Onderzoeksfiche nr. e00742.pdf. 1. Referentie
|
|
- Adriana Nina de Koning
- 7 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 1. Referentie Referentie ter Bogt, T., van Dorsselaer, S & W. Vollebergh (2002). HBSC. Psychische gezondheid, risicogedrag en welbevinden van Nederlandse scholieren. Trimbos-instituut, Utrecht. Taal Nederlands ISBN ISSN Publicatievorm Rapport 2. Abstract HBSC-Nederland gaat over de gezondheid en leefstijl van scholieren in Nederland. Er komen veel onderwerpen aan bod zoals: bewegen, voeding, drugs en school. Met HBSC wordt veel relevante kennis verzameld. De eerste soort is Kennis voor preventie. Het onderzoek biedt inzichten in de gezondheid en leefstijl van jongeren in Nederland en vergroot de mogelijkheid om preventieprogramma's voor scholen meer op maat te maken. Een andere soort kennis die verzameld wordt is Kennis voor jeugdbeleid. De landelijke scholierenonderzoeken van het Trimbos-instituut worden vaak door GGD'en gebruikt om hun regionale cijfers mee te vergelijken. Ook vormt het onderzoek de basis voor beleidsmaatregelen en rapporten die een beeld schetsen van de gezondheidstoestand van de Nederlandse jeugd (de 'Landelijke Jeugdmonitor van het CBS en het preventierapport 'Spelen met Gezondheid van het RIVM). Er worden op grote schaal identieke gegevens verzameld over jongeren in bijna alle Europese landen. In Nederland doen 7500 scholieren mee aan het onderzoek. De gegevens maken het mogelijk om Nederlandse scholieren te vergelijken met scholieren in andere landen en te kijken of we kunnen leren van de buren. Bijvoorbeeld: het resultaat dat jongeren in Nederland tot de gelukkigste van Europa behoren, komt uit de HBSCstudie. Het onderzoek gaat verder dan het meten van gedrag, maar zoekt naar factoren die dit gedrag kunnen beïnvloeden. Zo is het niet alleen interessant hoevéél jongeren roken of stress hebben, maar ook of dit bijvoorbeeld samenhangt met schoolkenmerken en de situatie thuis. 3. Trefwoorden Thema( s) Trefwoord(en) Welzijn en gezondheid Algemene cijfers, Alcohol, Beweging 4. Onderzoeker Opdrachtgever Onderzoeker(s) Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS), Ministerie van Jeugd en Gezin, Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) Saskia van Dorsselaer Wetenschappelijk medewerker A +31 (0) (110) sdorsselaer@trimbos.nl 5. Onderzoeksvraag Onderzoeksvraag Onderzoek gezondheidstoestand Nederlandse jeugd Hypothesen / 1
2 6. Methode Onderzoeksmethode Onderzochte groep Bereik representatieve steekproef, scholenonderzoek met schriftelijke vragenlijst 11- tot en met 16-jarige Nederlandse scholieren Nederland 7. Resultaten Meisjes versus jongens Leeftijd Meisjes melden vaker dan jongens dat zij uit minder welvarende gezinnen komen en dat het beroep van hun ouders laag is. Een duidelijke reden voor dit verschil is er niet. Het kan zijn dat jongens er meer toe neigen op te scheppen over de sociaal-economische status van hun gezin. Ook voor wat betreft de verhoudingen binnen het gezin hebben meisjes het moeilijker dan jongens, zij zeggen vaker dat zij niet zo goed kunnen opschieten met hun vader en moeder. Daar staat tegenover dat zij wel een beter contact zeggen te hebben met hun beste vriendin of vriend. Op school staan zij onder een grotere druk dan jongens en besteden zij meer werk aan huiswerk. Moge dit nog een teken zijn van de ijver van meisjes die inmiddels ook tot uitdrukking gekomen is in het feit dat zij hun traditionele onderwijsachterstand hebben ingehaald, problematischer is dat zij meer psychosomatische klachten rapporteren en daarmee vaker een lagere gezondheidsbeleving kennen en een lager welzijn. Hoewel jongens vaker overgewicht hebben vinden meisjes zichzelf vaker te dik. Jongens vinden zich eerder te dun. Meisjes hebben in totaal meer problemen dan jongens en neigen wat die problemen betreft vooral naar internaliserend probleemgedrag. Op alledrie subschalen van internaliserend probleemgedrag scoren zij hoger: zij zijn meer teruggetrokken, hebben vaker lichamelijke klachten en hebben meer last van angst en depressie. Meisjes hebben ook nog eens vaker denk- en aandachtsproblemen. Aan cijfers van de totaalmaat van externaliserend probleemgedrag valt te zien dat jongens dat meer vertonen dan meisjes. Ook op de beide subschalen agressie en delinquentie scoren zij hoger. Meisjes vechten dan minder, maar dat niet alleen, zij pesten minder en worden ook minder gepest. Wel moet opgemerkt worden dat wanneer het klinische gebied in beschouwing genomen wordt voor internaliserend en externaliserend probleemgedrag zoals gedefinieerd binnen de Youth Self Report het aantal jongens en meisjes elkaar in evenwicht houdt. Mogen meisjes over de hele lijn meer internaliserend probleemgedrag vertonen, in het klinisch gebied zijn er voor teruggetrokkenheid (meisjes 2,5%, jongens 3,1%) lichamelijke klachten (5,0% vs 5,5%) en angst en depressie (4,3% vs 5,1%) geen significante verschillen tussen jongens en meisjes. Mogen jongens over de hele lijn meer neigen naar externaliserend probleemgedrag, in de klinische range van delinquent gedrag (meisjes 4,6%, jongens 4,7%) en agressief gedrag (2,1% vs 3,7%) zijn er ook geen significante verschillen tussen de seksen. Wat middelengebruik betreft hebben de meisjes met hun roken de jongens inmiddels voorbijgestreefd. Jongens hebben wel nog een voorsprong in het consumeren van alcohol en het gebruiken van cannabis. Meisjes hebben minder vaak seksuele gemeenschap gehad dan jongens, maar wanneer zij dat wel hebben gehad dan zeggen zij vaker geen condoom gebruikt te hebben. De ontwikkeling van elf- tot zeventienjarige is bepaald niet in alle opzichten prettig. Dat de gezinswelvaart zou afnemen met de leeftijd is nog een eigenaardige vondst die waarschijnlijk eerder te verklaren is uit het feit dat jongeren, wanneer zij ouder zijn, een realistischer schatting kunnen maken van 2
3 het beroep van hun ouders, dan dat zij werkelijk in een verarmende gezinssituatie zouden terechtkomen. Met de leeftijd gaat wel het contact met vader en moeder achteruit in die zin dat jongeren aangeven dat zij dan minder goed met hen kunnen praten. Het contact met de beste vriend(in) wint daarentegen aan intimiteit. De subjectief ervaren sfeer in de klas wordt minder goed, en de school in het algemeen wordt minder leuk, maar stelt wel steeds meer eisen zodat men zich onder druk voelt staan. De eigen schoolprestaties worden als minder ingeschat. Op bijna alle maten voor klachten gaan jongeren hoger scoren, zij worden meer teruggetrokken, agressief en delinquent en getuigen daarom meer van internaliserend en externaliserend probleemgedrag. De beleving van de eigen gezondheid daalt en zij zeggen vaker een laag welzijn te hebben. Zij krijgen meer denk- en aandachtsproblemen. Het middelengebruik neemt op alle fronten fors toe. Schoolniveau Allochtonen versus autochtonen besluit Jongeren die een havo bezoeken verschillen weinig van die van het vwo. De sociaal-economische status van het gezin van oorsprong is, afgemeten aan de gezinswelvaart en het beroep van de ouders, wat lager. Havo-scholieren voelen zich minder onder druk staan door hun opleiding, hebben wel vaker gevochten en gevreeën, maar verder zijn er geen verschillen. Dat ligt anders voor de mavo-scholieren. Niet alleen hun sociaal-economische status is lager dan die van vwo ers, zij hebben ook veel meer problemen. Wat druk van school betreft springen zij er gunstig uit, maar zij hebben meer psychosomatische klachten, een slechtere gezondheidsbeleving en zij scoren op vrijwel alle geestelijke gezondheidsmaten (YSR) hoger. Verder roken zij meer, zijn zij vaker dronken geweest, vechten en pesten zij vaker, en, onschuldiger, hebben zij vaker gemeenschap gehad. Wel geven zij te kennen dat zij op een belangrijk punt niet verschillen van hun hoger opgeleide leeftijdgenoten: hun relatie tot hun ouders is even goed. In vergelijking tot de vwo-scholieren zijn de vbo-scholieren nog slechter af dan de mavo-scholieren. Zij hebben een lagere sociaal-economische status, meer psychosomatische klachten en kwalificeren hun eigen gezondheid als minder goed. Zij hebben vaker last van overgewicht en vinden zich ook vaker te dik. En dan: op alle YSR-schalen scoren zij hoger dan de vwo-scholieren. Zij zijn dus vaker teruggetrokken, angstig en depressief en hebben meer lichamelijke klachten. Zij zijn vaker delinquent en vertonen meer agressief gedrag. Ook in hun middelengebruik nemen zij grotere risico s. Zij roken meer, zijn vaker dronken geweest en gebruiken vaker cannabis. Ook hier is een van de schaarse lichtpunten dat hun relatie tot hun ouders even goed is als die van vwo-scholieren en dat al die problemen niet leiden tot een lager subjectief gevoel van welbevinden. Verder zeggen zij in een grotere kring van vrienden te verkeren. Ook allochtone jongeren komen vaker uit gezinnen met een lagere sociaaleconomische status. Zij hebben wat vaker een minder goed contact met hun moeder. Zij voelen zich op school meer onder druk staan en maken langer huiswerk. Zij hebben meer psychosomatische klachten, maar dat leidt er niet toe dat zij hun gezondheid of welzijn lager inschatten. Zij zijn vaker te dik, maar vinden zich niet te dik. Wat hun problemen betreft valt op dat zij in vergelijking tot autochtonen meer angstig depressieve klachten hebben en vaker teruggetrokken zijn. Dat brengt ook hun score op internaliserend probleemgedrag op een hoger plan. Zij hebben ook meer sociale problemen. Roken, drinken en cannabis gebruiken doen allochtone jongeren minder dan autochtonen. Wel hebben zij vaker gevochten. Wanneer zij vrijen maken zij vaker gebruik van het zeer risicovolle terugtrekken. Sekse blijkt een zeer relevante voorspeller voor psychische gezondheid, welzijn en risicogedrag. De verschillen tussen de seksen die in epidemiologisch onderzoek onder volwassenen (Bijl, Van Zessen& Ravelli, 1997) worden gevonden zetten gedurende de adolescentie in. Opvallend daarbij is dat op 3
4 de lagere school nog relatief weinig verschil tussen jongens en meisjes gevonden wordt, maar in de loop van de adolescentie blijkt dat jongens en meisjes verschillende ontwikkelingstrajecten volgen. Op vrijwel alle in dit onderzoek gehanteerde maten zijn er verschillen tussen jongens en meisjes en wanneer de resultaten naast elkaar gezet worden, dan lijken meisjes slechter af dan jongens. Meer schoolstress, meer lichamelijke klachten, een slechtere verhouding tot het eigen lichaam, veel meer internaliserende problemen, en vooral ook: een lager welzijn. Jongens vertonen meer externaliserend probleemgedrag en zijn daarmee veel eerder anderen dan zichzelf tot last. Hun problemen vertalen zich, globaal genomen, niet in een lager welzijn. De adolescentie mag dan niet meer te boek staan als een periode van storm and stress, het leven blijft niet onbezorgd. Tussen het elfde en het zeventiende jaar verslechteren de verhoudingen tot de ouders en is sprake van meer schoolstress, een minder goede gezondheid, meer internaliserende en externaliserende problemen, en ook hier weer minder welzijn. Ook qua opleidingstype zijn er grote verschillen. De jongeren van het vbo en in iets mindere mate de mavo hebben veel meer problemen dan hun hoger opgeleide leeftijdgenoten en zij getuigen vaker van allerhande risicogedrag. Het jeugdleven lijkt daarmee op de vbo en de mavo een harder karakter te hebben dan in de hogere opleidingen. Jongeren van het vwo zijn over het algemeen niet alleen in sociaal-economische zin bevoordeeld, ook wat betreft psychische gezondheid zijn zij een bevoorrechte groep. Opvallend is wel dat vbo ers en mavo- leerlingen desondanks niet een lager welzijn melden. Ook allochtone jongeren kennen minder welvaart en hebben meer psychosomatische klachten, angstig depressieve klachten en internaliserende problemen. Zij zijn vaker teruggetrokken en hebben meer sociale problemen. Onze resultaten bevestigen die van vele andere waarin met name naar voren komt dat meisjes meer neigen naar internaliserend probleemgedrag en een lager welbevinden hebben, dat jongens meer externaliserend probleemgedrag vertonen, en dat opleidingsniveau, leeftijd en etniciteit relevante factoren zijn voor de voorspelling van problemen (bij voorbeeld: Luijpers et al., 2001; Junger et al., 2003). Juist het op een rij zetten van een groot aantal maten omtrent problemen laat zien dat sommige groepen over de hele lijn slechter af zijn dan andere. Uit ons onderzoek komen er drie naar voren waarvoor dat in het bijzonder geldt. Meisjes verkeren vergeleken met jongens in een minder begerenswaardige positie en schrijnend is welhaast de mate waarin vbo-scholieren slechter af zijn dan hun hoger opgeleide leeftijdgenoten. Ook allochtone jongeren hebben vaker problemen. In dit onderzoek zijn overigens de vier belangrijkste groepen allochtone jongeren Turken, Marokkanen, Surinamers en Antillianen met de groep van jongeren uit niet-geïndustrialiseerd landen in een categorie samengevoegd. Nader onderzoek moet uitwijzen of en hoe de afzonderlijke groepen scoren op de maten voor risico- en probleemgedrag en welbevinden. De hier gepresenteerde cijfers en verbanden zijn niet meer dan de resultaten van een eerste niveau van analyse. Waar associaties gevonden worden zal verder uitgezocht moeten worden wat het is, in het groepslidmaatschap dat ertoe bijdraagt dat er verschillen zijn en in hoeverre de verschillende contexten waarbinnen jongeren leven gezin, school, vriendenkring, bredere sociaal-economische en culturele omgeving problemen verergeren of verzachten. Dat meisjes bijvoorbeeld meer neigen tot internaliserend probleemgedrag dan jongens, en vbo ers meer dan vwo ers is daarmee tegelijkertijd een onderzoeksresultaat en het begin van een nieuwe vraag. Algemener, de hoge prevalenties wat betreft klinische scores op de twee belangrijkste probleemtypen -internaliserend en externaliserend probleemgedragen het feit dat specifieke risicogroepen goed identificeerbaar zijn wijzen ons in feite nogmaals op zinvolheid van een landelijke jeugdmonitor op het terrein van psychische gezondheid en welbevinden. Jonge mensen kunnen vrij gemakkelijk met instrumenten als de hier gebruikte vragenlijst gevolgd worden in hun fysieke en psychische ontwikkeling. Op basis van 4
5 een landelijk representatieve steekproef is de identificatie van groepen met problemen goed mogelijk en dat biedt praktijkwerkers en beleidsmakers een mogelijkheid om preventie, beleid en behandeling toe te spitsen op vooral die groepen. Maar eigenlijk zou de ontwikkeling en inzet van een echt landelijke jeugdmonitor een veel grotere pretentie moeten hebben: identificatie van alle jongeren met problemen als aanzet tot verandering van hun situatie. 8. Publicaties op basis van hetzelfde onderzoek / 5
Onderzoeksfiche nr. e00743.pdf. 1. Referentie
1. Referentie Referentie van Dorsselaer, S., E. Zeijl, S. van den Eeckhout, ter Bogt, T. & W. Vollebergh (2005). HBSC. Gezondheid en welzijn van jongeren in Nederland. Trimbos-instituut, Utrecht. Taal
Onderzoeksfiche nr. e00744.pdf. 1. Referentie
1. Referentie Referentie van Dorsselaer, S., Vermeulen-Smit, E., de Roos, S., Verdurmen, J., ter Bogt, T. & W. Vollebergh (2009). HBSC. Gezondheid, welzijn en opvoeding van jongeren in Nederland. Trimbosinstituut,
Op weg naar een generatie Nix? Vandaag: HBSC-landen in de studie. Trends in middelengebruik onder scholieren. Tom ter Bogt Wilma Vollebergh
Op weg naar een generatie Nix? Trends in middelengebruik onder scholieren Tom ter Bogt Wilma Vollebergh Vandaag: HBSC: de studie Middelengebruik: trends 2001-2013 Ouders en middelengebruik Indicatoren
Financiering Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS) Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP)
Financiering Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS) Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) Team HBSC-Nederland Universiteit Utrecht, faculteit Algemene Sociale Wetenschappen Prof. Dr. W.
6 Psychische problemen
psychische problemen 6 Psychische problemen Gonneke Stevens In onderzoek naar de gezondheid en het welzijn van jongeren is het relevant aandacht te besteden aan psychische problematiek, waarbij vaak een
Samenvatting Jong; dus gezond!?
Samenvatting Jong; dus gezond!? Deel III Gezondheidsprofiel regio Nieuwe Waterweg Noord, 2005-2008 Samenvatting rapport Jong; dus gezond!? Gezondheidssituatie van de Jeugd (2004-2006) Regio Nieuwe Waterweg
Simone de Roos & Rob Gommans
de relatie van jongeren met ouders en vrienden De relatie van jongeren met ouders en vrienden Simone de Roos & Rob Gommans In de tienertijd veranderen de relaties in het sociale netwerk van jongeren. In
Psychische gezondheid, risicogedrag en welbevinden van Nederlandse scholieren
HBSC-NEDERLAND 2002 H EALTH B EHAVIOUR IN S CHOOL- AGED C HILDREN Psychische gezondheid, risicogedrag en welbevinden van Nederlandse scholieren Tom ter Bogt [Trimbos-Instituut, Universiteit Utrecht] Saskia
Kerncijfers leefstijlmonitor seksuele gezondheid 2015
Kerncijfers leefstijlmonitor seksuele gezondheid 2015 Over welke cijfers hebben we het? In Nederland worden gegevens over de leefstijl van de bevolking verzameld door meerdere thema-instituten die elk
Kerncijfers leefstijlmonitor seksuele gezondheid 2016
Kerncijfers leefstijlmonitor seksuele gezondheid 2016 Over welke cijfers hebben we het? In Nederland worden gegevens over de leefstijl van de bevolking verzameld door meerdere thema-instituten die elk
Kerncijfers leefstijlmonitor seksuele gezondheid 2017
Kerncijfers leefstijlmonitor seksuele gezondheid 217 Over welke cijfers hebben we het? In Nederland worden gegevens over de leefstijl van de bevolking verzameld door meerdere thema-instituten die elk op
De jeugd van tegenwoordig. Resultaten uit Gezondheidsonderzoek Jeugd 2016 Bestuurscommissie 6 juli 2017
De jeugd van tegenwoordig Resultaten uit Gezondheidsonderzoek Jeugd 2016 Bestuurscommissie 6 juli 2017 1 Inhoud Waartoe, hoe en wat? Wat kenmerkt de jeugd van tegenwoordig? Patronen voor preventie En verder
Psychosociale gezondheid van jongeren in Fryslân. November 2017
Psychosociale gezondheid van jongeren in Fryslân November 2017 Inleiding Hoe staat het met de psychosociale gezondheid van Friese jongeren? In 2015 zijn op de arbeidsmarkt voor het eerst meer mensen uitgevallen
K I N D E R E N O N D E R Z O E K : J A A R
THUISSITUATIE, KINDEROPVANG EN OPVOEDING K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Jeugd 2010 2 Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied,
Leeswijzer Jeugdmonitor Utrecht tabellen
Leeswijzer Jeugdmonitor Utrecht tabellen In de volgende werkblad(en) staan tabellen behorend bij een bepaald thema. De tabellen zijn toegespitst op de door u opgevraagde leeftijdscategorie. In de tabellen
Groepsprocessen Netwerkvragen als uitgangspunt. Dynamiek in netwerken en gedrag
Groepsprocessen bij jongeren @ProfVeenstra @KiVaschool Uiteindelijk zullen we ons niet de woorden van onze vijanden herinneren, maar het zwijgen van onze vrienden (Martin Luther King) Netwerkvragen als
Samenvatting Jeugdmonitor Utrecht
Samenvatting Jeugdmonitor Utrecht Gezondheid en leefstijl Psychosociale gezondheid Gezin School Vrije tijd Sociaaleconomische verschillen Verschillen naar wijk Trends Beschouwing Groep 7 en 8 van het basisonderwijs,
3 Schoolbeleving. Simone de Roos & Rob Gommans
schoolbeleving Schoolbeleving Simone de Roos & Rob Gommans School speelt een belangrijke rol in het leven van jongeren. Zij brengen een groot deel van hun tijd door op school, doen er kennis op en leren
Kerncijfers leefstijlmonitor seksuele gezondheid 2014
Kerncijfers leefstijlmonitor seksuele gezondheid 2014 Figuur 1 Aantal deelnemers naar geslacht en leeftijd 75 t/m 85 jaar 1 Over welke cijfers hebben we het? In Nederland worden gegevens over de leefstijl
Referentie Vandercammen, M. (2009). Jongeren en kansspelen. Brussel: OIVO.
1. Referentie Referentie Vandercammen, M. (2009). Jongeren en kansspelen. Brussel: OIVO. Taal Nederlands ISBN - ISSN / Publicatievorm onderzoeksrapport 2. Abstract In dit onderzoek, uitgevoerd door het
Werkt de aanpak van kindermishandeling en partnergeweld?
Werkt de aanpak van kindermishandeling en? Eerste resultaten van een grootschalig onderzoek: hoe vaak komen kindermishandeling en voor? En hoe ernstig is het geweld? INLEIDING EERSTE FACTSHEET Werkt de
Hoe gezond zijn de inwoners van Deventer? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen
Hoe gezond zijn de inwoners van? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen gemeente Kampen Steenwijkerland Zwartewaterland Staphorst 1.392 inwoners deden mee Hardenberg Gezondheid In het verleden werd
De jeugd in Nederland, enkele cijfers
De jeugd in Nederland, enkele cijfers De jeugd in Nederland, enkele cijfers Factsheet ten behoeve van de Conferentie Operatie Jong 2005 Op weg naar meer samenhang in het jeugdbeleid 12 september 2005,
Criminele meisjes: Specifieke zorg en aandacht of niet?
Stijging criminaliteit meisjes Criminele meisjes: Specifieke zorg en aandacht of niet? Anne-Marie Slotboom Vrije Universiteit Amsterdam 1 BRISBANE 2010 - Steeds meer jonge meisjes tussen tien en veertien
Muziek, zelfbeschadiging en suïcidetendenties onder adolescenten.
SAMENVATTING Every Day It Hurts To Get Up : Muziek, zelfbeschadiging en suïcidetendenties onder adolescenten. Tom ter Bogt Universiteit Utrecht / Amsterdam Voor adolescenten is muziek een belangrijk, zo
PILOT GEZONDHEIDSONDERZOEK 15/16-JARIGEN
CHECK UITKOMSTEN PILOT GEZONDHEIDSONDERZOEK 15/16-JARIGEN Gezondheid Relaties Lichaam Seksuele ontwikkeling Gevoel Alcohol, drugs & gamen 2 Doel gezondheidsonderzoek Jongeren vragen niet makkelijk om hulp,
Roken FACT. Een op de tien jongeren rookt wekelijks SHEET. Gelderland-Zuid E-MOVO Rookt regelmatig. Ooit gerookt
Gelderland-Zuid E-MOVO 2015-2016 De resultaten in deze factsheet zijn afkomstig uit het 4 e E-MOVO jongerenonderzoek. In 2015 werd dit onderzoek uitgevoerd onder ruim 10.000 leerlingen in het voortgezet
Kernboodschappen Gezondheid Almelo
Kernboodschappen Gezondheid Almelo De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Almelo epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Almelo en de factoren die hierop van invloed
Tabak, cannabis en harddrugs
JONGERENPEILING 0 ZUID-HOLLAND NOORD De jongerenpeiling heeft als doel om periodiek op systematische wijze ontwikkelingen in gezondheid en gewoonten van jongeren in kaart te brengen. Dit is het eerste
E-MOVO Hoe gezond zijn jongeren in de regio Nijmegen?
E-MOVO 2011-2012 Hoe gezond zijn jongeren in de regio Nijmegen? E-MOVO (Elektronische MOnitor en VOorlichting) is een grootschalig jongerenonderzoek van de GGD en in Oost-Nederland. Dit onderzoek wordt
Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013
Samenvatting Losser Versie 1, oktober 2013 Lage SES, bevolkingskrimp en vergrijzing punt van aandacht in Losser In de gemeente Losser wonen 22.552 mensen; 11.324 mannen en 11.228 vrouwen. Als we de verschillende
Kerncijfers leefstijlmonitor seksuele gezondheid 2014
Kerncijfers leefstijlmonitor seksuele gezondheid 2014 2 Kerncijfers leefstijlmonitor seksuele gezondheid 2014 Figuur 1 Aantal deelnemers naar geslacht en leeftijd 75 t/m 85 jaar 1 Over welke cijfers hebben
Bijlage 1 De Vragenlijst Vervelende en Nare Gebeurtenissen (VVNG)
Bijlage 1 De Vragenlijst Vervelende en Nare Gebeurtenissen (VVNG) Scholieren over Mishandeling 3 Bijlage 1 4 Scholieren over Mishandeling 5 Bijlage 1 6 Scholieren over Mishandeling 7 Bijlage 1 8 Scholieren
OInleiding1c Psychische ongezondheid Psychische problemen Ervaren gezondheid Eenzaamheid
OInleiding 1 c Depressie is één van de belangrijkste psychische stoornissen waar met preventie gezondheidswinst is te behalen. Depressie is daarom als landelijk speerpunt gekozen. In deze factsheet zal
Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010
FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage
Scholierenonderzoek Kindermishandeling 2016
Het ITS maakt deel uit van de Radboud Universiteit Scholierenonderzoek Kindermishandeling 2016 Samenvatting Roelof Schellingerhout Clarie Ramakers Scholierenonderzoek Kindermishandeling 2016 Samenvatting
Opvoeden na partner geweld Trees Pels Katinka Lunneman Jodi Mak Susanne Tan Meta Flikweert Marjolijn Distelbrin Majone Steketee
Opvoeden na partner geweld Trees Pels Katinka Lunneman Jodi Mak Susanne Tan Meta Flikweert Marjolijn Distelbrin Majone Steketee Financiers: Gemeente Rotterdam Gemeente Amsterdam Gemeente Utrecht Gemeente
Hoe gezond zijn de inwoners van Staphorst? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen
Hoe gezond zijn de inwoners van? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen gemeente Kampen Steenwijkerland Zwartewaterland 1.129 inwoners deden mee Hardenberg Gezondheid In het verleden werd gezondheid
Kernboodschappen Gezondheid Rijssen-Holten
Kernboodschappen Gezondheid Rijssen-Holten De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Rijssen-Holten epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Rijssen-Holten en de factoren
Hoe gezond zijn de inwoners van Zwartewaterland? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen
Hoe gezond zijn de inwoners van? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen gemeente Kampen Steenwijkerland Staphorst 875 inwoners deden mee Hardenberg Gezondheid In het verleden werd gezondheid gedefinieerd
Titel van deze presentatie
Roken en drinken onder jongeren Titel van deze presentatie De Subtitel trend van in de de cijfers presentatie NIX18 Informatiemiddag 2018 Marlous Tuithof Titel van deze presentatie Subtitel van de presentatie
Resultaten Schoolkracht Basisonderwijs Gemeente Utrechtse Heuvelrug
Resultaten Schoolkracht Basisonderwijs 2008-2009 Gemeente Utrechtse Heuvelrug Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Kenmerken onderzoekspopulatie... 3 3. Lichamelijk en psychosociaal functioneren... 4 3.1
Hoe gezond zijn de inwoners van Steenwijkerland? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen
Hoe gezond zijn de inwoners van? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen gemeente Kampen Zwartewaterland Staphorst 1.036 inwoners deden mee Hardenberg Gezondheid In het verleden werd gezondheid gedefinieerd
Hoe gezond zijn de inwoners van Ommen? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen
Hoe gezond zijn de inwoners van? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen gemeente Kampen Steenwijkerland Zwartewaterland Staphorst 961 inwoners deden mee Hardenberg Gezondheid In het verleden werd gezondheid
Hoe gezond zijn de inwoners van Steenwijkerland? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen
Hoe gezond zijn de inwoners van? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen gemeente 1.036 inwoners deden mee Kampen Zwartewaterland Staphorst Hardenberg Zwolle Dalfsen Ommen Olst-Wijhe Raalte Deventer
> VSK-PEILING OVER STRESS OP SCHOOL 5964 leerlingen over de oorzaken en gevolgen van schoolstress Scholierencongres (18 februari 2017)
> VSK-PEILING OVER STRESS OP SCHOOL 5964 leerlingen over de oorzaken en gevolgen van schoolstress Scholierencongres (18 februari 2017) < verwijder geen elementen boven deze lijn; ze bevatten sjabloon -instellingen
Hoe gezond zijn de inwoners van Hardenberg? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen
Hoe gezond zijn de inwoners van? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen gemeente Steenwijkerland 1.529 inwoners deden mee Kampen Zwartewaterland Staphorst Zwolle Dalfsen Ommen Olst-Wijhe Raalte Deventer
GO Jeugd 2008 Seksualiteit
GO Jeugd 2008 Seksualiteit Samenvatting seksualiteit Uit de gegevens van GO Jeugd 2008 van GGD Fryslân blijkt dat 22% van de Friese 12 t/m 18 jongeren wel eens geslachtsgemeenschap heeft gehad. De helft
Kernboodschappen Gezondheid Losser
Kernboodschappen Gezondheid Losser De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Losser epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Losser en de factoren die hierop van invloed
Schoolrapport. Amadeus Lyceum. Resultaten EURO-URHIS 2 jeugdonderzoek. Inleiding
Schoolrapport Resultaten EURO-URHIS 2 jeugdonderzoek Amadeus Lyceum Inleiding De GG&GD Utrecht neemt deel aan een Europees project over gezondheid in grote steden, het EURO-URHIS 2 project. In dit onderzoek
1566 en 1567 Hoe zorgen we ervoor dat kinderen en jongeren in Saendelft gezond blijven?
1566 en 1567 Hoe zorgen we ervoor dat kinderen en jongeren in Saendelft gezond blijven? 1 In paars de gegevens van de 13 tot 17-jarigen. ( screening JGZ, dwz niet-anoniem. Vragenlijsten: Emovo en JenJG)
HBSC 2013. Gezondheid, welzijn en opvoeding van jongeren in Nederland
Margreet de Looze, Saskia van Dorsselaer, Simone de Roos, Jacqueline Verdurmen, Gonneke Stevens, Rob Gommans, Marja van Bon-Martens, Tom ter Bogt, Wilma Vollebergh HBSC 2013 Gezondheid, welzijn en opvoeding
Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011
Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Zeeuwse jongeren en alcohol In 2010 is de Zeeuwse campagne Laat ze niet (ver)zuipen! van start
Alcohol FACT. Twee op de drie jongeren heeft weleens gedronken. Helft 4 e -klassers heeft recent gedronken SHEET. Gelderland-Zuid E-MOVO
Gelderland-Zuid E-MOVO 2015-2016 De resultaten in deze factsheet zijn afkomstig uit het 4 e E-MOVO jongerenonderzoek. In 2015 werd dit onderzoek uitgevoerd onder ruim 10.000 leerlingen in het voortgezet
Onderzoeksfiche nr. e00687.pdf. 1. Referentie
1. Referentie Referentie de Hoog, S. & Bakhuys Roozeboom, M. (2006). Zo vader, zo zoon... Het effect van de daadwerkelijke en ideale taakverdeling van Turkse, Marokkaanse en autochtone vaders op de opvattingen
Hoe gezond zijn de inwoners van Zwolle? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen
Hoe gezond zijn de inwoners van? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen gemeente Kampen Steenwijkerland Zwartewaterland Staphorst 1.589 inwoners deden mee Hardenberg Gezondheid In het verleden werd
Hoe gezond zijn de inwoners van Zwolle? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen
Hoe gezond zijn de inwoners van? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen gemeente Steenwijkerland 1.589 inwoners deden mee Kampen Zwartewaterland Staphorst Hardenberg Dalfsen Ommen Olst-Wijhe Raalte
HBSC 2017 GEZONDHEID EN WELZIJN VAN JONGEREN IN NEDERLAND. Gonneke Stevens, Saskia van Dorsselaer, Maartje Boer,
HBSC 2017 GEZONDHEID EN WELZIJN VAN JONGEREN IN NEDERLAND Gonneke Stevens, Saskia van Dorsselaer, Maartje Boer, Simone de Roos, Elisa Duinhof, Tom ter Bogt, Regina van den Eijnden, Lisette Kuyper, Daphne
Diversiteit en Gezondheid: Geslacht, SES, Etniciteit
Diversiteit en Gezondheid: Geslacht, SES, Etniciteit Prof. Dr. Walter Devillé Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg UvA Vluchtelingen en Gezondheid OMGEVING POPULATIE KENMERKEN GEZONDHEIDS-
GEZONDHEID. 4.1 Inleiding
Dit rapport is een uitgave van het NIVEL in 2004. De gegevens mogen met bronvermelding (H van Lindert, M Droomers, GP Westert.. Een kwestie van verschil: verschillen in zelfgerapporteerde leefstijl, gezondheid
S Samenvatting Veldman, Karin.indd :25
S Samenvatting Psychische problemen tijdens de kindertijd en adolescentie kunnen langdurige negatieve gevolgen hebben, bijvoorbeeld doordat ze de overgang van school naar werk negatief beïnvloeden. Jongeren
Jongeren & hun levensstijl. Resultaten van Young Opinions onderzoek in opdracht van de Stichting Nationale DenkTank
Jongeren & hun levensstijl Resultaten van Young Opinions onderzoek in opdracht van de Stichting Nationale DenkTank Conclusie Algemeen: Jongeren geven aan veel ongezond gedrag te vertonen. Met name roken
Beknopte gecombineerde samenvatting van Jeugdmonitor en E-MOVO
Beknopte gecombineerde samenvatting van Jeugdmonitor en E-MOVO O&S Gemeente Nijmegen, GGD regio Nijmegen september 2004 Inleiding Najaar 2003 zijn onder Nijmeegse jongeren twee op elkaar afgestemde onderzoeken
Kindermonitor Samenvatting van een grootschalig onderzoek onder 0 tot 12 jarige kinderen uit de Regio Gelderland Midden
Kindermonitor 2009 Samenvatting van een grootschalig onderzoek onder 0 tot 12 jarige kinderen uit de Regio Gelderland Midden H u l p v e r l e n i n g G e l d e r l a n d M i d d e n Gezondheid niet voor
Richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen (2017)
Richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen (2017) 2. Introductie slaapproblemen Deze introductie beschrijft de definitie van slaapproblemen en slaapstoornissen, de prevalentie en de gevolgen
Monitor jongeren 12 tot 24 jaar
Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland
Themarapport. Gezonde Leefstijl. Voortgezet onderwijs. april 2008. Inleiding. Roken
Themarapport Voortgezet onderwijs NR Gezonde Leefstijl april 008 De Jeugdmonitor Zeeland is een samenwerkingsverband van de Provincie Zeeland, de 13 Zeeuwse gemeenten en verschillende instellingen die
Samenvatting (Summary in Dutch) Het Belang van Leeftijdsgenoten: Sociale Problemen in de Kleuterklas en de Ontwikkeling van Psychische Problemen
(Summary in Dutch) Het Belang van Leeftijdsgenoten: Sociale Problemen in de Kleuterklas en de Ontwikkeling van Psychische Problemen 141 Als kinderen psychische problemen ontwikkelen zoals gedragsproblemen
Handycard Zorgmonitor 1 SDQ en KIDSCREEN-27
Handycard Zorgmonitor 1 SDQ en KIDSCREEN-27 SDQ (Strenghts and Difficulties Questionnaire) Meet de psychosociale aanpassing van de jeugdige. De SDQ wordt ingevuld door jeugdigen zelf (11-17 jaar) en ouders
Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Oostzaan Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs.
Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Oostzaan Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren
Preventie van Alcoholgebruik. Ina Koning
Van wetenschap naar praktijk: Preventie van Alcoholgebruik Ina Koning Drinkt onze jeugd? Een impressie... i.koning@uu.nl We weten dat De feiten... Vroegtijdig drinken (Verdurmen et al., 2012): 13 jaar
Geestelijke Gezondheid (19 64 jaar)
3a Geestelijke Gezondheid (19 64 jaar) Deze factsheet beschrijft de resultaten van de gezondheidspeiling najaar 2005 van volwassenen tot 65 jaar in Zuid-Holland Noord met betrekking tot de geestelijke
Seminar Oudere migranten in Nederland Gezondheid en welbevinden. Fatima El Fakiri onderzoeker
Seminar Oudere migranten in Nederland Gezondheid en welbevinden Fatima El Fakiri onderzoeker Over wie hebben we het? 3 grote groepen migranten: Migratie uit voormalige koloniën Arbeidsmigratie Asielmigratie
4 Gezondheidsgedrag en mediagebruik
gezondheidsgedrag en mediagebruik Gezondheidsgedrag en mediagebruik Simone de Roos & Rob Gommans Verschillende leefstijlen van jongeren zoals hun eetgewoonten, beweeggedrag en mediagebruik staan de laatste
FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009
FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 29 Groei van werkloosheid onder zet door! In het 2 e kwartaal van 29 groeide de werkloosheid onder (niet-westers)
E-MOVO 2011/2012. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Hellendoorn
E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Hellendoorn E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Hellendoorn GGD Twente Drs. C. Smit Drs.
Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker
Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Stedendriehoek, Twente, Zwolle/Noord Veluwe en Flevoland Preventie Behandeling Nazorg Alcohol, roken, drugs, medicijnen, gamen, gokken Programma
Welzijn van Kinderen van Gedetineerde Moeders. Voorlopige Resultaten. Menno Ezinga, Sanne Hissel, Anne-Marie Slotboom, Catrien Bijleveld
Welzijn van Kinderen van Gedetineerde Moeders Voorlopige Resultaten Menno Ezinga, Sanne Hissel, Anne-Marie Slotboom, Catrien Bijleveld INLEIDING Stijgend aantal gedetineerde vrouwen (100%) Weinig bekend
Kinderen in West gezond en wel?
GGD Amsterdam Uitkomsten Amsterdamse gezondheidsmonitor basisonderwijs 13-14 Kinderen in West gezond en wel? 1 Wat valt op in West? Voor West zijn de cijfers van de Jeugdgezondheidsmonitor van schooljaar
Kinderen in Centrum gezond en wel?
GGD Amsterdam Uitkomsten Amsterdamse gezondheidsmonitor basisonderwijs 13-14 Kinderen in Centrum gezond en wel? 1 Wat valt op in Centrum? Voor Centrum zijn de cijfers van de Jeugdgezondheidsmonitor van
Bouwstenen nota volksgezondheid Renate Martens en Ivanka van der Veeken. Gemeente Drimmelen GGD West-Brabant:
Bouwstenen nota volksgezondheid 2013-2016 Gemeente Drimmelen GGD West-Brabant: Renate Martens en Ivanka van der Veeken Bouwstenen Evaluatieverslag nota volksgezondheid 2008-2011 Landelijke nota gezondheidsbeleid
DOORSTROOM VAN VMBO NAAR HAVO Onderzoek onder ruim vmbo-scholieren naar hun intentie om voor de havo te kiezen
DOORSTROOM VAN VMBO NAAR HAVO Onderzoek onder ruim 20.000 vmbo-scholieren naar hun intentie om voor de havo te kiezen Februari 2019 Surrounded by Talent 2 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 3 2. Onderzoeksvragen
Samenvatting, conclusies en discussie
Hoofdstuk 6 Samenvatting, conclusies en discussie Inleiding Het doel van het onderzoek is vast te stellen hoe de kinderen (10 14 jaar) met coeliakie functioneren in het dagelijks leven en wat hun kwaliteit
Kinderen in Zuid gezond en wel?
GGD Amsterdam Uitkomsten Amsterdamse gezondheidsmonitor basisonderwijs 13-14 Kinderen in Zuid gezond en wel? 1 Wat valt op in Zuid? Voor Zuid zijn de cijfers van de Jeugdgezondheidsmonitor van schooljaar
Geneeskundige en Gezondheidsdienst. Jeugdmonitor Utrecht. Tabellenboek.
Geneeskundige en Gezondheidsdienst Jeugdmonitor Utrecht Tabellenboek www.gggd.utrecht.nl Groep 7 en 8 van het basisonderwijs Schooljaar 2011-2012 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave...3 1 Inleiding...6 2 Opzet
Saskia van Dorsselaer, Elke Zeijl, Sandra van den Eeckhout, Tom ter Bogt, Wilma Vollebergh. HBSC 2005 Gezondheid en welzijn van jongeren in Nederland
Saskia van Dorsselaer, Elke Zeijl, Sandra van den Eeckhout, Tom ter Bogt, Wilma Vollebergh HBSC 2005 Gezondheid en welzijn van jongeren in Nederland HBSC 2005 Gezondheid en welzijn van jongeren in Nederland
Nederlandse Samenvatting
Nederlandse Samenvatting De adolescentie is lang beschouwd als een periode met veelvuldige en extreme stemmingswisselingen, waarin jongeren moeten leren om grip te krijgen op hun emoties. Ondanks het feit
CONCEPT 3. Jeugdmonitor Utrecht. Tabellenboek Groep 7 en 8 van het basisonderwijs Schooljaar Geneeskundige en Gezondheidsdienst
Geneeskundige en Gezondheidsdienst Jeugdmonitor Utrecht CONCEPT 3 Tabellenboek Groep 7 en 8 van het basisonderwijs Schooljaar 2009-2010 www.gggd.utrecht.nl 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding...5 2 Opzet en onderzoekspopulatie...7
Signaleren: kinderen die getuige zijn van huiselijk geweld. huiselijkgeweldwb.nl. 0900 126 26 26 5 cent per minuut
Signaleren: kinderen die getuige zijn van huiselijk geweld huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26 Signaleren: kinderen die getuige zijn van huiselijk geweld Kinderen die getuige zijn van geweld tussen hun
E-MOVO 2011/2012. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Haaksbergen
E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Haaksbergen E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Haaksbergen GGD Twente Drs. C. Smit Drs.
Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.
Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/39113 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Fortuin, Janna Title: Birds of a feather... Selection and socialization processes
Tabel 1. Achtergrondgegevens van de deelnemende scholieren uit Wormerland en de regio (%) Wormerland 286 scholieren Onderwijstype en klas
Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren die
Jeugd in Rivierenland Resultaten van een onderzoek naar gezondheid, welzijn en leefstijl van 2e en 4e klassers van het voortgezet onderwijs
Jeugd in Rivierenland Resultaten van een onderzoek naar gezondheid, welzijn en leefstijl van 2e en 4e klassers van het voortgezet onderwijs Elektronische Monitor en Voorlichting Onderzoek In het najaar
Kinderen in Noord gezond en wel?
GGD Amsterdam Uitkomsten Amsterdamse gezondheidsmonitor basisonderwijs 13-14 Kinderen in Noord gezond en wel? 1 Wat valt op in Noord? Voor Noord zijn de cijfers van de Jeugdgezondheidsmonitor van schooljaar
E-MOVO 2011/2012. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Enschede
E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Enschede E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Enschede GGD Twente Drs. C. Smit Drs. M.
Jongerenmonitor : Gemeente Steenwijkerland
Jongerenmonitor 2014-2015: Gemeente Voor de Jongerenmonitor 2015 zijn de data uit schooljaar 2014-2015 gebruikt die de JGZ van GGD IJsselland in klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs verzameld heeft.
Kernboodschappen Gezondheid Enschede
Kernboodschappen Gezondheid Enschede De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Enschede epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Enschede en de factoren die hierop van
Effectiviteit van de Wiet-Check
Improving Mental Health by Sharing Knowledge Effectiviteit van de Wiet-Check FADO 17 november 2011 Anouk de Gee Cannabis gebruik & jongeren Actueel gebruik (laatste maand) 5,3 % van 12-16 jarigen 20,7
Monitor jongeren 12 tot 24 jaar
Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland