Het doel van maatschappijleer

Transcriptie

1 Toetsstof: introductie maatschappijleer; pluriforme samenleving H1-H8, zonder: 3, 4.1, 7, 8.1 Introductie maatschappijleer Het doel van maatschappijleer 1.1 Regels hangen af van De opvattingen van degene(n) die de meeste macht heeft/hebben De invloed van de ondergeschikte De machtsmiddelen/machtsbronnen van beide Wat je van de regels vind: de waardering Een maatschappelijk probleem Heeft gevolgen voor grote groepen Ook wel sociaal probleem Ontstaat door maatschappelijke ontwikkelingen Een samenleving is dynamisch, en ontwikkelingen kunnen onvoorziene en onbedoelde gevolgen hebben Heeft te maken met belangentegenstellingen Door: politieke visies; levens- en geloofsovertuigingen; sociaaleconomische positie Als je moet kiezen: dilemma Heeft een gemeenschappelijke oplossing nodig Omdat Nederland een democratie is kunnen burgers via stemmen enigszins invloed uitoefenen. Politici lossen het uiteindelijk op, dus ook wel politiek probleem. 1.2 Rechtsstaat => persoonlijke vrijheid en rechtszekerheid Parlementaire democratie => hoe maken politici in NL beslissingen Pluriforme staat => verschillende soorten mensen die samenleven Verzorgingsstaat => sociale zekerheid 1.3 Waarden => uitgangspunten of principes die men belangrijk vindt Concrete waarden: idealen Leiden tot normen => sociale verplichting Deze veranderen: dynamiek v/d samenleving afhankelijk van: Plaats Tijd Groep Rekening houden met elkaar veel sociale cohesie Belang => het voor- of nadeel dat iemand bij iets heeft Macht => de mogelijkheid om mensen te beïnvloeden Officieel: gezag Reden voor macht: machtsbron/machtsmiddel

2 Kennis van zaken 2.1 Informatie controleren: Betrouwbaarheid bron Onderscheid objectief en subjectief duidelijk Hoor en wederhoor 2.2 Communicatie Schema Zender encodeert boodschap info overdracht Ontvanger decoderen Ruis door: Verkeerde informatie zender Verkeerde ontvangst door ontvanger Vooroordelen door informatieoverdracht Verschillende referentiekaders Bewust verdraaien zender Manipulatie Feiten weglaten/verdraaien zonder dat ontvanger dat weet Propaganda Doelbewust en herhaaldelijk eenzijdige info geven om mening ontvanger te beïnvloeden Indoctrinatie Info opdringen zonder kritiek te accepteren Verdraaiing door ontvanger Selectieve perceptie Selectieve waarneming om in referentiekader te passen Referentiekader => alles wat je weet 2.3 Beïnvloeding door de media Injectienaald-theorie Sterke invloed door druppeltje voor druppeltje te manipuleren Multi-step-flowtheorie Opinieleiders met informele macht hebben invloed Cultivatietheorie Televisiewerkelijheid verwarren met echte werkelijheid Selectieve perceptie Selectieve waarneming om in referentiekader te passen Agendatheorie Media bepaalt de (politieke)agenda Framingtheorie Media belicht onderwerpen op een bepaalde manier

3 Pluriforme samenleving Cultuur en identiteit 1.1 Cultuur Gemeenschappelijk referentiekader Gedragsregulerend Cultuur ontwikkelt rolgedrag Presentation of the self De manier waarop je jezelf in een rol laat zien Impression management Managen hoe mensen over je denken 1.2 Socialiserende organisaties brengen normen en waarden over Door sociale controle en sancties Het effect is socialisatie => overdracht van cultuurkenmerken Verschillende vormen van socialisatie Enculturalisatie Normaal, bij opgroeien Acculturatie Kenmerken aanleren Internalisatie Kenmerken waar je niet meer over nadenkt Culturen veranderen onder invloed van sub- en tegenculturen. 1.3 Groepsidentificatie Verwant voelen met groep Gevolg: identiteit bestaat voor deel uit sociale elementen Ondanks geen identificatie met heel Nederland, moeten we loyaal zijn aan de basisafspraken. Zijn de minimale bindingen Verschillende verhoudingen binnen een maatschappij Individualistisch Individuele ontplooiing Paradox: je kan uniform leven door collectieve samenwerking Collectivistisch Belang v/h geheel voorop

4 Culturele vernaderingen 2.1 Kenmerken van de Nederlandse samenleving tot 60 Weinig sociale mobiliteit Moeilijk stijgen op de sociale ladder Gezinsgericht Strikte taakverdeling: vrouw tot 56 handelingsonbekwaam bij trouwen Zorgen voor het gezin was belangrijker dan individuele ontplooiing Hiërarchische verhoudingen Door gebrek sociale voorzieningen veel respect voor hogere Verzuild Met wie je omging werd bepaald door geloofs- en levensovertuiging 2.2 Kenmerken van de Nederlandse samenleving na => de sociale en culturele revolutie Nederland => consumptiemaatschappij Welvaart Opleidingsniveau stijgt => sociale mobiliteit neemt toe Grotere mondigheid => minder hiërarchische verhoudingen Individuele ontplooiiing Mensen willen gezien worden als individu, i.p.v. deel van het geheel Gestegen welvaart en opbouw verzorginsstaat Meer keuzevrijheid over bijv. toekomst gezin Emancipatie Strijden voor gelijkheid door minderheidsgroepen Feministische actiegroepen Gelijk loon voor gelijk werk Zelfbeschikkingsrecht Vergoede anticonceptiepil Betere kinderopvang Homoseksuelen actiegroepen Gelijke rechten Ontkerkelijking en ontzuiling Door TV & diversificatie media-aanbod (commerciële/publiek Zien dat andere zuilen niet slecht zijn Secularisatie (ontkerkelijking) Rationalisatie (wetenschappelijke

5 Culturele diversiteit 4.2 Wij-zijdenken Wij => in-group, zij => out-group. Bij sterk negatief beeld van de out-group polarisatie: conflict tussen groepen Conflictstrategieën WRR heeft gezegd dat regering zich alleen moet bemoeien met kernwaarden, alleen bij gedrag dat normen van de rechtstaat schaadt reageren. Drie strategieën Dulden: accepteren van gedrag. Voorwaarde: laat mensen in waarden en geen overtreding van wetten Confronteren en beslechten: mensen passen zich aan Voorwaarde: ongewenst gedrag en mogelijke overtreding van wetten Verbieden en handhaven: bestraffen van gedrag Voorwaarde: rechten van andere aantasten en overtreding van wetten

6 Vormen van samenleven 5.1 Er zijn verschillende manieren om om te gaan met culturele diversiteit Segregatie Cultuurgroepen leven langs elkaar, opdeling van de samenleving in gescheiden delen. Komt door buitensluiting door de machtigste cultuur of bewuste afscheiding door minderheidsgroep Assimilatie Oorspronkelijke cultuur verdwijnt, totale overname van de dominante cultuur Kan op bewuste basis door immigrant, of gedwongen door overheid Integratie Aanpassing aan nieuwe cultuur door immigrant, met behouden van gedeelte van normen, waarden en gewoonten, op sociaal-cultureel, sociaaleconomisch en poltieke gebied. Door voorbeeldfiguren ontstaat allochtone middenklasse. Sprake van integratie wanneer - Gelijke juridische positie - Gelijk op sociaaleconomisch gebied - Genoeg kennis NL taal - Gangbaar gedrag gerespecteerd Zowel nieuwkomers als ontvangers moeten zich aanpassen Twee vormen van integratie Melting pot: oorspronkelijke culturen versmelten-->nieuwe dominante cultuur Salad bowl: beïnvloeding van cultuur door anderen, maar oorspronkelijke kenmerken blijven aanwezig 5.2 De immigranten vanaf de jaren 60 waren niet-westers, en verschillen in sociaal en cultureel opzichte veel van de Nederlanders, die niet goed zijn geintegreerd door: Werkloosheid Door industrialisering verloren laagopgeleide, vaak allochtonen, hun baan Taalachterstand Allochtone kinderen hebben het moeilijker om hun talenten te benutten Woonsituatie Allochtonen wonen bij elkaar in goedkope delen van steden Discriminatie Minderheden worden op de arbeidsmarkt (etc.) minder gewaardeerd Beleid bij immigratie Eerst gericht op integratie met behoud van cultuur en identiteit, komt van cultuurrelativisme meer segregatie Overheid ging integratie bestrijden Werkloosheid bestrijden door allochtonen voorkeur (vrijwillige keuze) Taalachterstanden wegwerken met kampen voor onderwij Opknappen achterstandwijken voor verbetering woonpositie en trekken van autochtonen. Sinds 2000 noemen sommige de pluriforme samenleving het multiculturele drama, waarbij de cultuurverschillen de achterstanden van etnische minderheden verklaren: culturalisering

7 Sociale cohesie 6.1 Sociale cohesie De mens is afhankelijk van anderen voor sociale, emotionele behoeften De mate waarin mensen bindingen hebben, en vinden dat ze bij elkaar horen. 6.2 Mensen zijn op verschillende manieren met elkaar verbonden Affectieve bindingen Behoeften naar affictiviteit Collectieve ervaring bindt de mensen Kan leiden tot positieve gevoelens, maar ook wij-zijdenken en polarisatie. Economische bindingen Van elkaar afhankelijk bij produceren en distribueren van materiële middelen Door veel arbeidsdeling produceren we niet meer onze eigen producten Globalisering =/= sociale cohesie, want geen collectieve trots voor producten verdwijnt, omdat ze niet meer geheel in Nederland worden gemaakt. Cognitieve bindingen Het overdragen van kennis van persoon op persoon. Communicatie door het communicatienetwerk Mensen die geen toegang hebben V.S. mensen die wel toegang hebben =/= sociale cohesie. Historische kennis versterkt sociale cohesie Politieke bindingen De overheid is verantwoordelijk voor collectieve voorzieningen Stelt sociaal contract op: stilzwijgende overeenstemming van de bevolking dat we ons houden aan de regels die door politici worden vastgesteld. Belangrijk voor sociale cohesie is betrokkenheid van de bevolking bij maatschappelijke vraagstukken.

8 8.2 Er zijn verschillende beginselen over de waarden van verschillende culturen. 1. Culturen zijn gelijkwaardig - Cultuurrelativisten: beoordeel de waarden en normen van een cultuur uit de context van die cultuur Kritiek: rechtvaardiging van bijv. verbranding 2. Sommige culturen zijn beter - Cultuurrelativisten: cultuur is beter als de grondrechten zekerder zijn Kritiek: alleen aandacht voor individualistische culturen terwijl collectivistische culturen ook belangrijk zijn Theorie: goed voor individu = goed voor samenleving V.S Theorie: goed voor samenleving = goed voor individu 3. Verscheidenheid is rijkom - Cultuurpluralisten: culturele verscheidenheid is verrijking. Gaat uit van humaan miminum: laagste drempel v/d menselijke waardigheid Geeft mogelijkheid gedrag af te keuren Minder ver dan de grondrechten van universalisten Verschil relativisten & universalisten V.S. pluralisten R&U: essentialistisch cultuurbegrip: cultuur verandert nauwelijks/langzaam P: constructivistisch cultuurbegrip: cultuur is dynamisch door ex- en interne factoren Toepassing Universalistisch: regel => regel Relativist: cultuur => cultuur Pluralist: regel + cultuur => oplossing Integratie 2 visies: - Overheid heeft actiever beleid nodig - Het is een kwestie van tijd, misschien zelfs meerdere generaties

9 Toekomstvisies 1. Gemeenschappelijke waarden en normen - Geen van boven opgelegde regels - Hechte verbanden -_- = -_- Leidt tot besef van eigen rechten en verantwoordelijkheid 2. Steunberen - Bij gemeenschappelijke waardenideologie te veel sociale cohesie => wij-denken - Steunberen nodig voor succesvolle maatschappij: - Eerlijke rechtspraak - Onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek - Religieuze tolerantie - Niet-gewelddadig conflictbestrijden 3. Vier de komst van migranten - Participatie van migranten moet stijgen uitgaan v/d positieve krachten - is het in waarde laten van de oorspronkelijke cultuur =/= assimilatie - Transnationaal burgerschap => naar plek voor beste ontplooiing - Allochtonen brugfunctie tussen zij+wij - Liberalisatie van de mondiale wereldmarkt, waarbij mensen over de wereld reizen met circulaire migratie.