Meldcode (ouderen)mishandeling Thebe intramuraal

Transcriptie

1 Meldcode (ouderen)mishandeling Thebe intramuraal Definitie (ouderen)mishandeling Onder (ouderen)mishandeling verstaan wij: Al het handelen of het nalaten van handelen van allen die in een persoonlijke of professionele relatie met de cliënt staan, waardoor de cliënt (herhaaldelijk) lichamelijke en/of psychische en/of materiële schade lijdt, dan wel vermoedelijk zal lijden. Hierbij geldt dat van de kant van de cliënt sprake is van een vorm van gedeeltelijke of volledige afhankelijkheid. (Comeijs, 1996) Definitie ontspoorde zorg (vorm van (ouderen)mishandeling): Mantelzorg die door overbelasting, onkunde en onmacht omslaat in verkeerde behandeling, verwaarlozing of mishandeling. (Thesaurus zorg en welzijn). Doelgroep Deze meldcode is bedoeld voor alle (zorg)medewerkers en vrijwilligers van Thebe intramuraal om hen houvast te bieden bij de vraag hoe te handelen wanneer je als medewerker signalen van oudermishandeling denkt op te vangen. Tevens dient deze meldcode als signaal en aansporing om hier alert op te zijn. Vormen van oudermishandeling zijn: lichamelijke mishandeling psychische mishandeling verwaarlozing financiële uitbuiting seksueel misbruik schending van (grond)rechten Wanneer sprake is van (ouderen)mishandeling door professionals of bij acuut gevaar wordt direct de manager zorgteams (MZT) ingeschakeld. Die bepaalt of er melding gedaan wordt naar de IGZ en doet zo nodig aangifte. De MZT schakelt de Consultant (of diens vervanger) van Thebe intramuraal in. Stap1 signaleren (breng de signalen zorgvuldig in kaart) Meestal is er sprake van meerdere signalen. Doen deze signalen zich voor en lijkt er een patroon zichtbaar te worden, dan kan er sprake zijn van mishandeling. Risicosituaties zijn o.a.: sociale signalen lichamelijke en/of psychische signalen lichamelijke en/of psychische verwaarlozing financiële uitbuiting seksueel misbruik schending van (grond)rechten Iedere (zorg)medewerker of vrijwilliger (eigenlijk iedereen die direct met de cliëntenzorg te maken heeft) kan direct contact opnemen met de desbetreffende EVV er (eerst verantwoordelijke verzorgende) of zorgcoördinator van de cliënt. Breng signalen in kaart door bijvoorbeeld te observeren in huiskamer, tijdens allerlei gesprekken met familie, zorg- en/of eetmomenten. Leg gegevens en signalen zo concreet mogelijk vast (dossieropbouw) in het zorgleefplan. Zorg dat je je beperkt tot feitelijkheden, vermijd interpretaties en conclusies in de rapportage.

2 De 7 W s kunnen dienen ter ondersteuning wanneer je verslaglegging doet in het zorgleefplan 1. Wie was erbij betrokken? 2. Wat gebeurde er? 3. Waar gebeurde het? 4. Waarom gebeurde het? 5. Wanneer vond het plaats? 6. Waarmee gebeurde het? 7. Op welke wijze gebeurde het? Stap 2 consulteren (advies vragen) Je kunt te allen tijde advies vragen aan de consultant van Thebe Breda of Zuid/Oost. Let op: de consultant Veilig Thuis is alleen door de consultant van Thebe te benaderen. Alle medewerkers die direct met de zorg de maken hebben, ook vrijwilligers, kunnen advies vragen aan een of meer van de volgende personen: een voor jou vertrouwd persoon; de EVV er/zorgcoördinator van de cliënt, manager zorgteams (MZT) of specialist ouderengeneeskunde (SO); consultant van Thebe intramuraal. Stap 3 bespreken (zorg/ niet pluis gevoel bespreken met cliënt en/of betrokkene(n): dit kan familie, kennis, buur of (zorg)professional zijn) De EVV er/zorgcoördinator of vertrouwd persoon van de cliënt (hoeft niet perse de melder te zijn); leg momenten vast wanneer je betrokkene informeert en maak zo nodig vervolgafspraken; de consultant van Thebe gaat met de melder en de betrokkene in gesprek. Stap 4 afwegen van geweld, ontspoorde zorg (weeg aard, ernst en risico s af) Risicotaxatie: wat is de stand van zaken? Is de zorg rondom mishandeling weggenomen of wordt deze zorg bevestigd? Melder bespreekt de risicotaxatie samen met consultant Thebe. Stap 5: Beslissen (hulp organiseren of melden) Consultant van Thebe coördineert verdere actie. Consultant van Thebe bespreekt het inzetten van hulp of doet een melding naar de inspectie i.o.m. MZT. Consultant van Thebe bespreekt samen met MZT en/of de familie de eventuele acties en vervolgstappen. Als (ouderen)mishandeling/ontspoorde zorg is vastgesteld, dan worden de volgende stappen gezet De EVV er/zorgcoördinator legt de volgende gegevens vast in het zorgleefplan de aard van het geweld; de mate van afhankelijkheid; de duur van het geweld; de verwachting over de schade die wordt aangericht; de mate van isolement waarin het geweld zich afspeelt;

3 welke acties zijn uitgezet. De consultant van Thebe intramuraal legt de volgende gegevens vast in haar dossier de aard van het geweld; de mate van afhankelijkheid; de duur van het geweld; de verwachting over de schade die wordt aangericht; de mate van isolement waarin het geweld zich afspeelt; welke acties zijn uitgezet. Jaarlijks worden de meldingen vastgelegd in het managementreview en geëvalueerd. Daarnaast geeft de consultant het aantal meldingen door aan Veilig Thuis van de betreffende regio.. BELANGRIJK BIJ ELKE STAP! Bij alle gegevens die wij bewaren, moeten wij ons afvragen of het noodzakelijk is voor het doel waarvoor we dat doen, nl. het verlenen van goede zorg. Ook dat het op een proportionele wijze gebeurt, d.w.z. dat hetzelfde doel niet op een andere, minder vergaande manier kan worden bereikt. De toets van: Hebben we deze gegevens echt nodig? zou je bij alle onderwerpen moeten toepassen! Belangrijke contactgegevens: consultant Thebe intramuraal bereikbaar via Is de consultant niet bereikbaar, neem dan contact op met de manager zorgteams van jouw team/locatie. De MZT neemt bij kortdurende afwezigheid contact op met de consultant voor een telefonisch consult (sparring partner).

4 BIJLAGE I Stroomschema stappenplan (ouderen)mishandeling/ontspoorde zorg Stap 1 Melder brengt de signalen zorgvuldig in kaart Acuut Gevaar/ Medewerker betrokken JA, Waarschuw MZT Deze schakelt consultant Thebe intramuraal in NEE, Stap 2 Vraag advies aan collega, EVV/zoco, MZT, consultant MZT schakelt zo nodig IGZ in, en/of doet aangifte bij politie Stap 3 Bespreek met cliënt en/of betrokkene, evt. samen met consultant Stap 4 Afwegen Weeg aard, ernst en risico s af met consultant Stap 5 Consultant beslist: Hulp organiseren of melden

5 BIJLAGE II Vormen van (ouderen)mishandeling/ontspoorde zorg in de intramurale setting Er zijn 6 vormen van (ouderen)mishandeling te onderscheiden, vaak ook in combinatie met elkaar. 1. Lichamelijke mishandeling Slaan, schoppen, krabben, bijten, knijpen, aan de haren trekken, duwen, snijden, etc. 2. Psychische mishandeling Schelden, dreigen ( niet meer op bezoek komen), pesten, intimideren, treiteren, vernederen, eigenwaarde ondermijnen, psychisch onder druk zetten, etc. 3. Verwaarlozing Niet voldoende emotionele zorg, aandacht, liefde, respect geven. Niet voor voldoende kleding, persoonlijke verzorgingsproducten, etc. zorgen, etc. 4. Financiële uitbuiting Geld stelen, waardevolle spullen meenemen, met de pinpas van de cliënt geld pinnen voor eigen gebruik, openstaande rekeningen niet betalen, afpersing, etc. 5. Seksueel misbruik Seksuele handelingen verrichten met of in het bijzijn van de cliënt die door de cliënt niet gewenst zijn. 6. Schending van (grond)rechten Post lezen of achterhouden, bezoek of telefoon verbieden, iemand onnodig eigen beslissingen onthouden, etc.

6 BIJLAGE III Mogelijke signalen van (ouderen)mishandeling/ontspoorde zorg Deze lijst is geen checklist, maar kan als indicatie worden gebruikt om mogelijke signalen op te vangen. Vooraf: In instellingen is het vaak lastiger om signalen van (ouderen)mishandeling door familie of (zorg)professionals te onderkennen. Dat betekent niet dat het niet voorkomt. Ben attent op signalen die vanuit een ziektebeeld kunnen/zijn ontstaan. Praat er met de consultant, een collega, arts, of psycholoog van Thebe over als je twijfelt. Komen er meerdere signalen naast elkaar voor? Maar ook één enkel signaal kan wel degelijk voorkomen. Deze lijst is niet uitputtend; (ouderen)mishandeling, ontspoorde zorg of mishandeling door een (zorg)professional kunnen andere signalen geven. Bij ontspoorde zorg: ga niet meteen van moedwil uit, zie beiden als slachtoffer die beiden hulp nodig hebben. Kijk ook naar de context van de signalen. Bij (ouderen)mishandeling door (zorg)professionals is meteen melden een plicht! Het is geen verraad aan de collega, maar verraad van de aan de (zorg)professional toevertrouwde cliënt. Algemeen Schichtig, teruggetrokken gedrag, opvallend in relatie tot bepaalde familieleden, buren, kennissen, (zorg)professionals. Verandering in gedrag, plotseling zwijgen, contact vermijden als bepaalde personen binnenkomen. Verandering van gedrag of onwel worden als een bepaalde persoon binnenkomt. Bedekte toespelingen door de cliënt als een bepaalde persoon weg is. Sociale signalen Bezoek wordt geweerd terwijl de cliënt dit wel op prijs stelt. Lichamelijke signalen/verwaarlozing Deze signalen zijn vaker thuis te vinden als de cliënt nog niet in zorg is genomen.: verhoogde bloeddruk of hartkloppingen; zelfverminking; de cliënt, familie, kennis, (zorg)professional geeft onsamenhangende of tegenstrijdige verklaringen over letsel; ontbreken van goede of passende kleding of verzorgingsmiddelen. Psychische signalen/verwaarlozing Onverklaarbare, angst, woede, verdriet. Verwardheid, teruggetrokkenheid, weinig respons. Overdreven schrikreacties bij plotselinge geluiden of gebeurtenissen. Depressiviteit, moedeloosheid. Slaap- en eetproblemen. Verminderde activiteiten, apathie. Wantrouwen. Suïcidale gedachten. Familie/ (zorg)professional toont zich onverschillig voor het welzijn van de cliënt. Bij bovenstaande signalen is het raadzaam om deze te bespreken. Deze signalen kunnen ook deel uitmaken van het ziektebeeld (geestelijke achteruitgang) van de cliënt.

7 Financiële uitbuiting Plotselinge of onverklaarbare geldopnames bij de bank. Weigeren van informatie over de financiële situatie van de cliënt. Waardevolle spullen van de cliënt verdwijnen. Onverklaarbaar tekort aan geld. Ontstaan of hebben van schulden. Bij bovenstaande signalen is het goed om deze te bespreken. Deze signalen kunnen ook deel uitmaken van het ziektebeeld (geestelijke achteruitgang) van de cliënt! Seksueel misbruik (door familie of (zorg)professionals) Niet pluis gevoel bij mogelijk seksuele intimiteiten, zeker wanneer het cliënten betreft met geestelijke achteruitgang. Beschadiging, irritatie of terugkerende infecties aan de genitaliën of rectum. Bloedvlekken in kleding of beddengoed. Moeite met zitten of lopen. Geslachtsziekten. Kneuzingen aan de binnenkant van de dijen. Onrust of angst bij ontkleden, wassen of (inwendig) lichamelijk onderzoek. Plotselinge verwardheid, depressie, angst. Gesprek op seksuele onderwerpen brengen. Schending van de (grond)rechten Zaken/ beslissingen overnemen van cliënt die hij/zij nog best zelf kan. Post niet op het adres van de instelling laten komen, maar op eigen adres. Bezoek weghouden bij cliënt terwijl de cliënt dat wel graag wil. Telefoonabonnement opzeggen tegen de wil van de cliënt.