EXPERIMENTEN MET PLANTAARDIG VERVEN
|
|
|
- Joke de Veer
- 9 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 EXPERIMENTEN MET PLANTAARDIG VERVEN Anneke Boonstra Uitgave Stichting Prehistorisch Openluchtmuseum Eindhoven 1993 ALGEMEEN Algemeen overzicht 1. Wat is verven blz Wat zijn de kleuren blz Wat zijn de wol eigenschappen blz Wat is het verfproces blz Verdere informatie blz Verfproeven in het prehistorisch openluchtmuseum Eindhoven blz De eerste verfproeven in 1989 blz Weefresultaat blz Wat is verven a. verven met plantaardige materialen zoals blad, stengel, bloem, vrucht, wortel, schors en kernhout b. verven met beestjes zoals b.v. Luizen c. verven met materialen 2. Kleurstoffen Er bestaan a. geelververs (bijna alle inheemse planten geven geel / groen / bruin b. roodververs (meekrapwortels) c. blauwververs (b.v. Wede, indigo, bessen van vlier en bosbes) d. zwartververs (rood en blauw samen, of armoezwart van schors van els of galappel 3. Wol eigenschappen Elk schaap heeft onder- en bovenwol Alleen is de wol doorgefokt op verbetering van de onderwol voor menselijk gebruik. De schapen zelf kunnen minder tegen regen en wind. Daar was de bovenwol voor. De wolhaar bestaat uit een kern en een huid bestaande uit schubbetjes. In de kern en de schubbetjes zitten 1
2 eiwitten die de mogelijkheid hebben kleurstoffen te binden. 4. Het verf proces DE WOL (als losse wol of gesponnen en in strengen) ONTVETTEN in zout (ong. ½ uur in warm water) 2 x SPOELEN DROGEN (in de wind) BEITSEN met muur: 10 op 1 met urine: 1 op 1 met rabarber (voorkoken zonder wol) met heidesnoeisel 6 op 1 NIET BEITSEN De wol + het beitsmiddel minstens 1 uur tegen de kook houden, dan af laten koelen. De schubjes van de wol staan nu open en het is zaak meteen door te gaan met verven. VERVEN Verven kun je met de droge plant (een nacht voorweken) en met de verse plant. 1 uur tegen de kook houden af laten koelen in het verfwater (de schubben gaan dan langzaam weer dicht) 2
3 UITKNIJPEN (niet wringen) DROGEN (in de wind, niet in de zon) 5. Verdere informatie over plantaardig verven. Er bestaat in Nederland een enthousiaste Landelijke Verfcontaktgroep die 3 x per jaar een Spin- en verfkrant uitgeeft. Je kunt daarin allerlei actuele gegevens vinden over verven, cursussen, tentoonstellingen, adressen voor gedroogde verfstoffen enz. In ongeveer 1993 was het contakt adres Mevr. C.B. Anzion, Parkweg 5, 6815DJ Arnhem De redactie zal je ook wanneer je andere vragen hebt graag van dienst zijn. Zaden van verfplanten kunje vinden in de zadenlijst van Cruydt Hoeck. Postbus 1414, 9701BK Groningen. Ook in de kruidentuin van het Nederlands OpenluchtMuseum in Arnhem worden demonstraties met plantaardig verven gegeven. Inlichtingen hierover bij Schelmseweg 89, 6816SJ Arnhem Nederlandse literatuur Goubitz, N. Titel: Verven met plantaardige stoffen. Uitgever: Cantecleer, De Bilt, 1981 Hopstaken, A. Titel: Schapenwol in kleur Uitgever: Kosmos, Amsterdam, 1979 Nieuwhoff, C. Titel: Verven met planten te bestellen bij Constance Nieuwenhoff, Amerbos 1, Amsterdam Smeets, F. Titel: Over wol en plantaardig verven. Uitgever: Cantecleer, De Bilt Vrande, I. v/d Groot plantaardig verfboek Uitgever: Cantecleer, de Bilt, 1980 Anneke Boonstra Titel: Spinnen, weven en plantaardig verven Uitgever: In beheer van het Prehistorisch OpenluchtMuseum Eindhoven, Eindhoven, Verfproeven BEITSEN met muur, urine, rabarber of zuring + Appel blad (4 op 1) of bast Bijvoet hele plant (4 op 1) Boerenwormkruid bloeiende bloemtoppen (4 op 1) rabarber voorbeitsen 3
4 resultaat vaalgeel Berk bladeren (6 op 1) of (4 op 1) 1990 van links naar rechts: alles met voorbeits in rabarber witte wol, voorbeits in rabarber, + roomse kervel, + zevenblad, +berkenblad, +uienschil, +bramenblad Brandnetel bloeiende toppen (6 op 1) 4
5 Braam bladeren (4 op 1) Duizendblad hele plant (4 op 1) De plant is cm hoog en heeft een wit schermige bloei Zomereik verse bladeren (4 op 1) schors (2 op 1) eikels (2 op 1) Els bast (4 op 1) Fluitekruid hele plant (4 op 1) Galappels 1988 Galappeltjes gedroogde notenbast Gulden roede bloeiende plant (4 op 1) 5
6 Heide hele struik (6 op 1) Het geheel in een zak in de kookpot Hondsdraf hele plantaardig (4 op 1) Hop takken en bellen (4 op 1) Klaver (rode) hele plant (4 op 1) Koningskaars hele bloeiende plant (4 op 1) Perzikkruid hele plant (4 op 1) Melganzevoet 6
7 Moerasspirea bloeiende plant (4 op 1) voorbeits rabarber met moerasspirea met elzenblad met bramenblad met eikenblad Mossen (korst) hele plant een nacht voorweken 3 uur beitsen met urine 3 uur verven Perzikkruid hele plant (4 op 1) Ui gedroogde schillen (1 op 1) vers (4 op 1) Experiment: 1990 en ook 1992 voorbeits: zuring rabarber verven uienschillen De kleur wordt heel donkergeel / bruin mooie kleur (geen verschil in kleur, ondanks de verschillende beits) Experiment: 1990 voorbeits rabarber Uienschil 7
8 Een tweede verving of een derde verving in hetzelfde water geeft minder kleuring. Vrouwenmantel hele plant (4 op 1) Vuilboom bast (4 op 1) Wede hele plant Verft blauw via fermentatie (zeer moeilijk) Wouw hele plant (2 op 1) Zevenblad hele plant (4 op 1) Lage plant, heeft vaak 7 blaadjes aan een tak, wit schermige bloem. 8
9 7. Nog enkele experimenten uit 1989 Onze eerste proeven. In ijzeren ketels die op een rijtje boven het vuur hingen. voorbeitsen met daarna verven urine rabarber met eikenblad bramenblad elzenblad moerasspirea 9
10 Resultaat: Via voorbeits van urine lichtere kleuren. Braam geeft iets rossigs. Zaterdag: 8 streng wol beitsen in rabarber. 1 ½ uur tegen de kook aan houden 4 streng verven in elzenblad 4 streng verven in bramenblad Zondag: 8 streng wol beitsen in rabarber en 8 streng wol beitsen in zuring -2 streng van rabarberbeits en 2 streng van zuringbeits 1 uur tegen de kook verven in uienschil -2 streng van rabarberbeits en 2 streng van zuringbeits 1 uur tegen de kook verven in boerenwormkruid -2 streng van rabarberbeits en 2 streng van zuringbeits 1 uur tegen de kook verven in notenbast -2 streng van rabarberbeits en 2 streng van zuringbeits 1 uur tegen de kook verven in eikenblad en kapotte eikels Wat wat is weet ik niet meer Resultaat: Alle wol, voorgebeitst in rabarber geeft de diepste kleuren. 10?????????
11 Raberberbeits: Bramenblad Elzenblad 8. Weef resultaten: 60 % van alle gevonden weefsel uit de IJzertijd was geverfd. 11
12 LET OP: Ga je zelf verfproeven doen, schrijf dan alles op. - Gewicht van de wol, - beits, - kooktijd, - gewicht verfmateriaal, vers of gedroogd, - resultaat SUCCES ANNEKE 12
1. Nel Goubitz Cantecleer bv de Bilt (1981)
Wol verven 1. Nel Goubitz Cantecleer bv de Bilt (1981) Inhoud: Nel Goubitz blz. 1-4 informatie, boeken enz. blz. 5 Het materiaal: Plantaardig (vlas, sisal, katoen) of dierlijk (wol) materiaal. De wol:
Lijst van planten die geplukt mogen worden voor de herbariumwedstrijd
Lijst van planten die geplukt mogen worden voor de herbariumwedstrijd Bomen en struiken (alleen de bladeren plukken) 10 soorten verplicht 1. acacia 2. Amerikaanse eik 3. berk 4. beuk 5. braam 6. els 7.
Informatie over het herbarium
Informatie over het herbarium Het woord herbarium is afkomstig van het Latijnse woord Herba dat kruid betekent. Een herbarium is eigenlijk een verzameling kruiden. Maar het bevat ook bladeren, bloeiwijzen
Planten voor de Prins Werkmap Eerste graad Basisonderwijs
Planten voor de Prins Werkmap Eerste graad Basisonderwijs Tekeningen: Jowan De Saedeleer Inleiding Wil jij Prins Baldewijn helpen om terug in zijn kasteel te gaan wonen? Dan moet je op zoek gaan naar nuttige
Verfles in de jungle
De rijkdom van Peru - Deel 8 Verfles in de jungle De hoge jungle van Peru herbergt een rijkdom aan planten die je kunt gebruiken voor het verven van wol. Het bereik van de natuurlijke kleuren is verbluffend;
WILDPLUKKALENDER. blaadjes. vrucht. zaden. wortels. bloem LEGENDE
WILDPLUKKALENDER blaadjes vrucht zaden wortels bloem Gebruiken De planten(delen) in deze kalender kan je zo opeten, ze zijn geschikt om koud en rauw te gebruiken. Kan je er nog iets anders mee bereiden
WILDPLUKKALENDER. blaadjes. vrucht. zaden. wortels
WILDPLUKKALENDER blaadjes vrucht zaden wortels Pluk niet in natuurreservaten, nooit veel van één soort op dezelfde plaats, nooit beschermde planten op openbaar domein. Soorten gemarkeerd met * zijn van
Kruidengids Bijvoet Berk Gebruikte delen: Gebruikte delen: Helpt bij: Helpt bij: Toepassing: Toepassing: Weetjes: Weetjes:
Kruidengids Bijvoet Berk Gebruikte delen: de hele plant in juli/augustus Helpt bij: maag-, darm- en galklachten en gebrek aan eetlust Toepassing: thee van gedroogde bijvoet Weetjes: zeer geschikt voor
WiLd PLukken. de Buitenkeuken. Recepten het jaar rond. Leoniek Bontje en Yvet Noordermeer
WiLd PLukken de Buitenkeuken Recepten het jaar rond Leoniek Bontje en Yvet Noordermeer Waar let je op tijdens het plukken - Pluk altijd met respect en liefde voor de natuur. Trek geen hele planten of
Planten voor de Prins Werkmap Tweede graad Basisonderwijs
Planten voor de Prins Werkmap Tweede graad Basisonderwijs Tekeningen: Jowan De Saedeleer Inleiding Wil jij Prins Baldewijn helpen om terug in zijn kasteel te gaan wonen? Dan moet je op zoek gaan naar nuttige
BINDEN MET natuurlijk materiaal (Anneke Boonstra) Inhoud Plantaardige vezels 1. Geschiedenis blz. 1 2. binden met Linden bast
BINDEN MET natuurlijk materiaal (Anneke Boonstra) Inhoud Plantaardige vezels 1. Geschiedenis blz. 1 2. binden met Linden bast blz. 2 3. binden met Wilgen bast blz. 4 4. binden/touw maken/weven van Brandnetelvezels
Project Planten ABC. Week 1ABC: Algemeen
Project Planten ABC Week 1ABC: Algemeen Info: Planten Planten eten, ademen en groeien. Sommige planten houden van natte grond. Anderen van droge grond. Sommige planten houden van veel zon en warmte. Anderen
9. SCHADUWTUIN. Op het einde van de dag kunt u dan het aantal uren zon berekenen. Minder dan 3 uur zon:
9. SCHADUWTUIN De meeste groenten en kruiden hebben nood aan zon, maar in de stad hebt u niet altijd zon in uw tuin. In deze fiche bekijken we wat de mogelijkheden zijn in de schaduw of halfschaduw. Om
Planten. over bloemetjes en bijtjes Knollen en citroenen
Planten over bloemetjes en bijtjes Knollen en citroenen Deze bijeenkomst Planten versus dieren Indeling van het plantenrijk Voortplanting Ecosystemen Indeling van het leven op aarde Er zijn 4 rijken: Bacteriën
Geproefd tijdens de wandeling over eetbare planten in de Latemse Meersen op zondag 24 juni 2018 HONDSDRAFKWARK
HONDSDRAFKWARK 500 gram kwark 1 theelepel honing 2 eetlepels goed gewassen en fijngehakte hondsdraf (blaadjes maar niet de paarse) 4 takjes fijngehakte peterselie 1 fijngesneden ui of sjalot 6 kappertjes
Bloeiend plantje Spoor van een dier
Volwassen boom Jonge boom Dode boom Hoge struik Lage struik Varen Mos Klimmende plant Bloeiend plantje Spoor van een dier Paddenstoel (op de grond) Bodemdiertje Paddenstoel (op een boom) Activiteit 3 :
ENSCHEDE: FOODWALK HOF ESPELO
ENSCHEDE: FOODWALK HOF ESPELO ROUTE 2,1 km Eetbare planten in het voorjaar en zomer: je vindt ze op veel plekken. Ook op landgoed Hof Espelo, de 'achtertuin' van Enschede. Wandel mee en pluk - voor eigen
Herfstwerkboekje van
Herfstwerkboekje van Herfst werkboekje groep 5 1 De bladeren aan de bomen worden bruin en rood en vallen naar beneden, het is weer herfst! September wordt herfstmaand genoemd, dit omdat op 22 september
BULSKAMPVELD 2012. de leden van de smedersgilde stellen tentoon PROJECT BALUSTRADE TENTOONSTELLING
BULSKAMPVELD 2012 de leden van de smedersgilde stellen tentoon Zoals je waarschijnlijk al weet via het artikel in de Klinknagel is er in juli en augusus een tentoonstelling van onze smedersgilde te Bulskampveld,
15 ton ds. 7,5 ton ds. Bron: Opbrengst in kg ds per ha. kg meetmelk per ha
1 2 17500 Opbrengst in kg ds per ha 15000 12500 10000 7500 15 ton ds 7,5 ton ds 5000 0 5000 10000 15000 20000 25000 30000 35000 40000 kg meetmelk per ha Bron: 3 Onkruid Vers gras Verschil VEM (Voederwaarde)
Bos/Bosplaats Perceelsnummer LH1 Bestandsnummer
Bos/Bosplaats Perceelsnummer LH1 Bestandsnummer B Grauwe els 40% B Zwarte els 10% K Grassen (Henna, Witbol, Raaigras) 30% K Braam 30% K Koninginnekruid 10% K Grote brandnetel 10% K Moerasspirea 4% K Gewone
Inhoud. 26 wilde planten. Extra. Mijn pad naar de wilde planten 4 Tips en trucs 6. Paardenbloem 70 Sint-janskruid 76 Teunisbloem 80 Stalkaars 84
3 Inhoud bloemkleur Mijn pad naar de wilde planten 4 Tips en trucs 6 26 wilde planten Vogelmuur 12 Kleine veldkers 16 Madeliefje 20 Look-zonder-look 24 Glad walstro 28 Duizendblad 32 Daslook 36 Witte dovenetel
d. (insnijdingen) Hoef je niet te kennen.
Soortenkennis O41 In deze presentatie krijg je meestal een foto te zien. Raad wat het is. Op de volgende pagina zie je de naam van de plant, met eventueel nog wat bijzondere kenmerken. Daarnaast start
SLOBKOUSNIEUWS 25 jrg2
SLOBKOUSNIEUWS 25 jrg2 Dankzij de medewerking van bevoegd boswachter Vanessa Geenens bekwamen we de toelating van ANB om te gaan inventariseren in Lozerheide. Ze had me vorige week gemeld dat ze spijtig
Mijn Boom. Werkboekje. C.N.M.E. De Groenling
Mijn Boom Werkboekje SEPTEMBER Mijn boom Zoek een boom op in de buurt waar je regelmatig even naar toe kunt. Let er op dat je bij de onderste takken kunt komen. Ruimte voor een foto of tekening van je
De familie schaap. Praat eens zoals een schaap Welke dierengeluiden ken je nog? Doe ze eens na?
Het schaap De familie schaap Schapen zijn bange dieren. Daarom leven ze met velen samen en blijven ze dicht bij elkaar. Een groepje schapen noemen we een kudde. Schapen praten met elkaar door te blaten.
Materiaal Groen. Deel 3: Groen groeit
Materiaal Groen Deel 3: Groen groeit Colofon Deel 3: Groen groeit Onderdeel van het materiaal Groen, met de thema s: Seizoenen (dl. 1), Groen in de stad (dl. 2), Groen groeit (dl. 3), Thuis tuinieren (dl.
Boterbloemen in het gras
Boterbloemen in het gras Achtergrondinformatie De boterbloem behoort tot de familie der ranonkelachtigen. De wetenschappelijke naam Ranunculus betekent in het Latijn: kikkertje. Veel soorten hebben namelijk
MIJN AROMATISCHE PLANTEN
De teelt van aromatische planten is een aangename en gemakkelijke manier om de vreugde van het zelf produceren te ontdekken. Beginner of fijnproever, iedereen kan genieten van verse kruiden die op een
Hartelijk welkom in het Heempark.
Hartelijk welkom in het Heempark. Met behulp van dit boekje en de genummerde palen in het park, proberen wij u een beeld te geven van de schoonheid van het Heempark in de zomer. Mocht u wat leuke planten
inhoud De oude eik 1. In het park 2. De delen van de eik 3. Herfst 4. Dieren helpen de eik. 5. Winter 6. Lente 7. Rupsen 8.
De oude eik inhoud De oude eik 3 1. In het park 4 2. De delen van de eik 5 3. Herfst 6 4. Dieren helpen de eik. 7 5. Winter 8 6. Lente 9 7. Rupsen 10 8. De galwesp 11 9. De boomklever 12 10. Filmjes 13
Het is winter. op Landgoed Schothorst
Het is winter op Landgoed Schothorst In de winter is er genoeg te zien en te beleven in de natuur. Tijdens deze wandeling kun je dat ervaren. 6 Enkeerdpad 1 Winterbloeiers Zelfs in de winter kun je soms
Handboek Boomteelt, Druk 3. Handboek Tuinplanten. Bomen & Struiken > 4,5 m
1 Handboek Tuinplanten Bomen & Struiken > 4,5 m 2 Titel: Handboek Tuinplanten, Bomen & Struiken > 4,5 m Nederlandse uitgever: BoekvoorPlant Copyright 2016 Cm van de Wouw Ontwerp: Cm van de Wouw Productieleiding:
Achtergrondinformatie
1 Achtergrondinformatie Planten groeien niet willekeurig door elkaar. Afhankelijk van verschillende milieufactoren (grondsoort, waterstand, zon, schaduw, betreding, bemesting, enz.) kunnen we verschillende
Een bovenbouwproject van het IVN Veldhoven Eindhoven Vessem Najaar 2014
Een bovenbouwproject van het IVN Veldhoven Eindhoven Vessem Najaar 2014 Doelgroep: groepen 5 t/m 8 Plaats: Zoek een interessant terrein. Vooral een plek met hoogteverschillen geeft leuke vergelijkingsmogelijkheden.
Auditieve oefeningen thema het bos
Auditieve oefeningen thema het bos Boek van de week: 1; In het bos 2; 3; 4; Verhaalbegrip: Bij elk boek stel ik de volgende vragen: Wat staat er op de voorkant Hoe zou het boek heten Waarom denk je dat?
Vondsten van IJzertijd mantels, MANTELS
Vondsten van IJzertijd mantels, die dienen als voorbeeld van de IJzertijddracht in het IJzertijdgedeelte van het Historisch OpenluchtMuseum in Eindhoven, nu Eindhoven Museum geheten, beschreven in Boek:
Tuinieren is kinderspel
Hans Clauzing & Francisca Laureijs Tuinieren is kinderspel A E R I A L M E D I A CO M PA NY 2 ISBN 978-94-026-0101-5 NUR 424 2016 Tekst en fotografie: Francisca Laureijs en Hans Clauzing 2016 Nederlandstalige
Brandnetelbroodbeleg
Flinke veel brandneteltoppen Olijfolie 4 tenen knoflook Zout Brandnetelbroodbeleg Werk met handschoenen aan. Verwijder harde brandnetel stengels. Was de brandnetels in de vergiet. Laat uitlekken. Snijd
Hoe bladluisplagen voorkomen
Hoe bladluisplagen voorkomen Een teveel aan bladluizen = een tekort aan bladluiseters. Beter voorkomen dan genezen. En ja, bladluizen voorkomen is mogelijk en het is zelfs niet eens moeilijk: Maak je tuin
guerrilla food De gids voor wildplukkers zoek, vind & eet!
guerrilla food De gids voor wildplukkers zoek, vind & eet! Remco van der Leij guerrilla food Zoek- en kookboek voor wildplukkers Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen zoek, vind en eet! Als je een beetje
ONDERZOEKERS:...(vul je naam in) Volg de aanwijzingen en ontdek met de cijfercode wat de naam van de boom is. Onze boom heet :...
Rode opdracht: bomen Pak de boomzoeker 1, 2 en 3 uit de werkmap Volg de aanwijzingen en ontdek met de cijfercode wat de naam van de boom is. Onze boom heet :... Als je naar de takken van de boom kijkt,
Wat hebben bijen nodig?
Wat hebben bijen nodig? Plek om te nestelen en te schuilen Genoeg voedsel Bijen zijn volledig afhankelijk van bloemen: stuifmeel (bouwstof) en nectar (brandstof). Hoe meer floristische diversiteit, hoe
De grond waarop wij wonen
GROEP 5/6 De grond waarop wij wonen Doel: Planten horen bij de grond waarop wij wonen. Dit onderdeel gaat over het onderzoekend verkennen van de vegetatie in de omgeving van de kinderen van de middenbouw.
Warkruid (Cuscuta) LPW-Florasleutel samengesteld door Bert Berten
Warkruid (Cuscuta) ALGEMENE SLEUTEL Stempels lang en smal Kelk wijd klokvormig; slippen los om de kroon Kelk minder wijd; slippen tegen kroon Stijl + stempel & kroonschubben > vruchtbeginsel; schubben
Het konijnenpad van Lars en Lineke. docentenhandleiding
Het konijnenpad van Lars en Lineke docentenhandleiding Inhoudsopgave Omschrijving het konijnenpad van Lars en Lineke blz. 2 Lessuggesties bij het konijnenpad van Lars en Lineke blz. 4 Handleiding voor
Brandnetel Urtica Dioica De Latijnse naam van brandnetel is Urtica Dioica. Urtica komt van het Latijnse woord uro dat ik brand betekent.
Brandnetel Urtica Dioica De Latijnse naam van brandnetel is Urtica Dioica. Urtica komt van het Latijnse woord uro dat ik brand betekent. Grote brandnetel - Urtica dioica Er zijn mannelijke en vrouwelijke
inhoud blz. 1. Eten 3 2. De maaltijd 4 3. Het bestek 5 4. Planten en dieren 6 5. Uit eten 8 6. Eten in andere landen Dat lust ik niet
Eten inhoud blz.. Eten 3 2. De maaltijd 4 3. Het bestek 5 4. Planten en dieren 6 5. Uit eten 8 6. Eten in andere landen 0 7. Dat lust ik niet. 8. Hap, slik, boem! 2 9. Filmpjes 4 Pluskaarten 5 Bronnen
Adopteer eens een boom!
Adopteer eens een boom! Leerdoelen: De leerlingen kunnen gericht waarnemen met alle zintuigen en kunnen waarnemingen op een systematische wijze noteren. De leerlingen kennen in hum omgeving twee verschillende
Het rijk van de planten
5 BASISSTOF 1 vwo gymnasium Het rijk van de planten thema 4 Ordening opdracht 14 practicum BOOMALG BENODIGDHEDEN een stukje boomschors met groene aanslag (boomalg) een microscoop prepareermateriaal tekenmateriaal
CURSUS BODEM MAND VLECHEN
CURSUS BODEM MAND VLECHEN Materiaal Vlechtmateriaal: Een- en tweejarige tenen van de wilg. De gewone wilg (Salix Alba). Meer gespecialiseerden gebruiken de belgische gele (salix fragilis) of de franse
HERFST. IVN OIRSCHOT Instituut voor natuureducatie en duurzaamheid. Dit boekje is van... datum... tijgerspin
Dit boekje is van............................................................... HERFST datum........................................................................... tijgerspin Uitgave IVN irschot 2016
Meer dan gras. Terreinstudie in de Bourgoyen
Meer dan gras Terreinstudie in de Bourgoyen Stad Gent - Educatieve Diensten - Natuur- en Milieucentrum De Bourgoyen - 2018 Driepikkelstraat 32, 9030 Mariakerke - ( 09 226 15 01-7 [email protected]
Lessuggesties voor groep 5-8
Lessuggesties voor groep 5-8 1 Inhoud pakket - Achtergrondinformatie vindt u op: www.rotterdam.nl/downloadslesmateriaal - Leskaarten met lessuggesties groep 5-8 - Materialen van het pakket: Leskaart 1
Een zadenwandeling door de tuin voor kinderen van groep 4,5 en 6.
15 Plattegrond Dreuzelpad: Dit boekje is gemaakt door de educatiewerkgroep van de Natuurtuin t Loo. Maart 2004 Paula Heesterbeek, Afke Schoo Een zadenwandeling door de tuin voor kinderen van groep 4,5
Een zadenwandeling door de tuin voor kinderen van groep 4,5 en 6.
Een tocht over zaden op reis door de natuurtuin t Loo over het dreuzelpad. Geschikt voor kinderen van groep 4,5 en 6. 2 Lees deze bladzijde goed, want dan weet je precies wat je moet doen! Dit boekje gaat
Oeverplanten in Lelystad
Oeverplanten in Lelystad Inleiding Lelystad is rijk aan water. Binnen de bebouwde kom is een blauwe dooradering aanwezig van talloze wateren. Om de waterbergingscapaciteit te vergroten en de leefomgeving
Wildplukken. Hop. Look zonder look. nieuwe scheutjes tot het zachte gedeelte, topjes
Wildplukken Luc Devos Hop nieuwe scheutjes tot het zachte gedeelte, topjes - beetje aanstoven, zout toevoegen wilde asperge - rauw in een slaatje, omelet - thee maken met de bolletjes om gemakkelijk te
herkennen - gebruik - eigenschappen - informatie over wol en wolbewerking
WOL IN NEDERLAND Samenstelling: Betty Stikkers & Diderica Westerveld m.m.v. Cecile Sarneel - Lyda Rump - Harm Harmsen handboek voor fokkers en gebruikers herkennen - gebruik - eigenschappen - informatie
Bosopdrachten. Praktijkopdrachten groep 7/8
Bosopdrachten Praktijkopdrachten groep 7/8 Inhoud..1 Determineren.2 Het bos van binnen naar buiten.5 Klimaat en sfeer in het bos 6 1) DOE JE OREN OPEN..6 2) VOEL EN RUIK..6 3) KLIMAAT..6 Boomdikte...7
PLANTEN. Basis maakt de vragen 1 t/m 35. Voor iedere vraag kan 1 punt behaald worden
BK402: PLANTEN Basis maakt de vragen 1 t/m 35. Voor iedere vraag kan 1 punt behaald worden Kader maakt de vragen 1 t/m 45. Voor iedere vraag kan 1 punt behaald worden Beantwoord de volgende vragen. 1 Een
De tien bomen van.. Johan Mullenders Stamtekeningen -----------------------------------------------------------------------------
De tien bomen van.. Johan Mullenders Stamtekeningen In deze serie boomwandelingen worden telkens 10 bomen beschreven. Welke 10, is aan de schrijver. Dit mag een persoonlijke voorkeur zijn of te maken hebben
BEPLANTINGSPLAN ROOIE BUURT
1 BEPLANTINGSPLAN ROOIE BUURT NICOLAES HONIGHSTRAAT Te planten bomen Meelbes Een boom met een kegelvormige kroon. Bereikt een hoogte van 8 m. Zilverwit blad bij het ontluiken. In de straat staan al meer
inhoud 1. Textiel? Wat is dat? 2. Weven met papier 3. Stoffen van textiel 4. Wol 5, Zijde 6. Katoen 7. Linnen 8. Filmpje Pluskaarten
Textiel inhoud 1. Textiel? Wat is dat? 3 2. Weven met papier 5 3. Stoffen van textiel 6 4. Wol 7 5, Zijde 9 6. Katoen 11 7. Linnen 13 8. Filmpje 15 Pluskaarten 16 Bronnen en foto s 18 Colofon en voorwaarden
Het konijnenpad van Lars en Lineke. docentenhandleiding
Het konijnenpad van Lars en Lineke docentenhandleiding Inhoud 1 Omschrijving het konijnenpad van Lars en Lineke... 1 2 Lessuggesties bij het konijnenpad van Lars en Lineke... 3 2.1 Voorbereiding... 3 2.2
3. HET STAAND WEEFGETOUW Ik ga er van uit dat je al een weefgetouw hebt gebouwd. Hieronder wat termen, die regelmatig voorkomen.
WEVEN op een VERTICAAL WEEFGETOUW Inhoud: 1. Geschiedenis in een notendop blz. 1 2. Soorten weefgetouwen blz. 1 3. Het staand weefgetouw blz. 1 4. Principe en techniek van weven op een staand getouw: blz.
Bomenpad Park Vredeoord. Antwoordenblad. Vul hier eerst jullie namen in:
Antwoordenblad Vul hier eerst jullie namen in: 1......................................................................................... 3.........................................................................................
Herfstproject voor de midden- en bovenbouw, 2007. Dit project kan als voorbereiding op de tentoonstelling in het museum t Oude Slot gebruikt worden.
Herfstproject voor de midden- en bovenbouw, 2007 Dit project kan als voorbereiding op de tentoonstelling in het museum t Oude Slot gebruikt worden. Inleiding op school: -kopieer de werkbladen voor tweetallen
gedichtjes herfst 2 Egeltje Prikkebol Egeltje, egeltje Prikkebol, Kruip maar in je warme hol. Holletje van gras en mos, Tussen stad en tussen bos.
gedichtjes herfst 2 Slakje Langzaam, langzaam, langzaam aan Slakje, kun je niet sneller gaan? Heb je geen voetjes, zoals ik? Wacht maar slakje, een ogenblik, Dan haal ik mijn speelgoed wagen En zal ik
Gele bloemen in het grasland
Gele bloemen in het grasland Iedereen heeft wel gehoord van het gevaar van Jacobskruiskruid voor vee. Maar hoe onderscheidt je nu Jacobskruiskruid van al die andere gele bloemen? In de weide wordt dit
Wat hebben bijen nodig?
[Naam docent] Wat hebben bijen nodig? Een zoemende tuin biedt: Nestelgelegenheid Variatie in soorten (en dus in bloeitijden) Variatie in structuur (hoog, laag) Variatie in onderhoud (in ruimte en in tijd)
AUGUSTUS: wat een prachtige maand!
AUGUSTUS: wat een prachtige maand! De kruiden in bloei, prachtige kleuren, sommigen vormen al zaadjes. Wist je dat heel veel van die zaden ook eetbaar zijn voor de mens? Hoe meer zaden hoe meer vreugde
bosplantsoen Dunnen van
De gemeente Ede streeft naar een natuurlijk beheer van het openbaar groen. Deze manier van beheren is vooral geschikt voor de grotere groenobjecten, bijvoorbeeld bosplantsoen. Bij het juiste beheer kan
Groeistoffen in Weiland. Een onmisbare en betrouwbare partner! Basisonkruidbestrijding. goedkope en rendabele investering
Basisonkruidbestrijding = goedkope en rendabele investering Behandel elke weide minstens 1 keer om de 2 jaar Groeistoffen in Weiland Een onmisbare en betrouwbare partner! De onkruidbestrijding in grasland
[Konijn] Beschrijving: Vindplaats: Algemene Naam: konijn. Wetenschappelijke Naam: Oryctolagus cuniculus Levenscyclus. Voeding:
![[Konijn] Beschrijving: Vindplaats: Algemene Naam: konijn. Wetenschappelijke Naam: Oryctolagus cuniculus Levenscyclus. Voeding:](/thumbs/39/18646913.jpg "[Konijn] Beschrijving: Vindplaats: Algemene Naam: konijn. Wetenschappelijke Naam: Oryctolagus cuniculus Levenscyclus. Voeding:")
[Konijn] Algemene Naam: konijn Wetenschappelijke Naam: Oryctolagus cuniculus Konijnen hebben lange oren, een grijsbruine vacht en een korte wipstaart met witte onderzijde en zwarte bovenzijde. Ze worden
Buurtcontract. Planten om uw buurt op te fleuren. Klimhortentia
Buurtcontract Planten om uw buurt op te fleuren Klimhortentia Is zelfhechtend. Kan grote stukken muur of schutting bedekken. Veel witte bloemen in de zomer. Een vochtige, goed doorlatende grond. Halfschaduw
BIJLAGE 5 IJZERTIJD KWARTET BOEREN IN DE IJZERTIJD
EDE VROEGER EN NU Geldersch Landschap & Kasteelen BIJLAGE 5 BOEREN IN DE IJZERTIJD voor groep 5 t/m 8 www.glk.nl GELDERSCH LANDSCHAP & KASTEELEN BOEREN IN DE IJZERTIJD Knippen - blad 1 1 OP DE AKKER a
Begin van het moestuinseizoen
Begin van het moestuinseizoen 1. Buiten Zaaien in volle grond Algemene regel : de hoeveelheid aarde waarmee je het zaadje bedekt, mag maximaal drie maal de breedte van het zaad zijn. Zaai periode : is
Naam:...
Naam:... Wil je meer over paddestoelen weten? Vul de woorden in op de goede plaats. Kies uit: hoed herfst eetbaar steel giftig grotten In de... vind je in het bos veel paddestoelen. Ze groeien op dode
Vergeten groenten zijn terug
Vergeten groenten zijn terug Aardpeer, topinamboer, knolzonnebloem, jeruzalem-artisjok De knol is licht zoet, met een notensmaak en een toets van artisjok Andoorn, Crosne Nootachtige smaak, wordt niet
Natuur dagboek. Op ontdekking in je achtertuin
Natuur dagboek Op ontdekking in je achtertuin Hey daar! Dit is jouw eigenste, hoogst persoonlijkste Dit natuurdagboek is van natuurdagboek. Trek de tuin, het park of het bos in. Gebruik je ogen, oren en
Kruidentuin in de klas
Kruidentuin in de klas Werkbladen Leerlingenwerkboek Groep 5 t/m 8 Zaden... 2 Kieming, een nieuw begin... 3 Testen kiemfactoren... 4 Kruidenkaart maken... 5 De bouw van een plant... 6 Herbarium maken...
inhoud Herfst 1. Het weer 2. Overal blad 3. Zaden 4. Paddenstoelen 5. De eekhoorn 6. De egel 7. Insecten 8. Vogels op reis 9. Filmpje Pluskaarten
Herfst inhoud Herfst 3 1. Het weer 4 2. Overal blad 5 3. Zaden 6 4. Paddenstoelen 7 5. De eekhoorn 8 6. De egel 9 7. Insecten 10 8. Vogels op reis 11 9. Filmpje 12 Pluskaarten 13 Bronnen en foto s 15 Colofon
Oevers 2x maaien Oever 2
Oevers 2x maaien Oever 2 De vegetatie is rijk aan diverse soorten kruiden, zoals kattenstaart, grote waterweegbree en zwanebloem en behoort tot het Watertorkruidverbond (Oenanthion aquaticae). De vegetatie
Paddenstoelentocht 4 lja, 24 oktober 2017
Paddenstoelentocht 4 lja, 24 oktober 2017 De herfst is het ideale seizoen om een boswandeling te maken. Op dinsdagnamiddag 24 oktober gingen we te voet met de ganse klas naar het Kennedybos. Ter plaatse
1. Seizoenen Lente Zomer Herfst Winter Filmpje Pluskaarten 17 Bronnen 19 Colofon en voorwaarden 20
Seizoenen inhoud. Seizoenen 3. Lente 4 3. Zomer 7 4. Herfst 0 5. Winter 3 6. Filmpje 6 7. Pluskaarten 7 Bronnen 9 Colofon en voorwaarden 0 . Seizoenen Een jaar heeft vier seizoenen. De vier seizoenen zijn:.
SNOEI INSTRUCTIE 2016 SNOEIEN VAN VOORAL DE HOUTIGE GEWASSEN HALFHEESTERS STRUIKEN/ HEESTERS BOMEN CONIFEREN ROZEN
1 SNOEIEN VAN VOORAL DE HOUTIGE GEWASSEN HALFHEESTERS STRUIKEN/ HEESTERS BOMEN CONIFEREN ROZEN 2 Wat zijn knoppen? 3 KNOPPEN Bladknoppen Bloemknoppen Gemengde knoppen 4 KNOPPEN Bladknoppen Bloemknoppen
Aantekeningen Hoofdstuk 2: Planten, dieren, mensen BBL. 2.1 Namen 1 Hoe komen planten en dieren aan hun naam? De naam van een plant of een dier kan: *
Aantekeningen Hoofdstuk 2: Planten, dieren, mensen BBL 2.1 Namen 1 Hoe komen planten en dieren aan hun naam? De naam van een plant of een dier kan: * * * 2 Hoe kun je de naam van een organisme opzoeken?
Informatie reader. Over bomen
Informatie reader Over bomen Bron: een selectie uit folders van de bomenstichting Hoe groeit een boom? blz. 1 t/m 4 Bomen en mensen blz. 5 t/m 7 Bomen en feesten blz. 8 t/m 10 Bomen en medicijnen blz.
Streekwinkel Het Weckparadijs
Streekwinkel Het Weckparadijs Op het 1 ha groot terrein van De Bourgondische Hoeve in Siebengewald teel ik groente, fruit en kruiden in moestuin, kas, kruidentuin en fruitboomgaard, alles zonder bestrijdingsmiddelen.
Bollen en knollen Les 1: bollen en knollen... 2 Werkblad bol en knol... 4 Bol en knol stripverhaal... 5 Achtergrondinformatie... 6
INHOUD Bollen en knollen Les 1: bollen en knollen... 2 Werkblad bol en knol... 4 Bol en knol stripverhaal... 5 Achtergrondinformatie... 6-1 - Les 1: Bollen en knollen Nodig: Van Milieueducatie: - Aardappel(en)
Loof-en naaldbomen. Naam :
Loof-en naaldbomen Naam : Veel bomen maken een bos In een boomgaard staan soms honderden bomen, en toch is een boomgaard geen bos. Ook in een park kun je veel bomen zien, maar een park is beslist geen
Indeling van de groenten.
Hoofdstuk 12 Indeling van de groenten. 1. De groenten indelen volgens hun plantendeel. 2. Opsommen hoe we de voedingswaarde zoveel mogelijk behouden. 3. Manieren opnoemen om de celstof beter verteerbaar
De Tuin van de kleurplanten
Ontwerp en uitvoering van de tuin: Studiebureau en dienst groene ruimtes van de stad (Espaces verts), in samenwerking met de vzw Histoires de Plantes Coördinatie: Mevrouw Valentine DONCK Info: www.ville.namur.be