Integraal Veiligheidsplan

Transcriptie

1 Integraal Veiligheidsplan Datum Status Definitief Versie 5.0 Acceptatie Integraal Veiligheidsplan Paraaf Datum Opgesteld Projectadviseur IV: Tonny Visser Getoetst Adviseur veiligheid: Gerard Appelman Vrijgegeven Technisch manager: Veda Loncaric Vastgesteld Project manager: Marcel Kievit

2 Colofon Uitgegeven door : Projectteam DOV, KW, KT & VOVA Informatie : T. Visser Telefoon : Mail : [email protected] Uitgevoerd door : T. Visser Coördinatie door : V. Loncaric Datum : 11 september 2015 Status : Definitief Versienummer : 5.0 Pagina 2 van 31

3 Document historie Status Versie Datum Opmerking Initiator Definitief Initiële versie H. Bakker Definitief 2.0 Definitief Definitief Wijziging pagina 14 (5.4) melden ongevallen en incidenten Concept Aanpassing n.a.v. generiek maken IVP met specifieke bijlagen per contract Definitief Aanpassingen n.a.v interne review en toevoegen contract VOVA JJ TVI TVI Pagina 3 van 31

4 Pagina 4 van 31

5 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING DOEL VAN DIT DOCUMENT INTRODUCTIE INTEGRALE VEILIGHEID INTEGRAAL VEILIGHEIDSDOSSIER (IVD) WET- EN REGELGEVING, RICHTLIJNEN EN OVERIGE VOORSCHRIFTEN DOELSTELLINGEN PROJECTTEAM OPDRACHTGEVER PROJECTSPECIFIEKE DOELSTELLINGEN REIKWIJDTE EN GRENZEN DE SCOPE INLEIDING WERKZAAMHEDEN UITGANGSPUNTEN EN RANDVOORWAARDEN OVERZICHT VEILIGHEIDSTHEMA S VAN TOEPASSING ZIJNDE VEILIGHEIDSTHEMA S Constructieve veiligheid Brandveiligheid (explosieveiligheid) Arbeidsveiligheid Sociale veiligheid Security Verkeersveiligheid Nautische veiligheid Veiligheid tegen overstromen Externe veiligheid Hulpverlening ORGANISATIE INTEGRAAL PROJECTMANAGEMENT TEAM TAKEN IPM-TEAM AFSTEMMING INTEGRALE VEILIGHEID EN V&G-COÖRDINATIE TAKEN, BEVOEGDHEDEN EN VERANTWOORDELIJKHEDEN ACTUALISATIE EN DETAILLERING VAN HET INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN OVERLEG EN RAPPORTAGE Extern overleg (BIJNA) GEVALLEN EN INCIDENTENREGISTRATIE TOETSEN VEILIGHEIDSBEHEERSING EN VEILIGHEIDSRISICOSESSIES VEILIGHEIDSCULTUUR RISICO-INVENTARISATIE EN EVALUATIE WERKWIJZE VEILIGHEIDSRISICOMANAGEMENT TOELICHTING BEOORDELEN EN PRIORITEREN VEILIGHEIDSRISICO S VERRICHTE RI&E S RESTRISICO S VOORTVLOEIEND UIT DE UITVOERING CALAMITEITENMANAGEMENT INCIDENTENMANAGEMENT Bij ongevallen en incidenten Bij ernstige ongevallen/doden RELATIE CALAMITEITEN EN INCIDENTEN BIJLAGEN Bijlage 1 Risico s t/m de contractvoorbereidingsfase KW Bijlage 2 Risico s t/m de contractvoorbereidingsfase DOV Bijlage 3 Risico s t/m de contractvoorbereidingsfase KT Bijlage 4 Risico s t/m de contractvoorbereidingsfase VOVA Bijlage 5 Wet- en regelgeving en de normen, kaders en richtlijnen VOVA Pagina 5 van 31

6 1 Inleiding 1.1 Doel van dit document Dit Integraal Veiligheidsplan (verder IVP) is een overkoepelend generiek plan met projectspecifieke bijlagen voor de volgende prestatiecontracten; Naam Contract Zaaknummer Kunstwerken (KW) Dijken en Oevers (DOV) Ketelbrug (KT) Vooroeververdediging afsluitdijk (VOVA) Het Integraal Veiligheidsplan (verder IVP) is een coördinatie instrument voor een doelmatige samenwerking tussen opdrachtgever (verder OG) en opdrachtnemer (verder ). De inhoud van dit IVP is overkoepelend voor alle relevante veiligheidsthema s van de hierboven genoemde (prestatie)contracten. Met het IVP kunnen de OG (projectteam), de (projectorganisatie) en de adviseur integrale veiligheid van beide partijen richting geven aan de samenwerking op het gebied van integrale veiligheid. Het IVP volgt de projectfasen en streeft naar samenhang tussen de fasen, de veiligheidsthema s en de verschillende werkzaamheden en activiteiten. Het IVP is een samenvoeging van het Veiligheids- & Gezondheidsplan (wettelijk V&G-plan) en het Integrale Veiligheidsplan (RWS-eis). Het is een dynamisch document; de inhoud ervan dient steeds geactualiseerd te worden. Bijvoorbeeld: voor het begin van de werkzaamheden op een complex moet een integrale veiligheidsanalyse (RI&E) uitgevoerd zijn. De resultaten daarvan moeten inclusief de afspraken en de te treffen maatregelen in het IVP van de zijn vastgelegd en alle betrokkenen dienen hiervan kennis te hebben genomen. Het doel van dit document is om veiligheid binnen de contracten een prominentere plaats te geven en te beheersen alsmede de veiligheidscultuur verder te versterken. Daarnaast wil dit IVP een hulpmiddel zijn voor de opdrachtnemer om invulling te geven aan de activiteiten rond integrale veiligheid. Het IVP richt zich op het bereiken en borgen van de veiligheid tijdens de ontwerp-, bouw- en onderhoudsfase (dit is een nadere onderverdeling van de realisatiefase en blikt vooruit naar de nieuwe eindsituatie (gebruik- en beheerfase) verder uit te werken en actueel te houden. Met het IVP wordt beoogd alle relevante veiligheidsthema s in samenhang te beheersen en aantoonbaar te voldoen aan de gestelde eisen. Deze eisen komen voort uit contracten, vraagspecificaties, wet- en regelgeving en interne eisen van Rijkswaterstaat. Het plan geeft informatie over de thema s binnen integrale veiligheid, de ambities van het project, de veiligheidsdoelstellingen en hoe de taken tussen de IPM rolhouders en betrokken partijen verdeeld zijn. Daarnaast geeft het weer wanneer welke veiligheidsproducten in het project opgeleverd dienen te worden. Dit IVP is voor de OG geschreven en gaat in op eisen voor en verplichtingen van de. Het IVP van de dient te beschrijven op welke wijze het integrale veiligheidsmanagement wordt toegepast bij de uit te voeren taken, activiteiten en services. Daarnaast beschrijft de hoe ze de veiligheidsaspecten binnen de relevante veiligheidsthema s zal gaan beheersen. Pagina 6 van 31

7 Tijdens het voorbereiden van en lopende de contracten dient de oplossingen te genereren, vast te leggen en te borgen. Voorstellen voor wijzigingen ten aanzien van veiligheid die niet binnen de gecontracteerde taken, services en activiteiten vallen, dienen met de OG besproken te worden. Door veiligheid in samenhang te beschouwen worden alle partijen betrokken bij de integrale veiligheidsbeheersing. Door deze brede betrokkenheid wordt de veiligheidscultuur gestimuleerd naar een proactieve veiligheidscultuur. 1.2 Introductie Integrale veiligheid Integrale veiligheid van een Rijkswaterstaatobject betekent het beheersen van alle soorten veiligheid: arbeidsveiligheid, constructieve veiligheid, verkeersveiligheid, sociale veiligheid enz. Beheersen houdt o.a. in het stap voor stap en systematisch ontwikkelen en beheren van veiligheidsproducten. Bij de start van een project verschijnt voor integrale veiligheid als hoofdproduct dit Integraal Veiligheidsplan. Het Integraal Veiligheidsplan komt tot stand aan het begin van de Planuitwerking. Voor de start van de Realisatie wordt dit plan bijgewerkt. De opdrachtgever is verantwoordelijk voor het Integrale Veiligheidsplan (IVP), het borgen van veiligheid in contract-, omgevings- en risicomanagement. Tijdens de Realisatie is de opdrachtnemer verantwoordelijk voor het bijhouden van het IVP, het opstellen van de deelproducten voor Integrale Veiligheid en het samenstellen van het Integraal Veiligheidsdossier (IVD). De van toepassing zijnde veiligheidsthema s en daarbij vereiste veiligheidsproducten staan in hoofdstuk 3 en zijn in de contractdocumenten nader gespecificeerd. Bij oplevering aan de beheerder vormen de veiligheidsproducten een belangrijk onderdeel van het Integraal Veiligheidsdossier. Voor een uitgebreide uitleg over de te leveren veiligheidsproducten wordt verwezen naar bijlage 6 van het Kader integrale veiligheid voor projecten, de Leidraad Integrale Veiligheid en de thema specifieke RWS kaders. 1.3 Integraal Veiligheidsdossier (IVD) In een Integraal Veiligheidsdossier (verder IVD) staat alle relevante informatie over de borging van integrale veiligheidsaspecten die tijdens de realisatiefase zijn genomen binnen de scope van dit contract. De OG beschikt over een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) van de (deel)objecten en zal deze aan de overdragen. De dient deze RI&E aan te vullen. De uitgewerkte RI&E per complex wordt een onderdeel van het IVD. Uiteindelijk is de uitgewerkte RI&E in het IVD bedoeld voor toekomstige aanleg-, beheer- en onderhoudswerkzaamheden van de beheerder. In dit kader wordt gebruikgemaakt van relevante informatie en bevindingen uit de realisatiefase (ontwerp, bouw en onderhoud) van het betreffende contract. 1.4 Wet- en regelgeving, richtlijnen en overige voorschriften In de vraagspecificatie proces zijn de relevante wet- en regelgeving en de normen, kaders en richtlijnen verwoord die van toepassing zijn op de werkzaamheden. De dient de algemene en specifieke regels en voorschriften die op de objecten (gaan) gelden, op te nemen in het IVD. Pagina 7 van 31

8 1.5 Doelstellingen projectteam Opdrachtgever Veiligheidsambitie Opdrachtgever Rijkswaterstaat heeft zich verplicht tot een proactieve en integrale aanpak van veiligheidsmanagement voor: Medewerkers en andere betrokkenen (beroeps gebonden veiligheid); Gebruikers van de wegen en de vaarwegen (interne veiligheid); Omwonenden (externe veiligheid). Rijkswaterstaat neemt veiligheid expliciet in haar doelstellingen op en beschouwt deze als integraal onderdeel van haar primaire processen. Voor een definitie van het begrip integrale veiligheid en de veiligheidsaspecten wordt verwezen naar het contract. In dit IVP wil de OG aangeven op welke wijze de integrale veiligheid wordt beheerst om het veiligheidsambitieniveau na te komen. Rijkswaterstaat verlangt van de opdrachtnemer eenzelfde proactieve en integrale aanpak van alle veiligheidsthema s. Veiligheidsdoelstellingen Opdrachtgever Om aan bovenstaande ambitie invulling te geven worden de volgende 5 doelen nagestreefd om veiligheid in de werkprocessen te borgen en de veiligheidscultuur te bevorderen. Klaver Vijf voor Veiligheid in projecten: 1. Nul doden en nul ernstige gewonden op het werk; 2. Veiligheidszorg is een zaak van opdrachtgever (RWS) en opdrachtnemer; 3. Veiligheid geborgd in de projectuitvoering; 4. Werken volgens de 6 gedragsregels voor veiligheid; Als Rijkswaterstater heb ik een voorbeeldfunctie Ik neem veiligheid altijd mee in mijn werk Ik zorg voor een veilige werkomgeving Ik stop elke klus die niet veilig voelt Ik meld altijd (bijna-)ongevallen en bespreek deze Ik zorg voor de juiste persoonlijke bescherming (PBM) 5. Zorg voor optimale veiligheid tijdens werkzaamheden. Invulling van de veiligheidsdoelstellingen: Goed zicht op de objecten, verkeersfaseringen en een werkwijze voor een veilige werkomgeving; Veilig / betrouwbaar functioneren van installaties en systemen; Toetsen en toezien op de Veiligheidscoördinatie verplichting; Duidelijke en gerichte procedures; Veiligheid geborgd in ontwerp en uitvoering; Veiligheid is een win-win situatie, pro- actieve houding. Cultuur en Structuur De weg naar een pro- actieve veiligheidscultuur met een bijbehorende, ondersteunend veiligheidsmanagementsysteem (VMS) rust op de pijlers: cultuurverandering en structurering, zie figuur 1 Veiligheidscultuurladder. Aan de cultuurkant, de mens kant dus, moet gewerkt worden aan het versterken en waar nodig inrichten van leerprocessen: wat betekend veiligheid voor mijn werk, waar kan ik het verbeteren, wanneer moet ik opschalen en hoe kan ik iemand aanspreken op onveilig gedrag of een onveilig ontwerp. Aan de structuurkant kan veel worden bereikt door heldere, eenduidige structuurlijnen die overal hetzelfde zijn, die iedereen kent en waarnaar vanzelfsprekend wordt gehandeld. Pagina 8 van 31

9 Figuur 1 Veiligheidscultuurladder Rijkswaterstaat heeft de ambitie om in de komende jaren van het huidige veiligheidsniveau (zie bovenstaande figuur) te groeien naar het proactieve veiligheidsniveau op de veiligheidscultuurladder. 1.6 Projectspecifieke doelstellingen De OG streeft de volgende doelen na om veiligheid in de werkprocessen te borgen en de veiligheidscultuur te bevorderen. De onderstaande specifieke doelstellingen zijn bedoeld voor OG en. Tijdens de realisatie fasen vallen de laatste twee doelstellingen specifiek onder de. Voldoen aan de vigerende wet- en regelgeving en aan het beleid, de normen en de richtlijnen van RWS. Voldoen aan de RWS-ambitie voor integrale veiligheid. Dit is nul doden en nul gewonden onder RWS-personeel en personeel van contractanten die werken in opdracht van RWS. Zo veel als mogelijk bij de bron aanpakken van veiligheidsrisico s conform de arbeidshygiënische strategie (OG en ). Werken aan een proactieve veiligheidscultuur in het project (alert zijn op mogelijke nieuwe risico s). Inventariseren en beheersen van de risico s voortkomend uit de voorgeschreven taken, services en activiteiten (). Aanvullen, complementeren en detailleren van bestaande plannen (IVP) en dossiers (IVD en V&G-dossiers) (). Pagina 9 van 31

10 2 Reikwijdte en grenzen de scope 2.1 Inleiding De werkzaamheden, waarvoor dit IVP geldt, betreffen taken (vast onderhoud), activiteiten en services (aanvullende diensten) voor de volgende onderdelen in het areaal: de objecten (civiel); de elektrotechnische installaties; de werktuigbouwkundige installaties; open water. 2.2 Werkzaamheden Het meerjarig onderhoud wordt onderscheiden in taken en services. Het werk wordt onderscheiden in activiteiten. Voor het werk en meerjarig onderhoud dienen voorbereidingswerkzaamheden verricht te worden. Taken Taken hebben tot doel het dagelijks functioneren en presteren van het areaal te handhaven en de in het areaal aanwezige risico s ten aanzien van functioneren en presteren en daarbij geplande onderhoudsinterventies te beheersen. Services Services hebben tot doel het functioneren en presteren van het areaal te ondersteunen volgend op exogene invloeden, zijnde omstandigheden die de niet kan voorzien en voorkomen met taken en activiteiten. Activiteiten Een activiteit betreft een object- of areaalgericht onderdeel van het werk, dat noodzakelijk is voor het verhelpen van vooraf gedefinieerde problemen, door middel van revisie en/of vervanging of upgraden van het kwaliteitsniveau dat noodzakelijk is voor het goed vervullen van de functies (bijvoorbeeld verhelpen zettingsvloei VOVA, baggeren DOV etc.). De uit te voeren activiteiten bestaan onder andere uit revisie- en vervangingsactiviteiten en upgrade-activiteiten: De revisie- en vervangingsactiviteiten zijn gericht op het reviseren of vervangen van bouwdelen en elementen. Deze activiteiten hebben voornamelijk betrekking op de disciplines elektrotechniek, werktuigbouwkunde en civiele techniek. Het betreft onder meer: het reviseren van elektromotoren, het reviseren van aandrijvings- en bewegingswerken van sluisdeuren, het reviseren en conserveren van sluisdeuren en het vervangen van remming- en geleidewerken. De upgradewerkzaamheden hebben tot doel: het vervangen van bouwdelen en elementen en het op een hoger en uniform niveau brengen van de systemen en installaties ten aanzien van functionaliteit en veiligheid. Het gaat hierbij vooral om werkzaamheden binnen de disciplines elektrotechniek en industriële automatisering. Voorbeelden van dergelijke activiteiten zijn: het vervangen van bedienings- en besturingssystemen, CCTV-systemen en marifoon- en radarsystemen. In de vraagspecificatie proces is per werksoort het eisenpakket generiek uitgewerkt. Voor een uitgebreidere beschrijving van de werkzaamheden per complex wordt verwezen naar de minispecificaties. dient onder andere met behulp van de werkzaamheden integrale veiligheidsmanagement uit te werken. Pagina 10 van 31

11 3 Uitgangspunten en Randvoorwaarden 3.1 Overzicht veiligheidsthema s In dit hoofdstuk worden de veiligheidsthema s beschreven. De aspecten dienen alle projectfasen af te dekken. In het onderstaande schema wordt Integrale Veiligheid systematisch onderverdeeld in verschillende categorieën en uiteindelijk in veiligheidsthema s. De veiligheidsthema s hebben vooral betrekking op de gevolgen voor de mens. Het geeft weer welke veiligheidsthema s van toepassing zijn in de contract voorbereidings- en uitvoeringsfase van de verschillende contracten. In vraagspecificatie proces is een omschrijving van de veiligheidsthema s opgenomen. P= Dijken Oevers & Vaarwegen (DOV) P= Kunstwerken (KW) P= Ketelbrug (KT) P= Vooroeververdediging afsluitdijk (VOVA) Figuur 2 Standaardthema s Integrale Veiligheid De thema s welke van toepassing zijn worden onder paragraaf 3.2 nader toegelicht. Pagina 11 van 31

12 3.2 Van toepassing zijnde veiligheidsthema s In dit hoofdstuk worden de relevante veiligheidsthema s beschreven en wordt per thema aangegeven hoe (en met welke veiligheidsproducten) aan wet- en regelgeving en de RWS eisen wordt voldaan. De van toepassing verklaarde veiligheidsproducten worden in de contractdocumenten gepland. Tijdige en juiste levering wordt vanuit het Projectmanagementplan (PMP)geborgd. De toets strategie aangaande Integrale Veiligheid wordt binnen het Contractbeheersplan (CBP) geborgd. Bij de afweging per veiligheidsthema wordt onderbouwd waarom een bepaald thema voor de omschreven werkzaamheden al dan niet van toepassing is. Hieronder worden per veiligheidsthema enkele aandachtspunten gegeven, waar de bij de uitvoering van de werkzaamheden rekening mee moet worden gehouden. Per objectcategorie is een risico-inventarisatie opgesteld, waaruit blijkt welke thema s relevant zijn. Op basis daarvan dienen door gevaren en risico s verder geïnventariseerd, geëvalueerd en adequate beheersmaatregelen toegepast te worden binnen de scope van dit contract. De relevante documenten, bestaande uit de RI&E van onder andere de objecten zoals opgenomen bij dit plan, dienen hierbij als uitgangspunt voor de om mee te werken en om aan te vullen. Voor het werken in speciale locaties gelden wettelijke verplichtingen en eisen. In besloten ruimten moet bijvoorbeeld permanent sprake zijn van een wachtsman buiten de besloten ruimte, die altijd met de mensen in de besloten ruimte kan communiceren, al dan niet met behulp van communicatiemiddelen. Algemeen geldt dat de (bijna-)ongevallen en incidenten altijd dient te melden bij RWS (technischmanager of contractmanager). RWS meldt het vervolgens bij en de staf van het district via de telefonische binding (rooster op te halen bij het district). Voor incidenten die invloed hebben op de afwikkeling van het scheepvaartverkeer dient daarnaast de Centrale Meldpost IJsselmeergebied (CMIJ) te Lelystad ( ) gebeld te worden Constructieve veiligheid De veiligheid van personen met betrekking tot het bezwijken van een constructie. De constructieve veiligheid kan afnemen door: gewijzigd gebruik (de gebruiksintensiteit is toegenomen), schades, einde levensduur en specifieke risico s zoals vermoeiing bij staal, betonrot en scheurvorming bij betonconstructies en houtrot bij houtconstructies. Ook gewijzigde normen kunnen tot risico leiden omdat deze uitgaan van nieuw en verbeterd inzicht. Om afname van de constructieve veiligheid tijdig te signaleren zijn inspecties noodzakelijk. Het correct afstellen van installaties of installatiedelen kan overbelasting voorkomen. Bij ontwerp en aanleg dient voldaan te worden aan de wettelijke kaders (zoals bouwbesluit en Europese richtlijnen en RWS richtlijnen). Bij aanvraag van de bouwvergunning dient aan de relevante eisen uit het Bouwbesluit te zijn voldaan. Rijkswaterstaat is (eind)verantwoordelijk m.b.t. constructieve veiligheid. Rijkswaterstaat vult de (eind)verantwoordelijkheid voor de constructieve veiligheid t.b.v. de activiteiten in door de taakverantwoordelijkheid bij de opdrachtnemer te beleggen en te zorgen voor een aantoonbare borging van constructieve veiligheid in de projecten. Pagina 12 van 31

13 Het RWS Kader Borging Constructieve Veiligheid in de Realisatiefase beschrijft zes toprisico s wat betreft constructieve veiligheid die altijd beheerst moeten worden: 1. Onvoldoende coördinatie en regie bij constructieve processen; 2. Geselecteerde constructeurs zijn onvoldoende deskundig; 3. Belangrijke constructieve risico s worden niet geïdentificeerd en/of beheerst; 4. Berekeningen en tekeningen zijn niet aantoonbaar of onvoldoende gecontroleerd (4 ogen principe); 5. Gerealiseerde producten worden onvoldoende gekeurd; 6. Onvoldoende afstemming tussen ontwerp en afwijkingen in de Uitvoeringsfase. Eén van de beheersmaatregelen beschreven in het RWS Kader Borging Constructieve Veiligheid in de Realisatiefase is de aanstelling van een Coördinator Constructieve Veiligheid door de opdrachtnemer. Veiligheidsproducten Realisatie: Er zijn geen verplichte producten Brandveiligheid (explosieveiligheid) De veiligheid van personen met betrekking tot brand en de gevolgen daarvan. Dit veiligheidsthema hang nauw samen met het veiligheidsthema Hulpverlening. Eisen aan de weerstand tegen brandbelasting worden bij constructieve veiligheid meegenomen. Door werkzaamheden zoals snijbranden en lassen, neemt het brandgevaar toe. Dit is zeker het geval bij werkzaamheden in de onmiddellijke omgeving van tankschepen in sluizen. Bij het werken op plaatsen waar ophoping van gassen mogelijk is, denk aan besloten ruimten, neemt het risico op explosiegevaar toe. De dient conform wettelijke eisen te werken en deze gevaren en risico s te beheersen. Veiligheidsproducten Realisatie: Er zijn geen verplichte producten Arbeidsveiligheid De veiligheid van personen die beroepshalve aanwezig zijn. Dit aspect is één van de belangrijkste veiligheidsaspecten als het gaat om directe impact op personen. De prioriteit ligt bij veiligheidsmanagement ten behoeve van eigen personeel en medewerkers van partijen die in opdracht van RWS werken.er bestaat hierover uitgebreide wet- en regelgeving zoals de Arbowet. Daarbij heeft Opdrachtgever (samen met Opdrachtnemer) duidelijke, omschreven taken en verantwoordelijkheden in het geheel zoals het bijhouden van een veiligheidsdossier met daarin Risico-inventarisaties (RI&E), V&G-plannen en een ongevallenregistratie. Inzet hiervoor wordt dus van zowel de Opdrachtgever als van de Opdrachtnemer verwacht. Omdat de opdrachtnemer taken verricht in opdracht van Rijkswaterstaat, kunnen bepaalde taken bij de opdrachtnemer worden neergelegd. Het Arbobesluit maakt formeel geen onderscheid in een V&G plan ontwerp en een V&G plan uitvoering. De Opdrachtgever is verplicht een V&G plan aan te leveren bij de Opdrachtnemer. De Opdrachtnemer dient het V&G plan in de ontwerpfase aan te vullen en aan het einde van de ontwerpfase aan te passen ten behoeve van de uitvoeringsfase. Pagina 13 van 31

14 Arbeidsveiligheid is een belangrijk onderdeel van de Arbowet- en regelgeving en heeft veel te maken met: Werkomstandigheden; Zorgvuldigheid; Anticiperen; Beheersen; Alle betrokken partijen grondig informeren. Arbeidsveiligheid heeft specifiek betrekking op de hoofdonderdelen: Uitvoering; Werken nabij (vaar-)weg; Bediening en besturing; Beroepsmatig gebruik vaarweg; Beheer en onderhoud; Groot onderhoud. Veiligheidsproducten: Veiligheids- en gezondheidsplan (V&G-plan) NB. Het V&G-plan is verwerkt in dit IVP. Risico Inventarisatie & Evaluatie Tijdens de Realisatie dient deze RI&E actueel te zijn. Indien ontwerpactiviteiten plaatsvinden, bijvoorbeeld voor een referentieontwerp, dient de RI&E op objectniveau te worden bijgehouden. V&G dossier Het V&G dossier is de verzameling van alle documenten, die betrekking hebben op V&G management. Het dossier is een wettelijke verplichting. Binnen Rijkswaterstaat is het V&G-dossier een onderdeel van het Integraal Veiligheidsdossier (IVD) Overdracht V&G aan (verplicht) De overdracht van het V&G plan (in het IVP), de RI&E( s) en het V&G dossier ( in het IVD), aan de gebeurt formeel met een overdrachtsmoment direct na contracteren. In deze bespreking worden de tijdens de Contractvoorbereiding gemaakte (ontwerp)keuzes en de restrisico s in relatie tot V&G-zorg toegelicht, worden het V&G-plan en het V&G-dossier besproken en eventuele onduidelijkheden weggenomen. De moet handelen conform de wettelijke verplichtingen (o.a. Arbowet- en regelgeving) en normen. Een specifiek onderdeel van arbeidsveiligheid is elektrische veiligheid. Vanuit het Arbeidsomstandighedenbesluit zijn twee artikelen van belang: Elektrische installaties zijn veilig (art. 3.4). Werkzaamheden aan, met en nabij installaties worden veilig uitgevoerd (art. 3.5) Sociale veiligheid De mate waarin personen beschermd zijn en zich beschermd voelen tegen persoonlijk leed door misdrijven (criminaliteit), overtredingen en overlast door andere mensen. Dit aspect draait om beleving van gebruikers in openbare ruimtes en wordt veroorzaakt door of dreiging van menselijk handelen. Bij de uitvoering van de werkzaamheden kunnen vandalisme, diefstal en dergelijke op de bouwlocatie een onveilig gevoel veroorzaken. Daarnaast kan hinder voor de omgeving resulteren in agressie. Dit kan voorkomen worden door bijvoorbeeld te zorgen voor orde en netheid op de bouwplaats en Pagina 14 van 31

15 materialen conform de verplichtingen in de Arbowet- en regelgeving op te ruimen. In de vraagspecificatie proces wordt verwoord hoe de de genoemde aspecten en hinder dient uit te werken en te beheersen. Sociale veiligheid kan worden onderscheiden in objectieve en subjectieve veiligheid. Objectieve veiligheid heeft betrekking op incidenten en (onaangename) voorvallen, zoals mishandeling, diefstal en vernieling. Subjectieve veiligheid heeft te maken met het gevoel van veiligheid van mensen en is niet te herleiden uit geregistreerde incidenten. Voor verbetering van deze veiligheid dient te worden gedacht aan voorzieningen t.a.v. toegankelijkheid, verlichting, afscherming, etc. Ook bewakings- en monitoringsvoorzieningen zijn soms noodzakelijk. De huidige regelgeving op dit gebied is beperkt, wel zijn er normen en richtlijnen beschikbaar. Sociale veiligheid heeft specifiek betrekking op de hoofdonderdelen: Inrichting gebied (bijv. afgeschermd of open of bebost) Aard verkeersbeeld (bijv. mengen fiets- en autoverkeer) Verlichting Monitoring en alarmering Verzorgingsplaatsen Veiligheidsproducten Realisatie: Er zijn geen verplichte producten Security Het geheel aan maatregelen om moedwillige verstoringen van de bedrijfsprocessen te voorkomen. Die invloeden kunnen van buitenaf komen, zoals inbraak en criminaliteit, maar ook van binnenuit, bijvoorbeeld fraude en verduistering. Afschermen van ruimten voor onbevoegden is een manier om risico's te verminderen en beheersbaar te maken en de veiligheid te verhogen. De dient met de OG te overleggen indien (aanvullende) maatregelen met betrekking tot security genomen moeten worden. Daarnaast zijn aanvullende maatregelen in het contract opgenomen ten aanzien van Cybersecurity en Industriële Automatisering. Binnen I&M geldt dat voor iedere I&M-locatie een locatiebeveiligingsplan moet worden opgesteld voor gebouwen met arbeidsplaatsen. Security heeft specifiek betrekking op de hoofdonderdelen: Bescherming tegen vernieling en vandalisme Beschermen tegen niet toegestaan gebruik installaties Veiligheidsproducten Realisatie: Locatiebeveiligingsplan Verkeersveiligheid De veiligheid van verkeersdeelnemers, als gevolg van deelname aan het wegverkeer. De werken vinden o.a. plaats op bruggen, sluizen, stuwen en langs (vaar)wegen. Om dit op een veilige manier en met beperkte hinder te kunnen doen, dient gebruikgemaakt te worden van afzettingen conform de vigerende wet- en regelgeving. De dient te handelen conform de eisen in de vraagspecificatie proces voor verkeersmanagement. Pagina 15 van 31

16 Verkeersveiligheidsnormen RWS stelt als opdrachtgever van de markt (opdrachtnemer) eisen aan alle elementen die het prestatieniveau van verkeersveiligheid op het netwerk beïnvloeden. Deze eisen zijn gerelateerd aan normen voor: Verkeersveiligheid (bv. Europese richtlijnen); Infrastructuur (bv. NOA); Verkeersmanagement (bv. Gebiedsgericht Benutten). Veiligheidsproducten Realisatie: Ontwerptoets; Verkeersveiligheidsaudit Nautische veiligheid De veiligheid van verkeersdeelnemers, als gevolg van deelname aan het scheepvaartverkeer. De werken vinden o.a. plaats op bruggen, sluizen, stuwen en langs (vaar)wegen. Om veilig en met beperkte hinder voor de scheepvaart te werken, dient gebruikgemaakt te worden van scheepvaartverkeersmaatregelen verwoord in de vraagspecificatie proces Veiligheid tegen overstromen Het geheel aan maatregelen om verassingen ten aanzien van (snel) veranderende waterstanden te voorkomen. Bij het werken aan sluizen en stuwen in, maar ook buiten het hoogwaterseizoen, moet rekening worden gehouden met snel veranderende waterstanden. Om verassingen te voorkomen, dient gelet te worden op de voorspellingen van debiet en waterhoogte door RWS. De dient te werken conform de gestelde eisen in de vraagspecificatie proces en de werkzaamheden af te stemmen met de objectbeheerder waarbij de objectbeheerder wel of geen toestemming geeft voor werkzaamheden. RWS blijft te allen tijde verantwoordelijk voor de Waterveiligheid en voldoen aan de normen uit de Waterwet Externe veiligheid De risico s van het produceren, opslaan, overslaan, vervoeren, van (grote hoeveelheden) gevaarlijke stoffen voor in de omgeving aanwezige personen. Gehanteerde maat voor deze risico s is de kans op overlijden van een individu (plaatsgebonden risico) of een groep personen (groepsrisico). Veiligheid van personen die zich bevinden buiten het beschouwde systeem, specifiek als rechtstreeks gevolg van een ongewoon voorval bij het transport van een gevaarlijke stof (via weg, water, spoor en/of leiding). Inrichtingen gevaarlijke stoffen Bij inrichtingen van gevaarlijke stoffen moet men denken aan transportleidingen voor en opslag van gevaarlijke stoffen. Bij het uitvoeren van werkzaamheden in de onmiddellijke nabijheid van deze inrichtingen dient de te werken volgens de werkwijze zoals omschreven in de vraagspecificatie. Transport gevaarlijke stoffen Bij het uitvoeren van de werkzaamheden dient rekening gehouden te worden met het transport van gevaarlijke stoffen over de (vaar)weg. Brandgevaarlijke werkzaamheden moeten direct gestopt worden bij het passeren van een transport met gevaarlijke stoffen. Toezicht van een veiligheidswacht, die Pagina 16 van 31

17 waarschuwt wanneer een transport van gevaarlijke stoffen passeert, kan hierbij nodig zijn Hulpverlening De mate waarin hulpverleningsorganisaties, wanneer de veiligheid van personen in geding komt: Een incident kunnen bereiken; Hun taken ter plekke kunnen uitvoeren; Voldoende hulpmiddelen ter beschikking hebben; Organisatorische kaders hebben om adequaat hulp kunnen verlenen. Hulpverlening heeft specifiek betrekking op de hoofdonderdelen: Alarmering; Hulp door leken; Ambulance/geneeskundige hulp; Redding; Brandweer; Rampen. Het betreft hier zowel bereikbaarheid, transportmogelijkheden, werkruimte, hulpmiddelen als organisatorische kaders. Veiligheidsproducten: Toetsing objecten aan bereikbaarheid; Calamiteitenplan (verplicht). Afhankelijk van de werkzaamheden die uitgevoerd worden, moeten er maatgelen genomen worden om een goede bereikbaarheid van de hulpdiensten te garanderen. Bijvoorbeeld bij werken in besloten ruimten (kelders, putten en taatskuipen) of in een drooggezette sluishoofd. In het kader van hulpverlening dient de conform de gestelde eisen in de vraagspecificatie proces te handelen bij een calamiteit/incident. In het IVP van de wordt ook beschreven hoe de bereikbaarheid van de hulpverleningsdiensten wordt gewaarborgd. Pagina 17 van 31

18 4 Organisatie 4.1 Integraal Projectmanagement Team RWS is georganiseerd conform het IPM (Integraal Projectmanagement)-model. Het volgende organogram geeft de rollen van RWS weer. Projectmanager Technisch manager Omgevingsmanager Contractmanager Manager projectbeheersing Opdrachtgever : Ministerie van Infrastructuur en Milieu, Rijkswaterstaat Midden-Nederland Bezoekadres : Zuiderwagenplein 2 Postcode/plaats : 8224 AD Lelystad Projectadviseur integrale veiligheid : T. (Tonny) Visser [email protected] Telefoon : Taken IPM-team Integrale veiligheid is binnen dit project georganiseerd in het IPM-team. Projectmanager De projectmanager is eindverantwoordelijk voor de integrale veiligheid binnen het project en beslist wanneer er tegengestelde projectbelangen zijn. Alle rolhouders hebben echter een verantwoordelijkheid als het gaat om integrale veiligheid. Technisch manager De technisch manager (TM) is over alle projectfasen heen verantwoordelijk voor de coördinatie van integrale veiligheid. Hij of zij plaatst integrale veiligheid op de agenda van het IPM-team en is betrokken bij de realisatie van het Integraal Veiligheidsplan en het Integraal Veiligheidsdossier. De TM is verantwoordelijk voor de specificaties, het onderzoek naar de veiligheidseffecten, het ontwerp en de realisatie. Contractmanager De contractmanager (CM) dient een contract tot stand te brengen waarin alle eisen met betrekking tot veiligheid, zowel aan het proces als aan het product zelf, geborgd zijn. Hij of zij handhaaft de naleving van de veiligheidseisen uit het contract. Tijdens de uitvoeringsfase is de CM het aanspreekpunt voor de. De CM zorgt er verder voor dat veiligheid wordt meegenomen in contractwijzigingen. Omgevingsmanager De omgevingsmanager (OM) is de spreekbuis en het aanspreekpunt voor de omgeving. Verder initieert de OM overleg over bijvoorbeeld verkeersveiligheid en sociale veiligheid met gemeenten, belanghebbenden en de. Manager projectbeheersing De manager projectbeheersing (MPB) zorgt voor het opnemen van integrale veiligheid in risicomanagement en kwaliteitsmanagement. De MPB is verder betrokken bij het thema arbeidsveiligheid. Pagina 18 van 31

19 4.3 Afstemming integrale veiligheid en V&G-coördinatie Om Integrale veiligheid goed te kunnen beheersen en alle betrokkenen goed op de hoogte te houden is het van essentieel belang dat in alle van toepassing zijnde overlegvormen, de betreffende aspecten van Integrale Veiligheid aan de orde worden gesteld. Dit geldt voor zowel in- als externe overlegvormen. Daarnaast is het van groot belang dat het voltallige team input levert om de veiligheid en veiligheidscultuur op een hoger niveau te brengen en te houden. De notulen van voorstaande overlegvormen worden opgeslagen in het centrale digitale documentbeheersysteem. Documenten waarin relevante veiligheidsissues worden vastgelegd dienen onderdeel uit te maken van het IVD. Veiligheid raakt alles en iedereen binnen een project. Daarom is het belangrijk dat één persoon de aandacht voor veiligheid en de veiligheidsactiviteiten binnen het project coördineert: de projectadviseur integrale veiligheid. Deze functie is bij RWS ondergebracht bij het technisch management. Voor zover niemand expliciet is aangewezen, is de technisch manager hiervoor de aangewezen persoon. Het aanstellen van een V&G-coördinator ontwerpfase is een wettelijke verplichting vanaf de planfase (contractvoorbereiding), omdat in die fase al (ontwerp)keuzen worden gemaakt die van invloed zijn op arbeidsveiligheid in de latere fasen. Binnen de contracten (zie par. 1.1) is de projectadviseur integrale veiligheid aangewezen als V&G-coördinator ontwerpfase. Figuur 3 Op basis van het resultaat van de contractvoorbereidingsfase zal de de realisatie van de bouwwerken, zoals bedoeld in het Arbobesluit, voortzetten in de realisatiefase (ontwerp, bouw en onderhoud). De zal hiervoor een coördinator aanstellen, die de taken/verantwoordelijkheden van de V&Gcoördinator van de contractvoorbereidingsfase zal overnemen. In een overdrachtsbespreking zullen formeel de veiligheidsdocumenten worden overgedragen en de integrale veiligheidsrisico s en beheersmaatregelen worden besproken. Het gaat in ieder geval om de volgende documenten: - RI&E uit de contractvoorbereidingsfase. - Integraal Veiligheidsplan (dit plan) gebaseerd op de contractvoorbereidingsfase. - Integraal Veiligheidsdossier. 4.4 Taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden De rollen en taken van de op het gebied van projectmanagement, omgevingsmanagement, technisch management, projectbeheersing en contractmanagement/ondersteuning zijn beschreven in de vraagspecificatie proces. De rollen en taken die direct te maken hebben met integrale veiligheid staan eveneens in de vraagspecificatie proces en Arbowetgeving beschreven. De dient zijn beleid op het gebied van integrale veiligheid conform de eisen van de wettelijke Arboregelgeving en de vraagspecificatie proces na te komen. Pagina 19 van 31

20 4.5 Actualisatie en detaillering van het integraal veiligheidsplan Het IVP dient, gedurende de Realisatiefase, door de actueel gehouden te worden en waar nodig gedetailleerd. 4.6 Overleg en rapportage Om Integrale veiligheid goed te kunnen beheersen en alle betrokkenen goed op de hoogte te houden is het van essentieel belang dat in alle van toepassing zijnde overlegvormen, de betreffende aspecten van Integrale Veiligheid aan de orde worden gesteld. Dit geldt voor zowel in- als externe overlegvormen voor OG en. Daarnaast is het van groot belang dat de voltallige teams (OG /) input leveren om de veiligheid en veiligheidscultuur op een hoger niveau te brengen en te houden. De verschillende overleggen vinden plaats conform het Contractbeheersplan afhankelijk van de aanwezige risico s. Integrale veiligheid dient standaard een agendapunt op deze overleggen zijn. Naast deze overleggen zal conform SCB getoetst worden op de borging van de opdrachtnemer op de integrale veiligheid. Aan de OG (RWS) wordt bij de interne T-rapportage (RWS) gerapporteerd over de voortgang van integrale veiligheid op het project. De projectadviseur integrale veiligheid van OG levert via de contractgemachtigde en de projectmanager voorafgaand aan de periodieke rapportage informatie over de voortgang van integrale veiligheid. De IPM-rolhouders zijn verantwoordelijk voor de onder de eigen verantwoordelijkheid vallende veiligheidsaspecten en het aantoonbaar borgen daarvan in het project. In de periodieke rapportage wordt voor het project de volgende informatie toegevoegd: Informatie over de incidenten die hebben plaatsgevonden en de gevaarlijke situaties die zijn gemeld; Vordering van de acties die in het kader van integrale veiligheid zijn toebedeeld aan de IPM-rolhouders; Informatie over veiligheidsaudits en de verbetercyclus voor veiligheid, waaronder corrigerende maatregelen van de ; Informatie over de beheersing van de top 10 veiligheidsrisico s in het project. Gegevens van de voortgangsrapportage van de (conform eis) zullen worden opgevraagd door de contractmanager van OG en zullen als input dienen voor de rapportage van RWS. Het betreft onder meer de stand van zaken integrale veiligheid: alle relevante ontwikkelingen met betrekking tot integrale veiligheidsrisico s en de beheersing daarvan, inclusief de veiligheidsincidenten en bijna-ongevallen van de voorgaande periode Extern overleg Bij de externe contacten dient de veiligheidsambitie van het project en RWS uitgedragen te worden. In de overleggen die hiertoe worden gehouden tussen de omgeving (stakeholders, omwonenden, etc.) en de opdrachtnemer neemt veiligheid dus een prominente plaats in. Bovendien zijn deze overleggen de plek om de veiligheidsknelpunten van de externe stakeholders mee te nemen. 4.7 (Bijna) ongevallen en incidentenregistratie Arbeidsincidenten en (bijna) ongevallen kunnen voorkomen en dienen onafhankelijk aan welke zijde deze gebeuren (OG, Ingenieursbureau, of omgeving), gemeld en geregistreerd te worden. Indien de dood, een ziekenhuisopname of blijvend letsel het gevolg van een ongeval is, dient dit door de werkgever ook aan de arbeidsinspectie te worden gemeld. De verantwoordelijkheid voor het melden van incidenten en afwijkende en onveilige situaties ligt bij alle betrokken medewerkers en partijen! Dat geldt voor alle incidenten en risico s langs de weg, op en nabij het water, op de werkvloer, etc. De meldingen worden bijgehouden ten behoeve van het contractmanagement. Voor medewerkers van de geldt een meldingsplicht voor alle (bijna) ongevallen en incidenten volgens de eisen die de Arbo-wet hieraan stelt en het on- Pagina 20 van 31

21 derhavige veiligheidsbeheerssysteem van de opdrachtnemer. Het contract eist dat incidenten en ongevallen worden gemeld aan OG. 4.8 Toetsen veiligheidsbeheersing en veiligheidsrisicosessies Bij de projectonderdelen waarbij een hoog restrisico resteert, of waarbij falen grote gevolgen heeft (RISMAN risicoscore >3), wordt de opdrachtnemer door middel van SCB door OG getoetst. Het overkoepelende risico is: het risico dat de integrale veiligheid niet of onvoldoende wordt geborgd in de uitvoering. In aanvulling daarop en daar waar SCB niet wordt toegepast, ziet de OG toe op een veilige realisatie van de vooronderzoeken. Aan de toezichthoudende rol van de OG kan inhoud worden gegeven door het toepassen van een mix van instrumenten zoals de project start up (PSU), veiligheidsrisicosessies, bijwoning risicovolle werken, observaties, inspecties en overleggen. 4.9 Veiligheidscultuur De volgende concrete acties worden ingezet ter bevordering van de veiligheidscultuur: Vanaf de overdrachtsbespreking de ambities en de risico s met de delen; In de overleggen met de veiligheid aan de orde stellen; In de voortgangsrapportages veiligheid als expliciet onderdeel meenemen; gezamenlijk met de onderzoek uitvoeren naar incidenten en bijnaongevallen; Met diverse communicatiemiddelen en uitingen het belang van veiligheid benadrukken. Pagina 21 van 31

22 5 Risico-inventarisatie en evaluatie De kern van veiligheidsmanagement is het veiligheidsrisicomanagement. Dit vindt plaats door middel van een systematische inventarisatie, beoordeling en beheersing van veiligheidsrisico s. 5.1 Werkwijze veiligheidsrisicomanagement De risico-inventarisaties vallen grofweg in twee onderdelen uiteen. Enerzijds gaat het om de veiligheidsrisico s die opdrachtnemer loopt tijdens de uitvoering en de vooronderzoeken. Anderzijds zijn er ook veiligheidsrisico s die ontstaan indien tijdens de ontwerpfase onvoldoende is nagegaan wat de risico s zijn tijdens bouw, gebruik, beheer en onderhoud. De risico s dienen, voor het werk aanvangt, tijdens de ontwerpfase te worden geïnventariseerd en te worden beschreven in de ontwerpnota. Hiermee wordt invulling gegeven aan de wettelijke vereisten uit de Wet op de Arbeidsomstandigheden. Met het doorlopen van de volgende stappen, wordt invulling gegeven aan het veiligheidsrisicomanagement conform de Arbo-regelgeving: inventariseren van de veiligheidsrisico s aan de hand van de veiligheidsthema s; beoordelen van de veiligheidsrisico s en opstellen risico reducerende maatregelen; prioriteren van de veiligheidsrisico s; opstellen verbetermaatregelen; monitoren van de uitvoering van de gekozen maatregelen; bijstellen van de risico-inventarisatie, -evaluatie en prioritering. 5.2 Toelichting beoordelen en prioriteren veiligheidsrisico s Beoordeling en prioritering van de veiligheidsrisico s vindt plaats aan de hand van de risicomatrices voor veiligheid zoals die beschreven zijn in het vigerende RWS Kader Integrale veiligheid voor projecten RWS. 5.3 Verrichte RI&E s De Opdrachtgever heeft werkzaamheden verricht in de Ontwerpfase (contractvoorbereiding) van het bouwwerk als bedoeld in artikel 2.23, afdeling 5, hoofdstuk 2 van het Arbeidsomstandighedenbesluit. Het betreft werkzaamheden tot de Realisatiefase van het project. Tijdens deze werkzaamheden is door de Opdrachtgever een risicoinventarisatie en -evaluatie (RIE) bijgehouden op het gebied van integrale veiligheid in de uitvoeringsfase. De bijlagen bevatten een overzicht van projectspecifieke restrisico s ten aanzien van integrale veiligheid in de Ontwerpfase die redelijkerwijs niet door de Opdrachtgever in de contractvoorbereidingsfase konden worden geëlimineerd. De RI&E is standaard gekoppeld aan de risicodatabase van het project, zodat de geïnventariseerde projectrisico s in de contractvoorbereidingsfase worden overgedragen naar de aanbesteding. In een overdrachtsvergadering zullen de RI&E en de methodiek worden overhandigd aan de. 5.4 Restrisico s voortvloeiend uit de uitvoering De restrisico s die voortkomen uit het ontwerp moeten door middel van werkplannen tijdens de uitvoeringsfase worden gemitigeerd. De restrisico s die daarna nog overblijven, dienen te worden opgenomen in de desbetreffende op- en afleverdossiers en het Integraal Veiligheidsdossier. Deze werkwijze komt voort uit de ARBO-wetgeving. 5.5 Calamiteitenmanagement In de vraagspecificatie proces is calamiteitenmanagement beschreven. Indien door schade, storing, gebrek of incident een calamiteit ontstaat of dreigt te ontstaan dan dient de dit onmiddellijk te melden bij de Centrale Meldpost IJsselmeergebied (CMIJ) te Lelystad en de borging te verzorgen door het object veilig te stellen. Pagina 22 van 31

23 5.6 Incidentenmanagement Bij ongevallen en incidenten Incidenten worden onmiddellijk bij V&G-coördinator en CMIJ gemeld. Daarnaast informeert Operationeel manager Projectmanager en OG Contractmanager (tel :00-17:00 uur, 17:00-09:00 uur). Verdere handelswijze conform (bijna)ongevallen en incidenten Bij ernstige ongevallen/doden Operationeel manager informeert telefonisch direct CMIJ en Ambtenaar met binding. Daarnaast dient Projectmanager, OG Contractmanager en OG Technisch manager geïnformeerd te worden. Escalatie afhankelijk van de ernst van de situatie. 5.7 Relatie calamiteiten en incidenten De dient adequaat te reageren op de oorzaak en/of gevolgen van calamiteiten en op incidenten tijdens onderhoudswerkzaamheden om het Areaal zo spoedig mogelijk in veilige en goede staat van Functioneren en Presteren terug te brengen zoals aangegeven in de vraagspecificatie proces. Daarnaast dient de een centraal meldpunt in te stellen waar door de OG en/of CMIJ meldingen kunnen worden gedaan over optredende calamiteiten, storingen en gebreken en ondersteunende diensten zie vraagspecificatie proces. Pagina 23 van 31

24 6 Bijlagen Bijlage 1 Risico s t/m de contractvoorbereidingsfase KW Pagina 24 van 31

25 Pagina 25 van 31

26 Bijlage 2 Risico s t/m de contractvoorbereidingsfase DOV Pagina 26 van 31

27 Bijlage 3 Risico s t/m de contractvoorbereidingsfase KT Pagina 27 van 31

28 Bijlage 4 Risico s t/m de contractvoorbereidingsfase VOVA Activiteit Risico Weging Mogelijke maatregel Actie Arbeidsveiligheid Diverse werkzaamheden t.b.v VOVA Hoog OG Letsel werkenden a.g.v. onvoldoende informatie en/of aandacht voor risico s in de voorbereiding De opdrachtgever is verantwoordelijk voor het verstrekken van de benodigde beschikbare informatie over de duiklocatie zoals: conditie in het water (obstructies, zicht, getijden, stromingen, golfslag, watertemperatuur, verontreinigingen, de aanwezigheid van eventuele gevaarlijke zeedieren etc.); de mogelijkheden voor het veilig betreden van deze plaats (denk hierbij aan de werkomgeving boven water); de aanwezigheid van schepen of werktuigen, scheepsverkeer etc.. Aan de hand van bovenstaande informatie stelt het duikbedrijf een project-, en locatiespecifieke RI&E, plan van aanpak, eventuele aanvulling op de bestaande werkinstructie en werkplan op Werken nabij het water Kans op te water raken Hoog Werkzaamheden zoveel mogelijk vanuit veilig gebied. Dragen reddingsvest en zorgdragen reddingsmiddelen Instructie medewerkers Graafwerkzaamheden/ aanbrengen materiaal (bijv. zinkstukken) Graafwerkzaamheden aanbrengen materiaal (bijv. zinkstukken) OG OG OG Matig WI / Klic melding uitvoeren Elektrocutie-, ontploffings-, en/of explosiegevaar door beschadigen / kapot trekken K&L Kan op explosieven Laag Onderzoeksresultaten opvragen historisch onderzoek. Uit onderzoeksresultaten blijkt het gebied niet verdacht Bij aantreffen verdachte objecten werkzaamheden direct stilleggen en betrokken instanties waarschuwen Diverse werkzaamheden t.b.v VOVA Diverse werkzaamheden t.b.v VOVA In aanraking komen met water Elektrocutiegevaar Laag Werken met goedgekeurd en gecertificeerd gereedschap (conform NEN3140 NEN50110) Water en elektriciteit gescheiden houden Activiteit Risico Weging Mogelijke maatregel Actie Werken met laagspanning Letsel werkenden a.g.v. slechte/onjuiste arbeidsmiddelen Letsel werkenden a.g.v. fysieke belasting Gezondheidsklachten op de lange termijn a.g.v. Laag Gebruik maken van goedgekeurde en gecertificeerde (indien van toepassing) arbeidsmiddelen Instructie medewerkers Laag Frequent en afdoende taakroulatie Werken conform wet-, regelgeving en protocollen Laag Gegevens / informatie aanleveren omtrent verontreiniging OG OG Pagina 28 van 31

29 verontreingd/vervuild water Veiligheid tegen overstromen Werken nabij het water Gevaarlijke situatie als gevolg van hoogwaterstanden Werken nabij de waterkering Nautische veiligheid Werkzaamheden in en nabij het (snelstromend) water Overstroming waterkering t.g.v. menselijk falen Aanvaring van materieel door pleziervaart en visserij in open water Laag Matig Hygienisch regime, niet eten/drinken/roken tijdens werkzaamheden Werkwijze vaststellen inzake waarschuwen opdrachtnemer bij hoog water door vaarwegwegbeheerder Werkwijze vaststellen. Houden aan vigerende wet-, regelgeving en kaders Matig Afstemming met vaarwegbeheerders / stakeholders Opdrachtnemer dient de uitvoering van de werkzaamheden zodanig in te richten dat dit zo min mogelijk gevolgen heeft voor de doorstroming van het scheepvaartverkeer. Indien de voorgenomen werkzaamheden aanleiding geven tot stremming en/of het nemen van verkeersmaatregelen, dienen deze overlegd te worden met de desbetreffende verkeerspost. OG/ Werken aan/op het water Storm / slecht weer Laag Houd bij de planning rekening met de weersverwachtingen Activiteit Risico Weging Mogelijke maatregel Actie Werken aan/op het Stromingen/diepte / Matig Opdrachtnemer dient bekend te zijn water golfslag met de lokale omstandigheden en met de waterstanden, stroomsnelheden, overheersende windrichtingen, golfhoogten, golfrichtingen, grondgegevens, scheepvaartverkeer, verlichting, communicatie enzovoort. Werken aan/op het Vastlopen a.g.v. aanwe- Matig Vooronderzoek uitvoeren en gege- OG water Aan- en afvoer personeel, materiaal en/of materieel Externe veiligheid Passeren van kegelschepen Aan- en afvoer personeel, materiaal en/of materieel Aan- en afvoer personeel, materiaal en/of materieel Graafwerkzaamheden aanbrengen materiaal (bijv. zinkstukken) Constructieve veiligheid Werken langs de oevers zigheid wrak Vastlopen bij werkhaven Breezanddijk a.g.v. onvoldoende diepte Kans op brand of explosie door gevaarlijke stoffen Verstoren flora & fauna (mosselgronden) Verontreiniging van oppervlaktewater met gevolgen voor gebruiksfuncties (drinkwater, ecosysteem, proceswater ) Onverwacht of onbedoeld afschuiven van grond door verhoogde gronddruk. vens uit onderzoek aanleveren Matig Gebruik maken van aanwezige vaargeul Nagaan of vaarroute voldoende diep is Laag Afstemming met vaarwegbeheerders / stakeholders OG Matig Beschikbare informatie aanleveren OG Laag Procedure opstellen hoe om te gaan met verontreiniging Laag Aanhouden flauw talud Pagina 29 van 31

30 Sociale veiligheid Letsel bij derden Hulpverlening Hulpdiensten kunnen bouwterrein niet (op tijd) bereiken Derden hebben toegang tot het bouwterrein Route naar bouwterrein is niet bekend of begaanbaar dan wel ligt buiten de aanrijdtijd Matig Matig Afschermen werkterrein of waarschuwen middels bebording Noodorganisatie afstemmen op de risico s van de werkzaamheden. Pagina 30 van 31

31 Bijlage 5 Wet- en regelgeving en de normen, kaders en richtlijnen VOVA Onderwerp Documentatie Soort Datum Arbeidsomstandighedenwet Wetgeving Burgerlijk wetboek Arbeidsveiligheid Kader conventionele explosieven Kader Veiligheid tegen overstromen Wetgeving Waterwet Scheepvaartverkeerswet Nautische veiligheid Externe veiligheid Wetgeving Wetgeving BPR Binnenvaartwet Scheepvaartreglement Wet Milieubeheer Wet op de ruimtelijke ordening Wet vervoer gevaarlijke stoffen Regeling Basisnet EV-beleidsregel BEVT RWS Kaders Externe Veiligheid Weg en Water Kader Onbekend Sociale veiligheid Wetgeving Arbeidsomstandighedenwet Bouwbesluit Wetgeving Hulpverlening RWS Overige Wetgeving Kader Integrale Veiligheid voor Projecten Kader Kader Veiligheidsmanagement Kader Leidraad integrale veiligheid aanleg en onderhoud Handreiking Pagina 31 van 31