Inleiding in de Jeugd-GGZ

Transcriptie

1 Inleiding in de Jeugd-GGZ Werkbijeenkomst Jeugd-GGZ Bertine Lahuis, voorzitter BOJOG Ede, 31 mei 2013 Wat is kinder- en jeugdpsychiatrie? Onderdeel van de reguliere gezondheidszorg (ZvW en klein deel AWBZ). Een medisch specialisme, waarbij focus is op psychiatrische ziekten op de kinderleeftijd. Ouders en kinderen kunnen bij de KJP terecht na doorverwijzing via de huisarts, collega medisch specialist of via bureau jeugdzorg. Huisarts 44% Eigen initiatief 21% Jeugdzorg 15% Ziekenhuis 9% Andere GGZ instelling 7% Maatschappelijke opvang / politie 3% Overig 1 % 2 1

2 Waar wordt KJP zorg aangeboden? Categorale / deels academische KJP ziekenhuizen (9) KJP als onderdeel van een grotere GGZ instelling Zelfstandig gevestigden 3 Jeugd-ggz is relatief goedkope zorg Cijfers en feiten 2008 > heden: teruglopende groei van de zorg (9% in 2008 > 5% in 2009) 2009: wachtlijstreductie (10%), kostenreductie (2%) 2012: krimp klinische opnames (ambulantisering en flexibilisering van zorg) 4 2

3 Kosten - opbrengsten Kosten: 563 miljoen jaarlijkse uitgaven aan J-GGZ (totaal budget 2,2-3 miljard voor zorg voor jeugd) Vergelijking: jeugdzorg kostte in ,8 miljoen Een gemiddelde behandeling in de jeugd-ggz kost volgens recente cijfers Relatief behandelt de jeugd-ggz meer kinderen voor minder kosten dan in de andere sectoren. De gemiddelde behandeling van een kind in de jeugd-ggz duurt 493 dagen. Opbrengsten: Vroeg investeren in psychische problemen draagt bij aan een kwalitatief goede en ook economisch gezonde samenleving door minder schooluitval, betere arbeidsparticipatie, minder agressie en minder behoefte aan zorg op latere leeftijd. (studies gezondheidseconoom M.Pompe voor Volwassenpsychiatrie geven aan dat investering in GGZ zich fors terugbetaald en adviseert meer investering) 5 Waar hebben we het over in cijfers (Nld)? 3,5 miljoen 0-18 jr in Nld (4,5 miljoen 0-23 jr) Epidemiologische studies: Ongeveer 5 % van de kinderen en jeugdigen heeft psychische problemen leidend tot verstoorde ontwikkeling / dysfunctioneren Ongeveer ontvangen GGZ zorg waarvan 96,8% ambulante zorg en 3,2 % klinische (24-uurs) zorg is (ongeveer 1700 bedden voor kjp in Nld) aanmeldingen zijn < 12 jaar, en de meesten zijn jongens 6 3

4 Actieve zorgtrajecten 0 t/m 17 jarigen naar leeftijd en geslacht, 2010 totaal man vrouw totaal subtotaal Top 10 aanmeldklachten jeugd-ggz, Gedragsklachten 2. Klachten met betrekking tot het leggen van contacten 3. School- en leerklachten en concentratieklachten 4. Angst- en spanningsklachten, fobische klachten, dwangklachten en tics 5. Stemmingsklachten 6. Klachten naar aanleiding van een traumatische gebeurtenis 7. Klachten met betrekking tot relatie partner/gezin/familie 8. Klachten met betrekking tot het lichaam 9. Klachten met betrekking tot de opvoeding 10. Identiteitsklachten 8 4

5 KJP diagnoses 2010 Op jonge leeftijd ontwikkelingsstoornissen (ADHD, Autisme Spectrum Stoornissen); bij toenemende leeftijd vooral angst- en stemmingsstoornissen ADHD/Gedragsstoornissen 29% Pervasieve Ontwikkelingsstoornissen 20% Angststoornissen 8% Stemmingstoornissen 3% Middelenmisbruik 2% Voeding / eetstoornissen 2% Relatieproblemen ouder-kind 12% Overig (aanpassing, rouw, etc) / geen diagnose 18% + 6% 9 Voorbeelden van psychiatrische stoornissen op de kinderleeftijd Ontwikkelingsstoornissen: Autisme Spectrum Stoornissen, ADHD Stemmingsstoornissen: depressie, manisch-depressief Angst,- Tic,- en dwangstoornissen: (separatie-) angst; Gilles de la Tourette; Obsessief-Compulsieve Stoornis Psychotische Stoornissen: Schizofrenie 10 5

6 KJP ziektebeelden Erfelijke factor is hoog Interactie met omgevingsfactoren is wisselend Interactie met somatiek is groot (over en weer) 11 Diagnose & behandeling Na onderzoek wordt een diagnose gesteld en vindt classificatie plaats volgens het Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders-systeem (DSM). Aan de hand van de gestelde diagnose wordt er een behandelplan opgesteld en kan de behandeling van start gaan. 85% van alle aanmeldingen bij jeugd-ggz leidt daadwerkelijk tot een behandeling. 12 6

7 Diagnostiek & behandeling Zorgprogrammering (matched-care) en evidence-based zorg Behandelingen (medicamenteus & psychotherapeutisch) : doelmatig op korte en middellange termijn Goed opvoeden blijkt GEEN vervanging voor behandeling en voorkomen van psychiatrische ziekten, toegepaste opvoeding kan wel aanvullende waarde hebben Preventie: tot op heden weinig tot geen effectieve preventie bekend. Algemeen wordt wel gepleit voor vroege interventies (diagnostiek en indien mogelijk behandeling) om dure zoektochten in de zorg gecombineerd met lijdensdruk voor patient en gezin, te voorkomen 13 Verandering in visie op zorg Juist in de kinder- en jeugdpsychiatrie Behandelduur verkorten Ambulantisering / flexibilisering Participatie ouders / patient Digitalisering Aanscherping zorgprogrammering / matched care Aanscherping zorglogistiek Samenwerken in de keten, met Jeugdzorg (Plus), LVB circuit, RIBW, andere GGZ, kinderartsen en huisartsen 14 7

8 Opleiding en wetenschap innovatie Kwaliteit opleiding Excellente kinder- en jeugdpsychiatrie samenwerking Efficiente zorg 15 Toekomst voor de kinderpsychiatrie April 2010 Perspectief voor Jeugd en Gezin door Min J&G Mei 2010 Toekomstverkenning Jeugdzorg: Jeugdzorg Dichterbij door parlementaire werkgroep (ook j-ggz naar gemeente) Regeerakkoord: uitvoering rapport mei 2010 Gevolg: regie KJP bij gemeenten ( ) 16 8

9 Uitdaging voor de KJP Goede regionale afstemming Betere bereikbaarheid, beschikbaarheid in het zorgnetwerk Specialistische zorg snel beschikbaar en niet onnodig ingezet Dienstverlening (kennisoverdracht) Triage Consultatie Toename kennis en daarmee minder stigmatisering psychiatrische ziekten 17 Risico s voor KJP deze tijd Bezuinigingen Zijschaling (somatische zorg) en opschaling (crisiszorg) Schade sector door tempo van kortingen (veerkracht) Overheveling Principiële en praktische knelpunten: Individueel recht op (vrije) keuze gezondheidszorg Wet- en regelgeving Kwaliteit / professionaliteit 18 9

10 Handige websites voor meer informatie