PRIJSBEHEERSCHING IS ZELFBEHEERSCHING

Transcriptie

1

2

3

4 PRIJSBEHEERSCHING IS ZELFBEHEERSCHING Er is een dringend tekort aan grondstoffen voor de Nederlandsche industrie en het Nederlandsche ambacht. Voor het herstellen van beschadigde huizen is hout, glas, verf noodig. Voor het vervaardigen van artikelen, waaraan de bevolking dringend behoefte heeft, zijn kolen noodig, enz., enz. Veel van deze noodzakelijke grondstoffen zijn aan industrie en ambacht onttrokken door fabrikanten, die hieraan overbodige, ja vaak zelfs onbruikbare prullen, pullen, vazen, aschbakken, ja wat al niet, maakten. In een tijd, waarin men practisch geen bowl drinkt, omdat de grondstoffen er niet voor zijn, staan de winkels vol met bowlprikkers, waarvoor glas en hout gebruikt wordt. Dit eene voorbeeld van zinnelooze materiaalverkwisting zou met tallooze andere zijn aan te vullen. De winst lokt. De oorzaak van het onttrekken van de grondstoffen aan hun noodzakelijke bestemming is te vinden in de groote winsten, die met deze goederen gemaakt konden worden. De mogelijkheden om goede geschenken te geven werden steeds geringer, totdat een stroom van surrogaat-geschenken, vaak aangeboden en verkocht tegen fantastische prijzen, het publiek de gelegenheid bood aan zijn kooplust te voldoen. Dit verschijnsel werd daarom ernstig, omdat veel van de gebruikte grondstoffen door den zwarten handel aan hun bestemming werden onttrokken, terwijl arbeidskrachten, die anders productief werk verrichtten, aan onproductieven arbeid werden gezet. In vele gevallen werden zelfs noodzakelijke krachten aan andere bedrijven onttrokken door het bieden van zwarte loonen. Het heeft hier velen ondernemers, gelokt door groote winstmogelijkheden, ontbroken aan de, in dezen tijd zoo noodzakelijke zelfbeheersching. Prijsbeheersching grijpt in. Het kon niet anders, of tegen de vele zwarte" practijken die hier, zoowel door de industrie, als door den handel werden toegepast, moest worden opgetreden. Dit kon op twee manieren geschieden, en wel door controle aan de bron van het kwaad of door een rigoureuze actie tegen de winkelzaken, die deze goederen etaleerden en verkochten. De laatste weg moest worden gekozen, omdat de herkomst van veie artikelen duister was. Onbillijk was het optreden tegen de winkelzaken geenszins. Zij waren allen in overtreding van de prijsvoorschriften en waren zich daarvan bewust. Een vakman wist over het algemeen genomen heel goed, dat hij tegen te hooge prijzen inkocht. Hij wist bovendien, behoorde dit althans te weten, dat hij zijn winstmarge in procenten niet aan mocht houden, maar slechts een winst mocht nemen gelijk aan die, welke hij op of voor 9 Mei 1940 voor dezelfde of voor soortgelijke artikelen placht te vragen. Bij de gehouden controle werden de winkeliers in de gelegenheid gesteld hun prijzen te verlagen volgens richtlijnen, door de ambtenaren aan te geven. Deed men dit, dan volgde geen proces-verbaal. Men had dus slechts de schade van de prijsverlaging van den eigen voorraad. Maar ook de fabrikanten kregen hun deel van de schade te dragen. Aan hen werd de verplichting opgelegd, hun artikelen aan den Dienst van den Gemachtigde voor de Prijzen toe te zenden voor het bepalen van den juisten prijs, waardoor hun de gelegenheid werd ontnomen zwart ingekochte voorraden in de prijzen te verdisconteeren. Dat gold eveneens voor de grossiers, die hun prijzen moesten hérzien, omdat de winkeliers tegen de oude prijzen niet meer wenschten te koopen.

5 Prijsvaststelling in Deventer. Een stroom van artikelen is bij den Dienst van den Gemachtigde voor de Prijzen in Deventer binnengekomen. Iedere fabrikant krijgt voor zijn artikelen een codeteeken, terwijl ieder artikel individueel geprijsd wordt. Bij iedere vaststelling wordt rekening gehouden met den kostprijs van het goede artikel. Is de afwerking minder goed dan wordt de prijs lager gesteld en omgekeerd. Ook de gebruikswaarde speelt een belangrijke rol bij de beoordeeling. Zoo kan het voorkomen, dat een artikel in verband met de geringe gebruikswaarde geen prijs krijgt toegewezen, of een prijs die belangrijk onder den kostprijs ligt. De fabrikant heeft nu twee mogelijkheden: of wel den aanmaak stop te zetten, of wel de kwaliteit dusdanig te verbeteren, dat hem een loonende prijs kan worden toegekend. Door deze prijsvaststellingen is een belangrijke verschuiving ontstaan in het prijsniveau. Vele goederen zijn in prijs verlaagd, andere van de markt verdwenen. Welke prijzen mogen winkeliers en grossiers voor hun thans voorradige artikelen vragen zonder in conflict te komen met de Prijsbeheersching? Wat moet de zakenman thans doen? Om den zakenmenschen de gelegenheid te geven, hun prijzen aan te passen aan de huidige, wettelijk toegestane prijzen, wordt in Deventer van 20 Juni 1944 af een tentoonstelling gehouden van alle artikelen, waarvoor een prijsvaststelling afgegeven wordt. Men doet verstandig, zoo spoedig mogelijk aan de hand van de hier geexposeerde artikelen tot herprijzing over te gaan, daar ongecodeerde artikele uit bestaanden voorraad na i October door grossiers en na i November doo winkeliers niet meer mogen worden verkocht. Binnen deze termijnen mo goederen alleen worden uitverkocht tegen die prijzen, welke in overeenst ming zijn met de op de tentoonstelling aangebrachte prijzen. Per i Augustus 1944, hiermede dient men terdege rekening te houden, zijn alle individuee voorloopige prijsvaststellingen, welke bij gehouden controles den handel gege zijn, vervallen. De op de tentoonstelling aangebrachte prijzen dienen als richtlijn. Heeft goederen in voorraad, die nog geen prijsvaststelling verkregen hebben, of die afgekeurd, dan vergelijke men dit artikel met een soortgelijk voorwerp, waarvoor wel een prijs genoteerd is en verlage den eigen verkoopprijs in verhouding tot het voorbeeld. Het verdient aanbeveling de prijzen van de goederen, die men in voorraad heeft en die omgeprijsd moeten worden, niet te hoog te stellen, daar bij de te houden controles hierop nauwlettend zal worden toegezien. Men krijgt dan niet de gelegenheid tot omprijzen. Is men in overtreding, dan volgt onherroepelijk procesverbaal met de meestal daaraan verbonden onaangename gevolgen. men zijn opnieuw De winsten lokken. De boeten dreigen. Tusschen deze klippen moet de zakenman van heden zijn weg zien te vinden. Hij wil zijn zaak draaiende houden. Accoord, mits dit niet gaat ten koste van het geheel. Het is eerlijker weerstand te bieden aan de verlokkingen van de ongeoorloofde, maar groote winstmogelijkheden, dan te trachten aan de moeilijkheden, waarin de samenleving als geheel gedompeld extra te verdienen. Dit kost zelfbeheersching, vaak groote zelfbeheersching. wordt, Maar het is deze zelfbeheersching, die de ware prijsbeheertching is. (K 740) IË(', W E * ]!