De Sociale plattegrond

Transcriptie

1 De Sociale plattegrond Sector: Geestelijke Gezondheidszorg (ambulant en thuis) Spreker: Kurt Lievens (PopovGGZ) Missie De geestelijke gezondheidszorg (GGZ) biedt behandeling en begeleiding aan mensen met psychische problemen en stoornissen, met het oog op het behoud of het herstel van het psychisch evenwicht of het draaglijk maken van chronische psychische problemen voor patiënten en hun leefomgeving. 1

2 Doelgroep Mensen met psychiatrische stoornissen en psychische problemen (bv. depressie, eetstoornissen, relatieproblemen, seksuele moeilijkheden, angsten en fobieën, dwangstoornissen, burn-out, verslaving, psycho-somatische symptomen, persoonlijkheidsstoornissen, psychotische aandoeningen,... ) Bij kinderen bv. ook gedragsmoeilijkheden, opvoedingsproblemen, bedwateren, angsten, stotteren, puberteitsproblemen, schoolproblemen, Meestal ingedeeld a.d.h.v. de DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) Beknopte historiek Evolutie in de benadering van gevaarlijk / te mijden (bewaken en isoleren van de maatschappij) naar behandelen en begeleiden, steeds meer geïntegreerd in de maatschappij. 1850: Krankzinnigenwet (juridisch statuut geesteszieke, maar onder toezicht Justitie) 1948: Volksgezondheid 1963: - Financiële tussenkomst RIZIV - Wet op de ziekenhuizen (erkenning) 2

3 Beknopte historiek 1975: Erkenning CGG : - Wet ter bescherming van de persoon van de geesteszieke (i.p.v. collocatie) - Ontstaan van PVT en Beschut Wonen (op basis van reconversie van bedden in PZ), alsook van de overlegplatforms GGZ. 2000: Decreet Geestelijke Gezondheidszorg, met o.m. verplichte fusie voor de CGG 2002: Wet op de rechten van de patiënt Geestelijke gezondheidszorg (GGZ): 6 officiële voorzieningensoorten Psychiatrische Ziekenhuizen (PZ) Psychiatrische Afdelingen binnen Algemene Ziekenhuizen (PAAZ) Centra Geestelijke Gezondheidszorg (CGG) Psychiatrische Verzorgingstehuizen (PVT) Beschut Wonen (BW) Voorzieningen met RIZIV-conventie (RIZIV) 3

4 Centra Geestelijke Gezondheidszorg (CGG) - Ambulante tweedelijnsvoorziening - Zowel cure als care, ook preventie - Opgericht in Eigenlijk voor alles en iedereen met psychische en psychosociale problemen - Rond 2000 grote fusie-operatie (202 21) - In Oost-Vlaanderen (5): CGG De Drie Stromen, RCGG Deinze-Eeklo-Gent, CGG Eclips, GGZ Waas en Dender, CGG Zuid-Oost-Vlaanderen Voorzieningen met RIZIV-conventie - Psychosociale revalidatie (kinderen en jongeren / volwassenen) - Verslavingsproblemen: - Dagcentra - Medisch-sociale opvangcentra (MSOC) - Crisisinterventiecentra (CIC) - Therapeutische - NOK - en PSY -centra - 4

5 Daarnaast nog een aantal andere initiatieven: - Gezinsverpleging (Geel): ondersteuning aan adoptiegezinnen vanuit PZ - Psychiatrische zorg in de thuissituatie: zorg in de natuurlijke woonomgeving, om opnames te voorkomen, te verkorten of beter voor te bereiden - Ontmoetingshuizen: vrijblijvende ontmoeting en tijdsinvulling - Dagactiviteitencentra & arbeidszorg: zinvolle dagbesteding en/of voorbereiding op (her)intrede op de arbeidsmarkt Een ook een belangrijke rol voor: - Privé-therapeuten (psychiaters, psychologen, psychotherapeuten, ) - Huisartsen - Centra voor Algemeen Welzijnswerk Werking Multidisciplinair: psychologen, maatschappelijk werkers, (psychiatrisch) verpleegkundigen en/of ergoen andere therapeuten, onder verantwoordelijkheid van een psychiater Meestal vanuit een bio-psycho-sociaal model Na intake-/observatie-fase en evt. psycho-diagnostisch onderzoek, volgt begeleiding of behandeling: licht, kortdurend en/of eenmalig waar mogelijk, intensief en/of langdurig indien nodig. Handhaven of reïntegratie in de maatschappij is steeds het streefdoel. 5

6 Afstemming en samenwerking Onmiskenbare tendens naar meer samenwerking -> zorgcircuits en netwerken, met meer zorg op maat en continuïteit van zorg Overlegplatforms Geestelijke Gezondheidszorg hebben samenwerking als expliciete opdracht Ook steeds meer afstemming gezocht met belendende sectoren, zoals thuiszorg, justitie, algemeen welzijnswerk, Knelpunten Bevoegdheidsverdeling tussen de federale overheid en de Gemeenschappen (programmering, normen, erkenning, financiering behandeling, financiering infrastructuur) Blijvende stigmatisering van psychiatrische patiënten Vaak gefragmenteerde zorg Vaak lange wachtlijsten voor ambulante zorg (CGG) 6

7 Illustratie knelpunt bevoegdheden in de GGZ PAAZ PZ PVT BW CGG Programmering en erkenningsnormen Erkenning Financierig van de behandeling Financiering van de infrastructuur Tendensen Van intramurale zorg naar ambulante zorg Vermaatschappelijking van de zorg Van medisch model naar bio-psycho-sociaal Specialisatie en differentiatie in de behandeling Steeds meer nadruk op "zorg op maat" en "continuïteit" van zorg Groeiende (maar vaak nog erg beperkte) participatie van patiënten en familie Beleid stuurt aan op meer samenwerking, te concretiseren in zorgcircuits en netwerken 7