Plantenteelt maïs. Docent: Muhtezan Brkić

Transcriptie

1 Plantenteelt maïs Docent: Muhtezan Brkić

2 Programma Ziekten plagen en beschadigingen in snijmaïs Werkopdrachten PowerPoint presentatie snijmaïs

3 Ma. 10 april 2 de toets Plantenteelt Granen Do. 20 april - 2 de toets Plantenteelt Maïs

4 Ziekten, plagen en beschadigingen Nematoden (Aaltjes) Schimmels Insecten Vogels Beschadigingen en stress Gebreksverschijnselen

5 Aaltjes (Nematoden) Schade treedt in maïs in beperkte mate op. Wel speelt maïs een rol bij de vermeerdering aaltjes die schadelijk zijn voor andere gewassen in rotatie met maïs. De meest voorkomende parasitaire aaltjes: 1. wortellesieaaltje (Pratylenchus) en 2. vrijlevende wortelaaltje (Tylenchorhynchus) Havercysteaaltje en het stengelaaltje kunnen incidenteel schade aanrichten. Vrijlevende wortelaaltjes van de geslachten Trichodorus en Paratrichodorus - drogestofopbrengst kan dalen met 2,5 ton/ha.

6 Schimmels Pythium- en/of Fusariumsoorten Tasten ontkiemende plantjes aan en veroorzaken wortelverbruining. Opbrengstdervingen tot 10 20% Builenbrand (Ustilago maydis) 10 % aangetaste planten 4 % DS opbrengstverlies De sporen van de schimmel zijn niet giftig. Wel kunnen op de builen secundaire schimmels voorkomen die soms toxines vormen.

7 Stengelrot (Fusariumsoorten) In Nederland de meest voorkomende schimmelziekte bij maïs. De stengels sterven vroegtijdig af en knikken vlak boven de grond om. Kan mycotoxinen (gifstoffen) produceren. Kan niet chemisch bestreden worden. Gewasresten onderploegen zou enig remmend effect kunnen.

8 Maïskopbrand (Sphacelotheca reiliana) In NL sinds 2012 Lijkt sterk op builenbrand, maar de schade is vaak veel groter. Tast de maïs al in het kiemplantstadium aan via de wortel. Tot de bloei is aan de plant nauwelijks iets te zien, alleen de ontwikkeling blijft wat achter Zwart schimmelpluis in de pluim. Op de plaats van de kolf ontstaat een grote harige schimmelbol.

9 Bladvlekkenziekten (Helminthosporium) 1. Helminthosporium turcicum - in het begin kleine grijsgroene vlekjes grote langwerpige grijs-bruine vlekken tot wel 15 cm. 2. Helminthosporium carbonum - veel vlekjes van slechts 2 3 cm. 3. Helminthosporium maydis In NL de eerste aantasting van betekenis in 2007 Besmetting vanuit gewasresten in de grond. Bij een zware aantasting vóór de bloei kan de korrelopbrengst tot 50 % lager uitvallen. Rasverschillen in gevoeligheid. Overgebleven gewasresten goed onderwerken. Spuiten met Retengo Plus, Quilt Xcel,

10 Eyespot (Kabatiella zeae) De schimmel komt met name in koelere vochtige omstandigheden tot ontwikkeling. In Nederland zeer laat (2-3 weken voor de oogst) de schade zeer gering. Talrijke zeer kleine oogachtige vlekjes (1-4 mm) Paarsbruin centrum omgeven door een lichtgele rand. Overgebleven gewasresten goed onderwerken. Preventief spuiten met Retengo Plus, Quilt Xcel,

11 Rhizoctonia Incidenteel kan schade ontstaan Aangetaste planten hebben een minder goed ontwikkeld wortelstelsel en vertonen vaak legering. Heksenbezem (Sclerophthora macrospora ) Bij ruim wateraanbod zijn de sporen van de schimmel in staat de plant via de wortel binnen te dringen. Verkeerde ontwikkeling van de kolf - in plaats van korrels ontstaan er kleine blaadjes.

12 Vragen!

13 Insecten Fritvlieg (Oscinella frit) Overwintert op granen en grassen. Legt haar eitjes vóór het 3-4 bladstadium op de maïsplanten. Larven beschadigen het groeipunt de hoofdstengel groeit niet of zeer moeizaam uit. Bladeren vertonen misvormingen. De bladpunten van de jongste bladeren blijven steken in de gaten van de oudste bladeren.

14 Ritnaalden (Agriotes spp.) De larven van de kniptor boren zich in de stengelvoet en de wortels. Schade treedt voornamelijk op in de eerste drie teeltjaren na het scheuren van grasland. Zaaizaad behandeld met thiacloprid (Sonido). Grond testen: 1. Doorgesneden aardappelknollen begin april op 10 a 20 cm in de grond. 2. Na 10 tot 14 dagen kan men beoordelen of er ritnaalden in het perceel zitten.

15 Maïsstengelboorder (Ostrinia nubilalis) De rups boort zich in de stengel en de kolfstelen waardoor de productie van het gewas afneemt. Daarnaast treedt legering en kolfverlies. In 2015 waren op aangetaste percelen circa 15-30% van de planten aangetast. Volwassen larven overwinteren in maïsstengels of plantenresten in of op de bodem. Ze verpoppen in het voorjaar en zijn volwassen in het begin van de zomer (mei). Vrouwtjes kunnen tot 400 eitjes op de maisplanten afzetten. Gewasresten na de oogst zo goed en grondig mogelijk onderploegen. Tijdens de piek van de vlucht van de motten (eind juni begin juli) een gerichte inzet van een insecticide. (bijv. Decis).

16 Maïswortelkever (Diabrotica virgifera) In Nederland in 2003 en 2005 op 5 locaties aangetroffen. De NVWA (PD) heeft steeds maatregelen genomen om de kever uit te roeien De larven van de kever kunnen aanzienlijke schade toebrengen aan de maïsplanten. Ze vreten aan de wortels van de jonge planten, waardoor de planten verzwakken en tenslotte kunnen omvallen. Oogstverliezen tot 80%. Bladluizen en vogels

17 Beschadigingen en stress Onkruidbestrijding en bemesting Hagelschade Nachtvorstschade Koude stress Waterschade Stormschade Droogteschade Uitstoeling Vingerkolven/veelkolvigheid

18 Gebreksverschijnselen

19 Vragen!