naam groep school

Transcriptie

1 naam groep school

2 2

3 Voorwoord Dit is de tweede versie van de lesmethode van het Leerorkest in Amsterdam. Tidens een studiedag zin de ikpunten en de opbouw van de vorige versie uitgebreid besproken en dit is verwerkt in de huidige versie. De methodeboekes zin nadrukkelik bedoeld ter ondersteuning van de Leerorkestdocent. Naast de gezamenlik in te studeren stukken uit de orkestboekes bleek er behoefte aan een gezamenlike methode, omdat de werkwize van het Leerorkest niet aansluit bi de bestaande methodes. Deze methode is speciaal afgestemd op het instrumentaal groepsonderwis van de basisschool. Natuurlik staat het de docent vri om naast de methode ook eigen oefeningen of liedes te gebruiken maar de voorliggende methode is niet voor niets geschreven. En natuurlik houden we ons aanbevolen voor tips en suggesties, graag naar 3

4

5 Les 1 Toonhoogte Noten lezen Muzieknoten worden geschreven op een notenbalk. De notenbalk zin vif linen onder elkaar. Hoge noten staan hoog op de notenbalk en lage noten staan laag op de notenbalk. e leest ze net zoals e een tekst leest, van links naar rechts. Noten kunnen op de lintes staan, maar ook tussen de lintes, erboven of eronder. 5

6 Zo passen er elf noten in een notenbalk. Soms klinkt een noot nog hoger of lager en moet daardoor boven of onder de notenbalk geschreven worden. Hiervoor gebruiken we hulplintes, zodat e nog steeds kunt zien welke noot het is. 6

7 Sleutels Hoe hoog of hoe laag een noot op de notenbalk staat, geeft aan hoe hoog of hoe laag de noot klinkt. Maar e kunt pas weten hoe de noot heet, als er een sleutel voor de notenbalk staat. Met deze sleutel kun e het geheimschrift van het notenlezen ontciferen Nu moet e natuurlik niet denken aan sleutels waarmee we de deur openmaken. De sleutel in muziek is getekend en staat vooraan de notenbalk. Voor ouw instrument staat er altid een c-sleutel aan het begin van de notenbalk: Probeer om zelf de sleutel te tekenen. Trek hem eerst over en probeer daarna of e hem helemaal zelf kan tekenen. Doe dit een paar keer. 7

8 Het lezen van noten likt misschien moeilik, maar kun e snel onder de knie krigen De noten in de muziek hebben dezelfde namen als de eerste zeven letters van het alfabet: a, b, c, d, e, f en g. Als de c-sleutel vooraan de notenbalk staat, weet e dat de noot die op het derde linte staat, altid de c is. Zoals e al eerder hebt gelezen, kunnen noten op de lintes staan, of ertussen. Als e alle noten achter elkaar op en tussen de lintes zet, krig e een soort trappete wat omhoog loopt De notennamen a, b, c, d, e, f en g lopen dus ook als een trappete omhoog. Na de g komt niet de h, zoals in het alfabet, maar beginnen we gewoon weer opnieuw met de a. 8

9 Toonduur Lang en kort Muziek zou helemaal niet zo mooi en leuk zin als alle tonen die e hoort even snel of langzaam zouden gaan. Het zou maar een saai stuk worden. Daarom is er een manier bedacht om aan te geven welke noten lang en welke noten kort duren. Een noot met een stuk die niet is ingekleurd, noemen we een halve noot. Deze duurt 2 tellen. Halve noot Een noot met een stok die wel is ingekleurd, noemen we een kwartnoot. Deze duurt 1 tel. Kwartnoot Muziek bestaat niet alleen uit noten, soms speel e eventes niet. Dan heb e rust. Net zoals bi de noten hebben we ook een halve rust, deze duurt ook 2 tellen. De halve rust herken e doordat hi bovenop de middelste lin van de notenbalk zit geplakt. Ook bestaat er een kwartrust, deze duurt 1 tel. Ó Halve rust Kwartrust 9

10 Ritme-rekenen Maak de volgende sommen + = + = - = Ó - = + = Ó + Ó = 10

11 Les 1 De onderdelen van de altviool Schrif de namen van de onderdelen van de altviool op de goede plaats in het plaate. Altviool Toets Snaren: C, G, D, A Staarstuk Kinhouder ovenblad F-gat Finstemmers Krul Stemschroeven Hals Kam Strikstok Leerte Punt Paardenharen Schroef Slof 11

12 Snaren Àelke namen hebben de snaren? Àelke snaar hoort bi welke noot? Hoe hou e e altviool vast? Zet eerst de schoudersteun aan de achterkant van e altviool: 1. Ga zitten, klem e altviool tussen e benen met de krul naar beneden. 2. Zet de schoudersteun op het onderblad van e altviool. Als de schoudersteun goed staat, zie e een glimlach Pak e altviool met e linkerhand bi de klankkast en zet e duim achter op het ronde. 1. Maak e arm lang. 2. reng de altviool omhoog. 3. Draai de altviool om.. En zet hem op e linkerschouder. 12

13 Aandachtspunten: 1. edek de gehele linkerschouder met e altviool. 2. Draai e hoofd in de richting van de krul. 3. Plaats e elleboog mooi onder de altviool. De eerste klanken e gaat nu pizzicato spelen. Dat betekent tokkelen. Zet e rechterduim tegen de toets en gebruik e rechterwisvinger boven de toets om de snaren te tokkelen. Hoe hou e e strikstok vast? Oefen dit eerst met een pen of potlood Laat e rechterhand hangen alsof hi aan de waslin hangt. Maak er een konin van: hou e duim onder e middel- en ringvinger. Kun e de oortes van het konin bewegen? Het konin pakt de pen. - e vingers zin mooi rond. - e pink staat krom op de stok. - De andere vingers liggen gebogen over de stok. - e wisvinger ligt iets verder. - e duim staat gebogen tegen de toets. Paardenharen aan/ontspannen Voor het spelen span e de haren van e stok tot e pink nog net tussen de stok en de haren past (in het midden van de stok). Als e klaar bent met spelen ontspan de haren van e stok. 13

14 De speelhouding Staande Ga staan met e voeten een beete uit elkaar. Zet dan e linker voet een stape naar voren. Zittend Zit op de punt van e stoel met een rechte rug. De altviool goed bewaren Àees voorzichtig met e altviool, hi is erg breekbaar. Als e niet speelt leg hem altid weer in zin kist. Leg de altviool nooit op z n kop, dit is gevaarlik voor de kam De kam zit niet vast aan de altviool. Hi wordt door de snaren op het bovenblad geklemd. 1

15 Les 1 Ritmespellete * Spellete 1. De leerlingen zitten in 2 groepes** tegenover elkaar. Groep 1 klapt de bovenste balk, groep 2 tikt de onderste balk. Kik goed op e muziekblad, luister naar elkaar, zet op tid in en doe het spellete niet te snel. Daarna begint groep 2 en volgt groep 1. Ter afwisseling kun e nog variëren met het gebruik van handen en voeten. De uf tekent aan welke groep een fout maakt. De groep met de minste fouten wint. groep 1 groep 2 (handen) (voeten) ruimte voor een eigen spellete/oefening * Als het ritmespellete klaar is, de zelfde oefeningetes in een rustig tempo pizz. spelen en daarna arco. ** De keuze om de leerlingen af en toe in twee groepes te verdelen als er voldoende kinderen aanwezig zin, is bedoeld om het samenspelen en luisteren naar elkaar te bevorderen. 15

16 Les 2 Maten Als e een boek leest, staat er achter elke zin een punt. Zo blift de tekst overzichtelik en weet e precies waar de zin stopt. Ook in de muziek moeten de noten overzichtelik neergezet worden. Hiervoor gebruiken we hokes, die we ook wel maten noemen. Een maat herken e doordat hi begint en eindigt met een maatstreep. Helemaal aan het eind van het muziekstuk staat een speciale maatstreep: de slotstreep. Hierdoor weet e dat het stuk is afgelopen. Maatsoorten In elke maat zitten altid precies evenveel tellen. Hoeveel tellen dat zin, staat vooraan de notenbalk geschreven. Dit noem e de maatsoort en dit zin altid twee getalletes die boven elkaar staan geschreven. Het onderste getal geeft aan dat we denken in kwartnoten, dus de noten die één tel duren. Het bovenste getal geeft aan hoeveel van deze noten er in één maat passen. In dit geval zin dat er twee. Teken zelf noten en rusten in deze notenbalk en zorg dat er in elke maat precies twee tellen staan. 16

17 Oefening: maatstrepen trekken In dit muziekstuk staan nog geen maatstrepen. Zet deze er zelf in op de goede plaats. Vergeet niet aan het einde een slotstreep te zetten Samenvatting: de componist Een componist is iemand die muziekstukken schrift. Nu ben i zelf de componist en ga e e eerste eigen stuk schriven Als e sommige dingen niet goed meer weet kun e natuurlik even terugbladeren " Geef het stuk een naam " Schrif e eigen naam erboven " Teken aan het begin van het stuk de tweekwartsmaatsoort " Teken de sleutel die bi ouw instrument hoort. " Gebruik de noten die e al op ouw eigen instrument hebt geleerd " Gebruik kwartnoten en halve noten, en kwartrusten en halve rusten " Let op dat er in elke maat twee tellen staan 17

18 18 naam van het stuk:... Componist:...

19 Les 2 ECHO spellete: verschil tussen luid en zacht spelen 1. i de diepe waterput. Groep 1 speelt langzaam de 1ste maat pizz. luid, beantwoord door groep 2 pizz. zacht. Later spellete herhalen met arco. Dan begint groep 2 en is groep 1 de echo. De uf geeft steeds tellen vooraf. Tel zachtes tidens het spelen steeds tellen zodat e op tid kunt inzetten. Anders wordt het geen echo maar een rommelte Groep 1 Groep 2 f * p * Ó Ó Ó Ó 2. Liede voor de open snaren met begeleiding van de uf Hele klas Ó Solo uf #. # ~~~ * f = forte en betekent luid spelen; p = piano en betekent zacht spelen. Forte en piano zin dánamische tekens, die de componist soms bi de noten zet. 19

20 Les 3 Toonduur deel 2 e kent de halve noten, kwartnoten, halve rusten en kwartrusten al. Deze duren twee tellen (halve rusten en halve noten) en één tel (kwartrust en kwartnoot). Maar er zin ook noten die maar liefst vier tellen duren Dit noemen we de hele noten. Natuurlik is er dan ook een hele rust. De hele noot en de hele rust zien er zo uit: Zoals e ziet liken de halve en de hele rust erg veel op elkaar e zou kunnen zeggen dat de hele rust lekker lui onder het linte van de notenbalk hangt. De halve rust ligt er bovenop. De hele noot likt op de halve noot, maar heeft geen stok. 20

21 Dan zin er ook nog de achtste noot en de achtste rust. Deze duren allebei een halve tel. Er passen dus twee achtste noten in een kwartnoot. Een achtste noot en een achtste rust zien er zo uit: i achtste noten speel e twee noten per tel. Eén van de noten komt dus steeds tussen twee tellen in. e kunt hardop meetellen door één-e, twee-e, drie-e, vier-e te denken. Zo kom e precies uit Àanneer twee achtste noten meteen na elkaar worden gespeeld ziet het er mooier uit om de vlaggetes aan elkaar te verbinden. Dan zien twee achtste noten er zo uit: Tellen in vierkwartsmaat Tot nu toe stonden alle oefeningen in tweekwartsmaat, maar er zin ook veel liedes die in een vierkwartsmaat staan. Dan zitten er dus tellen in elke maat. Dat ziet er zo uit: Deze maatsoort komt vaak voor en daarom bestaat er ook een ander teken voor: 21

22 22 Ritme-rekenen Maak de volgende sommen en zet onder elke noot hoe lang hi duurt.

23 Les 3 1. Canon Vader acob De kinderen zingen de canon eerst 2-stemmig met begeleiding van de docente. i 1) begint de 1ste inzet. i 2) komt de volgende inzet van de canon. Lukt dat goed, dan twee groepen maken. Groep 1 speelt de "orkestparti", groep 2 zingt de canon eerst 2-stemmig samen met de altviool. Pas als dat goed klinkt, kan bi voldoende kinderen, de canon -stemmig worden uitgevoerd, maar eerst zonder orkest. orkest 1) 2) ² ² docente en zang Va - der a - cob, va - der a - cob, slaap e nog? slaap e nog? 3) ) Alle - klokken lui - den, alle klokken lui - den: bim, bam, bom bim, bam, bom orkest 2. ob, ob, Derri. Eerst liede zingen, daarna het ritme in maat 10, 12, 1 en 16 enkele keren klappen. Pas daarna zingen en klappen alle kinderen het liede en de uf begeleidt op haar altviool. Tenslotte spelen enkele leerlingen de "orkestparti". (vla.i) docente zang # # n ob, bob der-ri der-ri n ob, bob n. ~~~ n n bob bob su - u ob, bob der-ri, der-ri n # n. ~~~ n bob bob su - u der-ri, der-ri, bob, bob, su - u Pa -dam pam pam pam da-bi -ri-dam. n n 23

24 Les Verbindingsboog Soms zie e twee noten met een booge ertussen. Dit noemen we de verbindingsboog. Deze boog verbindt de twee noten aan elkaar. De tweede noot hoef e dan niet te spelen, maar e denkt hem wel in e hoofd e ziet bivoorbeeld dit staan: e hoeft alleen maar de eerste noot te spelen en denkt de verbinding erachteraan. Deze noot duurt dan dus twee tellen. Punten achter de noot Soms staat er een punte achter de noot. Zo n punt verlengt de waarde van de noot met de helft. Àe gaan dat oefenen met de kwartnoot. Die duurt normaal één tel. Maar als er een punte achter staat, komt de helft van de notenwaarde erbi. De helft van één tel is een halve tel. De kwartnoot met een punt duurt dus in totaal anderhalve tel. Omdat het logisch is om dit aan te vullen tot twee tellen staat er vaak na een kwartnoot met punt nog een achtste noot. Zo heb e 1½ tel + ½ tel = 2 tellen. 2

25 Probeer zelf eens maatstrepen te trekken in de volgende oefening: 25

26 Les Muzikale spelletes voor de eerste vinger DÁnamisch tekens voorlopig negeren. Eerst het wat moeiliker ritme klassikaal instuderen. De uf laat de 1ste maat horen en telt ene tweee etc. De kinderen klappen het ritme na en zo ook de volgende maten tot de slotmaat. Als het ritme er goed in zit, het muziekstuke langzaam pizz. spelen en na enkele lessen arco. 1. Vrolike mars.. #. P. F. p #.... #. # f p 2. Huppelen op de G- en D-snaar. Liede eerst langzaam pizz. instuderen, steeds met 2 kinderen die samen 1 regel spelen. ( maten) Daarna de volgende twee leerlingen enz. Let goed op en zet op tid in Tot slot speelt de hele klas het muziekstuke pizz. Is arco spelen nog te moeilik?

27 Les 5 DÁnamiek DÁnamiek is een mooi woord voor hard en zacht. Vaak staat er bi de muziek geschreven hoe hard e moet spelen. De twee belangrikste dánamische tekens zin forte (hard) en piano (zacht) f Soms willen we iets extra zacht of extra hard laten klinken. Dan zetten we er, heel gemakkelik, gewoon een p van piano of een f van forte extra bi Extra hard heet dan fortissimo en extra zacht heet pianissimo. p ff pp Ook kun e nog een serie noten hebben (of soms zelfs maar één noot) die zacht beginnen en langzaamaan harder moeten worden, of uist hard beginnen en zachter moeten worden. Ook hier bestaan speciale tekens voor, weergegeven in haakes. Deze heten crescendo (van zacht naar hard) en decrescendo (van hard naar zacht). 27

28 Samenvatting: de componist e mag nu weer een eigen stuk schriven met de nieuwe dingen die e hebt geleerd. Als e sommige dingen niet goed meer weet kun e natuurlik even terugbladeren Geef het stuk een naam Schrif e eigen naam erboven Teken aan het begin van het stuk de maatsoort (tweekwarts of vierkwarts) Teken de sleutel die bi ouw instrument hoort Gebruik de noten die e al op ouw eigen instrument hebt geleerd e mag kwartnoten, halve noten, hele noten en achtste noten gebruiken e mag kwartrusten, halve rusten, hele rusten en achtste rusten gebruiken e mag kwartnoten met een punt gebruiken Let op dat er in elke maat precies genoeg tellen staan Gebruik een paar dánamische tekens, zoals forte, piano, crescendo of decrescendo 28

29 naam van het stuk:... Componist:... 29

30 Oefening 1 Les 5 Ritme oefeningen en gámspelletes voor de eerste vinger op de open snaren. De leerlingen klappen oefening 1 en herhalen die. Daarna klapt ieder kind om de beurt 1 maat. Goed opletten Als iedereen een beurt heeft gehad en er zin nog maten over dan doorgaan tot de eindstreep. Vervolgens tikken alle kinderen de kwartnoten en stampen de achtste noten met de voet. Kies een rustig tempo en zet op tid in Na de ritmische oefeningen komt het spelen aan de beurt te beginnen bi de C-snaar. e zet de 1ste vinger een paar keer op de plaats van de toon D zonder geluid. Herhaal de oefening ook op de andere snaren. Probeer het ook eens zonder naar de snaren te kiken. Speel de oefening vervolgens langzaam pizz. en als dat na een paar keer is gelukt, probeer e arco te spelen. Oefening 2 # # Doe de ritmische oefening op dezelfde manier als oefening 1 en vooral langzaam Daarna 1ste vinger oefenen. Geheugensteunte: 1e stap: 1ste vinger op de losse snaar zonder geluid; 2e stap pizz. 3e stap arco # # 1 Oefening 3 alleen pizz. en arco oefenen # # Oefening alleen pizz en arco oefenen # # Succes met het oefenen van de eerste vinger. Als dat e lukt, heb e vier nieuwe tonen bigeleerd Hoeveel tonen kun e nu al spelen? 30

31 Les 6 Kruisen Naast alle noten op, tussen, onder en boven de lintes, bestaan er nog andere noten. Misschien heb e wel eens een piano bekeken. De witte toetsen zin de noten die wi tot nu toe hebben geleerd. Maar een piano heeft ook zwarte toetsen Dat zin de noten waar een kruis of een mol voor staat. Als er een kruis voor een noot staat, wordt die noot een klein beete hoger (een halve toon). Ook verandert de naam van de toon, e zet het woorde is achter de naam van de noot. Zo wordt een F bivoorbeeld een Fis. Op e instrument speel e de noot met een kruis met een andere greep of positie dan de noot zonder kruis. i de harp zet e het haake van de F-snaar omhoog als e de Fis wilt horen Een kruis voor de noot blift één maat geldig, daarna mag e hem weer vergeten. Vaak staan er één of meerdere kruisen vooraan het muziekstuk, naast de sleutel. Dan gelden ze voor het hele muziekstuk Mollen Als het kruis aangeeft dat de noot een klein beete hoger wordt, heb e ook iets nodig wat aangeeft dat de noot een klein beete lager wordt. Dat is de mol. Deze ziet eruit als een klein b te voor de noot. Op e instrument speel e de noot met een mol met een andere greep of positie dan de noot zonder mol. Ook hier verandert de naam van de noot. e zet het woorde es achter de naam van de noot. Zo wordt de een bes, de G een ges, enzovoort. i de E en de A zet e er alleen een s achter. Zo worden die noten es en as. 31

32 Les 6 Oefeningetes, liede en theaterstuke voor de open snaren en eerste vinger Oefeningete stap 1. Àisvinger linkerhand stevig op de open snaar C zetten: oefen zonder te spelen Zo leer e de 1ste vinger op de goeie plek te zetten. Herhaal dat een aantal keren en probeer het ook zonder te kiken (blindelings). Doe de oefening ook op de andere snaren. Als dat lukt komt: stap 2: pizzicato spelen, door de C-snaar te "plukken" en vervolgens ook de andere snaren. Speel het liede pizz. Tot slot kom e bi stap 3: e speelt het liede arco. Oefening 1. C-snaar G-snaar 1 1 # # D-snaar A-snaar Oefening # 1 1 # 3. Snikhete dag.* Gesprek tussen twee kinderen (rolverdeling zelf bepalen) Àat een... hit-te, 'k voel me duf. Ik wil dou-chen,.. want ik ben zo suf Ik krig 'n vet i-dee: is - es ko - pen met veel sleg-room, o, wat smaakt dat cool Ik wil nog meer is bo-ven op m'n kop Zo blif ik wak-ker 1 en voel me top * Eerst het ritme klappen en de tekst uit e hoofd leren. Daarna allemaal langzaam pizz. spelen met de woorden in gedachte (dus niet hardop zeggen). Lukt dat na enige tid, dan nogmaals pizz. spelen zonder woorden. Tot slot arco spelen. Twee kinderen mogen de tekst voordragen en/of zingen, maar in het zelfde ritme en tempovan de cello's, want anders wordt het 32 een puinhoop. Dus goed luisteren naar elkaar

33 Les 7 Articulatie Als e praat, wil e soms dat mensen één woord of een paar woorden extra goed verstaan. e spreekt die woorden dan net wat harder uit of e probeert ze duideliker te zeggen. In de muziek is dit net zo Àe noemen dit articulatie en het verschilt per instrument op welke manier e dat kunt doen. e kunt een noot met articulatie herkennen doordat er een haake boven de noot staat getekend, dit noemen we marcato. Het betekent dat de noot met dit haake extra duidelik gespeeld moet worden. Het ziet er zo uit: 33

34 Les 7 Samen muziek maken. VingergÁmnastiek op de open snaren D en A. De klas speelt langzaam de bovenste regel pizz. Daarna de groep in tweeën splitsen. Ieder groepe speelt om de beurt 2 maten pizz. met begeleiding van de docente. Luister goed wanneer groep 1 en 2 moeten inzetten en houdt het tempo vast. Als dat goed gaat, wordt de oefening arco gespeeld. In een volgende les kan de oefening op de C en G snaar worden herhaald. 1. Spellete. Hele klas ² ² Groepe 1 en 2 Groep 1 Groep 2 Docente Hele klas Groepe 1 en 2 Groep 1 Groep 2 Docente 2. Liede voor de open snaren. De leerlingen leren de tekst uit het hoofd en spreken op iedere kwart een woord of lettergreep uit. Daarna beide regels een paar keer pizz. spelen en als dat lukt daarna arco. e kunt de klas ook in 2 groepes opsplitsen: groep 1 speelt bovenste balk en daarna groep 2 de middelste. Klim naar bo - ven, nog wat ho - ger. Nu weer naar be - ne - den lo - pen, Zet 'm op, daar speel maar door en is de top hou nu stop 3

35 Les 8 Dansen met de open snaren en 1ste vinger. Van iedere dans eerst het ritme een aantal keer klappen. Als dat goed gaat, speel e de muziek eerst pizz. Lukt dat goed dan arco spelenlet op de 3/ maat Het accent ligt op de 1ste tel van de maat. 1. Àalse Menuet 3 # 1 # Polonaise # # Gaillarde uitspreken: als de G van grapefruit: (gaarde) 3. #. #

36 Les 9 Spannende ritmes tikken Stap1. De docente klapt het ritme van elke maat een paar keer langzaam voor en de leerlingen herhalen het ritme terwil ze steeds tot vier tellen (vierkwartsmaat). Stap 2. Als dat in een rustig tempo lukt, geeft de docente tellen vooraf en de leerlingen klappen alle maten, kikend naar de noten op de bladmuziek, terwil ze steeds tot vier bliven tellen. De uf houdt het tempo in de gaten. Stap 3. De kinderen staan in een kring, de uf telt weer vier tellen vooraf. Te beginnen bi het eerste kind klapt iedereen één maat en de andere kinderen tellen steeds tot vier. De kunst is om het ritme van de maten achter elkaar te laten horen, dus onderweg geen pauze nemen. Met een rustig tempo hou e het beter vol. Luister goed wanneer e aan de beurt bent. Als het niet te moeilik is, speel e daarna langzaam en steeds tot vier tellen, het ritme pizz. Ritme 1. Ritme groep 1 groep 2 groep 1 3. gesprek tussen twee violen Klas in 2 groepes splitsen. Groep1 speelt de noten op de 1ste en 3de balk en groep 2 speelt tegelikertid op de 2de en de balk. Kies in welke maten e pizz. of arco speelt. Luister goed naar elkaar Als het lukt, kunt e ook zelf "een gesprek" op e instrument improviseren zonder bladmuziek. Ó groep 2 36

37 Les 10 Twee herfstliedes voor de open snaren en de eerste vinger klas solo uf Droevig herfstliede b b b b klas solo uf b b b b klas solo uf Vrolike herfstwandeling.... klas.. solo uf 37

38 Driestemmig liede voor de open snaren en de eerste vinger De klas in twee groepes verdelen: Altviool I speelt bovenste balk en altviool II de middelste. De uf speelt de soloparti. Het liede kan eerst pizz. worden gespeeld, maar de solo arco. Zo kunnen de kinderen het verschil goed horen tussen beide speelmanieren. # # 1 #. # # 1 1 #.. # # # # # # 38

39 umbo wandelt sokkend heuvelte op en af* De klas wordt in twee groepes verdeeld. Groep I speelt de bovenste balk, groep II de middelste en de solo is voor de uf. Zi geeft in maat 1 het langzame tempo aan en geeft vier tellen vooraf. Is het tempo langzaam of snel? # 1 # 1 SOLO # > > # 1 # # ~~~~~~~ pizz. arco # 1 # 1 1 # pizz. arco pizz. arco pizz. ~~~~~~~ arco 39

40 Singing and swinging Àeer in twee groepen muziek maken. Groep I speelt viool I op de bovenste notenbalk. De soloparti (VIOOL II voor de uf)) wordt gespeeld op de middelste balk en de onderste balk is voor het koorte. De tekst eerst ritmisch instuderen en later pas de melodie. De celloparti ook eerst goed arco instuderen. Dan zang en cello samen oefenen. Pas als dat goed gaat na een aantal lessen, speelt de uf de soloparti. Als het stuke goed is in gestudeerd dan bi de uitvoering in tweeën denken en vooraf ook aangeven SOLO ZANG &..... Speel. en swing,. strik en zing het he - le uur,. VET GAAF & laat de sna - ren vro - lik tril-len van ple-zier COOL VET &.... Laat mu-ziek e in - spi - re-ren, want ze is er voor ie-der een &. Heel. snelkomt er. weereen dag, dat ik op m'n in-strument weer pe-len. mag alternatief: op m'n alt-vi-ool 0

41 Twee Liedes voor de open snaren met de eerste vinger Hele klas eerst langzaam pizz. en daarna arco instuderen. Lukt dat goed dan samen met de solo van de uf in rustig tempo, herhalen, zodat de leerlingen de altlparti kunnen besluisteren terwil ze hun eigen parti spelen. Daarna wat sneller. e kunt afwisselen met 2 kinderen die 2 maten spelen, gevolgd door 2 andere kinderen die verder gaan etc. Daarna de solo-altviool meespelen. Liede 1 ORKEST SOLO Liede

42 Imitatie en Echo voor de open snaren Enkele kinderen zingen de canon, de rest van de klas speelt altviool en de uf is soliste. Tempo eerst langzaam. Stap 1: de melodie en de woorden uit e hoofd leren. Stap 2: de canon eenstemmig en daarna tweestemmig proberen. Laat e niet van de wis brengen Lukt dat dan Stap 3: Zang + orkest; Tenslotte: Stap : de uf geeft tellen vooraf, iedereen luistert goed en zet op tid in. Dus solo+orkest+zang. De uf geeft aan wanneer de canon na 3 keer zingen en spelen eindigt. De Echo Solo 2 Orkest 2 Zang & 2 * 1e stem * 2e stem. De e - cho hoort min woor - den, hi volgt me waar ik ga; en.... & al - les wat hi hoor - de zingt hi mi ach - ter - na, ach-ter -. na.. * inzetten 2

43 VETTE MUSETTE Eind groep 5 of begin groep 6? Samenspelen met de docent stimuleert denk ik de kinderen. Ik heb gekozen voor een uweelte uit het Notenbüchlein van.s. ach (solo docent) en heb daar een eenvoudige begeleiding bi geschreven: gebruik van de losse snaren en 1ste vinger. Het gaat eerst om de noten goed te leren spelen. Eerst langzaam arco en daarna sneller. Na een aantal repetities samen met de uf spelen. Denk aan de herhalingstekens. Vette Musette f > f >... F. F > > p p p C1 # n G1.. # # C1 G1 # #. #... ².. *poco rit. rit. ** a tempo f f pizz. pizz. pizz. pizz... p sempre p *** sempre***.... f f.. p p.. arco arco... * poco rit. betekent een beete vertragen ** a tempo betekent weer met het begintempo spelen *** sempre betekent steeds. 3

44 Stichting Leerorkest P/a Muziekcentrum Zuidoost Hofgeest 139,1102 EG Amsterdam Telefoon Van Lange fonds, Sayers Fonds en Mindershuis Fonds W..O de Vriesfonds Pauluc Fonds Illustratie Guida oseph