Departement Rekeningkunde

Transcriptie

1 Fakulteit Ekonomiese en Bestuurswetenskappe Departement Rekeningkunde FINANSIëLE REKENINGKUNDE 211 EKSAMEN 3 Junie 2005 Interne Eksaminatore: Dr J E Myburgh / Mnr F Erasmus Eksterne Eksaminator: Mev S Walters INSTRUKSIES: Maksimum tyd : 2 ure (120 minute) Maksimum punte : 80 "Belangrike inligting" 1. Slegs eksamen- en hereksamenuitslae van eerstejaar studente sal so gou as wat dit beskikbaar is deur die Fakulteitsadministrasie op die kennisgewingborde langs die Geesteswetenskappegebou aangebring word. Tweede- en derdejaar-, asook nagraadse studente kry uitslae op die MTN-lyn asook op die Internet. Uitslae word so spoedig moontlik na die eksamenperiode aan kandidate gepos. Uitslae sal telefonies by telefoonnommer beskikbaar gestel word, asook op Internet: adres student online. GEEN UITSLAE SAL TELEFONIES OF PERSOONLIK DEUR DOSENTE OF ADMINISTRATIEWE PERSONEEL VERSTREK WORD NIE. 2. Hereksamens word nie outomaties toegeken nie, maar is onderhewig aan heersende departementele beleid. 3. Hereksamens vind vanaf 21 Junie 28 Junie 2005 plaas, roosters is beskikbaar: 3.1 kennisgewingborde voor die Hoofingang van die Merensky-biblioteek om vas te stel op welke datum, eksamensessie en plek hereksamens afgelê moet word; 3.2 roosters is op die Internet verkrygbaar: student online; of 3.3 MTN by telefoonnommer Die nuwe regulasies rondom die gebruik van kies-en-keur vraestelle word onder u aandag gebring ( - Eksamen en verwante aangeleenthede Regulasie 0025 Bylae 5) Universiteit van Pretoria (Kopiereg voorbehou)

2 INSAE IN EKSAMEN- en HEREKSAMENANTWOORDSTELLE Insae beteken dat studente se reg erken word om hul uitslae te verifieer en om insae te hê in die raamwerk van die puntememorandum wat vir beoordeling gebruik is. Alle kommunikasie met studente wat uit die insae- en terugvoerproses voortspruit, word skriftelik op die voorgeskrewe vorm hanteer. Dosente sal nie met studente debat voer oor puntetoekenning nie, maar sal vanselfsprekend bereid wees om moontlike nasienfoute reg te stel. Insae in eksamen- en hereksamenantwoordstelle word aan alle studente toegestaan. Die volgende prosedure vir insae word gevolg: Studente wat om insae vra toon eers 'n geldige studentekaart, alvorens hul antwoordstel en n kopie van die evalueringsraamwerk wat tydens die nasienproses gebruik is aan die student oorhandig word. INSAE SAL SLEGS OP DIE VOLGENDE DAE EN TYE TOEGESTAAN WORD: DAG DATUM LOKAAL TYD MAANDAG 20 JUNIE EB :30 14:30 DINSDAG 21 JUNIE EB :30 14:30

3 1 VRAAG 1 (5 punte, 7,5 minute) JOE BEPERK was betrokke by die volgende ruiltransaksie met Sasha Beperk gedurende die finansiële jaar geëindig 30 Junie 20X0: Joe Beperk ruil: Voorraad (teen kosprys) R Kontant R Joe Beperk maak van die deurlopende voorraadstelsel gebruik vir die verantwoording van sy voorraadtransaksies. As teenprestasie is die volgende deur Joe Beperk vanaf Sasha Beperk ontvang: Herstelwerk aan beskadigde toerusting volgens die faktuur R Bereken die bedrag wat as inkomste uit die bogenoemde ruiltransaksie, in die boeke van Joe Beperk, vir die jaar geëindig 30 Junie 20X0 erken moet word. (1) 2. Toon al die toepaslike joernaalinskrywings (kontanttransaksies ingesluit) vir die bogenoemde ruiltransaksie in die boeke van Joe Beperk vir die jaar geëindig 30 Junie 20X0. Joernaalomskrywings word nie verlang nie. (4) VRAAG 2 (7 punte, 10,5 minute) TELVIDEO BEPERK verkoop, herstel en installeer televisies en videos. Die maatskappy verdien ook inkomste uit die volgende: Instandhoudingskontrakte word vir die instandhouding van televisiestelle vir 'n periode gesluit. Die maatskappy ontvang ook tantieme vir 'n gepatenteerde lugdraad. Die maatskappy bied opleidingskursusse aan enige persoon wat as tegnikus wil kwalifiseer. Telvideo Beperk verdien kommissie, met die verkoop van die besendingsvoorraad van TV Verskaffer Beperk.

4 2 Die volgende transaksies is gedurende die jaar geëindig 30 Junie 20X1 deur Telvideo Beperk aangegaan: R Herstelwerk teen krediet verrig Verkoop van televisies en video's (BTW van 14% ingesluit) (Sien nota 1) Tantieme in kontant ontvang (sien nota 2) Installasiefooie in kontant ontvang (sien nota 3) Besendingsverkope (sien nota 4) Kontrakfooie in kontant ontvang (sien nota 5) Kursusfooie vir die opleiding van tegnici ontvang (sien nota 6) Bykomende inligting: 1. Telvideo Beperk is 'n geregistreerde handelaar vir BTW doeleindes. 2. Ingevolge die tantieme-ooreenkoms is die jaarlikse tantieme vir die jaar geëindig 30 Junie 20X1 as R4 400 bereken. 3. Ingesluit in die installasiefooie ontvang, is 'n bedrag van R150 wat betrekking het op 'n installasie wat op 9 Julie 20X1 'n aanvang neem. 4. Telvideo Beperk ontvang agentkommissie van 15% met die verkoop van besendingsvoorraad van TV Verskaffers Beperk. 5. Ingesluit in die kontrakfooie in kontant ontvang vir die jaar geëindig 30 Junie 20X1 was die volgende: R wat op 30 Junie 20X0 agterstallig was; en R wat vir die jaar geëindig 30 Junie 20X2 vooruitontvang is. 6. Die opleidingskursus was vir die periode 1 Junie 20X1 tot 31 Augustus 20X1 geskeduleer. Kursusfooie van R2 400 was op 30 Junie 20X1 uitstaande. Bereken die bedrag wat as inkomste in die inkomstestaat van Telvideo Beperk vir die jaar geëindig 30 Junie 20X1, in ooreenstemming met Standpunte van Algemeen Aanvaarde Rekeningkundige Praktyk, erken moet word. LET WEL: Aanvaar dat alle bedrae BTW uitsluit, behalwe waar die inligting die teendeel bewys.

5 3 VRAAG 3 (20 punte, 30 minute) HEINZ BEPERK het die volgende spekulatiewe transaksies in die aandele van Netler Beperk vir die jaar geëindig 28 Februarie 20X1, aangegaan: 20X0 1 Maart Saldo bestaan uit aandele. Die laaste geweegde gemiddelde prys per gewone aandeel is op 22 Februarie 20X0 op 112 sent bereken. Die sluitingsprys van die gewone aandele in Netler Beperk op die JSE Effektebeurs op 28 Februarie 20X0 is 115 sent elk. 2 April Koop gewone aandele teen 110 sent elk. 11 Mei Verkoop gewone aandele teen 114 sent elk 30 Junie Netler Beperk maak 'n kapitalisasie-uitgif van een gewone aandeel vir elke een gewone aandeel op 25 Junie 20X0 gehou. 7 Julie Koop gewone aandele teen 77,5 sent elk. 1 September Ontvang 'n opsie vir die inskrywing van een gewone aandeel teen 40 sent vir elke vier gewone aandele op 25 Augustus 20X0 gehou. Die opsies verval op 15 Februarie 20X1. 20 November Koop opsies teen 8 sent elk. Desember 20X1 Februarie Verkoop 500 opsies teen 15 sent elk. Omskep opsies in gewone aandele. Bykomende inligting: 1. Beide Heinz Beperk en Netler Beperk is op die JSE Effektebeurs genoteer. 2. Heinz Beperk gebruik die geweegde gemiddelde metode vir die verantwoording van sy belegging in gewone aandele en opsies op gewone aandele in Netler Beperk. 3. Ignoreer makelaars- en ander transaksiekostes. 4. Op 28 Februarie 20X1 verhandel die aandele in Netler Beperk teen 'n sluitingsprys van R0,55 elk en een opsie teen R0,13 op die JSE Effektebeurs. Berei die "Belegging in aandele in Netler Beperk" en "Opsie" rekeninge in die algemene grootboek van Heinz Beperk vir die jaar geëindig 28 Februarie 20X1 voor. Die algemene grootboekrekeninge moet behoorlik afgesluit word.

6 4 VRAAG 4 (29 punte, 43,5 minute) Die rekenmeester van GRUMPY BEPERK het u gevra om hom te help met die berekeninge van lopende belasting en uitgestelde belasting. Hy voorsien u van die volgende inligting vir die jaar geëindig 30 Junie 20X5: Uittreksel uit die proefbalans na jaareindaansuiwerings: R Grond teen kosprys Gebou teen kosprys Toerusting teen kosprys Debiteure Vooruitbetaalde versekering Versekering uitgawe Rente op vaste deposito ontvang Rente op lening betaal Dividende ontvang Ander bedryfsuitgawes (sluit waardevermindering op aanleg en toerusting en voorsiening vir oninbare skulde in) Omset Koste van verkope Uitgestelde belastinglas (1 Julie 20X4) Bykomende inligting: 1. Grumpy Beperk voorsien nie waardevermindering op die gebou nie, terwyl die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) slytasie op die gebou teen 5% per jaar op die kosprys toelaat. Die belastingbasis van die gebou was R op 30 Junie 20X4. 2. Aanleg wat op 1 Julie 20X2 teen R aangekoop is, is op 30 Junie 20X5 teen R verkoop. Die aanleg is oor 8 jaar volgens die reguitlyn-metode afgeskryf terwyl die slytasietoelae teen 20% per jaar volgens die reguitlyn-metode bereken is. Die verkoopstransaksie van die aanleg se wins of verlies is by "ander bedryfsuitgawes" ingesluit. 3. Toerusting is op 1 Julie 20X3 aangekoop en word oor 5 jaar volgens die reguitlymetode afgeskryf. 'n Reswaarde van R is met aankopp van die toerusting beraam. Die SAID laat slytasie teen 20% per jaar op die kosprys van toerusting toe. Die belastingbasis van die toerusting was R op 30 Junie 20X4. Die SAID neem nie die reswaarde van die toerusting in ag by die berekening van die slytasie nie.

7 5 4. Die debiteuresaldo op 30 Junie 20X5 in die proefbalans bestaan uit die volgende: R Debiteure Voorsiening vir oninbare skulde (19 200) Die voorsiening vir oninbare skulde was R op 30 Junie 20X4. Die SAID laat slegs 25% van die voorsiening vir oninbare skulde as 'n aftrekking toe. 5. Aanvaar dat die bedryfsuitgawes vir belastingdoeleindes aftrekbaar is, behalwe waar die bogenoemde inligting die teendeel bewys. 6. Aanvaar dat daar geen aanpassings van waardevermindering metodes, oorblywende nutsduur en reswaardes van die eiendom, aanleg en toerusting van Grumpy Beperk gemaak is, met die hersiening daarvan op jaareindes nie. 7. Die belastingkoers was 40% in 20X4, maar het na 30% in 20X5 verander. 1. Bereken die lopende belasting van Grumpy Beperk vir die jaar geëindig op 30 Junie 20X5. (Begin met die berekening van die rekeningkundige wins en werk van daaraf na die belasbare inkomste / verlies.) (12) 2. Bereken die uitgestelde belastingsaldo van Grumpy Beperk op 30 Junie 20X5 deur middel van die omvattende basis (Balanstaat metode). (7) 3. Joenaliseer die bewegings op die volgende belastingtransaksies van Grumpy Beperk vir die jaar geëindig 30 Junie 20X5: a. Koersaanpassing; b. Lopende belasting; en c. Uitgestelde belasting beweging nadat die belasting koersaanpassing in berekening gebring is. (Joernaalomskrywings kan weggelaat word) (3) 4. Berei die belastinguitgawe aantekening wat die inkomstestaat van Grumpy Beperk vir die jaar geëindig 30 Junie 20X5 al vergesel, voor. (Die rekonsiliasie tussen standaard- en gemiddelde effektiewe belastingkoerse moet getoon word. (7) LET WEL: Toon alle berekeninge.

8 6 VRAAG 5 (19 punte, 28,5 minute) EINSTEIN BEPERK het die volgende huurooreenkomste gesluit: 1. Einstein Beperk het op 1 Maart 20X5 die gebruiksreg van masjinerie deur middel van 'n huurooreenkoms verkry. Die huurtermyn is drie jaar, waarna die masjinerie aan die verhuurder teruggegee sal word. Alle instandhouding- en dienskostes van die masjinerie word deur die verhuurder gedra. Die huurgeld op die masjinerie is soos volg betaalbaar: R 1 Maart 20X Februarie 20X Februarie 20X Februarie 20X Einstein Beperk het op 1 Maart 20X5 'n nuwe vragmotor, met 'n verwagte nutsduur van 4 jaar, ingevolge 'n huurooreenkoms verkry. Die kosprys van die vragmotor beloop R Die koopprys is in vier gelyke jaarlikse paaiemente van R elk betaalbaar waarvan die eerste paaiement op 28 Februarie 20X6 betaalbaar is. Die toepaslike rentekoers is 10% per jaar. Alle instandhouding en dienskoste op die vragmotor word deur die huurder gedra. Aan die einde van die huurooreenkoms word eienaarskap van die vragmotor na die huurder oorgedra. Die volgende amortisasietabel word voorsien: Datum Paaiement Kapitaal Rente Saldo R R R R Februarie 20X Februarie 20X Februarie 20X Februarie 20X Bykomende inligting: a) Waardevermindering op alle bates van Einstein Beprk word volgens die reguitlynmetode oor die verwagte nutsduur van die bates voorsien. b) Ignoreer alle belasting implikasies.

9 7 1. Berei die volgende aantekeninge ten opsigte van die huurooreenkomste wat die finansiële jaarstate van Einstein Beperk vir die jare geëindig 28 Februarie 20X7 en 28 Februarie 20X6 sal vergesel, in ooreenstemming met Algemene Aanvaarde Rekeningkundige Praktyk, voor: (a) Wins voor belasting (3) (b) Die rekonsiliasie van die toekomstige minimum huurbetalings met teenswoordige waardes as deel van Rentedraende lenings / bruikhuurverpligting aantekening. (6) (c) Bedryfshuurverpligting (4) LET WEL: - Rond berekende bedrae tot die naaste Rand af - Toon alle berekeninge 2. Openbaar die relevante items op die gesig van die balansstaat van Einstein Beperk vir die jaar geëindig 28 Februarie 20X7, in ooreenstemming met Algemeen Aanvaarde Rekeningkundige Praktyk. (6)