Waar willen we met onszelf naar toe?

Transcriptie

1 De rol van waarden in onze psychologie en sociologie

2 Denken? 1 Menselijk gedrag beïnvloeden is zeer complex Zeggen? Voelen? Doen?

3 Behavioral Economics-onderzoek toont aan: bij gedragskeuzen interacteren twee typen processen Reflectief systeem (2): secundair en bewust Automatisch systeem (1): dominant en onbewust TNS 26 juni

4 TNS Behaviour Web: integraal model van invloeden op gedrag 4

5 Onze methoden graven steeds dieper in menselijk gedrag Klassieke enquêtes en gesprekken Vinden vooral kennis en rationele motivaties weten Waardentypologieën willen Waardenanalyses o.b.v. projecties en statistischewaardensegmentaties Gedragsobservaties en omgevingsanalyses Openbreken van routines en omgevingsbarrières kunnen 5

6 Gevoelsmatig kies je vaak vanuit wie je wilt zijn en hoe je wilt overkomen. Merken zijn daarnaar op zoek.

7 Daarom zijn er segmentaties voor emotionele binding Needscope Maatwerk waarden segmentaties

8 TNS NIPO WIN-model: algemene waardensegmentatie algemeen belang maatschappelijk betrokken, kritisch, idealistisch, links, creatief, tolerant, denker, zelfbewust, rechtvaardig hoog opgeleid onafhankelijk, snel, rijk, hard werken, beslisser, technologie, maatpakken, economie, grote stad, liberaal, hard innovatie gezelschapsmens, wijs, reflectief, schoonheid, kunst, innerlijke harmonie, rentmeesterschap, zacht oud alleenstaande ouderen gepensioneerden Geëngageerden 10% Zorgzamen 11 % Ruimdenkers 10 % Evenwichtigen 25 % Zakelijken 9% Luxezoekers 12% hoogste inkomen tweeverdieners ambitieus, ellebogen, naaldhakken, gadgets, snel, zichzelf etaleren, uitdagend, opstandig jong sociaal, behulpzaam, altruïstisch, traditie, vrede, veiligheid, kerk, volgzaam, zacht laagste inkomen gezinnen met oudere kinderen gezelligheid, buurt, orde en veiligheid, gehoorzaam, doener, behoud 'doe maar gewoon' Behoudenden 12 % laag opgeleid Genieters 9 % gezinnen met jonge kinderen zekerheid voor gezin, bang voor het vreemde, impulsief, afhankelijk, wantrouwend, naïef spontaan, zinnelijk, hedonist, voyeurist, wispelturig, cynisch, beïnvloedbaar, dwars eigen belang

9 Deze waarden verklaren bijvoorbeeld overtredingsgeneigdheid en nalevingsmotieven eigen normen en waarden motiveren naleving rebels opstandig van regels kritisch Ruimdenkers hekel aan regels eigenzinnig samenleving motiveert naleving Geëngageerden Zakelijken sancties motiveren naleving sport om regels te omzeilen ik zou me schamen als ik overtreed instemmend Evenwichtigen Luxezoekers meeste overtredingen opstandig minste overtredingen Zorgzamen als je maar niet gepakt wordt geloof motiveert naleving Genieters met vrienden samen is overtreden wel spannend volgzaam helemaal niet moeilijk om je aan regels te houden Behoudenden gehoorzaam familie/gezin motiveren naleving dwars ik word zenuwachtig als ik zou overtreden

10 Veel segmentaties hebben vergelijkbare waarden-assen Kosmopolitisch Innovatief Sociaal Individualistisch Liberaal Provinciaal behoudend

11 2 Sociologisch niveau

12 Toekomstscenario s onderscheiden zich langs vergelijkbare waarden-assen: waar willen we naar toe? Kosmopolitisch Innovatief B1: Mondiale solidariteit Internationaal en nationaal gemeenschappelijk welzijn: zorg en welzijn in de hele wereld en onze eigen samenleving A1: De prestatiemaatschappij meer economische groei en individuele welvaart door een vrije markt Sociaal B2: Zorgzame regio Een samenleving met gevoel voor gemeenschapszin: zorg en welzijn in onze eigen, directe sociale leefomgeving Provinciaal behoudend Individualistisch Liberaal A2: Veilige regio De besloten, veilige en leefbare samenleving: behoud van onze welvaart en cultuur

13 Probleem: voor een duurzame, stabiele toekomst hebben we alle middelen tegelijk nodig: techniek, gedragsbeperking, aanpak van migratie en mondiale armoede Klimaatprobleem internationaal oplosbaar Voor effect moeten we alle middelen combineren Ook draagvlak Ook gedrag 13

14 Probleem: concurrerende actoren verlammen ons 14

15 Er is draagvlak voor verschillende typen oplossingen strategie over links abstract kosmopolitisch GL D 66 Ruimdenkers strategie over rechts Geëngageerden Zakelijken voorkeur juridische en politieke oplossingen. Globalisering niet ten koste van welzijn en milieu. Rechtvaardigheid belangrijker dan efficiency. Morele verantwoordelijkheid voor sociaal zwakkeren. Zorgzamen CU PvdA CDA Evenwichtigen Luxezoekers Genieters VVD voorkeur technische en economische oplossingen. Globalisering is goed. Let op efficiency, bang voor strijkstok, hekel aan moralistische argumentatie over schuld en boete SP Behoudenden concreet nationalistisch PVV

16 Kunnen we strijdige waarden en middelen verzoenen? Kosmopolitisch Innovatief Sociaal Liberaal Provinciaal Behoudend

17 Meer informatie? Literatuur: - KIM: Gedrag in Beleid (2011) - RVD/DPC: Gedragsverandering via campagnes (2011) - National Audit Office: Auditing Behaviour Change - WRR: De menselijke beslisser - W.Tiemeijer: Hoe mensen keuzes maken 17