Naar Werkbaar & Wendbaar Werk

Transcriptie

1 Naar Werkbaar & Wendbaar Werk Een stand van zaken Inger Verhelst & Nicholas Thoelen Advocaten Claeys & Engels 2 juni 2016 Claeys & Engels

2 Nood aan werk op maat 2

3 Context Waarom nood aan wendbaar werk (maatwerk)? Nieuwe technologieën: robotica, nanotechnologie, big data Nieuwe organisatievormen Netwerkorganisatie, telewerk, freelancers, uberisatie van het werk Meer en meer kenniswerk Minder aflijning tussen werk en privé Bedrijven hebben nood aan flexibiliteit (afstemmen van productie op vraag) en daling kosten... maar onze sociale bescherming moet behouden blijven 3

4 Context Waarom nood aan werkbaar werk? We moeten langer werken Stijging leeftijd voor pensioen en SWT Afbouw landingsbanen Cao 104: wordt te weinig gebruikt evaluatie NAR Stijgende ziektekosten: RIZIV uitgaven op vier jaar tijd van 5,4 naar 6,8 miljard (+25%) Psychosociale klachten (stress, burn-out): +25% op vier jaar ( in 2013) Bewegingsziekten (rugaandoeningen en reuma): + 20% 4

5 Context Waarom nood aan werkbaar werk? 2014: wetgeving betreffende bescherming tegen psychosociale risico s uitgebreid Koploper in Europa Bedrijven beperken zich tot hoogstnoodzakelijke (bv. vormingen blijven achterwege) 2016: sancties verstrengd Herstructureringen en jobonzekerheid zijn de grootste oorzaak van stress ingaan op vragen ondernemingen leidt ook tot minder gestresseerde werknemers Employability (inzetbaarheid) van werknemers moet verhogen Barrières in arbeidsrecht: verbod van terbeschikkingstelling, loon stijgt met anciënniteit 5

6 Plan van aanpak van Minister Peeters Wettelijk kader creëren met veel mogelijkheden voor sectoren om regels op maat uit te werken Menu van mogelijkheden Experimenten Hansenne (K.B. nr /12/1982) Sectoren kunnen mogelijkheden activeren door zelf of op ondernemingsvlak te laten invoeren Menu is niet limitatief: sectoren mogen ook zelf nog met nieuwe voorstellen komen Als draagvlak voldoende: veralgemening via IPA of CAO NAR Kadert mee in denkoefening ILO over the Future of Work 6

7 Plan van aanpak van Minister Peeters Juni november 2015: ronde tafel gesprekken en consultatie sociale partners Werkbezoeken Wenen, Kopenhagen, Stockholm, Den Haag 2 wetsvoorstellen over glijtijden en deeltijds werk nu al aanhangig bij NAR 7

8 Plan van aanpak van Minister Peeters Wetsontwerp Werkbaar Wendbaar Werk: Sokkel: rechtstreeks van toepassing op alle werknemers Menu: te activeren door sectoren Timing: Akkoord regering voor vakantie Parlement in het najaar Menu al meenemen in IPA-onderhandelingen Toepassing mogelijk al vanaf

9 Wetsontwerp Werkbaar Wendbaar Werk 9

10 Wetsontwerp Werkbaar Wendbaar Werk Sokkel (rechtstreekse werking) (1) Annualisering arbeidsduur Regel = gemiddelde arbeidstijd moet gerespecteerd gedurende referteperiode (via inhaalrust bij meeste vormen van overwerk) NU: gemiddelde arbeidsduur/kwartaal (verlengbaar tot max. 1 jaar via CAO of arbeidsreglement) PLAN: standaard 12 maanden Max. 9 u/dag 45u/week (wat dan met overwerk?) Interne grens = 143 uur 10

11 Wetsontwerp Werkbaar Wendbaar Werk Sokkel (rechtstreekse werking) (2) Vrijwillige overuren Doel = vrijwillig overuren geen inhaalrust uitbetaling of loopbaanspaarrekening Max. 100 overuren/jaar (max. 360 u via sector) Via individuele overeenkomst (vrijwilligheid) Max: 11u/dag 50u/week Naast bestaande stelsel van overuren (nu reeds systeem van uitbetaling zonder inhaalrust) 11

12 Wetsontwerp Werkbaar Wendbaar Werk Sokkel (rechtstreekse werking) (3) Investering in vorming NU: 1,9% loonmassa (interprofessioneel) PLAN: 5 dagen/fte/jaar (interprofessioneel) zonder stijging loonkost MIDDEL: via sectorale CAO of individuele vormingsrekening (zoniet: individueel vormingsrecht van 2 dagen ( )) TIJD: binnen normale arbeidstijd of via overuren zonder toeslag Specifieke regels KMO s < 20 werknemers 12

13 Wetsontwerp Werkbaar Wendbaar Werk Sokkel (rechtstreekse werking) (4) Occasioneel telewerk Wettelijke kader voor occasioneel telewerk vergoeding van kosten ((para)fiscaliteit) arbeidsongevallenverzekering administratieve formaliteiten 13

14 Wetsontwerp Werkbaar Wendbaar Werk Menu (te activeren door sectoren) A - WENDBAAR WERK (1) Hervorming arbeidsduur Verhoging arbeidsduurgrenzen: 11u/dag 50u/week nacht = vanaf 22u Via sectorale CAO indien geen sectoraal initiatief via CAO (SD) of arbeidsreglement Referteperiode = voor sommige sectoren: max. 6 jaar (plus minus conto) 14

15 Wetsontwerp Werkbaar Wendbaar Werk Menu (te activeren door sectoren) A - WENDBAAR WERK (2) Uitzendarbeidcontracten voor onbepaalde duur Reden: meer inkomenszekerheid bieden aan werknemers Werknemer sluit AO onbepaalde duur met uitzendbureau In te zetten bij gebruikers enkel op grond van geldige motieven (vervanging, tijdelijke vermeerdering werk, uitzonderlijk werk) Functie, geografische zone, uurregeling en loon in contract overeen te komen (gegarandeerd loon tussen opdrachten in) Tijdens opdrachten zou contract geschorst worden en wordt specifieke overeenkomst voor uitzendarbeid opgemaakt 15

16 Wetsontwerp Werkbaar Wendbaar Werk Menu (te activeren door sectoren) A - WENDBAAR WERK (2) Uitzendarbeidcontracten voor onbepaalde duur Geen tijdelijke werkloosheid mogelijk tussen de opdrachten Te activeren door een sectorale cao in het paritaire comité voor de uitzendarbeid Win-win-win Uitzendbureau: fideliseren van uitzendkrachten met bepaalde kennis/ervaring (vorming) en van klanten Gebruiker: vaste werkkracht die werk kent flexibel in te zetten tijdens pieken Werknemer: vast inkomen gecombineerd met een gevarieerde job (meer inzetbaar) 16

17 Wetsontwerp Werkbaar Wendbaar Werk Menu (te activeren door sectoren) A - WENDBAAR WERK (2) Uitzendarbeidcontracten voor onbepaalde duur Vragen/onduidelijkheden: Wat indien er geen opdracht is? Welke grenzen aan invulling functies/uurregelingen/geografische zone? Zal beschouwd worden als vaste werknemer bij uitzendbureau (sociale verkiezingen) maar zou toch nog meetellen bij gebruiker 17

18 Wetsontwerp Werkbaar Wendbaar Werk Menu (te activeren door sectoren) A - WENDBAAR WERK (3) Werkgeversgroeperingen Inzetbaarheid van werknemers verhogen door het mogelijk te maken (tijdelijk) te werken bij een andere werkgever Hervorming van het bestaand stelsel : vermindering van administratieve lasten 18

19 Wetsontwerp Werkbaar Wendbaar Werk Menu (te activeren door sectoren) A - WENDBAAR WERK (3) Vereenvoudiging formaliteiten voor deeltijds werk Via afzonderlijk wetsvoorstel advies NAR gevraagd Vereenvoudiging voor variabele roosters: geen verplichting meer om alle mogelijke uurroosters in arbeidsreglement op te nemen, wel kader niet meer verplicht via uithanging soepeler gebruik van krediet bijkomende uren 5 dagen verwittigingstermijn toch behouden? 19

20 Wetsontwerp Werkbaar Wendbaar Werk Menu (te activeren door sectoren) B - WERKBAAR WERK (1) Loopbaansparen Opgenomen in het regeerakkoord compensatie voor inperking tijdskrediet en landingsbanen Idee: opsparen vakantiedagen, eindejaarspremie en/of overuren om later vrije tijd op te nemen (vakantie, sabbatical, minder werken) 20

21 Wetsontwerp Werkbaar Wendbaar Werk Menu (te activeren door sectoren) B - WERKBAAR WERK (1) Loopbaansparen Mogelijkheid voor werknemers om sturing te geven aan hun loopbaan: tijd opsparen om in te zetten wanneer men het nodig heeft individuele loopbaanrekening: werknemer kan online overzicht van zijn loopbaan vragen (genomen verloven, gewerkte dagen,..) 21

22 Wetsontwerp Werkbaar Wendbaar Werk Menu (te activeren door sectoren) B - WERKBAAR WERK (1) Loopbaansparen Twee fasen: (1) Mogelijkheid van kader op sectoraal niveau afspraken: Welke tijdsperiodes op te sparen Periode waarbinnen deze kunnen opgespaard worden Wijze van opname: In overleg met werkgever Meeneembaarheid beperkt tot sector Periode: zou niet kunnen tot aan einde loopbaan 22

23 Wetsontwerp Werkbaar Wendbaar Werk Menu (te activeren door sectoren) B - WERKBAAR WERK (1) Loopbaansparen (2) Als geen sectoraal akkoord: mogelijkheid van cao op ondernemingsvlak indien vraag gesteld aan paritair comité door vakbond of individuele onderneming Na één jaar: evaluatie Indien positieve evaluatie: eventueel uit te breiden naar intersectoraal systeem 23

24 Wetsontwerp Werkbaar Wendbaar Werk Menu (te activeren door sectoren) B - WERKBAAR WERK (2) Tijdskrediet en andere verloven Inventariseren van diverse systemen om nieuw eenvoudiger systeem te onderhandelen Uitbreiding om mantelzorg te faciliteren: + 3 maanden tijdskrediet met motief zorg + 1 maand thematisch verlof voor palliatieve zorgen 24

25 Wetsontwerp Werkbaar Wendbaar Werk Menu (te activeren door sectoren) B - WERKBAAR WERK (3) Schenking van verlofdagen ( Don de congé ) Gebaseerd op loi Mathys (Frankrijk) Werknemers kunnen hun vakantiedagen geven aan een collega die een zwaar ziek kind opvangt Te activeren op sectorniveau en op ondernemingsniveau indien één van de vakorganisaties vraag heeft voorgelegd op sectorniveau 25

26 Wetsontwerp Werkbaar Wendbaar Werk Menu (te activeren door sectoren) B - WERKBAAR WERK (4) Glijdende werktijden NU: Gedoogbeleid onder voorwaarden (1) Alle uurroosters in arbeidsreglement (2) Meting (bv. prikklok) (3) Controle door werknemer (4) Respecteren van normale arbeidsduurgrenzen 26

27 Wetsontwerp Werkbaar Wendbaar Werk Menu (te activeren door sectoren) B - WERKBAAR WERK (4) Glijdende werktijden PLAN: (1) CAO of arbeidsreglement (2) Vaste (kern- of stamtijden) en variabele (glijtijd) periodes (3) Gemiddelde wekelijkse arbeidsduur en referteperiode (overdracht igv overmacht) (4) Max. 9 u/dag en 45u/week (?) (5) Tijdsregistratie (verplichte vermeldingen en bewaring) (6) Loon op basis van gemiddelde arbeidsduur 27

28 Bijkomende maatregelen 28

29 Bijkomende maatregelen Reeds gerealiseerd E-commerce (sectorale CAO s (januari 2016) en KB (maart 2016) Flexi-Jobs in de horeca 29

30 Bijkomende maatregelen Still To Do Moderniseren van de Loonnormwet (regeerakkoord) Evaluatie van de tax shift Stress en burn-out: reïntegratie van langdurig zieken Oostenrijk: FIT2Work programma Ondersteuning door multidisciplinair team Zelfde aanpak nu voorgesteld in ontwerp KB samen met Minister De Block Verminderen van het aantal paritaire comités 30

31 Bijkomende maatregelen Still To Do Omvormen van de anciënniteitsverloning Deens flexicurity model: loon op basis van functie en performantie Mobiliteitsbudget ter vervanging van bedrijfswagen Keuze geven tussen verschillende vervoersmogelijkheden Sociaal en fiscaal vergelijkbaar met bedrijfswagen Meer ecologische oplossingen mogelijk + tegemoetkomen aan mobiliteitsproblematiek promotie fiets Combinaties (parkeren aan de rand + fiets/openbaar vervoer/poolwagen) 31

32 Bijkomende maatregelen Still To Do Transitievergoeding Inspiratie in Deense model van flexicurity Mogelijkheid om opzeggingsvergoeding te activeren: aanmoediging om nieuwe baan te zoeken Gunstig fiscaal en RSZ-regime (voor werknemer, oude en nieuwe werkgever) WES 2014 bevatte reeds dit idee Sinds 1/1/2016: bij 30 weken opzeg wordt 4 weken vervangen door outplacement Mogelijkheid voorzien voor sectoren om andere inzetbaarheidverhogende maatregelen te nemen 32

33 Bijkomende maatregelen Still To Do Statuut van autonome werknemer Freelancers in de lift ( in 2015) Strijd tegen de schijnzelfstandigheid Statuut tussen werknemer en zelfstandige voor medewerkers die voor verschillende opdrachtgevers willen werken Vrij overeen te komen tussen werknemer en werkgever gelijkaardige sociale bescherming als werknemer (ziekte, vakantie, pensioen) Loon op basis van resultaat 33

34 En wat nu? 34

35 Next steps Reacties sociale partners eerder lauw Voorzitter ACOD (Reniers): Morrelen aan 38 urenweek? Over onze dead body! Marc Goblet (ABVV): grotere flexibiliteit zonder overloon legaliseren van illegale praktijken Mathieu Verjans (ACV): gamma is te onevenwichtig VBO: aantal interessante ideeën Teksten van wetsontwerp af te wachten! To be continued... 35

36 Nicholas Thoelen Advocaat - Counsel Inger Verhelst Advocaat - Vennoot T [email protected] T [email protected] 36

37