RELEVANTE ONTWIKKELINGEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "RELEVANTE ONTWIKKELINGEN"

Transcriptie

1 RELEVANTE ONTWIKKELINGEN pf en aaltjes ALIE HISSINK EN PIETER BRONS 1

2 pf-curve

3 Steeds meer kengetallen Bodemkwaliteit Chemisch Fysisch Biologisch - Hoofdelementen N, S, P, K, Ca, Mg, Na - Sporenelementen Mn, Cu, Co, Se, B, Zn, Si, Mo, Fe Fysisch Chemisch Bodemkwaliteit - Textuur - Org. Stof - CEC - ph - Structuur Biologisch - Bodemleven - Aaltjes - Schimmels - Bacteriën

4 Textuur

5 Grondonderzoek anno 1952 Afslibbaar/grof zand/totaal zand = textuur

6 Textuur Bodemeigenschappen die samen hangen met de textuur Verkruimelbaarheid Verslemping Stuifgevoeligheid Plantbeschikbaar water

7 Deeltjesgrootte = textuur cent bord regenton Klei (< mm) silt ( mm) USDA system for determining soil separates zand

8 8

9 Silt Houdt weinig voedingstoffen vast (net als zand) Goede capillaire opstijging (klei te fijn, zand te grof) Vochtbindend vermogen Klei bindt veel, maar houdt het vocht te stevig vast Zand bindt weinig water Lössgronden Zuid-Limburg, Rheden en Groesbeek Verslemping Betere bemestingsadviezen Buitenlandse markten

10 Wat is pf? pf = textuur + org stof pf drukt de kracht uit waarmee bodemdeeltjes water vasthouden Bodemdeeltjes houden water vast door adhesie Hoe kleiner de capillaire ruimtes, hoe groter de bindende kracht 10

11 lantbeschikbaar water

12 lantbeschikbaar water Verwelkingspunt Veldcapaciteit = STREEFWAARDE = 17 % vocht

13 Verwelkingspunt: 28% Veldcapaciteit: 45% = 17% vocht 17% vocht = 0,17 0,17 x 250 mm = 43 mm maximaal (in de laag 25 cm) 13

14 lantbeschikbaar water Verwelkingspunt Veldcapaciteit = STREEFWAARDE = 4 % vocht

15 45 41 = 4 % vocht 4% vocht = 0,04 0,04 x 250 mm = 10 mm maximaal (in de laag 25 cm) 15

16 lantbeschikbaar water Verwelkingspunt Veldcapaciteit = STREEFWAARDE 8 2 = 6 % vocht 2 8

17 8 2 = 6 % vocht 6% vocht = 0,06 0,06 x 250 mm = 15 mm maximaal (in de laag 25 cm) 0,06 x 400 mm = 24 mm maximaal (in de laag 40 cm) 17

18 lantbeschikbaar water water lucht vaste fractie

19 Dus: Op het verslag het plantbeschikbare water Welk perceel is het droogtegevoeligst Hoeveel mm kun je beregenen Teveel beregenen, water voorbij wortelzone Teveel beregenen, nutriënten spoelen uit standaard in BODEM aanvullend à 10 euro in

20 Aaltjes

21 Aaltjes Meer dan 50 jaar ervaring in aaltjesonderzoek Hoge expertise: ca. 700 verschillende aaltjes op soort determineerbaar Plantparasitaire aaltjes en milieuaaltjes Klassieke methode: microscoop Nu 20 relevante plantparasitaire aaltjes met DNAtechniek

22 qpcr Techniek waarmee een kleine hoeveelheid doel-dna van een aaltje een groot aantal keer gekopieerd wordt (zie poster) Eén schadelijk aaltje kan worden aangetoond te midden van duizenden andere aaltjes Routinematig kwantificeren van aaltjes Hoge betrouwbaarheid, zeer specifiek Introductie DNA-pakketten Nu één volledig pakket met 20 relevante vrijlevende aaltjes Later sectorgerichte pakketten, bv bloembollenpakket Gewasgerichte pakketten vervallen

23 Inhoud DNA-pakket Wortelknobbelaaltjes Meloidogyne chitwoodi Meloidogyne fallax Meloidogyne hapla Meloidogyne minor Meloidogyne naasi Wortellesieaaltjes Pratylenchus crenatus Pratylenchus neglectus Pratylenchus penetrans Pratylenchus thornei Pratylenchus vulnus Vrijlevende wortelaaltjes Paratrichodorus nanus Paratrichodorus pachydermus Paratrichodorus teres Paratrichodorus totaal Trichodorus primitivus Trichodorus similis Trichodorus viruliferus Trichodorus totaal Stengelaaltje Ditylenchus dipsaci Destructoraaltje Ditylenchus destructor LX en cystenaaltjes aanvullend aan te vragen

24 Verslag DNA-pakket DNA onderzoek Vrijlevende aaltjes DNA aantal/100 ml maïs cons. aard. waspeen wintertarwe lelie Wortelknobbelaaltjes Meloidogyne chitwoodi** Meloidogyne fallax** Meloidogyne hapla Meloidogyne minor 0? ++??? Meloidogyne naasi Wortellesieaaltjes Pratylenchus penetrans Pratylenchus crenatus Pratylenchus neglectus Pratylenchus thornei 0????? Pratylenchus vulnus Vrijlevende wortelaaltjes Paratrichodorus nanus Paratrichodorus pachydermus Paratrichodorus teres Trichodorus primitivus Trichodorus similis Trichodorus viruliferus Stengelaaltjes Ditylenchus dipsaci** Destructoraaltjes Ditylenchus destructor Kleur: risico op opbrengstderving Niet aantoonbaar besmet, geen opbrengstderving verwacht Licht besmet, opbrengstderving minder dan 15% Matig besmet, opbrengstderving tot 33% Zwaar besmet, opbrengstderving meer dan 33% + en -: waardplantgeschiktheid -- Actieve afname; afname is sterker dan bij zwarte braak - Niet; afname is gelijk aan zwarte braak + Slecht; gewas vermeerdert het aaltjes weinig ++ Matig; gewas vermeerdert het aaltjes matig +++ Goed; gewas vermeerdert het aaltjes sterk Totaal gevonden Trichodoridae: 96 Alle Trichodoridae zijn in staat het Tabaksratelvirus en het Erwtenverbruiningsvirus over te dragen. Hierdoor zijn ook de Trichodoridae die geen directe gewasschade veroorzaken een potentieel risico voor virusgevoelige gewassen.

Aaltjes in de bollenteelt

Aaltjes in de bollenteelt Aaltjes in de bollenteelt Gera van Os Peter Vreeburg De volgende onderwerpen komen aan de orde: Aaltjesziekten in de teelt Wortellesieaaltje Stengelaaltje Vrijlevend wortelaaltje Krokusknolaaltje Wortelknobbelaaltje

Nadere informatie

Inventarisatie van aaltjeskennis in de teelt van prei

Inventarisatie van aaltjeskennis in de teelt van prei Inventarisatie van aaltjeskennis in de teelt van prei L.P.G. Molendijk, W.T. Runia, T.G. van Beers Praktijkonderzoek Plant & Omgeving Sector AGV december 2002 PPO Projectrapportnummer 120151-5 2002 Wageningen,

Nadere informatie

Nematoden in de boomkwekerij: moeten we ons zorgen maken?

Nematoden in de boomkwekerij: moeten we ons zorgen maken? Nematoden in de boomkwekerij: moeten we ons zorgen maken? Wim M. L. Wesemael Vlaams Fonds voor Landbouw en Visserij Plantenparasitaire nematoden in de boomkwekerij 07/02/2017 PERIODE: 01/04/17 tot 31/10/17

Nadere informatie

Schadewijzer. Vrijlevende- en wortelknobbelaaltjes in de akkerbouw

Schadewijzer. Vrijlevende- en wortelknobbelaaltjes in de akkerbouw Schadewijzer Vrijlevende- en wortelknobbelaaltjes in de akkerbouw Inhoudsopgave: 1. Inleiding schadedrempels... 2 2. Verschillende vormen van schade... 2 3. Factoren die van invloed zijn op schade... 3

Nadere informatie

Groenbemesterkeuze bij schadelijke aaltjes in aardbei, prei, Chinese kool, peen, sla en asperge

Groenbemesterkeuze bij schadelijke aaltjes in aardbei, prei, Chinese kool, peen, sla en asperge Postbus 430 8200 AK Lelystad www.telenmettoekomst.nl Groenbemesterkeuze bij schadelijke aaltjes in aardbei, prei, Chinese kool, peen, sla en asperge Samenstelling: Hans Hoek, Gerard Korthals en Jacques

Nadere informatie

Groenbemesters Akkerbouw. Bodem verbeteren is resultaat oogsten

Groenbemesters Akkerbouw. Bodem verbeteren is resultaat oogsten Groenbemesters Akkerbouw Bodem verbeteren is resultaat oogsten Een gezond bodemleven geeft een weerbaar gewas Een gezonde en rijke bodem zijn belangrijke voorwaarden voor een succesvolle teelt. De basis

Nadere informatie

Schadelijke nematoden in de boomkwekerij

Schadelijke nematoden in de boomkwekerij Schadelijke nematoden in de boomkwekerij Wim M. L. Wesemael Inleiding Nematoden Meestal draadvormige worm (aaltje; nema is Grieks voor draad) Meestal < 1mm (microscopisch klein) Veel soorten (>500000)

Nadere informatie

Groenbemesters Bodem verbeteren is resultaat oogsten

Groenbemesters Bodem verbeteren is resultaat oogsten Groenbemesters Bodem verbeteren is resultaat oogsten Wortelexudaten Een gezond bodemleven geeft een weerbaar gewas Een gezonde en rijke bodem zijn belangrijke voorwaarden voor een succesvolle teelt. De

Nadere informatie

5-2-2016 AALTJES BEHEERSING 2016 ÉN VERDER.. Wat zijn Nematoden (aaltjes) Wat zijn Nematoden (aaltjes) Het zijn er veel!!!!

5-2-2016 AALTJES BEHEERSING 2016 ÉN VERDER.. Wat zijn Nematoden (aaltjes) Wat zijn Nematoden (aaltjes) Het zijn er veel!!!! Aaltjes Wat zijn aaltjes Schadelijke voor AK Schadebeelden AALTJES BEHEERSING 2016 ÉN VERDER.. Ken de vijand! Verwarring Bemonstering Gewasrotatie Groenbemesters Maatregelen Wat zijn Nematoden (aaltjes)

Nadere informatie

Trichodoriden: maatregelen om schade te. Elma Raaijmakers. Diverse soorten aaltjes

Trichodoriden: maatregelen om schade te. Elma Raaijmakers. Diverse soorten aaltjes IRS Van Konijnenburgweg 24 4611 HL Bergen op Zoom The Netherlands e-mail: [email protected] http://www.irs.nl Trichodoriden: maatregelen om schade te beperken Elma Raaijmakers Diverse soorten aaltjes

Nadere informatie

Groenbemesters Akkerbouw Bodem verbeteren is resultaat oogsten 2018

Groenbemesters Akkerbouw Bodem verbeteren is resultaat oogsten 2018 Groenbemesters Akkerbouw Bodem verbeteren is resultaat oogsten 2018 Wortelexudaten Groenbemesters Gewasresten Schijf van 5 voor het bodemleven Compost Dierlijke mest Een gezond bodemleven geeft een weerbaar

Nadere informatie

Groenbemesters GLB vergroeningsmengsels Tussen- en nagewassen Vanggewassen

Groenbemesters GLB vergroeningsmengsels Tussen- en nagewassen Vanggewassen Groenbemesters GLB vergroeningsmengsels Tussen en nagewassen Vanggewassen De Perfect(e) Bodem basis voor iedere teelt GLB Vergroeningsmengsels Om de teelt van een gewas succesvol te laten verlopen moet

Nadere informatie

Aaltjesbestrijding (Nematodenbeheersing)

Aaltjesbestrijding (Nematodenbeheersing) AALTJES ALMANAK Aaltjesbestrijding (Nematodenbeheersing) Hoewel aaltjes een bijdrage leveren aan een gezond bodemleven, zijn er tal van aaltjes die een serieuze bedreiging vormen voor gewassen. De meeste

Nadere informatie

Groenbemesters GLB vergroeningsmengsels Tussen- en nagewassen Vanggewassen

Groenbemesters GLB vergroeningsmengsels Tussen- en nagewassen Vanggewassen Groenbemesters GLB vergroeningsmengsels Tussen en nagewassen Vanggewassen De Perfect(e) Bodem basis voor iedere teelt Om de teelt van een gewas succesvol te laten verlopen moet de uitgangssituatie optimaal

Nadere informatie

Groenbemesters GLB vergroeningsmengsels Tussen- en nagewassen Vanggewassen

Groenbemesters GLB vergroeningsmengsels Tussen- en nagewassen Vanggewassen Groenbemesters GLB vergroeningsmengsels Tussen en nagewassen Vanggewassen De Perfect(e) Bodem basis voor iedere teelt Om de teelt van een gewas succesvol te laten verlopen moet de uitgangssituatie optimaal

Nadere informatie

De nematodencheck Nematoden zijn onzichtbare sluipmoordenaars. Janny Peltjes Managing director HLB BV

De nematodencheck Nematoden zijn onzichtbare sluipmoordenaars. Janny Peltjes Managing director HLB BV De nematodencheck Nematoden zijn onzichtbare sluipmoordenaars Janny Peltjes Managing director HLB BV Even voorstellen Janny Peltjes Directeur HLB holding en BV Consultant akkerbouw/ bloembollen NL en Oost-Europa

Nadere informatie

Trends in bodemvruchtbaarheid in Nederlandse landbouwgronden

Trends in bodemvruchtbaarheid in Nederlandse landbouwgronden Trends in bodemvruchtbaarheid in Nederlandse landbouwgronden Arjan Reijneveld 8 N o v e m b e r 2013 Trends in bodemvruchtbaarheid in kaart gebracht met hulp van gegevens grondonderzoek Opbouw presentatie

Nadere informatie

Sebastiaan ten Napel Wimjan Brasser Klaske Frietema

Sebastiaan ten Napel Wimjan Brasser Klaske Frietema Sebastiaan ten Napel 06-13049002 Wimjan Brasser 06-20768559 Klaske Frietema 06-20473486 Stroken, banen en plekken...? Voorkomen en genezen Allemaal aaltjes..? Stroken banen en plekken Waar gaan we het

Nadere informatie

Trichodorideaaltje: beheersbaar?

Trichodorideaaltje: beheersbaar? Vrijlevende wortelaaltjes ((Para)Trichodorus soorten) Trichodorideaaltje: beheersbaar IRS Suikerbieteninformatiedagen 5 Evert Brommer, PPO AGV Lelystad! ectoparasiet! alle stadia mobiel! zeer veel waardplanten!

Nadere informatie

Maatregelen ter beheersing van bodempathogenen

Maatregelen ter beheersing van bodempathogenen Maatregelen ter beheersing van bodempathogenen Wat zijn niet-chemische mogelijkheden? Congres Beter Bodembeheer, 4 okober 2016, Lunteren Johnny Visser, Leendert Molendijk, Gera van Os, Gerard Korthals

Nadere informatie

Inventarisatie van aaltjeskennis in de teelt van sla

Inventarisatie van aaltjeskennis in de teelt van sla Inventarisatie van aaltjeskennis in de teelt van sla L.P.G. Molendijk, W.T. Runia, T.G. van Beers Praktijkonderzoek Plant & Omgeving Sector AGV december 2002 PPO Projectrapportnummer 120151-6 2002 Wageningen,

Nadere informatie

Aaltjeswijzer Herkenning en beheersing

Aaltjeswijzer Herkenning en beheersing actieplan aaltjesbeheersing Aaltjeswijzer Herkenning en beheersing Aaltjeswijzer Het herkennen van aaltjesschade in diverse akkerbouwgewassen. In het kader van het Actieplan Aaltjesbeheersing is er een

Nadere informatie

Bemonsteren op aaltjes Doe het met regelmaat!

Bemonsteren op aaltjes Doe het met regelmaat! actieplan aaltjesbeheersing Bemonsteren op aaltjes Doe het met regelmaat! Inhoudsopgave: 1. Hoe en wat bemonstering akkerbouw en industriegroenten. 2 2. Waarom grond-, aaltjes- of gewasonderzoek? 2 3.

Nadere informatie

Inventarisatie van aaltjeskennis in de teelt van koolgewassen

Inventarisatie van aaltjeskennis in de teelt van koolgewassen Inventarisatie van aaltjeskennis in de teelt van koolgewassen Spruitkool, sluitkool, bloemkool, boerenkool, broccoli, Chinese kool en paksoi L.P.G. Molendijk, W.T. Runia, T.G. van Beers Praktijkonderzoek

Nadere informatie

RAPPORTAGE PILOT OMAB (Organisch (rest)materiaal Als Bodemverbeteraar) FASE

RAPPORTAGE PILOT OMAB (Organisch (rest)materiaal Als Bodemverbeteraar) FASE RAPPORTAGE PILOT OMAB (Organisch (rest)materiaal Als Bodemverbeteraar) FASE 1 2016-2017 DECEMBER 2017 INLEIDING In deze rapportage vindt u de resultaten van inventarisaties, analyses en proefnemingen gedaan

Nadere informatie

Welkom op de Expertdagen Back to basics

Welkom op de Expertdagen Back to basics Welkom op de Expertdagen 2017 Back to basics Waarom grondonderzoek? kg DS per hectare Hogere opbrengst, snijmaïs 19000 18000 17000 16000 15000 14000 SLV 4,7 SLV 7 SLV13 13000 12000 laag vrij laag goed

Nadere informatie

Effect van hennep op de populatiedichtheid van Pratylenchus penetrans

Effect van hennep op de populatiedichtheid van Pratylenchus penetrans Effect van hennep op de populatiedichtheid van Pratylenchus penetrans Proef in opdracht van Hempflax Agro BV en Productschap Akkerbouw Ing. K.H. Wijnholds en Ir. H. Hoek Praktijkonderzoek Plant & Omgeving

Nadere informatie

Bodemgezondheid binnen bedrijfssystemen BODEM

Bodemgezondheid binnen bedrijfssystemen BODEM Bodemgezondheid binnen bedrijfssystemen BODEM 8 dec. 2010 Gerard Korthals, Marjan de Boer, Leendert Molendijk, Tim Thoden, Johnny Visser et al. Indeling: Wat is bodemkwaliteit? Wie/wat is PPO en het Praktijkcentrum

Nadere informatie

Bodemvruchtbaarheid. Arjan Reijneveld. Dr. Arjan Reijneveld BLGG, Wageningen. August 27, 2013

Bodemvruchtbaarheid. Arjan Reijneveld. Dr. Arjan Reijneveld BLGG, Wageningen. August 27, 2013 Bodemvruchtbaarheid Dr. Arjan Reijneveld [email protected] BLGG, Wageningen Arjan Reijneveld August 27, 2013 Wat wil BLGG Tools leveren aan de boer: - Hogere productie - Betere kwaliteit - Kosten

Nadere informatie

Bodembiologie: praktische handvaten voor het behoud van een productieve bodem

Bodembiologie: praktische handvaten voor het behoud van een productieve bodem Bodembiologie: praktische handvaten voor het behoud van een productieve bodem Gera van Os PPO-Bollen, Bomen & Fruit Introductie Bodem is de basis voor een goede teelt: Opbouw en afbraak organische stof

Nadere informatie

Precies bemesten door meer meten!

Precies bemesten door meer meten! Precies bemesten door meer meten! 2 Hoe help ik mijn bodem zo goed mogelijk de vernieling in Bodemaspecten fysisch, b.v.: structuur (grondbewerking, bandenspanning, bekalking) grondsoort (egalisatie, mengwoelen,

Nadere informatie

GROENBEMESTERS: VRIEND OF VIJAND? Masterplan Mineralenmanagement

GROENBEMESTERS: VRIEND OF VIJAND? Masterplan Mineralenmanagement GROENBEMESTERS: VRIEND OF VIJAND? Masterplan Mineralenmanagement INLEIDING Groenbemesting wordt steeds vaker ingezet in het teeltplan om de structuur te verbeteren en het organische stofgehalte van de

Nadere informatie

Monitoring Nulsituatie Rapport Resultaten meetronde 2005-2006

Monitoring Nulsituatie Rapport Resultaten meetronde 2005-2006 Monitoring Nulsituatie Rapport Resultaten meetronde 2005-2006 H. Keidel 1, T.G. van Beers 2, J. Doornbos 3, L.P.G. Molendijk 2 1 Blgg bv Oosterbeek 2 Praktijkonderzoek Plant & Omgeving 3 NAK AGRO BV juli

Nadere informatie

Resultaat Eenheid Resultaat Streeftraject laag vrij laag goed vrij hoog hoog

Resultaat Eenheid Resultaat Streeftraject laag vrij laag goed vrij hoog hoog Bemestingswijzer Akker-/tuinbouw perceel 6 Uw klantnummer: 5001382 Eurofins Agro Postbus 170 NL - 6700 AD Wageningen T monstername: Kees Nieuwenhuizen: 0652761234 T klantenservice: 088 876 1010 E [email protected]

Nadere informatie

(On)mogelijkheden van stikstofvanggewassen na maïs op akkerbouwbedrijven. W. van Dijk & E. Brommer & G. Korthals

(On)mogelijkheden van stikstofvanggewassen na maïs op akkerbouwbedrijven. W. van Dijk & E. Brommer & G. Korthals (On)mogelijkheden van stikstofvanggewassen na maïs op akkerbouwbedrijven W. van Dijk & E. Brommer & G. Korthals Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Businessunit Akkerbouw, Groene ruimte en Vollegrondsgroenten

Nadere informatie

Waardplantgeschiktheid van vlinderbloemige groenbemesters voor aaltjes.

Waardplantgeschiktheid van vlinderbloemige groenbemesters voor aaltjes. Waardplantgeschiktheid van vlinderbloemige groenbemesters voor aaltjes. T.G. van Beers, G.W. Korthals, O. Hartsema, Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Sector AGV Maart 2003 PPO -AGV 2003 Wageningen,

Nadere informatie

Mengsels van groenbemesters vereisen verstand van zaken

Mengsels van groenbemesters vereisen verstand van zaken Mengsels van groenbemesters vereisen verstand van zaken thema middag CBAV 30 november, Putten Leendert Molendijk & Johnny Visser Vele doelen van een groenbemester! Organische stof Nutriënten Bodem en structuur

Nadere informatie

Groenbemesters en ziekten en plagen

Groenbemesters en ziekten en plagen Groenbemesters en ziekten en plagen Elma Raaijmakers SID, 9/10 december 2014 Verliezen in suikeropbrengst door ziekten en plagen Suikeropbrengst (t/ha) 23,0 18,2 13,9 11,6 maximale suikeropbrengst (De

Nadere informatie

Thema 4: Een gezonde bodem

Thema 4: Een gezonde bodem Thema 4: Een gezonde bodem Bodemanalyse en de gezonde plant Emile Bezemer Eurofins Agro Minder chemie met steenmeel Bert Carpay Carpay Advies 25 september 2018 ConGRAS 1 Bodemanalyse en gezonde grasplant!

Nadere informatie

Beheersing Paratrichodorus en Trichodorus spp. en de overdracht van Tabaksratelvirus op dekzandgronden

Beheersing Paratrichodorus en Trichodorus spp. en de overdracht van Tabaksratelvirus op dekzandgronden Beheersing Paratrichodorus en Trichodorus spp. en de overdracht van Tabaksratelvirus op dekzandgronden Resultaten van drie veldproeven ter bepaling van de waardplantstatus van groenbemesters en de schadegevoeligheid

Nadere informatie

LEVENDE BODEM. Natasja Poot

LEVENDE BODEM. Natasja Poot LEVENDE BODEM Natasja Poot 1 Introductie Biologische bodemkwaliteit wordt steeds belangrijker Meer belangstelling en bewustzijn onder telers Wet- en regelgeving Minder gewasbeschermingsmiddelen toegelaten

Nadere informatie

Plantenteelt maïs. Docent: Muhtezan Brkić

Plantenteelt maïs. Docent: Muhtezan Brkić Plantenteelt maïs Docent: Muhtezan Brkić Programma Vragen filmpje Snijmaïs veredeling Gebruiksvormen, ontwikkeling en kwaliteit van maïs Vragenlijst maïs als gewas Bodem, water en bouwplan Opstarten groepswerk

Nadere informatie

Groenbemesters en Pratylenchus in een bouwplan met zetmeelaardappelen

Groenbemesters en Pratylenchus in een bouwplan met zetmeelaardappelen Groenbemesters en Pratylenchus in een bouwplan met zetmeelaardappelen Resultaten van drie jaar onderzoek Auteur(s) E. Brommer & L.P.G. Molendijk Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Sector Akkerbouw,

Nadere informatie

Groenbemesters: zaaitijden en opbrengst

Groenbemesters: zaaitijden en opbrengst Groenbemesters: zaaitijden en opbrengst Mengsels van groenbemesters vereisen verstand van zaken themaochtend ''Vergroening in de praktijk'' Innovatie veenkoloniën, 1 dec. 2017, Valthermond Leendert Molendijk,

Nadere informatie

Inventarisatie van aaltjeskennis in de teelt van aardbei

Inventarisatie van aaltjeskennis in de teelt van aardbei Inventarisatie van aaltjeskennis in de teelt van aardbei L.P.G. Molendijk, W.T. Runia, T.G. van Beers Praktijkonderzoek Plant & Omgeving Sector AGV december 2002 PPO Projectrapportnummer 120151-1 2002

Nadere informatie

Inventarisatie van aaltjeskennis in de teelt van industriegroenten

Inventarisatie van aaltjeskennis in de teelt van industriegroenten Inventarisatie van aaltjeskennis in de teelt van industriegroenten Erwten, peen, schorseneren, spinazie, stamslaboon en tuinboon/veldboon L.P.G. Molendijk, W.T. Runia, T.G. van Beers Praktijkonderzoek

Nadere informatie

Aaltjes. in de aardappelteelt

Aaltjes. in de aardappelteelt Aaltjes in de aardappelteelt Inhoud Grond die vrij is van schadelijke aaltjes krijgt steeds meer waarde voor de aardappelteelt. Nut en noodzaak 2 Soorten aaltjes 4 Aaltjesbeheersing 11 Granulaten 14 Regelgeving

Nadere informatie

Pireco Productie BV. Motivatie van Pireco : Wet van het minimum Er zijn geen wondermiddelen Alle groeifactoren gelijkmatig omhoog halen!!

Pireco Productie BV. Motivatie van Pireco : Wet van het minimum Er zijn geen wondermiddelen Alle groeifactoren gelijkmatig omhoog halen!! Pireco Productie BV Ondersteunen van het natuurlijk herstellend vermogen van bodem, plant en gewas Motivatie van Pireco : Zoektocht naar natuurlijk evenwicht dat zorgt voor betere weerbaarheid tegen aantasting

Nadere informatie

Perspectieven van verschillende gewassen als stikstofvanggewas ná de oogst van maïs

Perspectieven van verschillende gewassen als stikstofvanggewas ná de oogst van maïs Perspectieven van verschillende gewassen als stikstofvanggewas ná de oogst van maïs Literatuurstudie naar de perspectieven van groenbemesters en wintergranen als stikstofvanggewas ná de oogst van maïs

Nadere informatie

De positieve kant van onkruid Boomkwekerij Hans Puijk - Vlamings

De positieve kant van onkruid Boomkwekerij Hans Puijk - Vlamings De positieve kant van onkruid Boomkwekerij 13-02-2016 Hans Puijk - Vlamings Inhoud Bodem, balans en elementen (herh) Bewerkingen en bodem management Wat zeggen onkruiden op het perceel Uitbreiding, nieuw

Nadere informatie

Koepelproject Plantgezondheid bomen & vaste planten. Naar een toekomstbestendige boomkwekerij

Koepelproject Plantgezondheid bomen & vaste planten. Naar een toekomstbestendige boomkwekerij Koepelproject Plantgezondheid bomen & vaste planten Naar een toekomstbestendige boomkwekerij Deelproject; Biologische grondontsmetting in vaste planten Het doel van dit project is alternatieve methoden

Nadere informatie

Nematologische aspecten van kruidenteelten

Nematologische aspecten van kruidenteelten Nematologische aspecten van kruidenteelten Een inventarisatie Auteur: T. G. van Beers, L.P.G. Molendijk & H. van der Mheen. Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Akkerbouw, Groene ruimte en Vollegrondsgroenten

Nadere informatie

Organische stof en bodemleven deel , Nijeholtpade

Organische stof en bodemleven deel , Nijeholtpade maakt werk van bodemkwaliteit in het landelijk gebied Organische stof en bodemleven deel 2. 030211, Nijeholtpade Marjoleine Hanegraaf Nutriënten Management Instituut NMI www.nmi-agro.nl Inhoud Samenvatting

Nadere informatie

Project Ervarings Cijfers Aaltjes Limburg (PECAL)

Project Ervarings Cijfers Aaltjes Limburg (PECAL) Project Ervarings Cijfers Aaltjes Limburg (PECAL) Willemien Runia & Leendert Molendijk, PPO AGV, Lelystad Frans Rouwette, DLV Akkerbouw/Vollegrond plant, Horst Aanleiding project PECAL Aaltjes op zandgrond

Nadere informatie

Het nut van groenbemesters:

Het nut van groenbemesters: Groenbemesters Het nut van groenbemesters: Het zijn gewassen die bodemvruchtbaarheid op peil houden of verbeteren omdat organische stof wordt toegevoegd. Tijdens de groei beschermen ze de bodem tegen erosie

Nadere informatie

S plant beschikbaar kg S/ha 5 S-totale bodemvoorraad mg S/kg 690 C/S-ratio S-leverend vermogen kg S/ha

S plant beschikbaar kg S/ha 5 S-totale bodemvoorraad mg S/kg 690 C/S-ratio S-leverend vermogen kg S/ha Bemestingswijzer Akker-/tuinbouw perceel 6 Uw klantnummer: 5001382 Eurofins Agro Postbus 170 NL - 6700 AD Wageningen T monstername: Kees Nieuwenhuizen: 0652761234 T klantenservice: 088 876 1010 E [email protected]

Nadere informatie

Fysische eigenschappen

Fysische eigenschappen Fysische eigenschappen Fysische bodemkengetallen - structuur - - Hoe snel is de grond te berijden - Hoe snel verslempt de grond - Hoe groot is de doorwortelbaarheid - Storende laag/ploegzool - Watervasthoudend

Nadere informatie

Meloidogyne spp. Biologie en aanpak binnen NemaDecide2. Aaltjesgroepen. Wortelknobbelaaltjes

Meloidogyne spp. Biologie en aanpak binnen NemaDecide2. Aaltjesgroepen. Wortelknobbelaaltjes Meloidogyne spp Biologie en aanpak binnen NemaDecide2 NemaDecide 3 oktober 2007 Leendert Molendijk, Corrie Schomaker, Thomas Been Aaltjesgroepen Meloidogyne naasi Cysteaaltjes Wortelknobbelaaltjes Wortellesieaaltjes

Nadere informatie

Een speld vinden met een hooiberg: Bodemgezondheid meten aan de hand van nematoden (aaltjes)

Een speld vinden met een hooiberg: Bodemgezondheid meten aan de hand van nematoden (aaltjes) Een speld vinden met een hooiberg: Bodemgezondheid meten aan de hand van nematoden (aaltjes) We hebben eerst de hooiberg gekarakteriseerd en daar vervolgens een speld aan toegevoegd, lacht Wageningse onderzoeker

Nadere informatie

Grondontsmetting. Gera van Os, Wageningen UR

Grondontsmetting. Gera van Os, Wageningen UR Grondontsmetting Gera van Os, Wageningen UR Vier vormen van grondontsmetting Chemische grondontsmetting Inundatie Biofumigatie Biologische grondontsmetting Chemische grondontsmetting Natte grondontsmetting

Nadere informatie

Bemestingsonderzoek Grasland kavelblok 2

Bemestingsonderzoek Grasland kavelblok 2 Bemestingsonderzoek Grasland kavelblok 2 Uw klantnummer: 5001382 Postbus 170 NL - 6700 AD Wageningen T monstername: Klantenservice: 0888761010 T klantenservice: +31 (0)88 876 1010 E [email protected]

Nadere informatie

Pratylenchus penetrans

Pratylenchus penetrans Pratylenchus penetrans Biologie en aanpak binnen NemaDecide2 NemaDecide 5 september 2007 Leendert Molendijk, Corrie Schomaker, Thomas Been Aaltjesgroepen in Nederland Cysteaaltjes Wortelknobbelaaltjes

Nadere informatie

Bodemweerbaarheid & bodemleven

Bodemweerbaarheid & bodemleven Bodemweerbaarheid & bodemleven Joeke Postma, Mirjam Schilder, Johnny Visser 29-11-2018, CBAV - Putten Bodemweerbaarheid Ziektegevoelig Ziektewerend Een ziektewerende grond = grond waarin weinig of geen

Nadere informatie

Waarde van bodemvruchtbaarheid. Oene Oenema. Wageningen University & Research

Waarde van bodemvruchtbaarheid. Oene Oenema. Wageningen University & Research Waarde van bodemvruchtbaarheid Oene Oenema Wageningen University & Research NBV-bijeenkomst Wageningen, 21-04-2017 Wat is bodemvruchtbaarheid? Twee definities: Productiecapaciteit van de bodem Vermogen

Nadere informatie

Organische stof: daar draait het om! Gouden Grond 26 januari 2018 Wim Stegeman. Saalland Advies 1

Organische stof: daar draait het om! Gouden Grond 26 januari 2018 Wim Stegeman. Saalland Advies 1 Organische stof: daar draait het om! Gouden Grond 26 januari 2018 Wim Stegeman Saalland Advies 1 Wat ga ik vertellen? Wie ben ik? Wat is het? Eigen stappen Tips Vragen Saalland Advies 2 Introductie Akkerbouwbedrijf

Nadere informatie

Het bodemleven helpt ons. Hoe helpen wij het bodemleven?

Het bodemleven helpt ons. Hoe helpen wij het bodemleven? Het bodemleven helpt ons. Hoe helpen wij het bodemleven? SAMEN ZORGEN VOOR HET BEHOUD VAN DE KWALITEIT VAN ONZE BODEMS http://levendebodem.eu/ Gera van Os Lector Duurzaam Bodembeheer Een transitie is nodig

Nadere informatie

Kansrijke eiwitgewassen

Kansrijke eiwitgewassen Kansrijke eiwitgewassen Eindrapportage veldproeven 2016 U. Prins (LBI) en Ruud Timmer (WPR) Achtergrond Kansrijke eiwitgewassen is een project dat in 2016 tot stand is gekomen vanuit de Brancheorganisatie

Nadere informatie

Onderzoek naar schade bij aspergeplanten door de aaltjes P. penetrans en H. betae

Onderzoek naar schade bij aspergeplanten door de aaltjes P. penetrans en H. betae Onderzoek naar schade bij aspergeplanten door de aaltjes P. penetrans en H. betae Projectrapport van schadeonderzoek bij aspergeplanten met de plantparasitaire aaltjes Pratylenchus penetrans en Heterodera

Nadere informatie

Introductie. Zin en onzin van microbieel verrijkte producten. Onderwerpen. Het bodemleven. Rol van het bodemleven in de grond

Introductie. Zin en onzin van microbieel verrijkte producten. Onderwerpen. Het bodemleven. Rol van het bodemleven in de grond Zin en onzin van microbieel verrijkte producten Gera van Os Lector Duurzaam Bodembeheer, CAH Dronten Onderzoeker Gewas- en bodemgezondheid, PPO Lisse Introductie Bodem is de basis voor een goede teelt:

Nadere informatie

Aardappelteelt. Docent: Muhtezan Brkić

Aardappelteelt. Docent: Muhtezan Brkić Aardappelteelt Docent: Muhtezan Brkić Programma voor vandaag: Belangrijke plagen en knolgebreken. Oogst / rooien van aardappelen. Opdrachten aardappelteelt Thuis zelf bestuderen en leren Aardappelen signalen

Nadere informatie

Naar een oplossing voor onbekend wortelrot in lelie

Naar een oplossing voor onbekend wortelrot in lelie Naar een oplossing voor onbekend wortelrot in lelie Praktijkproef Hans Kok, Peter Vink, PPO Anton Dingemans en Arjan de Vries, BAB Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit

Nadere informatie

In de Pers.. Gewasbeschermingsmiddelen

In de Pers.. Gewasbeschermingsmiddelen In de Pers Landbouwbeurs Noord en Centraal Nederland Residu problematiek kwaliteitsverbetering in peen Aaldrik Venhuizen In de Pers.. Gewasbeschermingsmiddelen Media: LANDBOUW-GIF! Paracelsus (1493-1541)

Nadere informatie

EEN BETERE BODEM. Op goede gronden een gezonde groei. Inhoudsopgave

EEN BETERE BODEM. Op goede gronden een gezonde groei. Inhoudsopgave EEN BETERE BODEM Op goede gronden een gezonde groei Inhoudsopgave Over Heicom Onze producten Zand en grond Zuurstof Bodemverdichting Water lucht en poriën PF curve Eigenschappen van zand Normen ISA sport

Nadere informatie

Biologische grondontsmetting

Biologische grondontsmetting Biologische grondontsmetting onderdeel van Koepelproject plantgezondheid bomen en vaste planten Demo Nemater Demo biologische grondontsmetting via groenbemesters 1. Doel van project Biologische grondontsmetting.

Nadere informatie

Masterclass Fruitteelt

Masterclass Fruitteelt Masterclass Fruitteelt Voelen van de bodem 21 maart 2013, Henk van Reuler en Ton Baltissen Wat is een bodem? Buitenste deel van de aardkorst waar de plantenwortels zich in bevinden, 1 2 m Bodem bestaat

Nadere informatie

Bijeenkomst PN DA. Hans Smeets. Adviseur DLV plant BV

Bijeenkomst PN DA. Hans Smeets. Adviseur DLV plant BV Bijeenkomst PN DA Jongenelen oktober 2013 Hans Smeets. Adviseur DLV plant BV Waarom een grondanalyse? Inzicht krijgen in de beschikbare voeding voor de plant; Hoofdelementen; Sporenelementen; ph van de

Nadere informatie

Aaltjesmanagement in de akkerbouw

Aaltjesmanagement in de akkerbouw actieplan aaltjesbeheersing actieplan aaltjesbeheersing actieplan aaltjesbeheersing Aaltjesmanagement in de akkerbouw Colofon 2010, Actieplan Aaltjesbeheersing Dit aaltjesschema is een uitgave van het

Nadere informatie

Protectie Akkerbouw. Mocap 15G is de beste remedie tegen ritnaalden en aaltjes. Mocap. Technische productinformatie voor effectieve gewasbescherming

Protectie Akkerbouw. Mocap 15G is de beste remedie tegen ritnaalden en aaltjes. Mocap. Technische productinformatie voor effectieve gewasbescherming Mocap Protectie Akkerbouw Nieuwe formulering Technische productinformatie voor effectieve gewasbescherming Mocap 15G is de beste remedie tegen ritnaalden en aaltjes Aardappeltelers kennen de beschermende

Nadere informatie

Groenbedekkers en aaltjes: een complexe relatie!

Groenbedekkers en aaltjes: een complexe relatie! Groenbedekkers en aaltjes: een complexe relatie! Prof. dr ir Wim M.L. Wesemael Figure 1. Diversity of nematode morphology and lifestyle. (a ) Adult Ascaris worm, an intestinal parasite of vertebrates.

Nadere informatie

NIEUW Moderne aaltjesbestrijding

NIEUW Moderne aaltjesbestrijding NIEUW Moderne aaltjesbestrijding Pak het probleem bij de wortel aan N IEUW - VELUM Prime! Pak het probleem bij de wortel aan Sinds lange tijd heeft er op het gebied van aaltjesbestrijding nauwelijks innovatie

Nadere informatie

Effect van groenbemesters als bodembedekker op slakken, 2006

Effect van groenbemesters als bodembedekker op slakken, 2006 Effect van groenbemesters als bodembedekker op slakken, 2006 Invloed van de teelt van groenbemesters op de slakkenpopulatie, getoetst in twee veldproeven Hilfred Huiting, Albert Ester & Caspar Crombach

Nadere informatie

Vergelijking van luzerne en gras klaver, inclusief effect op aanwezige aaltjes en de volgteelt prei

Vergelijking van luzerne en gras klaver, inclusief effect op aanwezige aaltjes en de volgteelt prei Vergelijking van luzerne en gras klaver, inclusief effect op aanwezige aaltjes en de volgteelt prei in het biologische bedrijfssysteem van Nutriënten Waterproof W.C.A. van Geel, J.H.M. Visser, H.A.G. Verstegen

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2010 plantenteelt open teelten CSPE BB

landbouw en natuurlijke omgeving 2010 plantenteelt open teelten CSPE BB landbouw en natuurlijke omgeving 2010 plantenteelt open teelten CSPE BB minitoets bij opdracht 5 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). Geef

Nadere informatie

Organisch (rest)materiaal als Bodemverbeteraar

Organisch (rest)materiaal als Bodemverbeteraar 17-1- Organisch (rest)materiaal als Bodemverbeteraar BODEM De Bodem Van Groot naar Klein tot zeer klein 2 1 17-1- Bodemprofiel Opbouw van de bodem Onaangeroerd = C Kleinste delen = 0 en A Poriënvolume

Nadere informatie