STAPPENPLAN ETHISCHE ANALYSE

Transcriptie

1 STAPPENPLAN ETHISCHE ANALYSE Inhoudsopgave: STAP 1: FEITEN VERZAMELEN... 1 STAP 2: VERHELDEREN VAN HET PROBLEEM EN WAT BELANGRIJK IS... 3 STAP 3: EEN BELEIDSPLAN OPSTELLEN... 4 STAP 4: ADVIES... 5 STAP 1: FEITEN VERZAMELEN Wat is de aanleiding van deze samenkomst van de ethische commissie? Waarom wordt juist deze situatie aan de commissie voorgelegd? De interface is te ingewikkeld Het directiecomité (je docenten) wil hierop reageren en stelde een ethische commissie samen om het probleem te onderzoeken WAT is er gebeurd? Houd je aan de relevante feiten! Formuleer ze kernachtig. We hebben het hier nog niet over normen, oordelen of gevoelens. ALLEEN FEITEN De overheidsmanager ging akkoord met de implementatie van een nieuw accounting systeem dat veel efficiënter zou zijn en veel zou besparen Maar nu heeft deze omwille van de medewerkers van de overheidsdienst, die de interface moeilijk werkbaar vinden, beslist om terug het oude systeem te gebruiken Door deze beslissing zal het budget en de tijd die hierin werd gestopt voor niets zijn geweest

2 WIE zijn de betrokken personen in deze zaak? Denk aan ALLE betrokkenen! ( Niets doen is ook iets doen) ICT bedrijf medewerkers Belastingbetaler Overheidsmanager Medewerkers van de overheidsdienst Hoe kijken de verschillende betrokkenen naar wat er gebeurd is? Wat is hun visie op de feiten? Wat is de DRAAGLAST en de DRAAGKRACHT van de benadeelde(n)? Welke last moet de benadeelde dragen door wat er is gebeurd? Wat is de draagkracht van de benadeelde? In hoeverre kan de benadeelde deze last dragen? Belastingbetaler Draaglast: Ze moeten hetzelfde (duurder) blijven betalen Draagkracht: Het bedrag dat ze kunnen betalen(zwaarder bij mensen met een klein inkomen) Medewerker ICT bedrijf Draaglast: Software ontwikkeld die niet gebruikt wordt Draagkracht: Tijd die er in geïnvesteerd is Medewerkers overheid Draaglast: Moeilijker systeem Draagkracht: Aanpassing aan het nieuwe systeem ACHTERGRONDINFO = alle bijkomende informatie die de feiten kunnen verhelderen door ze in een ruimere context te plaatsen, bv. Wat is de persoonlijke situatie van de overtreder? Wat is de gangbare praktijk in de eigen organisatie of daarbuiten? Wat is de visie van de organisatie? Welke OPLOSSINGEN zijn er in het verleden uitgeprobeerd of overwogen in dit soort situatie? Medewerker ICT bedrijf Hij heeft hier tijd in gestoken. En uiteindelijk wordt de software niet gebruikt. Hij vindt dat zijn eigen werk nutteloos wordt verklaard Overheidsmanager Omwille van het klagen van de medewerkers, zet hij het project stop nvt

3 STAP 2: VERHELDEREN VAN HET PROBLEEM EN WAT BELANGRIJK IS In deze stap probeer je op basis van alle relevante feiten het probleem heel helder te krijgen. Dit doe je door de achterliggende waarden en normen te achterhalen, het knelpunt te benoemen en het dilemma aan te geven. 2.1.Overzicht botsende waarden en normen van alle betrokken partijen In sommige situaties is het moeilijk om te weten wat te doen, of zijn de meningen hierover verdeeld. Dit komt dan meestal omdat de verschillende betrokkenen botsende waarden en normen, visie of levensovertuiging hebben. Maak daarom hier eerst een overzicht van de relevante waarden en normen van alle betrokkenen in deze situatie. Betrokkenen ICT bedrijf medewerkers Belastingbetaler Overheidsmanager Medewerkers van de overheidsdienst Welke waarden van de betrokkenen zijn in deze zaak relevant? Hun respect Trouw Verantwoordelijkheid Toewijding Welke waarden en normen worden hier overtreden? Het respect voor de medewerkers van het ICT bedrijf. En het vertrouwen van de belastingbetaler en de overheid Wat is het knelpunt? (of wat zijn de knelpunten?) Hier ga je naar de kern van het ethisch dilemma en beschrijf je waar het schoentje knelt. Wat zijn de belangrijke vragen en problemen waar een oplossing voor moet komen, wat zijn de knelpunten? Het is mogelijk dat de verschillende betrokken die problemen en knelpunten anders zien. Daarom kan je ze vaak in OF/OF-termen beschrijven. Een voorbeeld: OF vrijheid van meningsuiting voor iedereen OF verbod op het aanzetten tot haat als beperking op deze vrijheid van meningsuiting Beschrijf nu zelf de knelpunten in OF/OF-termen. Formuleer ze niet vanuit concrete personen, maar wel vanuit wat die personen belangrijk vinden (zie hierboven). OF interface is niet goed uitgewerkt, systeem herwerken. OF medewerkers van de overheidsdienst staan open voor verandering.

4 2.3.(Her)formuleer het ethisch dilemma. Ga hiervoor uit van de vraag: Hoe krijgen de betrokkenen ZOWEL een nieuwe, betere interface ALS de medewerkers van de overheid vergaren de kennis om het systeem te gebruiken. Een voorbeeld: Hoe kunnen we ZOWEL vrijheid van meningsuiting garanderen ALS aanzetten tot haatuitingen of andere uitingen van racisme en discriminatie vermijden? Formuleer hier het ethisch dilemma in deze zaak: Als het oude systeem gebruikt wordt. Dan zijn de medewerkers van het ICT bedrijf teleurgesteld. Maar als de software wel gebruikt wordt, dan verliezen de medewerkers van de overheid hun tijd omdat ze niet met het systeem kunnen werken. STAP 3: EEN BELEIDSPLAN OPSTELLEN Je hebt nu het probleem duidelijk en het ethisch dilemma helder geformuleerd. Schrijf hier concrete suggesties en afspraken ter verbetering op korte termijn: - Het systeem herschrijven - Opleiding geven aan de medewerkers van de overheid Schrijf hier concrete suggesties en afspraken op langere termijn: - nvt

5 STAP 4: ADVIES Formuleer hieronder het gefundeerd ethisch advies: Op basis van de argumentatie in bovenstaand stappenplan: - Het systeem herwerken - Opleiding geven is ons advies om het systeem te herwerken en de medewerkers van de overheid opleiding te geven.