VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

Transcriptie

1 VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD Onderwerp: Integraal huisvestingsplan Registratienummer: Op voorstel van het college d.d.: 17 december 2013 Datum vergadering: 28 januari 2014 Portefeuillehouder: J.P. Ragetlie Rol gemeenteraad: Kaderstellende rol Voorstel in het kort 1. het Integraal Huisvestingsplan vast te stellen; 2. de financiële gevolgen onderhoud buitenkant schoolgebouwen, zoals opgenomen in de begroting 2014, te verwerken als vraag naar middelen bij de begroting Samenvatting Uw raad heeft de volgende bestuursopdracht vastgesteld: Breng de toekomstige huisvestingsbehoefte van het primair onderwijs in Deurne en de financiële, ruimtelijke en kwalitatieve aspecten hiervan in beeld (Raadsopdracht Samenleving 8; RS8). Met dit voorstel leggen wij de uitwerking hiervan ter vaststelling aan u voor. Door middel van het opstellen van een Integraal Huisvestingsplan (IHP) wordt duidelijk hoeveel basisscholen in Deurne nodig zijn en hoe groot deze moeten zijn. Daarnaast geeft het IHP inzicht in de kosten die de gemeente in de toekomst heeft voor onderwijshuisvesting. Bijlagen 1. Integraal huisvestingsplan Verslag overleg OOGO d.d. 16 januari 2014 (wordt nagezonden via een raadsinformatiebrief) 3. Commissieadvies 1

2 Deurne, 17 december 2013 Nr. 14 / AAN DE RAAD, 1. Inleiding Uw raad heeft de volgende bestuursopdracht vastgesteld: Breng de toekomstige huisvestingsbehoefte van het primair onderwijs in Deurne en de financiële, ruimtelijke en kwalitatieve aspecten hiervan in beeld (Raadsopdracht Samenleving 8; RS8). Met dit voorstel leggen wij de uitwerking hiervan ter vaststelling aan u voor. Door middel van het opstellen van een Integraal Huisvestingsplan (IHP) wordt duidelijk hoeveel basisscholen in Deurne nodig zijn en hoe groot deze moeten zijn. Daarnaast geeft het IHP inzicht in de kosten die de gemeente in de toekomst heeft voor onderwijshuisvesting. 2. Voorstel 1. Het Integraal Huisvestingsplan vast te stellen. 2. De financiële gevolgen onderhoud buitenkant schoolgebouwen zoals opgenomen in de begroting 2014 te verwerken als vraag naar middelen bij de begroting Motivering en argumentatie 1.1 Uitwerking van raadsopdracht RS8 Met dit Integraal Huisvestingsplan wat met dit voorstel ter vaststelling aan uw raad wordt voorgelegd, is raadsopdracht RS 8 uitgevoerd. 1.2 Geen sluiting basisscholen Per gemeente stelt het Rijk een ondergrens voor het aantal leerlingen per basisschool vast. Voor Deurne is dit vastgesteld op 68. Zodra een school drie jaar op rij onder deze opheffingsnorm komt, kan het ministerie de bekostiging stop zetten. Dan vervalt ook de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor huisvesting. Het gaat om een bevoegdheid van het ministerie, niet van de gemeente. In Deurne zijn de basisscholen De Bron, De Peelparel en De Ratelaar de kleine basisscholen. Zij zitten de komende jaren boven deze ondergrens waardoor er van sluiting geen sprake is. 1.3 Multifunctioneel gebruik van basisscholen Leegstand in basisscholen biedt mogelijkheden voor multifunctioneel gebruik. Een bredere inzetbaarheid van schoolgebouwen geeft de schoolbesturen Prodas en PlatOO de mogelijkheid om extra inkomsten te krijgen door verhuur van de leegstaande lokalen. 1.4 Koppeling met raadsopdracht Samenleving RS9 Multifunctioneel gebruik van scholen biedt kansen in de uitwerking van raadsopdracht RS9 start een onderzoek op naar het aantal benodigde gemeenschapsaccommodaties c.q. het voorzieningenniveau. 1

3 De resultaten van het IHP worden betrokken bij de uitwerking van deze raadsopdracht. 2.1 Bezuinigen op budget niet mogelijk De algemene uitkering van de gemeente Deurne daalt vanaf 2015 structureel met in verband met een korting voor onderwijs. In de begroting 2014 is daarom vanaf 2015 een taakstelling opgenomen op het budget onderwijshuisvesting. Dit budget bestaat echter uit vaste kosten zoals kapitaalslasten, OZB en verzekeringen, waardoor realisatie van deze taakstelling binnen dit budget niet mogelijk is. 2.2 Geen leegstaande basisscholen om te verkopen Een mogelijkheid om de kosten te verlagen is om, in samenspraak met de schoolbesturen, scholen leeg te maken en vervolgens te verkopen. Een voorbeeld hiervan is het voormalige schoolgebouw van basisschool De Ratelaar. Basisschool De Ratelaar zit inmiddels in een schoolgebouw met basisschool St. Willibrordus. Op basis van de leerlingaantallen is er geen schoolgebouw met genoeg leegstand waardoor er een andere school bij kan. Er zou dan bijgebouwd moeten worden wat nieuwe kapitaalslasten betekent. Daarom zijn er geen andere basisscholen om te verkopen waardoor de taakstelling niet haalbaar is. 2.3 Geen extra inkomsten voor de gemeente uit verhuur Een andere bron van inkomsten zou opbrengst uit verhuur kunnen zijn. Als gevolg van jurisprudentie is het echter niet meer mogelijk om als gemeente een deel van de inkomsten uit verhuur te claimen. 4. Kanttekeningen 1.1 Krimp De veranderende bevolkingssamenstelling (vergrijzing en ontgroening) heeft invloed op het aantal basisscholen dat nodig is. Op basis van leerlingprognoses is zichtbaar gemaakt welke basisscholen nu of in de toekomst leegstand kennen. 1.2 Financieel risico schoolbesturen Schoolbesturen krijgen van het Rijk geld voor onderwijs op basis van leerlingaantallen. In de toekomst dalen deze aantallen waardoor de schoolbesturen minder geld krijgen. Het gebouw blijft echter even groot en de kosten blijven hetzelfde. Hierdoor wordt de exploitatie van scholen met leegstand moeilijk. In Deurne doet zich dit concreet voor bij De Peelparel in Helenaveen. Het schoolbestuur heeft de gemeente dan ook verzocht om mee te denken over mogelijkheden om de exploitatie te verbeteren. Insteek van de gemeente is het mogelijk maken van verhuur/medegebruik waardoor het schoolbestuur extra inkomsten kan krijgen. 5. Financiën en risico's De (niet- geoormerkte) middelen die de gemeente voor de uitvoering van de taak onderwijshuisvesting ontvangt in het gemeentefonds, stort zij in een gesloten exploitatie. Vervolgens betaalt de gemeente alle kosten voor onderwijshuisvesting uit deze gesloten exploitatie. In de bijlage van het IHP treft u een totaaloverzicht aan van alle 2

4 uitgaven/ inkomsten op het terrein van onderwijshuisvesting. De bestaande kapitaalslasten vormen uiteraard de grootste uitgaven. Kortingen gemeentefonds Per 1 januari 2015 vinden er 2 kortingen plaats op het gemeentefonds, het betreft: Algemene korting Landelijk vindt per 1 januari 2015 ook een uitname uit het gemeentefonds plaats van 256 miljoen euro voor uitvoering van de gemeentelijke taken op het terrein van onderwijshuisvesting. Aanleiding hiervoor was de uitwerking van de motie van Haersma Buma waarbij geconcludeerd werd dat gemeenten te weinig van de niet- geoormerkte onderwijsgelden zouden uitgeven aan onderwijshuisvesting. De korting voor Deurne bedraagt ,- en geldt zowel voor het Primair Onderwijs als het Voortgezet onderwijs. Op basis van leerlingaantallen hebben wij deze korting op het gemeentefonds verdeeld naar Primair en Voortgezet Onderwijs. De korting voor het Primair Onderwijs bedraagt ,- en is per 1 januari 2015 verwerkt in het beschikbare budget huisvesting onderwijs, zoals te zien is in financiële totaaloverzicht van het IHP. De korting voor het Voortgezet Onderwijs bedraagt daarmee ,-. De verantwoordelijkheid voor huisvesting van het voortgezet onderwijs heeft Deurne volledig doorgedecentraliseerd naar schoolbesturen Ons Middelbaar Onderwijs (OMO) en St. Willibrord gymnasium. De korting op het gemeentefonds betekent dan ook dat de bijdragen aan het Voortgezet Onderwijs per 1 januari 2015 moeten worden aangepast. De gesprekken hierover met de schoolbesturen starten binnenkort. Onderhoud (buitenkant) schoolgebouwen Schoolbesturen vragen nu jaarlijks bij de gemeente geld aan voor onderhoud aan de buitenkant van hun schoolgebouwen. Per 1 januari 2015 zijn besturen in het primair onderwijs zelf verantwoordelijk voor het totale onderhoud van hun scholen. Dit betekent dat de schoolbesturen het geld hiervoor voortaan rechtstreeks van het Rijk krijgen. De gemeente wordt vervolgens gekort. Hoeveel deze korting exact bedraagt, wordt bekend gemaakt in de meicirculaire Deurne heeft nu jaarlijks ,- geraamd voor groot onderhoud. Zoals u uit het financiële totaaloverzicht van het IHP kunt concluderen, loopt de reserve vanaf 2017 negatief. Een eenmalige storting van ,- in 2017 is nodig om de reserve om dit probleem op lange termijn te verhelpen. De vraag naar middelen kan pas verwerkt worden bij de begroting 2015 omdat de financiële consequenties van de overheveling van de onderhoudsmiddelen pas bij de meicirculaire van 2014 bekend zijn. Overige taken Met de korting op het gemeentefonds vervalt tevens de onderhoudsverantwoordelijkheid voor schoolgebouwen voor gemeenten. Gemeenten blijven wel verantwoordelijk voor nieuwbouw en renovatie van de schoolgebouwen en krijgen daarvoor de rijksmiddelen in het gemeentefonds. Ook blijft de gemeente verantwoordelijk voor bekostiging van de verzekeringen, OZB en bewegingsonderwijs. 3

5 6. Communicatie en draagvlak De schoolbesturen Prodas en PlatOO zijn betrokken bij het opstellen van het IHP. Omdat het IHP inzicht geeft in toekomstige ontwikkelingen, heeft er Op Overeenstemming Gericht Overleg met de schoolbesturen plaats gevonden. De uitkomst is dat beide schoolbesturen stemmen met het IHP. 7. Uitvoering en realisatie Zodra uw raad het IHP heeft vastgesteld wordt het definitieve IHP naar de schoolbesturen gestuurd. Verder wordt het IHP betrokken bij de uitwerking van raadsopdracht RS9. Burgemeester en wethouders van Deurne, De secretaris, De burgemeester, (G.J.C. Kusters) (H.J. Mak) 4

6 Nr 14a DE RAAD DER GEMEENTE DEURNE gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 17 december 2013, nr. 14; gelet op het gestelde in de bestuursopdracht Breng de toekomstige huisvestingsbehoefte van het primair onderwijs in Deurne en de financiële, ruimtelijke en kwalitatieve aspecten hiervan in beeld (Raadsopdracht Samenleving 8; RS8) : gelet op het gestelde in de Gemeentewet: BESLUIT 1. het Integraal Huisvestingsplan vast te stellen; 2. de financiële gevolgen onderhoud buitenkant schoolgebouwen, zoals opgenomen in de begroting 2014, te verwerken als vraag naar middelen bij de begroting Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 28 januari De griffier De voorzitter, (R.J.C.M. Rutten) (H.J. Mak) 1