r 1.4.1 au, ei, oe, ui 1.5.1.1 ij, eu, ie, ou 1.5.2.1 t, k, g 1.6.1.1 f, s, ch, p 1.6.2.1 Korte en lange klanken samen 1.7.1.1 Verwarrende klinkers: e/ee/ei/ie/i 1.7.2.1 Verwarrende klinkers: uu/u/eu/ui 1.7.3.1 Verwarrende medeklinkers: h/m/n/v/w Verwarrende medeklinkers: b/d/g/p 1.8.1.1 1.8.2.1 Alle klinkers 1.9.1.1 Alle medeklinkers 1.9.2.1 Alle letters 1.9.3.1 2.1 2.9 Medeklinkers achteraan (km) 2.1.1.1.1 Klinker vooraan (km) 2.1.2.1.1 Medeklinker vooraan (mk) 2.1.3.1.1 Medeklinker achteraan (mkm) 2.2.1.1.1 Klinker in het midden (mkm) 2.2.2.1.1 Medeklinker vooraan (mkm) 2.2.3.1.1 Medeklinker achteraan (mmkm/mkmm) Klinker in het woord (mmkm/mkmm) 2.3.1.1.1 2.3.2.1.1 Medeklinker vooraan 2.3.3.1.1 (mmkm/mkmm) Twee medeklinker achteraan 2.3.4.1.1 (mkmm) Klinker in het midden (mmmkm) 2.4.1.1.1 Medeklinker vooraan (mkmmm/mmkmm) 2.4.2.1.1 Medeklinker achteraan (mkmmm) 2.4.3.1.1 Twee medeklinkers achteraan (mmkmm) Twee medeklinkers vooraan (mmkmm) 2.4.4.1.1 2.4.5.1.1 11
RTL Blok 3 Auditieve synthese oefenen RTL Blok 4 Lezen oefenen RTL Blok 5 Lettergroepen oefenen RTL Blok 6 Leesregels oefenen Klinker in het woord (mmmkmm) 2.5.1.1.1 Twee medeklinkers achteraan (mmmkmm/mmkmm) 2.5.2.1.1 Twee medeklinkers vooraan 2.5.3.1.1 Drie medeklinkers achteraan 2.5.4.1.1 Drie medeklinkers vooraan (mmmkmm) 2.5.5.1.1 Twee tekenklank in woord (mkm) 2.9.3.1 3.1 3.4 Met klanken 3.1.1 Met klankgroepen 3.2.1 Met b=/p/ en d=/t/ 3.3.1 Openlettergreep op het eind 3.4 4.1-4.5 Woorden met twee letters 4.1 Woorden met drie letters 4.2 Woorden met vier letters 4.3 Woorden met vijf letters 4.4 Woorden met zes letters 4.5 5.1-5.2. ng, nk 5.1.1 aai, ooi, oei 5.1.2 eeuw, ieuw, uw 5.1.3 auw, ouw 5.1.4 eer, oor, eur 5.1.5 Woorden met lettergroepen lezen 5.2.1 6.1-6.5 d=/t/ 6.1 b=/p/ 6.2 Openlettergreep op het eind 6.3 sch- 6.4 -cht 6.5 12
1.1.6 Inhoud blokken Letterbord (blok 1 10) Overzicht van de blokken Letterbord leren spellen Blok 1 Blok 10 Blokinhoud Aanbod LB blok 1 Soorten klinkers en medeklinkers LB blok 2 Klank in het midden LB blok 3 2/3-letterwoord LB Blok 4 Soorten klanken en 4/5/6-letterwoord LB Blok 5 Lastige klinkers LB Blok 6 Lastige medeklinkers LB Blok 7 Lettergroepen 1.1-1.6 Lange klanken 1.1.1.1 Korte klanken 1.1.1.2 Tweetekenklanken 1.1.1.3 Alle klinkers 1.1.1.4 b, d, h, j 1.2.1.1 v, w, z, l, m, n, r 1.2.1.2 t, f, k, s, ch, p 1.2.1.3 Alle medeklinkers 1.2.1.4 Medeklinkers vooraan 1.2.2.1 Medeklinkers achteraan 1.2.3.1 Lange en korte klinkers in woord 1.3.1 Lange klanken en tweeteken klanken in woord 1.3.2 Alle klinkers in een woord 1.3.3 Medeklinkers vooraan 1.4.1 Medeklinkers achteraan 1.5 klinker of medeklinker achteraan 1.6.1 Klinker of medeklinker vooraan 1.6.2 2.1-2.2 Klinker in het midden (mkm) 2.1 Medeklinker in het midden (mmk) 2.2 3.1 3.2 Klinkers en medeklinkers in woord 3.1 met twee letters Klinkers en medeklinkers in woord met drie letters 4.1 4.4 Klinkers in woorden met twee tot vier letters Medeklinkers in woorden met twee tot vier letters Klinkers en medeklinkers in woord met vier of vijf letters Klinkers en medeklinkers in woord met vijf of zes letters 3.2 4.1 4.2 4.3 4.4 5.1-5.4 e, ee, ei, eu 5.1 o, oo, oe, ou 5.2 u, uu, au, eu, ei 5.3 i, ie, ei 5.4 6.1-6.4 h, m, n, v, w vooraan 6.1 b, d, g, p vooraan 6.2 t, f, l achteraan 6.3 m, n, g, p achteraan 6.4 7.1-7.4 Lettergroepen die ook woorden 7.1.1 zijn ng, nk 7.1.2 13
LB Blok 8 Lettercombinaties vooraan en achteraan LB Blok 9 Tekendief op het eind LB Blok 10 Raadsels aai, ooi, oei 7.1.3 eeuw, ieuw, uw 7.1.4 eer, oor, eur 7.1.5 auw, uw, eeuw, ieuw 7.1.6.1 ouw, uw, eeuw ieuw 7.1.6.2 Medeklinker vooraan in woord 7.2 met lettergroep Lettergroepen door elkaar 7.3 Medeklinker achteraan in woord met lettergroep 7.4 8.1 8.4 Twee medeklinkers vooraan 8.1 Twee medeklinkers achteraan 8.2 Drie medeklinkers vooraan 8.3 Drie medeklinkers achteraan 8.4 9.1-9.2 Openlettergreep op het eind 9.1 10.1 10.10 Spellen van woorden met twee letters Spellen van woorden met drie letters (mkm) Spellen van woorden met drie letters (mmk\kmm) Spellen van woorden met vier letters (mkmm) Spellen van woorden met vier letters (mmkm) Spellen van woorden met vijf letters (mmkmm) Spellen van woorden met vijf letters (mkmmm) Spellen van woorden met vijf letters (mmmkm) Spellen van woorden met vier letters Spellen van woorden met 5/6 letters 10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 10.6 10.7 10.8 10.9 10.10 14
2. STARTEN MET LETTERSTAD 2.1 Inloggen als coördinator Wanneer een leerling is aangemaakt in het klantportal door de klantportalbeheerder en deze is toegekend aan een coördinator, kunt u inloggen op Letterstad met het coördinatoraccount. Hier bepaalt u de startpositie voor de leerling. Vervolgens gaat de leerling zelf aan de slag. Ga naar www.letterstad.nl Klik op Inloggen en kies voor Leerkracht / Remedial Teacher / Medewerker. Log in met het mailadres en het zelfgemaakte wachtwoord van de coördinator. De leerlingen verschijnen. Klik achter de naam van de leerling op start cursus -> (zie afbeelding). Het volgende scherm verschijnt: 2.2 Kies de leerweg Er moet altijd een startpunt gekozen worden. Er zijn een paar overwegingen waar rekening mee gehouden kan worden: Wanneer de leerling aan de slag gaat met een Remedial Teacher zal er gekozen worden voor de Diagnosetoets Remedial Teaching Leren Lezen. Of de Remedial Teacher kan kiezen waar er gestart moet worden door te kiezen voor Ik wil zelf het startpunt bepalen (maak hiervoor eventueel gebruik van de schema s hierboven). Wanneer de leerling zelfstandig aan de slag gaat en men werkt met de methode Veilig Leren lezen kan er gekozen worden voor de instaptoets Veilig Leren Lezen. Wanneer men zelfstandig aan het werk wil, maar er niet gewerkt wordt met Zelfstandig Leren Lezen, dan kan er gekozen worden voor de Instapleertoets. Wanneer de leerling zelfstandig of met een Remedial Teacher wil leren spellen, dan kan er gekozen worden voor de Diagnosetoets Leren spellen. Wanneer je de leerweg gekozen hebt, klik dan op begin. De leerling kan dan direct beginnen met de klaargezette oefening. 15
2.3 Lessen klaarzetten Wanneer de startpositie voor de leerling gekozen is zal de leerling zonder inmenging alle lessen maken vanaf het punt waar hij/zij gestart is. U kunt er ook voor kiezen om delen van het programma over te slaan of om een leerling heel gericht aan het werk te zetten. Log in op het coördinatoraccount. Klik op Bekijk voortgang/kies oefening bij de naam van de leerling die u naar een door u bepaalde oefening door wilt zetten. Er opent een nieuw scherm (zie afbeeldingen hieronder). Door met de muis over een blok heen te gaan, kan bekeken worden wat de inhoud van het blok is. Wanneer je op een les binnen het blok klikt, kunt u de leerling hiernaartoe zetten. Klik vervolgens op OK om het te bevestigen. 16
3 OEFENEN MET LETTERSTAD Voor het inloggen als leerling zie paragraaf 3.3. Voor het oefenen vanuit het coördinator account zie 3.2. 3.1 Inloggen Wanneer een leerling gaat oefenen in Letterstad, zijn er twee mogelijkheden om in te loggen. De leerling werkt via zijn eigen account of via het account van de coördinator. Men kiest voor het werken in het leerlingenaccount als de leerling zelf de gegevens hebben voor het inloggen en zelfstandig ermee aan de slag gaan. Er wordt gekozen voor het oefenen in het coördinatoraccount op het moment dat de leerling geen eigen inloggegevens heeft gekregen, of wanneer de coördinator leerlingen na elkaar aan het werk wil zetten. De coördinator houdt dan de regie. 3.1.1 Oefenen vanuit het leerlingenaccount De leerling logt via zijn eigen inloggegevens in op www.letterstad.nl. De leerling meldt zich aan door te klikken op leerling. Hier kan het mailadres dat is opgegeven bij de leerling met het wachtwoord worden ingevoerd. De leerling komt direct bij de opgave waar hij/zij gebleven is. 3.1.2 Oefenen vanuit het coördinatoraccount Aan de slag: De eerste les wordt opengezet. Je kunt direct met de leerling aan de slag. Een volgende keer dat de leerling aan de slag gaat, kan hij in het coördinatoraccount achter zijn naam klikken op Ga verder. De leerling doorloopt alle lessen vanaf het punt waar het gestart is. Tussentijds kan je de leerling met behulp van het blokschema naar een ander deel doorzetten. Let op! Pas op het moment dat de startpositie van de leerling bepaald is, kan de leerling zelf inloggen. Doe dit dus voordat u wilt inloggen op het leerlingenaccount. 17
3.2 Benamingen in de opdrachten In het blokkenschema in paragraaf 2.3 staan verschillende benamingen. Afhankelijk van die benaming ziet een opdracht er anders uit. In de benaming van de opdrachten komen de volgende elementen voor: Letterplaat: Letter (lange klank/korte klank/au, ui, ei): Letterplaatgeluid (alleen auditieve steun): Letterflat: Woord: 18
3.2.1 Letterflats Tijdens het werken in Letterstad kom je meermaals de letterflats tegen. De verschillende klanken hebben een eigen kleur: Medeklinkers: blauw Lange klanken: geel Korte klanken: groen Tweetekenklanken: rood De medeklinkers zijn verdeeld over twee vlakken. Aan de linkerkant van het bord staan de medeklinkers waarmee woorden niet kunnen eindigen (behalve in de lettergroepen (w, j, h), of wanneer de klank anders klinkt (b en d). Aan de rechterkant staan de medeklinkers die wel aan het eind van het woord gebruikt kunnen worden. De linker letters van het rechter rijtje (t p) zijn de letters van t kofschip. 19
3.3 Leren Lezen Voor het leren lezen zijn vier verschillende wegen. Voor het kiezen van de juiste leerroute zie ook paragraaf 2.2. Hieronder ziet u een voorbeeld van een opdracht die kan voorkomen binnen de leerroutes voor het leren lezen. Beschrijving van de paginaonderdelen 1 tot en met 5: 1. Hier staat de opdracht weergegeven. Bij deze opdracht is er zowel auditieve als visuele steun. De opdracht wordt door de professor verteld, het plaatje ondersteunt de opdracht. 2. Hier staan de antwoordmogelijkheden. Dat is nu in de vorm van letters, maar dat kan ook in de vorm van letterflats of letterplaten zijn. Zie eventueel paragraaf 3.1 voor de benamingen. 3. In dit vak staat aangegeven waar de leerling zich in het programma bevindt. 4. Hier kan gewisseld worden van leerling door op het plaatje van de leerling te klikken. 5. Dit is het beloningssysteem. (zie: Beloningssysteem) Volgende leerling? Klik dan op het icoon van de leerling (bij 4) en kies wissel leerling. Klik hier ook op om terug te gaan naar de docentenomgeving. 20
3.4 Leren spellen met Letterbord Voor het leren spellen is één leerweg: Letterbord. Deze leerweg biedt eerst de letters afzonderlijk aan. Dit wordt vervolgens uitgebreid naar letters, lettergroepen en hele woorden spellen; van 2/3-letterwoorden naar 5/6-letterwoorden. In het laatste blok worden raadsels aangeboden. Het programma werkt aan de hand van trial-and-error. Op het moment dat er een fout wordt gemaakt, mag de leerling het opnieuw proberen. Totdat hij 5 opdrachten op rij goed gedaan heeft. Wanneer een leerling een opdracht van Letterbord opent, komt het volgende scherm in beeld (afhankelijk van de soort opdracht kunnen de componenten er anders uitzien): Beschrijving van de vakken 1 t/m 8: 1. De professor vertelt de opdracht. De vraag kan nog eens worden beluisterd door op de professor te klikken. 2. Het plaatje geeft visuele ondersteuning, zodat er direct een koppeling met het beeld wordt gemaakt. 3. Hier staan letters ter ondersteuning van de opdracht. 4. De leerling ziet hier de keuzemogelijkheden. 5. Hier staat de naam van de leerling die op dat moment bezig is. 6. Dit is het beloningssysteem van het programma. (zie: Beloningssysteem) 7. Hier staat in welke opdracht van het programma de leerling aan het werk is. 8. Hier staat in welke leerweg van het programma de leerling zich bevindt. 3.5 De leerling aan de slag Laat de leerling inloggen met zijn eigen gebruikersnaam en wachtwoord. Of klik binnen het coördinatoraccount achter de naam van de leerling op Ga verder. Hij komt in de opdracht waar hij gebleven was, of wanneer er een nieuwe opdracht voor de leerling klaargezet is, in de nieuwe opdracht. De eerste opdracht van een nieuwe oefening begint altijd met een voorbeeld. Van de leerling wordt een antwoord gevraagd. Wanneer het voorbeeld behandeld is, zegt de professor: Nu begint het echt. Het voorbeeldscherm is te herkennen aan de donkerblauwe achtergrond (zoals hierboven). De opdrachten die volgen hebben een lichtblauw/witte achtergrond met grassprietjes aan de onderkant. De 21
vraag komt in beeld op de zelfde wijze als in het voorbeeld waarna de leerling weer een antwoord kan geven. Bij een goed antwoord krijgt de leerling een vinkje in het beloningssysteem. Heeft de leerling vijf antwoorden op rij goed (de voorbeeldvraag niet meegerekend), dan krijgt hij/zij een bronzen munt, en gaat het door naar de volgende oefening. Wanneer er een fout antwoord gegeven wordt, verdwijnen de (wanneer aanwezig) groene vinkjes en begint de telling weer opnieuw. Wanneer de leerling de opdracht niet heeft gehoord kan het op de professor of op de afspeelknop klikken. De opdracht wordt dan nog eens voorgelezen. Na het geven van een antwoord, laat het programma zien of de leerling het goed heeft gedaan of niet. Het programma geeft bij een goed antwoord een groen vak met een duim omhoog. Bij een fout antwoord hoort het een afwijzende toon en komt het goede antwoord in beeld te staan. Afhankelijk van de oefenvorm wordt het antwoord auditief herhaald. Bij sommige opdrachten gebeurt dit door middel van auditieve synthese en bij andere vormen wordt het hele woord uitgesproken. Bij de opdrachten waarbij om een klank wordt gevraagd, wordt de klank nog eens herhaald al dan niet met de beschrijving van de letterplaat. 3.6 Beloningssysteem Via het beloningssysteem kan de leerling munten verdienen. Er zijn gouden, zilveren en bronzen munten te verdienen. Door een goed antwoord te geven krijgt de leerling een vinkje. Wanneer de hij/zij 5 vinkjes op rij heeft gehaald, dan krijgt de leerling een bronzen munt. Haalt hij/zij 5 bronzen munten, dan krijgt het 1 zilveren munt. Heeft de leerling 5 zilveren munten gehaald dan krijgt hij/zij een gouden munt. 22
4 RESULTATEN EN ANALYSE VAN VORDERINGEN 4.1 Inzien van resultaten Tijdens het oefenen met Letterstad worden verschillende gegevens opgeslagen, zodat de voortgang van een leerling op afstand te volgen is. Log in op het schoolaccount binnen Letterstad. Klik boven in de balk op Analyse van vorderingen: U kunt nu kiezen om een PDF te downloaden van de desbetreffende leerling, of om de gegevens in te zien: Klik voor het inzien van de gegevens op Bekijk voortgangsrapportage: Van de leerlingen wordt nu getoond, wat zij in de laatste week gedaan hebben. Ook is geregistreerd wat de score op de toetsen was en wat er per blok wanneer gedaan is. Voorbeeld voortgangsrapportage: Zoals u ziet, kan er worden afgelezen wanneer er geoefend is, wat er geoefend is, wat het resultaat was en of de oefening afgerond is. In het bovenstaande voorbeeld staat dat de eerste oefening is afgerond. Dat betekent dat er 5x op rij een goed antwoord gegeven is. Bij Percentage is af te lezen hoe goed de opdracht is gegaan. 23