Kanteling en overheidsparticipatie

Transcriptie

1 Kanteling en overheidsparticipatie perspectief van de veranderde samenleving Vervolgstappen in een gemeentelijk ontwikkelproces Procesnotitie voor behandeling gemeenteraad Tytsjerksteradiel 26 maart 2015 Het moeilijkste is niet om nieuwe ideeën te hebben want die komen vanzelf. Het moeilijkste is om de oude ideeën los te laten en dat gaat niet vanzelf Dee Hock 1

2 1 Korte geschiedenis tot aan vandaag 3 2 Wat moet de komende tijd verder ontwikkeld worden Besluiten over de inhoud Besluiten over de aanpak (het proces) 4 3 Activiteiten voor de volgende proces stap(pen) 5 4 Planning 5 2

3 1 Korte geschiedenis tot aan vandaag Binnen de gemeente en de landelijke overheid is een ontwikkeling gaande die gekenschetst wordt als `terugtredende overheid. Lokaal wordt dit de afgelopen jaren vertaald in de kreten kantelen, zelfredzaamheid, burgerparticipatie, overheidsparticipatie, eigen kracht. Praktisch betekent dit dat de gemeente meer van aanbod naar vraaggericht werken toe wil en moet. De burger zal meer moeten gaan wennen aan een doe het zelf samenleving, waarbij het recht op plaats moet maken voor wat kan ik zelf en wat heb ik daarvoor nodig (gekanteld denken) Dit betekent naast een andere rol voor de overheid (raad en college) dat de daarin werkzame ambtenaren zich ook aan deze veranderende rol moeten aanpassen. Met andere woorden van denken voor naar meer denken samen met de burger. Het voornoemde heeft ook zijn beslag gekregen in het collegeprogramma Fan âld tinken nei nij dwaan. Hierin wordt aangegeven dat loslaten gemeente breed moet worden opgepakt. Het moet meer overheidsparticipatie worden, de gemeente die participeert in initiatieven van burgers. Ook is vastgelegd dat de transformatie moet leiden tot een duidelijke besparing. Dit is verder verwerkt in de programmabegroting en moet leiden tot een besparing van ,-. Met het realiseren van deze bezuiniging op overheids- en burgerparticipatie verwacht het college dat bezuinigingen op voorzieningen in de dorpen kunnen worden voorkomen. 2 Wat moet de komende tijd verder ontwikkeld worden 2.1 Besluiten over de inhoud De zoektocht en de verfijning wat er onder de verschillende begrippen wordt verstaan zal de komende tijd duidelijker moeten worden. Bij deze verfijning zal verder/breder gekeken moeten worden dan de in gang gezette ontwikkelingen binnen het sociaal domein. Belangrijk aandachtspunt in dit proces is het betrokken krijgen van de burger. Hoe wordt de burger gemobiliseerd zodat deze zelf meer en meer de regie op zijn leven en/of zijn omgeving gaat krijgen, zonder dat de overheid/gemeente op onoverkomelijke afstand komt te staan. De overheid beschikt niet meer over de middelen om de rol van verzorgingsstaat te handhaven. Daarnaast zien we dat de burger mondiger is en wordt en daarmee eerder eigenstandig besluiten neemt. Deze ontwikkeling staat niet op zichzelf, maar heeft grote impact op de burger, het ambtelijk apparaat, het college van B&W en uiteraard ook op de gemeenteraad. Voornoemde partijen zullen in de rolaanpassing mee moeten gaan om aansluiting te houden bij de ingezette ontwikkelingen (wettelijke, technologische en maatschappelijke ontwikkelingen). Met andere woorden naast andere werkstructuren en aansturing van de verschillende actoren is er een belangrijke cultuurverandering nodig om een en ander te realiseren. Er zullen dus besluiten genomen moeten worden over de invulling van de nieuwe rol van de gemeente. Uitbreidingsplan Aldtsjerk Hoe een dorpsinitiatief gemangeld kan worden in het woud van (subsidie)regelgeving en commerciële belangen. Hoe kan en mag de gemeente een dergelijk initiatief faciliteren. Ook wanneer er niet of beperkte expertise beschikbaar is vanuit de eigen mienskip van het dorp. Wat doet vertraging door regelgeving op motivatie en enthousiasme. En welke impact heeft dit op het welzijn en cohesie van de mienskip. 3

4 2.2 Besluiten over de aanpak (het proces) Om het proces goed op gang te krijgen is het van belang om de impact van de transformatie verder te verkennen. In deze verkenning is eerst met het college een discussie en ideeverrijking opgestart. Deze bijeenkomst kan worden gezien als een opstart voor een eerste generieke discussie rond burgeren overheidsparticipatie voor alle betrokken stakeholders in de gemeente. Centrale thema s die tijdens de discussie met het college aan de orde kwamen waren: van ambtenaar naar ambtsdienaar (civil servant), ruimte voor handelen (naar de geest en niet de letter van de wet), eenheid in verscheidenheid (wel of niet handhaven gelijkheidsbeginsel), de rol van de raad (van kruispunt naar rotonde). Genoemde uitkomsten zijn een basis geweest voor een volgende stap: een eerste oriënterende bijeenkomst met de raad. De bijeenkomst met de raad heeft het karakter gehad van een eerste verkenning. Rode draad is wel dat er nog meer onderzoek met elkaar nodig is om te verduidelijken wat de begrippen rond participatie inhouden. Ook de verschillende rollen (raad, college, ambtelijk apparaat en burger) vragen om verder onderzoek en uitdieping. Aanvullende uitkomst uit de eerste verkenning is, dat raadsbreed het duidelijk is dat er veel gaat en moet veranderen. Ter voorbereiding op een opiniërende notitie is het daarom wenselijk om nog aanvullende informerende raadsbijeenkomsten te plannen. Voor de voorbereiding van deze bijeenkomsten, is het wenselijk om een raadklankbordgroep samen te stellen. Alles onder een dak Eastermar (kleine buurtsuper met regio brede uitstraling) De titel van de winkel zegt eigenlijk al genoeg. Het is een knooppunt van sociaal-maatschappelijk werk en eerste levensbehoeften. De boodschappen kunnen er gehaald maar ook via een webservice bij de klant thuis gebracht worden. De bezorgservice wordt gedaan door vrijwilligers. En wat het verder bijzonder maakt is, dat door de bezorgservice ook het verborgen leed achter de deur zichtbaar wordt. De sociaal maatschappelijke problematiek wordt gedeeld met gebiedsteams, diaconie, enz. Ook kan de klant er terecht voor zaken als post en extra geld pinnen of als het zomers mooi weer is een kopje koffie. Een sprekend voorbeeld om de leefbaarheid van een dorp te bevorderen, zonder inmenging van gemeente. Hoe houdt de gemeente zicht op dit soort initiatieven en welke rol is er nog voor de gemeente over? 4

5 3 Activiteiten voor de volgende proces stap(pen) - Werven/samenstellen klankbordgroep raad voor verdere invulling van het ontwikkelproces rond burger/overheidsparticipatie; - Organiseren van een à twee vervolgbijeenkomsten met de raad voor verdere verrijking van beelden en verkenning van posities en rollen; - Behandeling van contourennotitie/visiebepaling ten behoeve van de totale transformatie rond burger/overheidsparticipatie; - Stappen die daarna volgen, zijn acties gericht op zowel burger, ambtelijk apparaat, college als raad. 4 Planning Actie periode 1 Behandeling procesnotitie raad Raad 26 maart Benomen klankbordgroep Raad 26 maart tal vervolgbijeenkomsten April - juni 4 Contourennotitie/visiebepaling 10 september 5