STAPPENPLAN ETHISCHE ANALYSE

Transcriptie

1 STAPPENPLAN ETHISCHE ANALYSE Inhoudsopgave: STAP 1: FEITEN VERZAMELEN... 1 STAP 2: VERHELDEREN VAN HET PROBLEEM EN WAT BELANGRIJK IS... 3 STAP 3: EEN BELEIDSPLAN OPSTELLEN... 4 STAP 4: ADVIES... 5 STAP 1: FEITEN VERZAMELEN Wat is de aanleiding van deze samenkomst van de ethische commissie? Waarom wordt juist deze situatie aan de commissie voorgelegd? WAT is er gebeurd? Houd je aan de relevante feiten! Formuleer ze kernachtig. We hebben het hier nog niet over normen, oordelen of gevoelens. ALLEEN FEITEN Belangenconflict van een consultant. Dit conflict werd ook in de krant gepubliceerd. Een consultant negotieert een contract met een lokale overheid om hun verkeerscontrolesysteem te ontwerpen. Hij raadt hen daarbij aan het TCS systeem te selecteren uit de beschikbare tools op de markt. De consultant vermeldt niet dat hij één van de hoofdaandeelhouders van het bedrijf is dat TCS produceert. WIE zijn de betrokken personen in deze zaak? Denk aan ALLE betrokkenen! ( Niets doen is ook iets doen) Hoe kijken de verschillende betrokkenen naar wat er gebeurd is? Wat is hun visie op de feiten? Wat is de DRAAGLAST en de DRAAGKRACHT van de benadeelde(n)? Welke last moet de benadeelde dragen door wat er is gebeurd? - Lokale overheid: Krijgt geen objectieve antwoord op hun vraag - Bedrijf dat TCS produceert: Zijn niet rechtstreeks betrokken, maar met dit conflict, krijgt het bedrijf ook een slechte naam - Betrokken consultant: ik ben in mijn recht en heb niets verkeerd gedaan - Consultatiebedrijf: Objectieve antwoorden geven op de vragen van de klanten - Krant: vrije meningsuiting Draaglast: Een slecht imago voor betrokken consultant, consultatiebedrijf, bedrijf dat TCS produceert. Draagkracht: De draagkracht van de lokale overheid is groot. Wat is de draagkracht van de benadeelde? In hoeverre kan de benadeelde deze last dragen?

2 ACHTERGRONDINFO = alle bijkomende informatie die de feiten kunnen verhelderen door ze in een ruimere context te plaatsen, bv. - consultant heeft aandelen in het bedrijf dat TCS produceert. - consultatiebedrijf vindt dat ondernemen meer is dan winst maken: verantwoordelijkheid, integriteit, eerlijkheid en respect zijn belangrijk. Wat is de persoonlijke situatie van de overtreder? Wat is de gangbare praktijk in de eigen organisatie of daarbuiten? Wat is de visie van de organisatie? Welke OPLOSSINGEN zijn er in het verleden uitgeprobeerd of overwogen in dit soort situatie? /

3 STAP 2: VERHELDEREN VAN HET PROBLEEM EN WAT BELANGRIJK IS In deze stap probeer je op basis van alle relevante feiten het probleem heel helder te krijgen. Dit doe je door de achterliggende waarden en normen te achterhalen, het knelpunt te benoemen en het dilemma aan te geven. 2.1.Overzicht botsende waarden en normen van alle betrokken partijen In sommige situaties is het moeilijk om te weten wat te doen, of zijn de meningen hierover verdeeld. Dit komt dan meestal omdat de verschillende betrokkenen botsende waarden en normen, visie of levensovertuiging hebben. Maak daarom hier eerst een overzicht van de relevante waarden en normen van alle betrokkenen in deze situatie. Betrokkenen Lokale overheid Welke waarden van de betrokkenen zijn in deze zaak relevant? eerlijkheid Bedrijf dat TCS produceert / Betrokken consultant Consultatiebedrijf Krant Zelfbehoud verantwoordelijkheid, integriteit, eerlijkheid en respect Vrije meningsuiting Welke waarden en normen worden hier overtreden? Zelfbehoud, eerlijkheid en verantwoordelijkheid Wat is het knelpunt? (of wat zijn de knelpunten?) Hier ga je naar de kern van het ethisch dilemma en beschrijf je waar het schoentje knelt. Wat zijn de belangrijke vragen en problemen waar een oplossing voor moet komen, wat zijn de knelpunten? Het is mogelijk dat de verschillende betrokken die problemen en knelpunten anders zien. Daarom kan je ze vaak in OF/OF-termen beschrijven. Een voorbeeld: OF vrijheid van meningsuiting voor iedereen OF verbod op het aanzetten tot haat als beperking op deze vrijheid van meningsuiting Beschrijf nu zelf de knelpunten in OF/OF-termen. Formuleer ze niet vanuit concrete personen, maar wel vanuit wat die personen belangrijk vinden (zie hierboven). OF gebruik maken van het TCS systeem OF niet gebruik maken van TCS systeem en een andere raad vragen.

4 2.3.(Her)formuleer het ethisch dilemma. Ga hiervoor uit van de vraag: Hoe krijgen de betrokkenen ZOWEL een goede raad krijgen die gebaseerd is op feiten ALS een goed verkeerscontrolesysteem ter beschikking. Een voorbeeld: Hoe kunnen we ZOWEL vrijheid van meningsuiting garanderen ALS aanzetten tot haatuitingen of andere uitingen van racisme en discriminatie vermijden? Formuleer hier het ethisch dilemma in deze zaak: Men krijgt raad van een consultant om TCS systeem te gebruiken. Maar deze raad is niet betrouwbaar en subjectief omdat de consultant een aandeelhouder is van het TCS bedrijf. STAP 3: EEN BELEIDSPLAN OPSTELLEN Je hebt nu het probleem duidelijk en het ethisch dilemma helder geformuleerd. Schrijf hier concrete suggesties en afspraken ter verbetering op korte termijn: - Een tweede opinie vragen aan een andere consultant - Voorstellen om een eventuele korting te krijgen bij het aankopen van het systeem Schrijf hier concrete suggesties en afspraken op langere termijn: - Een andere consultant kiezen en de huidige consultant van de zaak halen - Een sanctie voorstellen voor het achterhouden van die informatie - De consultant mag niet meer consulteren over iets waar hij aandelen of belang bij heeft

5 STAP 4: ADVIES Formuleer hieronder het gefundeerd ethisch advies: Op basis van de argumentatie in bovenstaand stappenplan: - Belangenvermenging omdat de consultant hoofdaandeelhouder is - Gehandeld in eigen voordeel - Het bedrijf heeft bepaalde waarden waaronder eerlijkheid die niet gerespecteerd zijn - is ons advies om Ons advies is om advies van een andere consultant te vragen in verband met het verkeerscontrolesysteem omdat deze consultant niet objectief gehandeld heeft. Wanneer een volgende keer een consultant nodig is adviseren wij een andere consultant aan te stellen.