Voorstel voor de Raad

Transcriptie

1 Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 11 april 2013 Agendapuntnummer : VI, punt 4 Besluitnummer : 841 Portefeuillehouder : Wethouder Mirjam Pauwels Aan de gemeenteraad Onderwerp: Scala nieuwe stijl (Scala Hoogeveen en Scala Meppel). Samenvatting: De Gemeente De Wolden heeft een subsidierelatie met Stichting Scala Meppel en Stichting Scala Hoogeveen. Bij de vaststelling van de begroting 2012 op 10 november heeft De Wolden besloten om te bezuinigen op Scala Meppel en Hoogeveen voor in totaal De bezuiniging gaat met ingang van 2014 in. De gemeenteraad van De Wolden heeft via een motie bij de begroting 2012 het college verzocht om in samenwerking met Scala en de andere in Scala participerende gemeenten overeenstemming te zoeken over de in te vullen bezuinigingen. Daarbij is het uitgangspunt dat Scala moet veranderen in Scala nieuwe stijl. Zonder aan Scala extra middelen beschikbaar te stellen om haar organisatie aan te passen, is Scala niet in staat om aan alle financiële verplichtingen te voldoen en dreigt voor Scala Hoogeveen op korte termijn faillissement. Scala Meppel staat er gezonder voor. Maar ook hiervoor geldt dat er zonder extra middelen dit op de lange termijn niet houdbaar is. Dit is om inhoudelijke redenen ongewenst. De nieuwe inrichting van de organisatie levert voor de gemeente De Wolden vanaf 2014 een structurele besparing van per jaar op. Dit is meer dan de taakstelling. Om hiertoe te komen dienen er eenmalig transitiekosten ten laste van de Algemene reserve onttrokken te worden. Fase van besluitvorming: Besluitvormend (met inachtneming de motie bij de begroting 2012). Ontwerpbesluit: 1. Kennis te nemen van het werkplan; 2. Middelen beschikbaar te stellen voor de transitiekosten Scala Meppel en Hoogeveen en het kwijtschelden van de achtergestelde lening aan Scala Hoogeveen; 3. De lagere subsidie te gebruiken voor de (gedeeltelijke) dekking van de transitiekosten, de overblijvende transitiekosten en het afboeken van de achtergestelde lening te onttrekken aan de algemene reserve; 4. Kennis te nemen van deelname van alle scholen aan de nieuwe regeling Cultuureducatie met Kwaliteit en de rol van Scala hierin. Inleiding en aanleiding: De Gemeente De Wolden heeft een subsidierelatie met Stichting Scala Meppel en Stichting Scala Hoogeveen. Pagina 1 van 6

2 Bij de kadernota 2012 heeft De Wolden besloten om te bezuinigen op Scala Meppel en Hoogeveen voor in totaal De bezuiniging gaat in per 2014 in. Het gaat om circa 40% op het totale budget aan Scala. De gemeenteraad van De Wolden heeft via een motie bij de begroting 2012 het college verzocht om in samenwerking met Scala en de andere in Scala participerende gemeenten overeenstemming te zoeken over de in te vullen bezuinigingen. Daarbij is het uitgangspunt dat Scala moet veranderen in Scala nieuwe stijl met als doelen: Het drastisch terugbrengen van de huisvestingskosten; Het omvormen van Scala tot Scala nieuwe stijl Scala gaat bij voorkeur op locatie, laagdrempelig en vraaggericht werken; Behoud van het HaFaBra onderwijs; Dit plan de eerste helft van 2012 gereed te hebben. Aanleiding In 2012 is gewerkt aan één werkplan voor de activiteiten in De Wolden door Scala. Medio zomer 2012 hebben Scala Meppel en Scala Hoogeveen verzocht om een bijdrage in de transitiekosten als gevolg van de bezuinigingen. Een nadere onderbouwing van de transitiekosten en een poging om hierin op te trekken met in Scala Meppel participerende gemeenten leidde tot vertraging in de besluitvorming over het betalen van deze frictiekosten in relatie tot de subsidieverlening 2013 e.v. Begin januari heeft Scala Hoogeveen aan de bel getrokken vanwege de nijpende liquiditeitspositie. Hierdoor is e.a. in een stroomversnelling gekomen wat heeft geleid tot voorliggend voorstel. Problemen of vraagstukken: Inhoudelijk vraagstuk Scala centrum voor de kunsten voert voor De Wolden activiteiten uit op het gebied van kunst- en cultuureducatie/onderwijs. Het aanbod van Scala bestaat uit muziek, dans, beeldende kunst, nieuwe media en theater. De vraag is op welke wijze in de toekomst de activiteiten in De Wolden kunnen worden uitgevoerd, tegemoetkomend aan de motie van de Raad. Vooralsnog is er sprake van twee stichtingen, Scala Hoogeveen en Scala Meppel die de werkzaamheden voor ons uitvoeren. In 2012 is gewerkt aan één werkplan voor de activiteiten in De Wolden, waarin de wensen van de Raad zijn meegenomen. Dit ligt nu voor ter kennisname en dient als onderlegger voor de subsidieverlening 2013 en verder. Problemen: transitiekosten Er is een aantal ontwikkelingen dat het noodzakelijk maakt om niet alleen de inhoudelijke hervorming zoals hierboven beschreven, door te voeren, maar ook organisatorisch over te gaan tot grote veranderingen. Door de bezuinigingen van de gemeenten die Scala subsidiëren vallen taken weg. Dit heeft voor Scala gevolgen ten aanzien van personeel: een flink aantal mensen heeft een korting in uren gekregen en van een aantal mensen is afscheid genomen. Dit brengt aanzienlijke transitiekosten met zich mee, die drukken op het eigen vermogen van Scala. Daarnaast heeft de organisatie in Hoogeveen te maken met dalende leerlingenaantallen. Door deze elementen komt Scala Hoogeveen bij ongewijzigd beleid op korte termijn in de problemen en dreigt de organisatie in de loop van 2013 niet langer aan de financiële verplichtingen te kunnen voldoen en dus failliet te gaan. Scala Hoogeveen heeft dat aan beide gemeenten gemeld en de gemeenten zijn in gesprek gegaan met de organisatie om te verkennen wat de mogelijkheden zijn. Pagina 2 van 6

3 De ontwikkelingen bij Scala Meppel zijn gunstiger. De leerlingen aantallen lopen goed, het weerstandvermogen is op orde en de liquiditeitspositie is gunstiger. De directie van beide stichtingen heeft de in gemeenten gevraagd om een incidentele bijdrage in transitiekosten. Er zal door de raad een standpunt moeten worden ingenomen over het betalen van de transitiekosten. Met zekerheid zal Scala Hoogeveen wanneer de transitiekosten niet worden betaald in een faillissement raken. Beoogd effect Het realiseren van de bezuinigingstaakstelling, met inachtneming van de motie van de raad. Behoud lokale activiteiten kunst- en cultuuronderwijs. Het hierdoor mede ondersteunen van de subsidieaanvraag van de scholen in het kader van de regeling Cultuur met Kwaliteit. Ontwerpbesluit: toelichting en argumentatie: 1. Kennis te nemen van het werkplan Het werkplan Scala Nieuwe Stijl is opgenomen in de bijlage. In de nieuwe situatie wordt gewerkt met diverse programmalijnen. Programmalijn 1 bestaat uit een culturele doorgaande leerlijn voor leerlingen van het basisonderwijs. In programmalijn 1 wordt ingezet op kennismaking, oriëntatie en eerste scholing. Dit wordt beschouwd als de basisvoorziening cultuureducatie voor De Wolden. Het op laagdrempelige wijze in aanraking komen met kunst en cultuur door alle kinderen en jongeren is een doel van de gemeente in het kader van het jeugdbeleid. Cultuureducatieve activiteiten vinden we van groot belang voor de ontwikkeling en kansen van kinderen. Door het aanbod van Scala nog dichter naar de scholen te brengen, is het voor nog meer kinderen en jongeren mogelijk om hiermee in aanraking te komen. In dit programma zitten ook de Hafalessen niveau A en B. Programmalijn 2 gaat om scholing en verdieping voor kinderen en jongeren tot 18 jaar op de verschillende terreinen. De hafalessen C en D zitten in deze programmalijn. Waar mogelijk worden de lessen in schoollocaties dichter bij de cursist gegeven. Wanneer we de motie naast het werkplan leggen komen we tot de conclusie dat er het werkplan zoals deze er nu ligt, voldoet aan de wensen van de raad. 2. Middelen beschikbaar te stellen voor de transitiekosten Scala Meppel en Hoogeveen en het kwijtschelden van de achtergestelde lening aan Scala Hoogeveen. Zonder aan Scala middelen beschikbaar te stellen om haar organisatie aan te passen, is Scala niet in staat om aan alle financiële verplichtingen te voldoen en dreigt voor Scala Hoogeveen op korte termijn faillissement. Scala Meppel staat er iets gezonder voor. Maar ook hiervoor geldt dat er zonder extra middelen dit op de lange termijn niet houdbaar is. Dit is om inhoudelijke redenen ongewenst. Een faillissement van Scala betekent onzekerheid over het voortbestaan van de lokaal georganiseerde activiteiten op het gebied van cultuureducatie voor kinderen en jongeren, zowel binnen- als buitenschools. In elk geval is de kans groot dat er versnippering ontstaat en het huidige draagvlak dat de gezamenlijke aanpak van de lokale culturele organisaties bij het onderwijsveld heeft (in het kader van regeling Cultuureducatie met Kwaliteit), zal wegvallen. Volgens berekeningen van Scala Hoogeveen komen de totale bovenwettelijke transitiekosten voor het personeel neer op een bedrag van circa 1,2 miljoen. Voor Scala Meppel bedraagt dit 3,8 miljoen. Als Scala failliet gaat, kan het personeel geen aanspraak meer maken op dit bovenwettelijk deel. Er zal door Scala een sociaal plan met het personeel uitgewerkt moeten worden, waarbij het perspectief van een situatie waarin een groot deel van de activiteiten voortgang kan vinden (en dus werkgelegenheid voor het personeel, zij het in een ZZPconstructie) centraal staat. Het is voor Scala financieel niet mogelijk om zomaar over te gaan naar de nieuwe situatie. De organisatie heeft verplichtingen ten aanzien van personeel. Wanneer Scala Pagina 3 van 6

4 wacht tot de nieuwe organisatie vormgegeven kan worden na natuurlijk verloop, gaat daar een aanzienlijk aantal jaar overheen. Scala kan en wil daar niet op wachten en wil versneld naar de nieuwe situatie toewerken. Dat kan door een bedrag beschikbaar te stellen waarmee Scala afspraken kan maken met het huidige personeel. De directie van beide stichtingen heeft de in gemeenten gevraagd om een incidentele bijdrage in transitiekosten. Voor de gemeente betekent de nieuwe organisatie een structurele besparing, aangezien de gewenste inhoud tegen een lagere prijs en meer flexibel (vraaggericht) geleverd kan worden. Achtergestelde lening Bij de verzelfstandiging hebben de gemeenten Hoogeveen en De Wolden samen middelen beschikbaar gesteld ter versterking van het weerstandsvermogen; de gemeente de Wolden heeft voor dit doel beschikbaar gesteld in de vorm van een achtergestelde lening. De lening heeft een looptijd van 20 jaar, is rentevrij en is niet tussentijds opeisbaar. De lening wordt afgelost na 20 jaar indien Scala na aflossing van de lening blijft beschikken over een weerstandsvermogen dat groter of gelijk is aan 5% van de omzet. Is het weerstandsvermogen kleiner dan de genoemde 5% dan wordt de lening kwijtgescholden. Gelet op de financiële positie van Scala Hoogeveen, is dit nu het geval, en dient de lening te worden kwijtgescholden. 3. De lagere subsidie te gebruiken voor de (gedeeltelijke) dekking van de transitiekosten, de overblijvende transitiekosten en het afboeken van de achtergestelde lening te onttrekken aan de algemene reserve. Hiervoor wordt verwezen financiële paragraaf en de financiële bijlage. 4. Kennis te nemen van deelname van alle scholen aan de nieuwe regeling Cultuureducatie met Kwaliteit en de rol van Scala hierin. Voor de zomervakantie van 2012 lanceerde het ministerie van OCW een nieuwe subsidiemaatregel die de kwaliteit van het cultuuronderwijs een impuls moet geven. Alle basisscholen in De Wolden doen hieraan mee. De cultuurcoaches van De Wolden ondersteunen dit proces. De regeling Cultuureducatie met Kwaliteit (CemK) is een rijksregeling die zich richt op een vernieuwende impuls aan cultuureducatie in het basisonderwijs voor de jaren Provincies en grote gemeenten werden uitgenodigd om plannen te ontwikkelen en een voorstel te laten indienen door een kunstinstelling. Het Fonds Cultuurparticipatie heeft vastgestelde subsidiebedragen ter beschikking (op basis van het aantal inwoners), genoemde provincies en gemeenten werden uitgenodigd dit bedrag te matchen. Door deze aanpak komt elke basisschool in Drenthe in aanmerking voor de regeling en worden alle basisscholen gestimuleerd tot de ontwikkeling van een volwaardig cultuuronderwijs binnen het curriculum. De voorwaarden voor deze regeling zijn in de werkplannen van Scala meegenomen, zo ondersteunen wij de scholen bij hun indiening van hun subsidieaanvraag. Het land van Scala maakt een groot onderdeel uit van de plannen van alle scholen in De Wolden (zie het werkplan voor meer informatie over deze nieuwe regeling). Alternatief beleid: Geen transitiekosten betalen. De uitkomst van een juridische procedure over het niet betalen van frictiekosten is onzeker. Zie juridische effecten. Financiële effecten: In de financiële bijlage zijn een uitwerking van de kosten voor de activiteiten, een verdeling van de transitiekosten en de bijhorende risico s opgenomen. Transitiekosten Om de reorganisatie van Scala mogelijk te maken ontstaan re-integratiekosten en wachtgeldverplichtingen. Deze bedragen in totaliteit het aandeel van de gemeente De Wolden bedraagt Pagina 4 van 6

5 Dekking transitiekosten De subsidie zal in lager zijn dan begroot. Dit voordeel wordt gebruikt om een deel van de transitiekosten te dekken. Voorgesteld wordt het resterende deel van samen met de aan Scala Hoogeveen kwijt te schelden verstrekte geldlening van te ontrekken aan de algemene reserve. Het gevolg hiervan is dat er sprake is van een rentederving van 5% over het totale bedrag , dat is Dit bedrag kan worden gedekt door de vanaf 2014 lagere subsidie van Wij gaan er hierbij vanuit dat alle gemeenten hun aandeel in de transitiekosten voldoen. Er zijn mogelijk risico s als het gaat om de bijdrage van de overige gemeenten in de transitiekosten en als het gaat om de hoogte van de huisvestingskosten (zie bijlage). Personele effecten: De personele effecten die voortvloeien uit dit besluit vallen onder verantwoordelijkheid van Scala. Juridische effecten: Artikel 4:51 awb bepaalt dat vermindering van een subsidie aan een partij waar voor drie of meer achtereenvolgende jaren subsidie is verstrekt dient te geschieden met een redelijke termijn. Uit jurisprudentie blijkt dat we een dusdanige termijn moeten hanteren dat de levensvatbaarheid van de subsidieontvanger is gegarandeerd, tenzij wij als gemeente zelf invloed hebben gehad op de aanstelling van personeel en daarmee de verantwoordelijkheid voor de wachtgeldverplichting. In Steenwijkerland is een mediationtraject gestart en in Staphorst een bezwaarprocedure (zie ook de risico s die zijn opgenomen in de financiële bijlage). Hoewel er (23 januari 2012) al een brief is uitgegaan naar Scala over de omvang van de bezuinigingen is de uitkomst van een juridische procedure over het niet betalen van frictiekosten onzeker. Participatie- en communicatieparagraaf: (in te vullen aan de hand van de menukaart) Over de communicatie met betrekking tot deze besluitvorming wordt gezamenlijk opgetrokken met de gemeente Hoogeveen en Scala. Naar aanleiding van de besluitvorming van de beiden colleges is afgesproken om dit vertrouwelijk te houden, zodat Scala de gelegenheid heeft om het eigen personeel te informeren. In de informatieverstrekking naar de pers trekken de beiden gemeenten samen op. In beide gemeenteraden zal het voorstel tegelijkertijd besproken worden. Overleg met de vakbonden: De uitkomst van dit overleg is nog onzeker en is mede afhankelijk van de besluitvorming over de toekomst van Scala bij gemeenten. Scala zal zelf een goed communicatieplan moeten maken richting personeel, klanten en samenwerkende organisaties. Fatale termijnen: De liquiditeitsproblemen van Scala Hoogeveen vragen op korte termijn om een besluit. Aanpak en uitvoering: Na een besluit van de gemeenteraad weet Scala Hoogeveen waar zij aan toe is en kan zij met het personeel in gesprek gaan over een sociaal plan. Ook moet Scala bezien op welke wijze de nieuwe organisatie juridisch vorm moet krijgen. Pagina 5 van 6

6 Met Scala is een tweewekelijks bestuurlijk overleg om goed geïnformeerd te blijven over de ontwikkelingen. Dat blijft zo tot besluitvorming een feit is. Het is aan Scala om de nieuwe situatie daadwerkelijk te realiseren. Na besluitvorming van de Raad kan worden overgegaan tot besluitvorming over het verlenen van de subsidie voor Deze bevoegdheid is door het college gemandateerd. Bijlagen: 1. Werkplan Scala Nieuwe Stijl De Wolden; 2. Toelichting financiën Scala Nieuwe Stijl. Zuidwolde, 28 maart 2013 Burgemeester en wethouders van De Wolden, secretaris Nanne Kramer burgemeester Roger de Groot Pagina 6 van 6