SCHOLINGS- PROGRAMMA

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SCHOLINGS- PROGRAMMA"

Transcriptie

1 OPLEIDINGSMAGAZINE VAN HET NEDERLANDS PARAMEDISCH INSTITUUT september 2015 februari 2016 SCHOLINGS- PROGRAMMA Met expertbijdragen van: TIM BEAMES 6 FRANCIEN NIJMAN-DU BOIS 10 YANNICK TAVERNE 14 LIESBETH VAN ZUIDEN 18 YOL KUIJER NEIL PILLER 22 JEREMY LEWIS 26 JIP KAMPHUIS JOS HALFENS 30 GERARD VAN DER POEL 34 MICHAEL SCHERMER ERIK PEPER 38 LUC VAN AGT 42 KIJK OOK OP

2 CURSUSAANBOD INHOUDSOPGAVE Voor nadere informatie over cursussen, de cursuskalender en inschrijfformulieren zie Voorwoord Tinus Jongert, directeur NPi 4 ALGEMEEN 6 Beheersmodelscholing In gesprek over goede zorg 8 Fysiotherapie: kunst en kunde 8 Motiverende gespreksvoering bij mensen met een chronische aandoening 8 Vervolgcursus Motiverende gespreksvoering 8 Explain Pain 9 Zitanalyse en (rol)stoelaanpassingen 9 Resultaatgericht positioneren van je praktijk NIEUW! 9 Praktijkcursus hydrotherapie; casus-gestuurde interventie-tactieken 9 ARBEID EN BEDRIJF 9 Aandacht voor de werkplek 9 BEKKENPROBLEMATIEK 10 Basiscursus Functiestoornissen van de bekkenbodem in breed perspectief 12 Vervolgcursus Functiestoornissen van de bekkenbodem bij kinderen 12 Masterclass Dry Needling in de bekken-buik-bilregio 12 Masterclass Het PPP-concept bij incontinentie 12 HART, VAAT EN LONGEN 14 Hartfalen (voor tweedelijns fysiotherapeuten) 16 Masterclass Klinische ergometrie met respiratoire gasanalyse bij patiënten met hartfalen 16 Masterclass Cardiale anatomie 16 COPD en astma 16 Airway clearance technieken bij mensen met sputumretentie 17 Masterclass Ademspiertraining 17 Masterclass Niet-lineaire inspanningstraining bij patiënten met ernstige COPD 17 KINDEREN 18 Leefstijlinterventies bij kinderen met overgewicht NIEUW! 20 Familie in beeld: invloed van complexe gezinssituaties bij de behandeling van kinderen NIEUW! 20 Sportblessures bij kinderen 20 LYMFOLOGIE EN ONCOLOGIE 22 Basiscursus Oedeemtherapie 24 Masterclass Bringing lymphology into holistic lymphoedema management: Objective measuring to optimize outcomes for patients and practitioners 24 Masterclass New directions and insights in the treatment of lymphoedema NIEUW! 24 Oncologische cliënten: fysiotherapeutische mogelijkheden 24 Beweegprogramma s voor mensen met chronische aandoeningen (deel 2): moduul Oncologie 25 Behoud van fysieke fitheid tijdens chemotherapie 25 MUSCULOSKELETAAL 26 Elleboogklachten: a state of the art 28 Heup- en/of liesklachten: a state of the art 28 Schouderklachten: a state of the art 28 Snijzaaldag schouder 28 Praktijk vaardigheidstraining Nek / Thorax / Schouder / Elleboog 28 Masterclass Schouder 28 Masterclass Effectieve diagnostiek en behandeling van lage-rugklachten 29 Mobilisation of the Nervous System 29 Neurodynamics and the Neuromatrix 29 Endoprothesen: het chirurgische en oefentherapeutische beleid 29 NEUROLOGIE 30 Neurorevalidatie/CVA 32 Het praktisch gebruik van meetinstrumenten bij Parkinsonpatiënten en implicaties voor behandeling 32 Klinisch-neurologisch onderzoek als sleutel voor behandeling 32 OUDEREN 34 Oefenprogramma s bij perifere vestibulaire en cervicogene duizeligheid 36 Osteoporose: preventie, behandeling en begeleiding 36 Valpreventie en valtraining 36 Inspanningsfysiologie en fysieke training bij ouderen 36 Perifeer arterieel vaatlijden en training 36 Functionele (fysio)therapie op een longstay somatiek-afdeling 37 Basiscursus Psychogeriatrie 37 Vervolgcursus Psychogeriatrie 37 Masterclass De kwetsbare oudere 37 Fysieke training bij senioren NIEUW! 37 PSYCHOSOMATIEK 38 Stressgerelateerde klachten: a state of the art 40 Chronische vermoeidheid en fibromyalgie 40 Mobilizing Awareness : sensomotorische reëducatie 40 Vervolgcursus Mobilizing Awareness 4e trap 40 Masterclass Mobilizing Awareness Clinical reasoning 40 SPORTGEZONDHEIDSZORG 42 Master of Physical Therapy in Sports (MPTS 2015) 44 Beweegprogramma s voor mensen met chronische aandoeningen (deel 1) 44 Beweegprogramma s voor mensen met chronische aandoeningen (deel 2): - moduul Osteoporose - moduul Oncologie 44 Moduul Preventie en gezondheid : belastbaarheidstraining van de (lage) rug 44 Specialisatie Rehaboom moduul 1 45 Sportblessures bij kinderen 45 Masterclass Upper and Lower Limb Tendinopathies 45 NOG ENKELE PLAATSEN BIJ VOORJAARSCURSUSSEN 2015 Voor cursussen waarbij het maximum aantal deelnemers is bereikt of voor cursussen die nog niet zijn gepland, kan digitaal worden aangemeld via de knop Wachtlijst of via de knop Belangstelling die u aantreft bij de desbetreffende cursus. LET OP: als uw adres verandert, geef dit dan door met behulp van het formulier op 2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 3

3 VOORWOORD Het NPi: Kennis in beweging In dit voorwoord van het NPi-Scholingsprogramma geef ik u graag een rondleiding achter de schermen. Via het NPi kunt u gedurende uw gehele carrière op de hoogte blijven van de actuele ontwikkelingen op uw vakgebied; professionalisering is immers een continu proces geworden. Daarom is de focus bij het NPi meer en meer verschoven van het aanbieden van losstaande scholingsactiviteiten naar activiteiten die zijn ingebed in leerroutes. Indien u dat wenst, geven wij u persoonlijke begeleiding om de scholing zo goed mogelijk te laten aansluiten op uw persoonlijke leerbehoefte en op de bij u aanwezige kennis en kunde. Veel tevreden collega s gingen u voor In de afgelopen 3 jaar hebben bijna fysiotherapeuten, oefentherapeuten en ergotherapeuten bij het NPi een cursus gevolgd. Alleen al in 2014 hebben ruim therapeuten gezorgd voor ruim cursusinschrijvingen. Het NPi organiseerde in dat jaar 191 scholingsactiviteiten, waarvan 11 incompany. Cursisten geven aan dat zij tevreden zijn over het cursusaanbod van het NPi, de gemiddelde cursuswaardering is in 2014 weer iets gestegen; cursisten beoordelen de NPi-cursussen gemiddeld met het rapportcijfer 7,9. Het NPi innoveert Het NPi heeft de afgelopen jaren veel aandacht besteed aan nieuwe ontwikkelingen. Op onderwijsgebied heeft dat geleid tot de ontwikkeling van tientallen webcasts waarmee u op afstand op elk moment via het web onderwijs kunt volgen. Deze webcasts maken soms deel uit van de NPi-service, soms worden zij gebruikt ter ondersteuning van cursusactiviteiten. Recent heeft het NPi de eerste cursussen ontwikkeld die u volledig op afstand kunt volgen. Om deze e-learning te ondersteunen, heeft het NPi recent de digitale toetsomgeving geïnnoveerd, waardoor digitale toetsing nog beter kan plaatsvinden. Voor het realiseren van webcasts en innovatief onderwijs ontwikkelt het NPi momenteel een learning lab. NPi-expertgroepen De afgelopen periode is het aantal NPi-expertgroepen verder uitgebouwd. Zij hebben een belangrijke functie bij de kwaliteitsbewaking van de cursussen, bij het inspelen op actuele ontwikkelingen en voor de kennisontwikkeling. Ook kunnen de NPi-expertgroepen onderzoeksprojecten initiëren. Op dit moment zijn de volgende expertgroepen actief: Ouderen, Sportgezondheidszorg, COPD, Neurorevalidatie/CVA en Kinderneurorevalidatie/CP. Het streven is om eind 2016 circa 10 expertgroepen operationeel te hebben. Het NPi als netwerkorganisatie Het NPi werkt samen met circa 300 thema-experts, cursusleiders en docenten. Ook werken wij samen met grote kennisinstellingen, universiteiten en hogescholen. NPi-medewerkers zijn direct betrokken bij twee lectoraten. Door deze samenwerkingen kan het NPi werken aan kennisontwikkeling om vragen uit de praktijk te kunnen oplossen én we kunnen recente kennis, bijvoorbeeld uit promotietrajecten, direct in de praktijk implementeren. Kortom, bij het NPi bent u op het juiste adres om levenslang uw kennis in beweging te houden. In deze uitgave vindt u hiertoe ons actuele scholingsaanbod. Kennis bij het NPi is actueel, wetenschappelijk onderbouwd, relevant en praktisch toepasbaar; ons cursusaanbod is u op het lijf geschreven. Tinus Jongert, hoofdredacteur Directeur NPi, Lector Gezonde Leefstijl in een Stimulerende omgeving, De Haagse Hogeschool [email protected] COLOFON Het NPi-Scholingsprogramma is het opleidingsmagazine van het Nederlands Paramedisch Instituut (NPi). Met Issue (februari en september) vormt het NPi-Scholingsprogramma (mei en november) een alternerende kwartaaluitgave. Oplage: exemplaren. Beide uitgaven zijn ook te vinden op de website van het NPi: Redactie Harm Askes Hans Bult Marleen Buruma Raoull Hoogendijk Tinus Jongert Frans Lanting Michael Schermer Eindredactie Gabriëlle Kuijer Vormgeving Idem Dito, Kampen Contact Postbus BD Amersfoort T F I E [email protected] twitter.com/paramedisch 4 Voorwoord Scholingsprogramma 5

4 ALGEMEEN TIM BEAMES MSC Fysiotherapeut Cursusleider/docent NPi Gain by understanding and treating pain It seems so obvious that being in the dark about your diagnosis and the pain you re suffering can hinder recovery and even add to your suffering! It s also unsurprising that words of wisdom can help when you are in pain. As therapists do we naturally fill knowledge gaps and have healing stories to hand or do we benefit from some training? The NPi-course Explain Pain aims to boost your knowledge of what pain is understood to be and explores different ways to communicate this information with your patients. There is compelling evidence that offering therapeutic pain education can help reframe unhelpful beliefs (Louw et al 2011) in a number of distinct chronic pain disorders (Clarke et al 2011). There is also good support that both the therapist and patient can understand and learn pain biology (Moseley 2003). In rehabilitation, therapeutic neuroscience education should be an important foundation, helping the patients make sense of their pain journey and see a way out (Nijs et al 2014). During this course you will reflect on your current understanding of pain, put this knowledge into practice and expand your therapeutic repertoire. Graded Motor Imagery (GMI) is perhaps a less obvious treatment approach. It was specifically designed to help people where their alarm system is so sensitive that traditional approaches are too much. In a way, graded motor imagery aims to get under the radar of the sensitive alarm system. It does this by taking a step back and acknowledging that we have more subtle ways of reducing this sensitivity and thereby access treatment options for hard to treat conditions such as Complex Regional Pain Syndrome (CRPS) and phantom limb pain (Moseley 2006). GMI employs three elements: first retraining of a person s ability to accurately and quickly identify body parts shown on a computer (left/right discrimination training); then to imagine movement of their body and the feeling that this gives (explicit motor imagery); finally, it explores the use of mirrors to give a stronger sense of self through visual feedback. These elements help offer access to movement in a less threatening manner than traditional approaches and by doing this begin to separate the association of pain with movement. There is growing support for GMI as a treatment for chronic pain (Bowering et al 2012) and current research into the use during stroke and immobilization suggest an exciting future is in store. Voor nadere informatie over de cursussen Graded Motor Imagery (19 en 20 juni 2015) en Explain Pain (29 en 30 januari 2016) zie de NPi-cursuskalender op 6 Algemeen Scholingsprogramma 7

5 CURSUSAANBOD ALGEMEEN ARBEID EN BEDRIJF BEHEERSMODELSCHOLING IN GESPREK OVER GOEDE ZORG Cursusnr Doelgroep: deelname aan deze scholing is alleen mogelijk voor fysiotherapeuten uit praktijken of instellingen die een beheers - audit hebben gehad waarvan de uitslag negatief is, met als consequentie dat een verbetertraject dient te worden doorlopen waar deze driedaagse scholing deel van uitmaakt. ma. 21 sept., ma. 5 okt. en ma. 2 nov Bilderberg hotel De Klepperman te Hoevelaken. 750,- per deelnemer. Voor nadere informatie zie de website van het NPi: FYSIOTHERAPIE: KUNST EN KUNDE Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten en andere geïnteresseerde paramedici. Datum vr. 30 okt ,- resp. 195,- met NPi-kortingskaart. Attentie: Het in deze cursus gepresenteerde conceptuele kader voor het fysiotherapeutisch handelen vormt het vertrekpunt van diverse leerlijnen van het NPi. Voor nadere informatie over de leerlijnen waarvoor de inhoud van deze cursus als uitgangspunt dient zie de NPi-cursuskalender op MOTIVERENDE GESPREKSVOERING BIJ MENSEN MET EEN CHRONISCHE AANDOENING Cursusnr Doelgroep: paramedici die hulp verlenen aan cliënten met een chronische aandoening. wo. middag en -avond 28 okt. en do. 29 okt Bilderberg hotel De Buunderkamp te Wolfheze. 435,- resp. 395,- met NPi-kortingskaart. VERVOLGCURSUS MOTIVERENDE GESPREKSVOERING Cursusnr / Doelgroep: paramedici. nr : wo. middag en -avond 21 okt. en do. 22 okt nr : ma. 26 okt. en di. 27 okt nr : Hotel van der Valk te Venlo. nr : WestCord hotel te Delft. EXPLAIN PAIN Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten, ergotherapeuten en oefentherapeuten. vr. 29 jan. en za. 30 jan ,- resp. 425,- met NPi-kortingskaart. Attentie: Deze cursus wordt gegeven in de Engelse taal. ZITANALYSE EN (ROL)STOELAANPASSINGEN Cursusnr Doelgroepen: fysiotherapeuten, oefentherapeuten en ergotherapeuten. ma. 23 nov. (incl. avondprogramma) en di. 24 nov Hotel de Bilderberg te Oosterbeek en Revalidatiecentrum Groot Klimmendaal te Arnhem. 595,- resp. 545,- met NPi-kortingskaart. RESULTAATGERICHT POSITIONEREN VAN JE PRAKTIJK Cursusnr Doelgroepen: fysiotherapeuten,oefentherapeuten, ergotherapeuten. vr. 18 sept. en vr. 9 okt Bilderberg hotel De Klepperman te Amersfoort. 495,- resp. 445,- met NPi-kortingskaart. PRAKTIJKCURSUS HYDROTHERAPIE; CASUS-GESTUURDE INTERVENTIE-TACTIEKEN Cursusnr Doelgroepen: fysiotherapeuten en oefentherapeuten. vr. 12 en za. 13 febr., vr. 26 en za. 27 febr Zie NPi-cursuskalender ,- resp ,- met NPi-kortingskaart. AANDACHT VOOR DE WERKPLEK Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten, oefentherapeuten en ergotherapeuten. wo. 9 sept. en wo. 30 sept Bilderberg hotel De Buunderkamp te Wolfheze. 495,- resp. 445,- met NPi-kortingskaart. NIEUW! 435,- resp. 395,- met NPi-kortingskaart. 8 Algemeen, Arbeid en bedrijf Voor meer cursusinformatie zie 9

6 BEKKEN- PROBLEMATIEK FRANCIEN NIJMAN-DU BOIS Bekkenfysiotherapeut Docent NPi Chronic Pelvic Pain Syndrome Een zucht geeft lucht aan een hart vol smart. Dit gezegde wordt al heel lang gebruikt en het past bijzonder goed bij veel van mijn patiënten: mannen en vrouwen met CPPS, Chronic Pelvic Pain Syndrome. CPPS betreft onbegrepen pijnklachten waarbij medische behandelingen de klachten niet hebben kunnen verminderen. Bekkenfysiotherapeuten hebben vele mogelijkheden om patiënten met langdurig CPPS te behandelen; zelden is het een eenvoudig traject. Terugkomend bij mijn openingszin: een langdurige periode met pijnklachten geeft vaak een hart vol smart. En de zucht die lucht geeft, is vaak niet meer mogelijk door de overactiviteit van diverse spieren, door het aanpassen van het dagelijkse bestaan aan de klachten en door het gevoel van onvermogen om de situatie te veranderen. Bij deze patiënten is een alleen bekkenbodemgerichte behandeling niet voldoende. Bovendien hebben velen al een behandeltraject bij de bekkenfysiotherapeut achter de rug. Vaak bestond die behandeling uit biofeedback, oefentherapie en adviezen. Deze patiënten hebben echter meer nodig dan dat en erkenning van de pijnklachten is een goed startpunt van de behandeling. Veel patiënten hebben het gevoel te zeuren: steeds vertellen ze bij behandelaars over hun pijn, maar ondanks de verschillende interventies verandert er maar weinig. Wij moeten uitleg geven over chronische pijn; wat is het en welk effect heeft het in de hersenen. Ook moeten we duidelijk maken waarom iemand naar ons is verwezen: wat kunnen wij doen om de pijnklachten te verminderen. We benadrukken dat er bij een lange periode van pijnklachten zelden sprake is van een vlug herstel en we vertellen dat een grote inzet van zowel behandelaar als van de patiënt noodzakelijk is. Het sensitisatieproces positief beïnvloeden gaat niet snel. Om dit goed voor elkaar te krijgen is multidisciplinair werken vaak een noodzakelijk onderdeel van de behandeling en een goed netwerk met verwijzers is vereist. Behandeling van de bij de pijn betrokken spieren via myofasciale triggerpoints is vaak essentieel. Dit wordt ook geadviseerd in de Europese richtlijnen bij CPPS. Dry needling is één manier van triggerpointbehandeling die bij deze groep aan te bevelen is. Het effect van de behandeling is meestal snel en uitgebreid. Bij pijnvermindering en meer ontspanning wordt het tijd voor de bekkenbodem - als dat nodig is. Vaak geven patiënten al aan dat ze een verbetering van mictie en defecatie ervaren doordat ze beter kunnen voelen en beter met onze adviezen aan de slag kunnen. Blijven er bekkenbodemklachten bestaan, dan kunnen bekkenfysiotherapeuten daar gericht mee aan de slag. Op welk moment de bekkenbodem in de behandeling wordt geïntegreerd, zal per patiënt verschillen en is de keuze van de behandelaar. Bij de behandeling van patiënten met CPPS is het voor een bekkenfysiotherapeut aan te raden om (extra) scholing te volgen over ademhaling, chronische pijn, triggerpointbehandeling en dry needling. 10 Bekkenproblematiek Voor meer cursusinformatie zie 11

7 CURSUSAANBOD BEKKEN- PROBLEMATIEK BASISCURSUS FUNCTIESTOORNISSEN VAN DE BEKKENBODEM IN BREED PERSPECTIEF Cursusnr vr. 18 sept., za. 19 sept., vr. 9 okt. en za. 10 okt (vrijdagen incl. avondprogramma) ,- resp ,- met NPi-kortingskaart. VERVOLGCURSUS FUNCTIESTOORNISSEN VAN DE BEKKENBODEM BIJ KINDEREN Cursusnr Doelgroep: bekkenfysiotherapeuten, fysiotherapeuten en oefentherapeuten die de NPi-basiscursus Functiestoornissen van de bekkenbodem in breed perspectief of de basiscursus Bekkenbodem in Amsterdam, Rotterdam of Breda hebben gevolgd en die in hun praktijk kinderen met bekkenbodemdisfuncties willen gaan behandelen. Voor oefentherapeuten geldt als extra voorwaarde het behalen van een voldoende resultaat voor de digitale toets. Ga nu voor je Master of Science sportfysiotherapie en start op 6/11/2015 Geïnteresseerd? Wacht dan niet te lang met inschrijven. Dit kan via vr. middag en -avond 15 jan., za. 16 jan. en za. 6 febr ,- resp. 610,- met NPi-kortingskaart. MASTERCLASS DRY NEEDLING IN DE BEKKEN-BUIK-BILREGIO Cursusnr Doelgroep: geregistreerde bekkenfysiotherapeuten die de tweedaagse cursus Myofasciale triggerpoints in de bekkenbuik-bilregio hebben gevolgd óf die in het verleden de eendaagse cursus Myofasciale triggerpoints in de bekken-buikbilregio hebben gevolgd én de aanvullende verdiepingsdag. vr. 11 dec., za. 12 dec en do. 16 juni MASTER CLASS Dry Needling Centrum Amsterdam. 660,- resp. 595,- met NPi-kortingskaart. MASTERCLASS HET PPP-CONCEPT BIJ INCONTINENTIE Cursusnr Doelgroep: geregistreerde bekkenfysiotherapeuten. Datum za. 21 nov MASTER CLASS Gezondheidscentrum Didam te Didam. 275,- resp. 250,- met NPi-kortingskaart. 12 Bekkenproblematiek

8 HART, VAAT EN LONGEN YANNICK TAVERNE, MD, MSC Master kinesitherapie, bewegings -en revalidatiewetenschappen, arts-assistent thoraxchirurgie, cursusleider NPi Masterclass 'Cardiale anatomie' Het functioneren van het menselijk lichaam fascineert de mens door de eeuwen heen. Hoewel de anatomie pur sang al heel verrijkend en prachtig kan zijn, mist men soms de link met de kliniek. Zo ook in de geschiedenis; het heeft lang geduurd voor men de verschillende organen niet als aparte entiteiten beschreef, maar deze ook een functie toeschreef en zo hun ontwikkeling vanuit de morfologie benaderde. Het eerste werk dat hiertoe leidde, was dat van William Harvey; hij presenteerde in de 17 e eeuw zijn Exercitatio anatomica de motu cordis et sanguinis in animalibus en beschreef voor het eerst het cardiovasculair systeem functioneel. Tot op heden zien velen de anatomie nog altijd als de studie over dat wat dood is en de fysiologie als de studie van het levende. Echter niets is minder waar. Functionaliteit dicteert namelijk morfologie. Ander gezegd: fysiologie leidt tot anatomie en zo ook leidt pathofysiologie tot pathologie. Gezien het bovenstaande is het belangrijk om zich bij het bespreken van de werking van het hart te realiseren dat de 'opbouw' een werk was van miljoenen jaren en dat alle informatie over eventuele dysfunctie te vinden is in de evolutionaire biologie, embryologie en vergelijkende anatomie. Derhalve dienen deze aspecten geïntegreerd te worden in de analyse van de normale fysiologie van het hart. Zoals alles in de natuur, volgen ook deze processen de regels van de fysica en kan de werking van daaruit worden verklaard en beschreven. Dit zorgt ervoor dat veel adaptatieprocessen van het hart - denk aan een sporthart, maar ook aan een myocard infarct - kunnen worden voorspeld en verklaard door dezelfde wetmatigheden die wij elke dag rondom ons aan het werk zien. Omdat wij in ons dagelijks contact met patiënten uiteraard niet rechtstreeks naar het hart kunnen kijken, is het van belang om de werking ervan te begrijpen vanuit de verschillende afgeleiden. Daarom kwam het ERCATHAN-project in het Erasmus MC tot stand. In dit project focussen we voor verschillende doelgroepen op bovenstaande aspecten om vanuit de normale fysiologie en de hands-on anatomie, de pathofysiologie te bespreken die we dagelijks in de praktijk zien. Voor het NPi wordt komend najaar voor de derde keer de masterclass 'Cardiale anatomie' georganiseerd op de snijzaal van het Erasmus MC. Deze cursus is niet zozeer opgebouwd om de verschillende cardiale revalidatiemodaliteiten te bespreken, wel om een gedegen en diepgaande studie te verrichten naar de verschillende aspecten van cardiale pathofysiologie en de verschillende adaptatiemechanismen die we bij onze patiëntenpopulatie tegen kunnen komen. 14 Hart, vaat en longen Scholingsprogramma 15

9 CURSUSAANBOD HART, VAAT EN LONGEN HARTFALEN (VOOR TWEEDELIJNS FYSIOTHERAPEUTEN) Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten werkzaam in de tweedelijns gezondheidszorg, die de NPi-cursus Hartrevalidatie hebben gevolgd. vr. 9 okt. (incl. avondprogramma) en za. 10 okt Bilderberg hotel De Buunderkamp te Wolfheze. 570,- resp. 515,- met NPi-kortingskaart. Attentie: deze cursus is uitsluitend bedoeld voor fysiotherapeuten die werkzaam zijn in de tweede lijn en die de cursus Hartrevalidatie hebben gevolgd. Graag bij inschrijving bij bijzonderheden aangeven wanneer u de NPi-cursus Hartrevalidatie heeft gevolgd. MASTERCLASS KLINISCHE ERGOMETRIE MET RESPIRATOIRE GASANALYSE BIJ PATIËNTEN MET HARTFALEN Cursusnr Doelgroep: ervaren fysiotherapeuten die werkzaam zijn met hartfalen-patiënten in de 1e of 2e lijn en die de NPi-cursus Hartfalen (voor eerstelijns- of tweedelijns fysiotherapeuten) hebben gevolgd. Datum vr. 6 nov Hotel Bergse Bossen te Driebergen. 275,- resp. 250,- met NPi-kortingskaart. MASTERCLASS CARDIALE ANATOMIE Cursusnr Doelgroep: tweedelijns fysiotherapeuten die de cursus Hartrevalidatie hebben gevolgd. MASTER CLASS MASTER CLASS AIRWAY CLEARANCE TECHNIEKEN BIJ MENSEN MET SPUTUMRETENTIE Cursusnr Datum wo. 7 okt Hotel de Bilderberg te Oosterbeek. 230,- resp. 205,- met NPi-kortingskaart. MASTERCLASS ADEMSPIERTRAINING Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten die de cursus COPD en astma en/of Hartfalen (voor fysiotherapeuten werkzaam in de tweede lijn) hebben gevolgd. Datum do. 10 dec Bilderberg hotel De Buunderkamp te Wolfheze. 275,- resp. 250,- met NPi-kortingskaart. MASTERCLASS NIET-LINEAIRE INSPANNINGSTRAINING BIJ PATIËNTEN MET ERNSTIGE COPD Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten en oefentherapeuten die de cursus COPD en astma hebben gevolgd. Datum do. 15 okt Bilderberg hotel de Buunderkamp te Wolfheze. 275,- resp. 250,- met NPi-kortingskaart. MASTER CLASS MASTER CLASS Datum vr. 4 dec Skillscentrum Erasmus MC (faculteit) te Rotterdam. 275,- resp. 250,- met NPi-kortingskaart. NB: Deze masterclass vindt plaats in de snijzaal. COPD EN ASTMA Cursusnr vr. 2 okt., za. 3 okt., vr. 11 dec. en za. 12 dec (vrijdagen incl. avondprogramma). Bilderberg hotel De Buunderkamp te Wolfheze. Maak gebruik van het uitgebreide zoekfilter in de NPi-cursuskalender op ,- resp ,- met NPi-kortingskaart. 16 Hart, vaat en longen Voor meer cursusinformatie zie 17

10 KINDEREN LIESBETH VAN ZUIDEN Fysiotherapeut, (NLP) trainer en coach Docent NPi YOL KUIJER Kinderfysiotherapeut, coach/psychosociaal therapeut. Docent NPi Familie in beeld De invloed van complexe gezinssituaties bij de behandeling van kinderen Hulpverlening aan een kind is tevens hulpverlening aan de ouders. Bovendien ben je als paramedisch therapeut tijdens de behandeling van kinderen een ouderfiguur : een voorbeeld waar kinderen van leren. De plek van een therapeut in relatie tot een kind is een lastige plek. Jouw taak als therapeut is om het kind te behandelen en tegelijkertijd achter de ouders te staan. Dat is niet eenvoudig als je een kind onder behandeling hebt met onverklaarbare klachten, met druk of juist teruggetrokken gedrag. Het is ook niet makkelijk bij een kind met een dominante ouder, of met ouders die bijvoorbeeld niet meewerken. Het stelt je als therapeut voor dilemma s: wat valt binnen jouw werkterrein en wat valt daar buiten? Hoe ga je met deze ouders om? Waar besteed je als behandelaar aandacht aan, juist als je met kinderen werkt? Liesbeth van Zuiden en Yol Kuijer stellen het kind centraal en kunnen van daaruit niet anders dan ook kijken naar de omgeving waar het kind vandaan komt. Samen ontwikkelden zij deze twee- daagse cursus Familie in beeld om hun eigen ervaringen en expertise te delen. Liesbeth van Zuiden: Wij hebben deze cursus speciaal opgezet voor de therapeut zelf. Deze twee dagen zijn er voor jou, om te onderzoeken hoe jij handelt in lastige situaties en wat jij nodig hebt om in je kracht te blijven. Als behandelaar van een kind kijk je naar meer dan de beweging alleen, je kijkt ook naar de veranderende leefomgeving van het kind. Het verder kijken dan alleen het kind en ook kijken naar het familiesysteem waar het kind onderdeel van is, geeft je als therapeut nieuwe inzichten. De cursus richt zich op therapeuten die zich naast hun vakgebied willen verdiepen in de plaats van het kind in het systeem van herkomst en in de invloed van gezinsdynamieken op het gedrag van ouder en kind. Je onderzoekt tijdens deze cursus waar voor jou, binnen de grenzen van je eigen beroepsprofiel, de grens ligt voor het al dan niet inschakelen van andere disciplines. In de cursus worden korte stukken theorie ondersteund met ervaringsgerichte oefeningen. De onderwerpen die aan bod komen zijn onder andere: waarnemen vanuit verschillende posities; de drie basisprincipes in een gezin; kinderen en opvallend gedrag; loyaliteit. Na deze cursus heb je meer inzicht en mogelijkheden in jouw rol als therapeut; je weet wat je kunt doen om in je kracht te blijven bij complexe gezinssituaties. Je hebt meer inzicht in jezelf, waardoor je als therapeut beter kunt functioneren en de problematiek van het kind in de context van zijn leefomgeving beter begrijpt. U kunt de cursus Familie in beeld ook incompany organiseren, of regionaal. Neem hiervoor contact op met Frans Lanting, coördinator deskundigheidsbevordering, telefoon: , [email protected]. 18 Kinderen Scholingsprogramma 19

11 CURSUSAANBOD KINDEREN Blijf op de hoogte van het laatste (cursus)nieuws met de NPi-nieuws-app of via Twitter LEEFSTIJLINTERVENTIES BIJ KINDEREN MET OVERGEWICHT Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten, kinderfysiotherapeuten en sportfysiotherapeuten vr. 25 sept., vr. 2 okt. en vr. 16 okt NIEUW! Hotel Papendal te Arnhem. 690,- resp. 625,- met NPi-kortingskaart. FAMILIE IN BEELD: INVLOED VAN COMPLEXE GEZINSSITUATIES BIJ DE BEHANDELING VAN KINDEREN Cursusnr Doelgroep: kinderfysiotherapeuten, kinderoefentherapeuten, logopedisten en ergotherapeuten. di. 8 sept. en ma. 5 okt NIEUW! 495,- resp. 450,- met NPi-kortingskaart. SPORTBLESSURES BIJ KINDEREN Cursusnr Doelgroep: kinderfysiotherapeuten. Datum do. 12 nov. NPi-nieuws Bilderberg hotel De Buunderkamp te Wolfheze. 230,- resp. 205,- met NPi-kortingskaart. Belangstelling voor een nog niet geplande cursus? Meld u vrijblijvend aan via knop 'Belangstelling' in de NPi-cursuskalender BILDERBERG [email protected] T Kinderen

12 LYMFOLOGIE EN ONCOLOGIE PROF. NEIL PILLER, PH.D., FACP Director Lymphoedema Research Unit, Department of Surgery, Flinders University, Adelaide, Australia Cursusleider/docent NPi New directions and insights in the treatment of lymphoedema Every day you and your consumers will see or hear of something new for the treatment of lymphoedemas. How can you pick what is right for them? In a recent issue of the Journal of Lymphoedema (1), I lead a debate with the theme of What s best for our patients? You can read this debate now and come to my masterclass on October 3 rd 2015; it will improve your knowledge and awareness of all aspects of lymphoedemas through the presentation of new research and clinical trial information about lymphoedemas and their development. If we glance at some review/study summaries (e.g. Huang et al 2013; Stuiver et al 2013) it seems there is little evidence that MLD and compression help our patients. But what does, and how do we decide? Many of the statements in reviews are often initiated on the basis of a range of strict inclusion/exclusion criteria and outcomes, and a search for Statistical Significance. But, in these summary reports we often ignore what is clearly a practical or biological improvement for the group/individuals; even when there is no statistical significance. I believe we need to be more holistic in our examination of outcomes. Lymphatic issues often involve the whole body, not just the affected part. We are also becoming more aware of functional asymmetries in terms of lymphatic function between the left and right upper limbs. Maybe this is part of the reason for variations in outcomes. New directions in the treatment of lymphoedema include laser and light therapies, Indo Cyanine Green to determine functional lymphatics, lymph taping, ultrasound, electro stimulation, massage units, and a range of lymphatic stimulating medications. When conservative therapies don t work, there are autologous lymph node transplants, growth factor therapies and liposuction, et cetera. But the question keeps on coming: which is best for my patient, how do I decide, what do I do when the evidence is apparently contradictory? It s beneficial to be able to target and sequence your treatment for each individual patient; therefore you need to have the medical, surgical, pharmacological and family history and as well you need some objective (and subjective) measures of what has happened. When you have decided to use a new treatment for a patient, the best strategy is to be sure it does no harm, to make only one change to the treatment plan at a time and to give that treatment time to work. Record as much as you can of the patient s changes and then you will get an idea if that treatment is of a practical or a biological significance. 1 Piller, NB et al (2014). What s best for our lymphoedema patients? Journal of Lymphoedema 9(2) Lymfologie en oncologie Voor meer cursusinformatie zie 23

13 CURSUSAANBOD LYMFOLOGIE EN ONCOLOGIE BASISCURSUS OEDEEMTHERAPIE Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten. vr. 9 en za. 10 okt., vr. 20 en za. 21 nov., vr. 11 en za. 12 dec. 2015, vr. 8 en za. 9 jan., vr. 12 en za. 13 febr (vrijdagen incl. avondprogramma). Hotel Papendal te Arnhem. BEWEEGPROGRAMMA S VOOR MENSEN MET CHRONISCHE AANDOENINGEN (DEEL 2): MODUUL ONCOLOGIE Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten die de cursus Oncologische cliënten: fysiotherapeutische mogelijkheden of een vergelijkbare scholing hebben gevolgd, alsmede de cursus Beweeg pro - gramma s voor mensen met chronische aandoeningen (deel 1) ,- resp ,- met NPi-kortingskaart. vr. middag en -avond 23 okt. en za. 24 okt MASTERCLASS BRINGING LYMPHOLOGY INTO HOLISTIC LYMPHOEDEMA MANAGEMENT Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten en huidtherapeuten met een ruime ervaring in de lymfedrainage en oedeemtherapie. Datum vr. 2 okt Bilderberg hotel De Buunderkamp te Wolfheze. 275,- resp. 250,- met NPi-kortingskaart. Attentie: Deze masterclass wordt gegeven in de Engelse taal. MASTERCLASS NEW DIRECTIONS AND INSIGHTS IN THE TREATMENT OF LYMPHOEDEMA Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten en huidtherapeuten met een ruime ervaring in de lymfedrainage en oedeemtherapie. Datum za. 3 okt Bilderberg hotel De Buunderkamp te Wolfheze. 275,- resp. 250,- met NPi-kortingskaart. Attentie: Deze masterclass wordt gegeven in de Engelse taal. ONCOLOGISCHE CLIËNTEN: FYSIOTHERA- PEUTISCHE MOGELIJKHEDEN Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten die werkzaam zijn in de eerstelijns gezondheidszorg. NIEUW! za. 26 sept., vr. middag en -avond 9 okt. en za. 10 okt ,- resp. 620,- met NPi-kortingskaart. MASTER CLASS MASTER CLASS Hotel Papendal te Arnhem. 475,- resp. 425,- met NPi-kortingskaart. BEHOUD VAN FYSIEKE FITHEID TIJDENS CHEMOTHERAPIE Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten. Ingangsniveau: De cursist moet voldoen aan minimaal één van de onderstaande voorwaarden: heeft de opleiding Oncologiefysiotherapie (van Avans+) afgerond; heeft de masterclass Oncologische revalidatie én de module Medische oncologie en fysiotherapie (van Avans+) afgerond; heeft Herstel en Balans scholing (van het IKNL) gevolgd; heeft een basisscholing betreffende oncologie en fysiotherapie gevolgd (bijv. de NPi-cursus Oncologische cliënten: fysiotherapeutische mogelijkheden ) én een scholing betreffende de Standaard Beweeginterventie Oncologie. vr. 9 okt. en za. 10 okt VUmc te Amsterdam. 375,- resp. 335,- met NPi-kortingskaart. Laat u niet afschrikken door wachtlijsten! Schrijf vrijblijvend in als belangstellende voor een cursus. Ons uitgangspunt is dat we iedereen binnen een jaar kunnen plaatsen. 24 Lymfologie en oncologie Voor meer cursusinformatie zie 25

14 MUSCULOSKELETAAL JEREMY LEWIS, PH.D., FCSP Consultant Physiotherapist, Professor of Musculoskeletal Research, Sonographer Cursusleider/docent NPi Subacromial Pain Syndrome Subacromial Impingement Syndrome (SIS) is the most commonly diagnosed condition involving the shoulder. It is argued that the overlaying acromion impinges upon the rotator cuff leading to a sequelae of tendon related problems. Acromioplasty, also known as SubAcromial Decompression (SAD), was first described by Charles Neer in 1972, as a surgical procedure to remove the source of impingement by excising the anterior inferior aspect of the acromion. Between 1996 and 2006 the number of SADs increased in New York State (USA) by 254% and from 2001 to 2010 in England (UK) by 746%. There has been a concomitant 141% increase in the number of surgical repairs of the RC performed between 1996 and An alternative theory suggests that the symptoms associated with SIS result from intrinsic failure of the RC tendons (RC tendinopathy) primarily due to excessive and mal-adaptive loading and potentially influenced by age, lifestyle, hormonal status and genetics. McCreesh et al have demonstrated that when exposed to an exercise fatigue protocol, people diagnosed with RC tendinopathy demonstrate significant swelling of the RC tendons. This finding suggests that an alternative explanation for the symptoms associated with RC tendinopathy may be due to an intrinsic mechanism involving tendon swelling and not primarily from acromial abrasion. The increase in surgery and the staggering costs associated with these procedures need to be critically examined as research findings suggest that there is no difference in outcome between SAD and a graduated exercise programme for people diagnosed with SIS at 1-year, 2-year and 5-year follow-up. In addition, 80% of people on a surgical waiting list for SAD who had previously failed conservative care who underwent a 12-week comprehensive rehabilitation programme reported improvement and choose not to undergo surgery. For those diagnosed with atraumatic partial RC tears (<75%) no clinical differences were reported for people randomised to (i) 10 physiotherapy exercise sessions, (ii) physiotherapy and acromioplasty or (iii) physiotherapy and acromioplasty and RC repair, at 1-year follow-up, with the surgical procedures costing substantially more than the exercise protocol. For those with atraumatic full thickness tears non-operative treatment was effective at 2-year follow-up reducing the need for surgery by 75%. Difficulties in deriving a structural diagnosis together with consistent reports of a poor correlation between observed structural failure and symptoms and findings that clinical outcomes may be comparable for those with intact and failed RC repairs following surgery oblige ongoing research and evaluation of the role of surgery. For those treating RC tendinopathy, relative rest and a period of graduated rehabilitation are considered essential components of management. Following SAD and RC repair there are substantial periods of relative rest followed by graduated rehabilitation often at a level unachievable in non-surgical rehabilitation protocols. It may be that the relative rest imposed by the surgery and the graduated postsurgical RC reloading rehabilitation and motor control programmes promotes RC homeostasis and facilitates a return to improved function, and not the surgery itself. There is insufficient research to support the premises underpinning the subacromial impingement theory. The belief that the acromion and variations in its shape are the primary cause of RC attrition resulting in symptoms and that an acromioplasty is essential to reduce symptoms has not been proven, and possibly the benefits attributed to SAD may be a clinical illusion. There is a growing body of research that clearly demonstrates appropriately constructed exercise therapy has at least comparable results with lower associated costs when compared to surgical interventions. 26 Musculoskeletaal Voor meer cursusinformatie zie 27

15 CURSUSAANBOD MUSCULOSKELETAAL Voor nadere informatie over cursussen, de cursuskalender en inschrijfformulieren zie ELLEBOOGKLACHTEN: A STATE OF THE ART Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten. vr. 13 nov. en vr. 4 dec ,- resp. 445,- met NPi-kortingskaart. HEUP- EN/OF LIESKLACHTEN: A STATE OF THE ART Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten, manueeltherapeuten en oefentherapeuten. ma. 30 nov. en ma. 14 dec ,- resp. 415,- met NPi-kortingskaart. SCHOUDERKLACHTEN: A STATE OF THE ART Cursusnr vr. middag en -avond 13 nov. en za. 14 nov Hotel Bergse Bossen te Driebergen. 460,- resp. 415,- met NPi-kortingskaart. SNIJZAALDAG SCHOUDER Cursusnr Datum za. 3 okt UMC Utrecht, universiteitsgebouw Stratenum te Utrecht. 230,-, resp. 210,- met NPi-kortingskaart. PRAKTIJK VAARDIGHEIDSTRAINING NEK / THORAX / SCHOUDER / ELLEBOOG Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten. za. 6 febr. en zo. 7 febr Hotel Papendal te Arnhem. 495,- resp. 445,- met NPi-kortingskaart. Attentie: deze masterclass wordt gegeven in de Engelse taal. MOBILISATION OF THE NERVOUS SYSTEM Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten en manueeltherapeuten. vr. 2 okt. en za. 3 okt Hotel Papendal te Arnhem. 475,- resp. 425,- met NPi-kortingskaart. Attentie: Deze cursus wordt gegeven in de Nederlandse taal. NEURODYNAMICS AND THE NEUROMATRIX Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten en manueeltherapeuten die de cursus Mobilisation of the Nervous System hebben gevolgd en de nodige ervaring hebben opgedaan met de toepassing van het geleerde in de praktijk. vr. 27 nov. en za. 28 nov Hotel Papendal te Arnhem. 475,- resp. 425,- met NPi-kortingskaart. Attentie: Deze cursus wordt gegeven in de Nederlandse taal. ENDOPROTHESEN: HET CHIRURGISCHE EN OEFENTHERAPEUTISCHE BELEID Cursusnr do. middag en -avond 12 nov. en vr. 13 nov Hotel de Bilderberg te Oosterbeek. 440,- resp. 395,- met NPi-kortingskaart. wo. 18 nov., wo. 9 dec en wo. 13 jan Hotel Papendal te Arnhem. 690,- resp. 620,- met NPi-kortingskaart. MASTERCLASS SCHOUDER Cursusnr MASTER CLASS Doelgroep: fysiotherapeuten die reeds één of meerdere nascholingscursussen op het gebied van de schouder hebben gevolgd, manueeltherapeuten en sportfysiotherapeuten. Op Zelftoetsen Geaccrediteerde toetsen NPi-service toetsen 28 Musculoskeletaal Voor meer cursusinformatie zie 29

16 NEUROLOGIE behandelingsmethoden. Hierbij is gekeken naar sensomotore controle van de arm en van het been, handvaardigheid, mobiliteit, ADL, kwaliteit van leven en naar kosteneffectiviteit. Dit artikel heeft mede geleid tot een internationale discussie over het behandelen volgens het NDT (Bobath) concept. JIP KAMPHUIS, MSC Fysiotherapeut en docent neurorevalidatie Cursusleider/docent NPi JOS HALFENS Fysiotherapeut en docent neurorevalidatie Cursusleider/docent NPi Van NDT naar Neurorevalidatie De NPi-cursus Neurorevalidatie/CVA bestaat bijna 10 jaar; tijd voor zowel een terugblik als een vooruitzicht. Ten tijde van de ontwikkeling van de cursus Neurorevalidatie waren er op verschillende gebieden belangrijke ontwikkelingen. Allereerst het FUPRO project (functionele prognose); dit leverde belangrijke informatie op over het selecteren van uitkomstmaten die geschikt waren voor het stellen van de prognose voor het functioneren van patiënten een jaar na hun beroerte. Ook ontwikkelde het CBO belangrijke multidisciplinaire richtlijnen (de eerste editie in 1991 en in 2009 de uitgebreide, herziene uitgave). De Neder landse richtlijn Beroerte voor fysiotherapeuten werd in 2004 geschreven. De Nederlandse Ergotherapierichtlijn CVA verscheen in Gezien de enorme hoeveelheid publicaties en ontwikkelingen zijn beide beroepsrichtlijnen inmiddels herzien, respectievelijk in 2014 en in Een andere belangrijke ontwikkeling was de omslag van 'concept handelen' naar 'evidence based handelen'. In 2010 verscheen een belangrijke review van dr. B.J. Kollen waarin duidelijk werd dat het toepassen van de Bobath methode niet superieur is aan andere Verschillende studies laten zien dat het functieherstel van paretische spieren plaatsvindt in de eerste zes tot twaalf weken na een beroerte. Uit klinische ervaring weten we dat na deze periode nog een aanzienlijk herstel van balans en loopvaardigheden kan optreden. Waarschijnlijk spelen andere herstel- en compensatiemechanismen een rol dan een herstel van de aansturing van de aan gedane lichaamshelft. De afgelopen jaren werd dit aangetoond in een viertal promotietrajecten binnen het landelijk consortium CVA-lopen, met ondersteuning door ZonMw. De resultaten van deze onderzoeken waren voor ZonMw zelfs de directe aanleiding om een implementatietraject te starten dat uiteindelijk geleid heeft tot het ontwikkelen van de huidige NPi-cursus Neurorevali - datie/cva. De docenten Neurorevalidatie hebben deel uitgemaakt van dit proces en hebben onder leiding van de weten schappers prof. dr. G. Kwakkel, prof. dr. A.C.H. Geurts en dr. J. Buurke de huidige NPi-cursus Neurorevalidatie/CVA ontwikkeld. De doelstelling van de huidige cursus is het opleiden van fysiotherapeuten en ergotherapeuten tot experts in het behandelen van mensen met een beroerte. De belangrijkste uitgangspunten zijn dat cursisten: a) competent zijn om efficiënte en effectieve behandeldoelen voor behandeling te selecteren en uit te voeren, gebaseerd op best available evidence; b) deze benodigde kennis, vaardigheden en attitude behouden. Het klinisch redeneren en weloverwogen keuzes maken vormen twee van de belangrijkste competenties van het evidence based handelen, waarbij richtlijnen helderheid scheppen over de effectiviteit van interventies onder bepaalde condities. Dit betekent dat deze cursus de cursist op de hoogte brengt van de meest recente ontwikkelingen binnen de neurorevalidatie, zoals richtlijnen, prognostiek, mechanismen van herstel en het gebruik van meetinstrumenten. De cursus bestaat uit een unieke combinatie van praktijkdagen, gegeven door ervaren docenten, en theoriedagen, gegeven door toonaangevende wetenschappers die de cursist informeren over de laatste ontwikkelingen, inzichten en toepassing in de praktijk. De cursus is destijds gestart voor fysiotherapeuten en is inmiddels bij het NPi ook ontwikkeld voor ergotherapeuten en verpleegkundigen. Het unieke van deze opzet is dat de theoriedagen door alle drie disciplines worden bezocht en dit komt de gezamenlijke, multidisciplinaire aanpak ten goede. Inmiddels schoolde het NPi met haar cursussen neurorevalidatie bij CVApatiënten in de afgelopen jaren een kleine vijfhonderd fysio- en ergotherapeuten. Om de samenwerking tussen docenten en wetenschappers te versterken, heeft het NPi de expertgroep Neurorevalidatie/CVA opgericht waar docenten en wetenschappers vanuit hun gezamenlijke deskundigheid de inhoud en kwaliteit van de cursus kritisch blijven volgen, stimuleren en innoveren. 30 Neurologie Scholingsprogramma 31

17 CURSUSAANBOD NEUROLOGIE NEUROREVALIDATIE/CVA Cursusnr Doelgroep: deze cursus is primair bedoeld voor fysiotherapeuten en oefentherapeuten. Het werken met CVA-patiënten is een voorwaarde om deel te kunnen nemen aan de cursus. 20 contactdagen verdeeld over de periode september 2015 mei de praktijkdagen vinden plaats in Revalidatiecentrum Blixembosch te Eindhoven; drie praktijkdagen vinden plaats in Centrum voor revalidatie en herstel de Parkgraaf (Axioncontinu) te Utrecht; de vier centrale theoriedagen in Hotel de Bilderberg te Oosterbeek. voor 50,- per jaar 4.400,- resp ,- met NPi-kortingskaart. HET PRAKTISCH GEBRUIK VAN MEETINSTRUMENTEN BIJ PARKINSON-PATIENTEN EN IMPLICATIES VOOR BEHANDELING Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten, oefentherapeuten en ergotherapeuten. vr. 13 nov. (incl. avondprogramma) en za. 14 nov ,- resp. 530,- met NPi-kortingskaart. Let op: dit is de laatste keer dat het NPi deze cursus aanbiedt. KLINISCH-NEUROLOGISCH ONDERZOEK ALS SLEUTEL VOOR BEHANDELING Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten en manueeltherapeuten. Naast: 10% korting op NPi-cursussen; 30% korting op NPi-congressen; 10% korting op publicaties van het NPi; 10% korting op de pro-versie van de NPi-service. Nu ook: Zonder kosten NPi-cursus(delen) inhalen za. middag 14 nov. 2015, vr. middag en -avond 8 jan. en za. 9 jan Hotel Papendal te Arnhem. 595,- resp. 535,- met NPi-kortingskaart. Aanbiedingen bij NPi-cursuslocaties Bekijk alle cursussen in het themagebied 'Neurologie' op Voor informatie en voorwaarden zie Heeft u al een kortingskaart? 32 Neurologie Voor meer cursusinformatie zie 33

18 OUDEREN DRS. GERARD VAN DER POEL Zelfstandig gevestigd inspanningsfysioloog Cursusleider/docent NPi Fysieke training bij ouderen De meeste fysiotherapeuten behandelen wekelijks of dagelijks ouderen. Daarbij is fysieke training vaak onderdeel van de behandeling. In de NPi-cursus Inspanningsfysiologie en fysieke training bij ouderen' komen wetenschappelijke onderbouwing en praktijk samen aan bod. Met toenemende leeftijd neemt het belang toe van 'optimale fysieke getraindheid'. Tegelijkertijd neemt het fysieke prestatievermogen af; dat hoort bij normale veroudering. Maar wat is 'normale' veroudering? Hierover is wetenschappelijk veel bekend. Een toegankelijk overzicht van deze kennis staat bijvoorbeeld in het Engelstalige boek 'Physical Dimensions of Ageing' van Waneen Spirduso en collega's. Toch blijft het ook met die kennis lastig om op groeps- of individueel niveau de belastbaarheid van ouderen te beoordelen. Bijvoorbeeld: wat is een 'normaal' prestatieniveau voor een 80-jarige? En wanneer is dat prestatievermogen (on)voldoende voor goed functioneren in het ADL? Roberta Rikli en Jessie Jones hebben van deze laatste twee vragen bijna hun levenswerk gemaakt. Zij ontwikkelden eerst een goed onderbouwde en toch simpele 'Senior Fitness Test' die ze bij ruim 7000 ouderen tussen de 60 en 94 jaar afnamen. Elke testscore van iedere deelnemer hebben ze ook gerelateerd aan het functioneren in het ADL. Rikli & Jones hebben zo een prachtige 'tool' ontwikkeld waarmee we het fysieke prestatievermogen van ouderen tussen de 60 en 94 jaar beter kunnen beoordelen. Uit de onderzoeksliteratuur (ACSM Position Stand: Exercise and Physical Acitivity for Older Adults, 2009) blijkt dat leeftijd NIET van invloed is op TRAINBAARHEID. Ouderen van ELKE leeftijd kunnen door goed gedoseerde en gestructureerde training hun fysieke prestatievermogen verbeteren. En die trainingseffecten kunnen fors zijn: een goed getrainde oudere is ongeveer 50% sterker dan wanneer hij/zij ongetraind zou zijn. Fysieke training wordt met toenemende leeftijd dus eigenlijk steeds belangrijker en kan zowel preventief worden ingezet, bijvoorbeeld bij ouderen die een grotere kans lopen op problemen in het ADL, als curatief bij ouderen met een directe hulpvraag. De belangstelling voor fysieke training bij ouderen neemt ook toe. Met het toenemende aantal ouderen en een toenemend aantal ouderen dat thuis moet blijven wonen, is het zeer waarschijnlijk dat fysieke training nog vaker zal gaan worden ingezet. In de NPi-scholingen binnen het thema 'Ouderen' komen de onderwerpen 'normale veroudering', 'het in kaart brengen en beoordelen van de fysieke belastbaarheid van een oudere' en 'Training van ouderen' aan bod in de cursus 'Inspanningsfysiologie en fysieke training bij ouderen'. 34 Ouderen Voor meer cursusinformatie zie 35

19 CURSUSAANBOD OUDEREN OEFENPROGRAMMA S BIJ PERIFERE VESTIBULAIRE EN CERVICOGENE DUIZELIGHEID Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten en manueeltherapeuten. za. 12 sept. en za. 26 sept Hotel Papendal te Arnhem. 460,- resp. 415,- met NPi-kortingskaart. OSTEOPOROSE: PREVENTIE, BEHANDELING EN BEGELEIDING Cursusnr Doelgroepen: fysiotherapeuten en oefentherapeuten. di. 29 sept. (incl. avondprogramma) en wo. 30 sept Hotel de Bilderberg te Oosterbeek. 575,- resp. 515,- met NPi-kortingskaart. FUNCTIONELE (FYSIO)THERAPIE OP EEN LONGSTAY SOMATIEK-AFDELING Cursusnr vr. middag en -avond 15 jan., za. 16 jan., vr. middag en -avond 29 jan. en za. 30 jan Bilderberg hotel De Buunderkamp te Wolfheze, Verpleeghuis ONO te Renkum en Verpleeghuis Waelwick te Ewijk. 885,- resp. 795,- met NPi-kortingskaart. BASISCURSUS PSYCHOGERIATRIE Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten, oefentherapeuten en ergotherapeuten die werken met psychogeriatrische patiënten. vr. 18 sept. (incl. avondprogramma), za. 19 sept. en za. 10 okt VALPREVENTIE EN VALTRAINING Cursusnr Bilderberg hotel de Buunderkamp te Wolfheze en Hotel de Bilderberg te Oosterbeek. 775,- resp met NPi-kortingskaart. vr. middag en -avond 30 okt. en za. 7 nov Hotel Papendal en de Sint Maartenskliniek te Nijmegen. 480,- resp. 430,- met NPi-kortingskaart. INSPANNINGSFYSIOLOGIE EN FYSIEKE TRAINING BIJ OUDEREN Cursusnr ma. 14 sept., ma. 21 sept. en ma. 23 nov. (halve dag) Bilderberg hotel De Buunderkamp te Wolfheze. VERVOLGCURSUS PSYCHOGERIATRIE Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten, oefentherapeuten en ergotherapeuten die de basiscursus 'Psychogeriatrie' hebben gevolgd. ma. 28 sept., ma. 5 okt., ma. 19 okt., wo. 18 nov. en ma. 7 dec Verpleeghuis Waelwick te Ewijk ,- resp ,- met NPi-kortingskaart. MASTERCLASS DE KWETSBARE OUDERE Cursusnr MASTER CLASS 575,- resp. 520,- met NPi-kortingskaart. Datum do. 8 okt PERIFEER ARTERIEEL VAATLIJDEN EN TRAINING Cursusnr / / / nr : do. 3 sept. en vr. 11 sept nr : do. 3 sept. en vr. 18 sept nr : wo. 11 nov. en vr. 20 nov nr : wo. 11 nov. en vr. 4 dec Bilderberg hotel De Buunderkamp te Wolfheze. 240,- resp. 210,- met NPi-kortingskaart. FYSIEKE TRAINING BIJ SENIOREN Cursusnr Datum do. 26 nov NIEUW! Bilderberg hotel De Buunderkamp te Wolfheze en Tergooi ziekenhuis te Hilversum. 475,- resp. 430,- met NPi-kortingskaart. Hotel Papendal te Arnhem resp. 250,- met NPi-kortingskaart. 36 Ouderen Voor meer cursusinformatie zie 37

20 PSYCHOSOMATIEK volledig onbewust van wat zich in onszelf en in onze cliënten afspeelt. Psychofysiologische metingen hebben dit gebrek aan awareness aangetoond én ze hebben een methodiek opgeleverd om de awareness en willekeurige controle te vergroten. Mij persoonlijk interesseren in het bijzonder de zelfhelende vermogens van mensen en hoe een therapeut deze vermogens bij cliënten kan aanspreken. De cursussen Centraal in de cursus Lichaamsbewustwording en stressmanagement staat het leren omgaan met stress. Doorslaggevend voor een goed herstel is dat de cliënt zich veilig en op zijn gemak voelt, dat hij zich kan ontspannen, en dat hij vanuit die toestand zijn zelfhelende vermogens kan aanspreken. Peper: In deze cursus gebruik ik biofeedback om het bovengeschetste concept te demonstreren en om de deelnemers het middel biofeedback te laten ervaren. MICHAEL SCHERMER Coördinator deskundigheidsbevordering NPi PROF. DR. E. PEPER Experimenteel psycholoog, hoogleraar San Francisco State University Psychofysiologie, biofeedback en zelfhelende vermogens Veel fysiologische veranderingen gebeuren zonder dat we ons daarvan bewust zijn. Dat geldt zowel voor cliënten als voor therapeuten. Fysiologische monitoring, feedback en training geven zicht op de (herstel)mogelijkheden van een cliënt. Bovendien blijkt dat de persoonlijke inzet van cliënten leidt tot positieve veranderingen in hun gezondheidstoestand. De NPi-cursussen Lichaamsbewustwording en stressmanagement, Biofeedback en EMG-feedback gaan in op deze materie. Cursusleider professor Erik Peper, Ph.D. geeft een toelichting. Ik kan me moeilijk voorstellen dat fysio- en oefentherapeuten of andere psychosomatisch georiënteerde therapeuten kunnen werken zonder gebruik te maken van biofeedbacktechnieken, aldus professor Erik Peper (zie kader). We zijn ons doorgaans In de cursus Biofeedback ligt de nadruk op biofeedbacktoepassingen die goed bruikbaar zijn in de werksetting van fysio- en oefentherapeuten. De deelnemers leren de nieuwste inzichten uit de psychofysiologie te integreren in hun praktisch handelen. Ze ervaren hoe het eigen lichaam reageert op houdingsveranderingen, interacties met anderen, stress, et cetera. De diverse mogelijkheden en beperkingen van biofeedback komen aan de orde, de juiste wijze van registreren en interpreteren van de verschillende feedbacksignalen en welke problemen men hierbij kan tegenkomen. Verder worden verschillende vormen van biofeedback gedemonstreerd en oefenen de deelnemers met biofeedbackapparatuur die in aanschaf relatief goedkoop is. In de cursus EMG-feedback leren de deelnemers hoe ze oppervlakte-elektromyografie verantwoord kunnen toepassen binnen de fysio- en oefentherapeutische diagnostiek en behandeling, en als evaluatief instrument voor de effectiviteit van de therapie. Daarnaast reikt de cursus evidence based methoden aan waarmee disfunctioneel spiergebruik kan worden achterhaald, waarmee cliënten meer spierbewustzijn (herkenning van onnodige spierspanning) kan worden bijgebracht, en waarmee zij hun spieren efficiënter kunnen leren gebruiken. Voor nadere informatie over de bovenstaande cursussen zie de NPi-cursuskalender op en pagina 46. Vanaf 1995 is professor Erik Peper, Ph.D. cursusleider van de NPicursus Lichaamsbewustwording en stressmanagement en sinds 2008 ook van de NPi-cursussen Biofeedback en EMG-feedback. Erik Peper promoveerde in de psychologie op het onderwerp Psychofysiologie en biofeedback. Hij is professor en mededirecteur van het Institute for Holistic Healing Studies, Department of Health Education aan de San Francisco State University. Zijn focus ligt qua wetenschappelijk onderzoek en onderwijs op de psychofysiologie van herstel en genezing, ziektepreventie, zelfregulatie, respiratoire psychofysiologie, healthy computing en gezondheidsbevordering met behulp van biofeedback. 38 Psychosomatiek Scholingsprogramma 39

21 CURSUSAANBOD PSYCHOSOMATIEK STRESSGERELATEERDE KLACHTEN: A STATE OF THE ART Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten. za. 9 jan. en za. 23 jan ,- resp. 415,- met NPi-kortingskaart. CHRONISCHE VERMOEIDHEID EN FIBROMYALGIE Cursusnr Doelgroep: psychosomatisch fysio-/oefentherapeuten en ergotherapeuten; fysiotherapeuten en oefentherapeuten die werkzaam zijn in de revalidatiesetting of een andere multi - disciplinaire setting. vr. middag en -avond 27 nov. en za. 28 nov ,- resp. 415,- met NPi-kortingskaart. MOBILIZING AWARENESS : SENSOMOTORISCHE REËDUCATIE Cursusnr do. middag en -avond 19 nov., vr. 20 nov. (geen avondprogramma) en za. 21 nov ,- resp. 625,- met NPi-kortingskaart. VERVOLGCURSUS MOBILIZING AWARENESS 4E TRAP Cursusnr ma. middag en -avond 23 nov., di. 24 nov. (geen avondprogramma) en woe. 25 nov ,- resp. 625,- met NPi-kortingskaart. MASTERCLASS MOBILIZING AWARENESS CLINICAL REASONING Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten en oefentherapeuten die de leerlijn Mobilizing Awareness tot en met de 5e trap, 4e trap of 3e trap hebben doorlopen. Datum do. 26 nov MASTER CLASS Vanaf 15 april 2015 heeft het Keurmerk Fysiotherapie een collectief abonnement op de NPi-kortingskaart. Dit abonnement heeft een looptijd t/m 31 december Alle deelnemers aan het Keurmerk Fysio - therapie kunnen gebruikmaken van alle voordelen van de NPi-kortingskaart. 275,- resp. 250,- met NPi-kortingskaart. Zie 40 Psychosomatiek Voor meer cursusinformatie zie 41

22 SPORT- GEZONDHEIDSZORG Monitoring van de hartfrequentie bij een dames hockeyteam tijdens de Interval Shuttle Run Test (ISRT). DRS. LUC VAN AGT Inspanningsfysioloog PSV Eindhoven en Nederlands voetbalelftal MPTS-docent Meten en testen Innovaties in de (top)sport Meer en meer bepalen details het succes tijdens trainingen (progressie) en wedstrijden (winnen). Of dit nu gaat over een betere uitvoering van de beweging, het sneller nemen van een beslissing, het behouden van de juiste concentratie of over het met meer power langer kunnen volhouden van arbeid: in alle gevallen gaat het erom dat de marges kleiner worden naarmate de top dichterbij komt. Daarbij helpen innovaties de sport, de sporter en de (sport)fysiotherapeut. Vanuit de topsport zien we de laatste jaren een enorme toename in de belangstelling voor innovatie en technologische ondersteuning. In een aantal gevallen gaat het om ontwikkelingen op het gebied van materiaal (klapschaats, aerodynamica), om nieuwe trainingsmethodieken en om middelen en methoden om sporters te monitoren. Met name dit laatste aspect staat volop in de belangstelling, omdat met de juiste toepassing meer inzicht kan worden verkregen in de ontwikkeling van sporters, als ook een beter te objectiveren inzicht in de door training (of revalidatie) opgelegde belasting en de belastbaarheid van de sporter. Voor de moderne (sport)fysiotherapeut is het dan ook bijzonder nuttig en interessant om kennis te nemen van deze ontwikkelingen en mogelijkheden in de topsport. De topsport loopt in dezen altijd voorop: daar waar de toepassing van een hartslagmeter twintig jaar geleden nog voorbehouden was aan de topsport, is dit nu gemeengoed geworden voor sporters van alle niveaus en is de hartslagmeter ook niet meer weg te denken uit de sportrevalidatie. Naast het kennisnemen van ontwikkelingen op dit gebied (hardware, software) is het ook van belang om kennis te nemen van de gevolgen van het toepassen van monitoringsinnovaties. Deze kunnen zeker aanvullende mogelijkheden bieden voor de sportfysiotherapeut, voor coaches en sportwetenschappers, maar deze mogelijkheden krijgen pas gestalte door een zeer consequente en zorgvuldige toepassing, analyse en interpretatie van de resultaten. Hoewel dit terrein in de topsport met name beheerst gaat worden door sportwetenschappers, zult u ook als (sport)fysiotherapeut in de topsport meer met deze materie te maken krijgen. Bovendien is de kans zeer groot dat u in de lagen onder de absolute top zelf gebruik kunt gaan maken van innovaties die op grotere schaal toepasbaar zijn: denkt u daarbij aan draadloze meet- en testsystemen en aan het gebruikmaken van diverse apps, volgsystemen, et cetera. Vanuit het NPi-scholingsprogramma heeft u de mogelijkheid om onder andere via de masteropleiding sportfysiotherapie (MPTS) kennis te nemen van de nieuwste ontwikkelingen en wordt u uitgedaagd om uw eigen positie als (sport)fysiotherapeut in dit boeiende en zich snel ontwikkelend veld te bepalen. 42 Sportgezondheidszorg Voor meer cursusinformatie zie 43

23 CURSUSAANBOD SPORT- GEZONDHEIDSZORG Voor nadere informatie over cursussen, de cursuskalender en inschrijfformulieren zie MASTER OF PHYSICAL THERAPY IN SPORTS (MPTS 2015) Cursusnr Doelgroep: fysiotherapeuten. Start vr. 6 nov SPECIALISATIE REHABOOM MODUUL 1 Cursusnr Doelgroep: (sport)fysiotherapeuten die zich willen specialiseren in de sportrevalidatie. vr. middag en -avond 20 nov. en za. 21 nov Avans+ te Breda en Hotel Papendal te Arnhem. Hotel Papendal te Arnhem ,-. 550,- resp. 495,- met NPi-kortingskaart. BEWEEGPROGRAMMA S VOOR MENSEN MET CHRONISCHE AANDOENINGEN (DEEL 1) Cursusnr / Doelgroep: fysiotherapeuten. nr : za. 19 sept. en ma. ochtend, -middag en -avond 12 okt nr : za. 28 nov. en do. ochtend, -middag en -avond 10 dec Postillion Hotel Arnhem en Hotel Papendal te Arnhem. 615,- resp. 550,- met NPi-kortingskaart. BEWEEGPROGRAMMA S VOOR MENSEN MET CHRONISCHE AANDOENINGEN (DEEL 2) Cursusnr / Moduul Osteoporose nr Moduul Oncologie nr nr : vr. middag en -avond 11 dec. en za. 12 dec nr : vr. middag en -avond 23 okt. en za. 24 okt Hotel Papendal te Arnhem. 475,- resp. 425,- met NPi-kortingskaart. MODUUL PREVENTIE EN GEZONDHEID : BELASTBAARHEIDSTRAINING VAN DE (LAGE) RUG Cursusnr vr. middag en -avond 18 dec. en za. 19 dec Hotel Papendal te Arnhem. 550,- resp. 495,- met NPi-kortingskaart. SPORTBLESSURES BIJ KINDEREN Cursusnr Doelgroep: kinderfysiotherapeuten. Datum do. 12 nov Bilderberg hotel De Buunderkamp te Wolfheze. 230,- resp. 205,- met NPi-kortingskaart. MASTERCLASS UPPER AND LOWER LIMB TENDINOPATHIES Cursusnr Doelgroep: Geregistreerde sportfysiotherapeuten en manueeltherapeuten. Ook master-studenten die de opleiding tot sportfysiotherapeut resp. manueeltherapeut volgen kunnen zich voor deze masterclass inschrijven. do. 1 okt. en vr. 2 okt Hotel Bergse Bossen te Driebergen. 495,- resp. 445,- met NPi-kortingskaart. MASTER CLASS Attentie: deze masterclass wordt gegeven in de Engelse taal. Start masteropleiding sportfysiotherapie: 6 november 2015 Suzan Verduijn, paralympisch atleet sprint (100 en 200 m) en verspringen 44 Sportgezondheidszorg Voor meer cursusinformatie zie 45

24 NOG ENKELE PLEKKEN VRIJ BIJ VOORJAARS- CURSUSSEN 2015 Voor nadere informatie over cursussen, de cursuskalender en inschrijfformulieren zie MEI JUNI PATROONHERKENNING: KNIE wo. middag en -avond 20 mei 2015 KNIEPIJNSYNDROMEN do. 21 mei 2015 FYSIOTHERAPIE OP DE INTENSIVE CARE-AFDELING vr. 29 mei (incl. avondprogramma) en za. 30 mei 2015 HOOFD-, HALS- EN NEKKLACHTEN: A STATE OF THE ART vr. 29 mei en vr. 5 juni 2015 KRACHTTRAINING IN DE (TOP)SPORT do. middag en -avond 4 juni, 11 juni en 25 juni 2015 JUNI LICHAAMSBEWUSTWORDING EN STRESSMANAGEMENT ma. 15 juni en di. 16 juni 2015 MYOFASCIALE PIJN: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING VAN MYOFASCIALE TRIGGERPOINTS vr. 19 juni (incl. avondprogramma) en za. 20 juni 2015 GRADED MOTOR IMAGERY vr. 19 juni en za. 20 juni 2015 MASTERCLASS FYSIEKE ACTIVITEIT VOOR DE OLDER LOW PHYSICAL PERFORMER (OLOPP): ETIOLOGIE, KLINIMETRIE, MODALITEITEN EN OEFENTHERAPIE do. middag en -avond 25 juni en vr. 26 juni 2015 PSYCHOSOMATIE VERVOLGCURSUS MOBILIZING AWARENESS - 2E TRAP ma. middag en -avond 8 juni, di. 9 juni en woe. 10 juni 2015 VERVOLGCURSUS MOBILIZING AWARENESS - 3E TRAP do. middag en -avond 11 juni, vr. 12 juni en za. 13 juni 2015 KNIEKLACHTEN: A STATE OF THE ART vr. middag en -avond 26 juni en za. 27 juni 2015 MODUUL PREVENTIE EN GEZONDHEID : KRACHTTRAINING vr. middag en -avond 26 juni en za. 27 juni 2015 OVERIG MASTERCLASS HANDREVALIDATIE ma. 8 juni 2015 EMG-FEEDBACK do. 11 juni 2015 BIOFEEDBACK vr. 12 juni en za. 13 juni 2015 BALANCE REHABILITATION: A TEACHERS COURSE vr. 12 juni en za. 13 juni 2015 FYSIOFITHEIDSCAN ma. 15 juni en 22 juni 2015 VOORAANKONDIGING Vrijdag 11 maart 2016 Aan de slag met ehealth. Het inzetten van websites, apps en wearables om de patiëntenzorg in jouw praktijk te versterken. In deze eendaagse cursus krijgt u een update van ontwikkelingen op het gebied van ehealth voor fysiotherapeuten en oefentherapeuten, tijd om te experimenteren én handvaten om ehealth effectief in te zetten. Onder voorzitterschap van prof. dr. Cindy Veenhof, Hoogleraar Gezondheidswetenschappen, in het bijzonder Fysiotherapiewetenschap. 46 Voorjaarscursussen 2015 Voor meer cursusinformatie zie 47

25 INCOMPANY Voor nadere informatie over cursussen, de cursuskalender en inschrijfformulieren zie RIA VAN DER MARK Fysiotherapeut, Slingeland Ziekenhuis, Doetinchem Een NPi-incompanycursus organiseren in de praktijk Het NPi komt naar je toe! Een incompanycursus kan veel voordelen hebben ten opzichte van dezelfde cursus in een meer algemene cursussituatie. Met dat als uitgangspunt organiseerde ik voor mijn collega s een aantal incompanycursussen met het NPi. Dit zijn mijn ervaringen. Mijn naam is Ria van der Mark, fysiotherapeut in het Slingeland Ziekenhuis in Doetinchem. Naast mijn specialisatie in de neurorevalidatie gaat mijn interesse uit naar nieuwe ontwikkelingen en verdiepingen binnen het brede domein van de fysiotherapie. Dit zorgt ervoor dat ik jaarlijks met meerdere studieverzoeken bij mijn leidinggevende aanklop. Om budgettaire redenen kunnen die wensen lang niet altijd gehonoreerd worden. Een studiekostenbudget moet uitgesmeerd worden op een manier die zowel de behoeften van de werkgever als die van het voltallige personeel dekt; dat is geen eenvoudige klus. Hoe kun je hier zo efficiënt mogelijk mee omgaan én ervoor zorgen dat iedereen aan zijn/haar trekken komt? Zo kwam ik op het idee van een incompanycursus. Immers daarmee kunnen meerdere collega s tegelijkertijd zich scholen, zonder veel reistijd. Het secundaire effect is dat je direct allemaal aan de slag kunt met nieuwe zaken en dat je elkaar scherp kunt houden. Het plan ontstond om collega s uit de eerste lijn erbij te betrekken, zodat de cursusdagen ook netwerkmomenten werden. In 2008, bij onze eerste incompanycursus, hebben ook in ons ziekenhuis werkzame specialisten hun steentje bijgedragen. Het afstemmen van de lesstof ging in overleg met het NPi. Tevens hebben we destijds samen met onze eerstelijns collega s een overdrachtsformulier voor orthopedische patiënten ontwikkeld. Dat formulier doet nog steeds dienst. Met het in werking treden van het kwaliteitsregister werd het belangrijk om een geaccrediteerde cursus in huis te halen en ook aan die eisen voldoen de NPi-cursussen. Wij hebben bovendien gemerkt dat het mogelijk is om aan een (geaccrediteerde) cursus wensen vanuit de afdeling toe te voegen. Dat werkt erg plezierig en het maakt elke cursus tot echt maatwerk. Heeft u als afdeling of regio een gezamenlijke opleidingsbehoefte? Dan is een incompanycursus een goede keuze! Inmiddels heb ik een aantal jaren ervaring met het organiseren van een incompanycursus met het NPi. Telkens weer blijkt het meer werk dan verwacht, maar door de herhaling weten we wie wat nodig heeft en op welk moment. Hiervoor geldt dat de afspraken en verwachtingen naar elkaar helder moeten zijn; het wederzijdse streven is om er een win-win situatie van te maken. Zo worden wij als afdeling allemaal tegelijkertijd over bepaalde onderwerpen geschoold, is er meer contact met onze eerstelijns collega s, besparen we alle cursisten een lange reis en is het NPi blij met tevreden klanten. Op de cursusdagen probeer ik te luisteren naar de wensen die in de eerste lijn leven en daar hou ik bij een volgende cursus zo goed mogelijk rekening mee. Naast de landelijke scholingsactiviteiten geeft het NPi haar cursussen ook in nauwe samenwerking met regionale instellingen, zoals ziekenhuizen, verpleeghuizen of parti culiere praktijken. Dit leidt jaarlijks tot een groot aantal regionale en incompanycursussen. Contactpersoon bij het NPi voor de incompanycursussen Frans Lanting, coördinator deskundigheidsbevordering Tel.: , [email protected] xx: xx 48 Incompany Voor meer cursusinformatie zie 49

26 VOORWAARDEN AANMELDEN/AFMELDEN VOOR CURSUSSEN EN PROCEDURE Inschrijven voor deelname aan een scholingsactiviteit van het Nederlands Paramedisch Instituut (NPi) kan door middel van het online-inschrijfformulier op Met het versturen van het online-inschrijfformulier geeft de afzender zich op voor deelname aan de scholingsactiviteit waarvoor wordt aangemeld. De inschrijvingen worden door het NPi geregistreerd op volgorde van ontvangst tot het maximum aantal deelnemers voor de betreffende scholingsactiviteit is bereikt. Zonder tegenbericht is de afzender definitief geplaatst voor de scholingsactiviteit waar de afzender zich voor inschrijft. De afzender ontvangt na inschrijving direct per een automatische reply. De schriftelijke bevestiging, factuur en eventuele nadere gegevens ontvangt de afzender uiterlijk 4 weken voor aanvang van de scholingsactiviteit. Voor scholingsactiviteiten waarbij het maximum aantal deel- nemers is bereikt kan digitaal worden aangemeld voor de wachtlijst door te klikken op de knop Meld u aan voor de wachtlijst die gevonden kan worden bij de desbetreffende scholingsactiviteit. Degenen die zich digitaal aanmelden voor een wachtlijst ontvangen op volgorde van binnenkomst van de aanmeldingen een op het moment dat inschrijving mogelijk is. Als vervolgens binnen de daarvoor gestelde termijn wordt ingeschreven, is plaatsing gegarandeerd. Uiterlijk 1 maand vóór aanvang van de scholingsactiviteit worden het programma, een routebeschrijving en eventueel andere benodigde gegevens op de website van het NPi geplaatst. Bij een te gering aantal inschrijvingen voor een scholingsactiviteit kan de scholingsactiviteit geannuleerd worden. Degenen die zich hebben ingeschreven voor een scholingsactiviteit die geannuleerd moet worden, berichten wij hierover uiterlijk 1 maand voor aanvang van de scholingsactiviteit. Betalingsvoorwaarden en -procedures Bij de bevestiging van inschrijving wordt een factuur gevoegd waarop het verschuldigde bedrag voor deelname aan de scholingsactiviteit staat vermeld. Betaling dient steeds te geschieden binnen 21 dagen na factuurdatum, op een door het NPi aan te geven wijze in de valuta waarin is gefactureerd, tenzij schriftelijk anders door het NPi aangegeven. Bij overschrijding van de genoemde betalingstermijn wordt aan de desbetreffende persoon een herinneringsfactuur gestuurd. Het niet betalen van het verschuldigde bedrag wil niet zeggen dat de scholingsactiviteit geannuleerd wordt. Voor afmelding en administratiekosten zie hieronder. Afmelding en administratiekosten Met de inzending van het online-inschrijfformulier heeft de afzender zich ingeschreven voor deelname aan de betreffende scholingsactiviteit(en). Na aanmelding is er een bedenktermijn van 14 werkdagen. Als men door omstandigheden verhinderd is deel te nemen, dan dient dit schriftelijk of per ([email protected]) kenbaar te worden gemaakt aan het Cursussecretariaat van het NPi. Bij afmelding voor een scholingsactiviteit is de volgende regeling van toepassing: Bij afmelding tot 5 weken vóór aanvang van een scholingsactiviteit worden 30,- administratiekosten in rekening gebracht. Bij afmelding binnen 5 weken vóór aanvang van een scholingsactiviteit wordt het gehele scholingsbedrag in rekening gebracht. Indien de afzender zelf voor een vervanger zorgdraagt, worden u alleen 30,- administratiekosten in rekening gebracht. De inschrijving met de daarbij behorende voorwaarden en verplichtingen worden overgenomen door de vervanger. In het geval er sprake is van restitutie, wordt het betreffende bedrag binnen 10 werkdagen teruggestort. NEDERLANDS PARAMEDISCH INSTITUUT algemeen T I E [email protected] Inhalen en administratiekosten Het kan voorkomen dat, om welke reden dan ook, een cursist één of meer dagdelen van een scholingsactiviteit moet missen. Het NPi biedt de mogelijkheid om deze dagdelen in te halen bij de eerstvolgende keer dat de betreffende scholingsactiviteit opnieuw wordt georganiseerd. Een verzoek hiertoe dient schriftelijk of per ([email protected]) bij het NPi te worden gedaan. Voor het inhalen van één of meer dagdelen wordt 25% van het scholingsbedrag, naar rato van het aantal in te halen dagdelen, in rekening gebracht. De factuur voor deze kosten wordt gevoegd bij de bevestigingsbrief van de scholingsactiviteit waarbij de dagdelen worden ingehaald. Disclaimer De inhoud van de NPi-scholingsactiviteiten (waaronder cursussen, congressen, trainingsprogramma s) wordt/is te goeder trouw en zorgvuldig samengesteld. Het NPi en de docenten van de NPischolingsactiviteiten zijn niet aansprakelijk voor eventuele schade van welke aard dan ook die ontstaat door het deelnemen aan NPi-scholingsactiviteiten of toepassing van de in NPi-scholingsactiviteiten gepresenteerde kennis en inzichten. Deelname aan NPi-scholingsactiviteiten geschiedt voor eigen rekening en risico. Het NPi is niet aansprakelijk voor eventuele schade in het geval een scholingsactiviteit geannuleerd wordt, ongeacht de reden van de annulering. Het aantal te behalen accreditatiepunten dat bij de NPi-scholingsactiviteiten op het gebied van de fysiotherapie staat genoemd kan door het KNGF worden gewijzigd. Voor cursussen waarbij het maximum aantal deelnemers is bereikt of voor cursussen die nog niet zijn gepland, kan digitaal worden aangemeld via de knop Wachtlijst of via de knop 'Belangstelling' die u aantreft bij de desbetreffende cursus. Degenen die op deze manier hun belangstelling kenbaar maken voor een cursus ontvangen een op het moment dat inschrijving mogelijk is. Als vervolgens binnen de daarvoor gestelde termijn wordt ingeschreven is plaatsing gegarandeerd. LET OP: als uw adres verandert, geef dit dan door met behulp van het formulier op

27 Bent u lid van het KNGF of de VvOCM? Dan kunt u gratis gebruikmaken van de NPi-service! 240 referaten met praktische vertaalslagen 10 geaccrediteerde toetsen De NPi-service biedt per jaar: nieuwsbrieven webcasts Kijk op:

Volg het NPi ook op: facebook.com/paramedisch instagram.com/paramedisch linkedin.com/company/ nederlands-paramedisch-instituut

Volg het NPi ook op:  facebook.com/paramedisch instagram.com/paramedisch linkedin.com/company/ nederlands-paramedisch-instituut SCHOLINGSPROGRAMMA VOOR OEFENTHERAPEUTEN januari 2018 juni 2018 SCHOLINGS- PROGRAMMA KIJK OOK OP WWW.NPI.NL Volg het NPi ook op: twitter.com/paramedisch www.vimeo.com/npi facebook.com/paramedisch instagram.com/paramedisch

Nadere informatie

SCHOLINGS- PROGRAMMA

SCHOLINGS- PROGRAMMA HALFJAARLIJKSE UITGAVE VAN HET NEDERLANDS PARAMEDISCH INSTITUUT juni 2012 februari 2013 SCHOLINGS- PROGRAMMA CONGRES: Dynamiek in veroudering; 'oud en stijf, beweeg je lijf' WWW.PARAMEDISCH.ORG NIEUW O.A.:

Nadere informatie

SCHOLINGS- PROGRAMMA

SCHOLINGS- PROGRAMMA OPLEIDINGSMAGAZINE VAN HET NEDERLANDS PARAMEDISCH INSTITUUT juni 2013 maart 2014 SCHOLINGS- PROGRAMMA KIJK OOK OP WWW.NPI.NL NIEUW O.A.: 10 21 29 38 Lage-rugklachten en werk Masterclass 'Casuïstiek COPD'

Nadere informatie

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie Is Orthopedische Manuele Therapie nog Orthopedische Manuele Therapie? Zijn de huidige paradigma shifts wenselijk?

Nadere informatie

SCHOLINGS- PROGRAMMA

SCHOLINGS- PROGRAMMA OPLEIDINGSMAGAZINE VAN HET NEDERLANDS PARAMEDISCH INSTITUUT december 2012 juni 2013 SCHOLINGS- PROGRAMMA KIJK OOK OP WWW.NPI.NL NIEUW O.A.: 10 14 23 32 Basisdag Functiestoornissen van de bekkenbodem in

Nadere informatie

SCHOLINGS- PROGRAMMA

SCHOLINGS- PROGRAMMA HALFJAARLIJKSE UITGAVE VAN HET NEDERLANDS PARAMEDISCH INSTITUUT december 2011 juni 2012 SCHOLINGS- PROGRAMMA Samenvattingen wetenschappelijke literatuur Dag- en weekbladattenderingen Geaccrediteerde E-learning

Nadere informatie

SCHOLINGS- PROGRAMMA

SCHOLINGS- PROGRAMMA OPLEIDINGSMAGAZINE VAN HET NEDERLANDS PARAMEDISCH INSTITUUT september 2014 februari 2015 SCHOLINGS- PROGRAMMA KIJK OOK OP WWW.NPI.NL NIEUW EN VERNIEUWD: 7 20 39 Fysiotherapie bij mensen met een verstandelijke

Nadere informatie

SCHOLINGS- PROGRAMMA FYSIOTHERAPIE NIEUW O.A.: januari. juni. Masterclass Cardiale anatomie. Cystic fibrosis. Masterclass Schouder.

SCHOLINGS- PROGRAMMA FYSIOTHERAPIE NIEUW O.A.: januari. juni. Masterclass Cardiale anatomie. Cystic fibrosis. Masterclass Schouder. HALFJAARLIJKSE UITGAVE VAN HET NEDERLANDS PARAMEDISCH INSTITUUT januari 2011 juni 2011 SCHOLINGS- PROGRAMMA FYSIOTHERAPIE WWW.PARAMEDISCH.ORG NIEUW O.A.: 9 10 16 19 Masterclass Cardiale anatomie Cystic

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Opleidingen en Cursussen Karin van Teeffelen-Lagerweij

Opleidingen en Cursussen Karin van Teeffelen-Lagerweij Opleidingen en Cursussen Karin van Teeffelen-Lagerweij 1983 Bewijs van bevoegdheid van fysiotherapeut 1985-1990: Opleiding Pedagogiek 1986 Fysiotherapie in de pediatrie Bobath I Multiple Sclerose/Parkinson

Nadere informatie

Disclosure belofte. Ik stel het belang van de patiënt voorop en eerbiedig zijn opvattingen. Doel van de patient staat centraal

Disclosure belofte. Ik stel het belang van de patiënt voorop en eerbiedig zijn opvattingen. Doel van de patient staat centraal Disclosure: belofte Ik stel het belang van de patiënt voorop en eerbiedig zijn opvattingen Ik zal aan de patiënt geen schade doen Ik luister en zal hem goed inlichten Disclosure: belofte Ik stel het belang

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

SCHOLINGS- PROGRAMMA

SCHOLINGS- PROGRAMMA HALFJAARLIJKSE UITGAVE VAN HET NEDERLANDS PARAMEDISCH INSTITUUT september 2010 februari 2011 SCHOLINGS- PROGRAMMA FYSIOTHERAPIE WWW.PARAMEDISCH.ORG NIEUW O.A.: 10 19 23 26 Airway clearance technieken bij

Nadere informatie

Academisch schrijven Inleiding

Academisch schrijven Inleiding - In this essay/paper/thesis I shall examine/investigate/evaluate/analyze Algemene inleiding van het werkstuk In this essay/paper/thesis I shall examine/investigate/evaluate/analyze To answer this question,

Nadere informatie

SCHOLINGS- PROGRAMMA

SCHOLINGS- PROGRAMMA OPLEIDINGSMAGAZINE VAN HET NEDERLANDS PARAMEDISCH INSTITUUT januari 2016 juni 2016 SCHOLINGS- PROGRAMMA KIJK OOK OP WWW.NPI.NL NIEUW O.A. 7 22 26 35 ehealth - het gebruik van websites en apps in uw praktijk

Nadere informatie

SCHOLINGS- PROGRAMMA

SCHOLINGS- PROGRAMMA OPLEIDINGSMAGAZINE VAN HET NEDERLANDS PARAMEDISCH INSTITUUT januari 2015 juni 2015 SCHOLINGS- PROGRAMMA KIJK OOK OP WWW.NPI.NL NIEUW: 22 22 23 27 Sportblessures bij kinderen Leerlijn Kinderneurorevalidatie

Nadere informatie

Opleiding PECB ISO 9001 Quality Manager.

Opleiding PECB ISO 9001 Quality Manager. Opleiding PECB ISO 9001 Quality Manager www.bpmo-academy.nl Wat is kwaliteitsmanagement? Kwaliteitsmanagement beoogt aan te sturen op het verbeteren van kwaliteit. Tevens houdt het zich bezig met het verbinden

Nadere informatie

SCHOLINGS- PROGRAMMA

SCHOLINGS- PROGRAMMA OPLEIDINGSMAGAZINE VAN HET NEDERLANDS PARAMEDISCH INSTITUUT december 2013 juni 2014 SCHOLINGS- PROGRAMMA KIJK OOK OP WWW.NPI.NL NIEUW O.A.: 18 23 36 41 Masterclass 'Niet-lineaire inspanningstraining bij

Nadere informatie

Engels op Niveau A2 Workshops Woordkennis 1

Engels op Niveau A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Woordkennis 1 Bestuderen Hoe leer je 2000 woorden? Als je een nieuwe taal wilt spreken en schrijven, heb je vooral veel nieuwe woorden nodig. Je

Nadere informatie

AccreditatieScholingsaanbieder 7571 Appels en van 't Hul 8473 Avans+ improving professionals 21108 Cardio Vasculair Onderwijs Instituut 5797 Centrum

AccreditatieScholingsaanbieder 7571 Appels en van 't Hul 8473 Avans+ improving professionals 21108 Cardio Vasculair Onderwijs Instituut 5797 Centrum AccreditatieScholingsaanbieder 7571 Appels en van 't Hul 8473 Avans+ improving professionals 21108 Cardio Vasculair Onderwijs Instituut 5797 Centrum voor Adem- en Ontspanningstherapie 8504 Centrum voor

Nadere informatie

B1 Woordkennis: Spelling

B1 Woordkennis: Spelling B1 Woordkennis: Spelling Bestuderen Inleiding Op B1 niveau gaan we wat meer aandacht schenken aan spelling. Je mag niet meer zoveel fouten maken als op A1 en A2 niveau. We bespreken een aantal belangrijke

Nadere informatie

25 jaar whiplash in Nederland

25 jaar whiplash in Nederland 25 jaar whiplash in Nederland Vanuit een fysiotherapeutisch perspectief Maarten Schmitt M.Sc 1 2 Fysiotherapeut & manueeltherapeut Hoofd van de Divisie Onderwijs Stichting Opleidingen Musculoskeletale

Nadere informatie

Value based healthcare door een quality improvement bril

Value based healthcare door een quality improvement bril Rotterdam, 7 december 2017 Value based healthcare door een quality improvement bril Ralph So, intensivist en medisch manager Kwaliteit, Veiligheid & Innovatie 16.35-17.00 uur Everybody in healthcare really

Nadere informatie

Verklaring van het beweeggedrag van ouderen door determinanten van. The explanation of the physical activity of elderly by determinants of

Verklaring van het beweeggedrag van ouderen door determinanten van. The explanation of the physical activity of elderly by determinants of Verklaring van het beweeggedrag van ouderen door determinanten van het I-change Model The explanation of the physical activity of elderly by determinants of the I-change Model Hilbrand Kuit Eerste begeleider:

Nadere informatie

ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM

ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM Read Online and Download Ebook ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM DOWNLOAD EBOOK : ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK STAFLEU

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Adherence aan HWO en meer bewegen

Adherence aan HWO en meer bewegen Adherence aan HWO en meer bewegen Een experimenteel onderzoek naar de effecten van het motivationele stadium van patiënten en de adherence aan huiswerkoefeningen (HWO) bij fysiotherapie en het meer bewegen.

Nadere informatie

Het Effect van Voortgangsfeedback aan Behandelaars op de Uitkomsten van Psychologische Behandelingen; een Pilot Onderzoek

Het Effect van Voortgangsfeedback aan Behandelaars op de Uitkomsten van Psychologische Behandelingen; een Pilot Onderzoek Het Effect van Voortgangsfeedback aan Behandelaars op de Uitkomsten van Psychologische Behandelingen; een Pilot Onderzoek The Effect of Progress Feedback to Therapists on Psychological Treatment Outcome;

Nadere informatie

Fysieke Activiteit bij 50-plussers. The Relationship between Self-efficacy, Intrinsic Motivation and. Physical Activity among Adults Aged over 50

Fysieke Activiteit bij 50-plussers. The Relationship between Self-efficacy, Intrinsic Motivation and. Physical Activity among Adults Aged over 50 De relatie tussen eigen-effectiviteit 1 De Relatie tussen Eigen-effectiviteit, Intrinsieke Motivatie en Fysieke Activiteit bij 50-plussers The Relationship between Self-efficacy, Intrinsic Motivation and

Nadere informatie

Karen J. Rosier - Brattinga. Eerste begeleider: dr. Arjan Bos Tweede begeleider: dr. Ellin Simon

Karen J. Rosier - Brattinga. Eerste begeleider: dr. Arjan Bos Tweede begeleider: dr. Ellin Simon Zelfwaardering en Angst bij Kinderen: Zijn Globale en Contingente Zelfwaardering Aanvullende Voorspellers van Angst bovenop Extraversie, Neuroticisme en Gedragsinhibitie? Self-Esteem and Fear or Anxiety

Nadere informatie

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten.

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. The Effect of Difference in Peer and Parent Social Influences on Adolescent Alcohol Use. Nadine

Nadere informatie

Effecten van een op MBSR gebaseerde training van. hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en

Effecten van een op MBSR gebaseerde training van. hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en Effecten van een op MBSR gebaseerde training van hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en compassionele tevredenheid. Een pilot Effects of a MBSR based training program of hospice caregivers

Nadere informatie

Summary 124

Summary 124 Summary Summary 124 Summary Summary Corporate social responsibility and current legislation encourage the employment of people with disabilities in inclusive organizations. However, people with disabilities

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Een vrouw, een kind en azijn (Dutch Edition)

Een vrouw, een kind en azijn (Dutch Edition) Een vrouw, een kind en azijn (Dutch Edition) D.J. Peek Click here if your download doesn"t start automatically Een vrouw, een kind en azijn (Dutch Edition) D.J. Peek Een vrouw, een kind en azijn (Dutch

Nadere informatie

Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de. Fysiotherapie Praktijk. Influence of Movement on Depression in the. Physiotherapy Practice

Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de. Fysiotherapie Praktijk. Influence of Movement on Depression in the. Physiotherapy Practice Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de Fysiotherapie Praktijk Influence of Movement on Depression in the Physiotherapy Practice J.A. Michgelsen Eerste begeleider: dr. A. Mudde Tweede begeleider:

Nadere informatie

(1) De hoofdfunctie van ons gezelschap is het aanbieden van onderwijs. (2) Ons gezelschap is er om kunsteducatie te verbeteren

(1) De hoofdfunctie van ons gezelschap is het aanbieden van onderwijs. (2) Ons gezelschap is er om kunsteducatie te verbeteren (1) De hoofdfunctie van ons gezelschap is het aanbieden van onderwijs (2) Ons gezelschap is er om kunsteducatie te verbeteren (3) Ons gezelschap helpt gemeenschappen te vormen en te binden (4) De producties

Nadere informatie

SAMPLE 11 = + 11 = + + Exploring Combinations of Ten + + = = + + = + = = + = = 11. Step Up. Step Ahead

SAMPLE 11 = + 11 = + + Exploring Combinations of Ten + + = = + + = + = = + = = 11. Step Up. Step Ahead 7.1 Exploring Combinations of Ten Look at these cubes. 2. Color some of the cubes to make three parts. Then write a matching sentence. 10 What addition sentence matches the picture? How else could you

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

Beïnvloedt Gentle Teaching Vaardigheden van Begeleiders en Companionship en Angst bij Verstandelijk Beperkte Cliënten?

Beïnvloedt Gentle Teaching Vaardigheden van Begeleiders en Companionship en Angst bij Verstandelijk Beperkte Cliënten? Beïnvloedt Gentle Teaching Vaardigheden van Begeleiders en Companionship en Angst bij Verstandelijk Beperkte Cliënten? Does Gentle Teaching have Effect on Skills of Caregivers and Companionship and Anxiety

Nadere informatie

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS Persoonskenmerken en ervaren lijden bij verslaving en PTSS 1 De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij Verslaafde Patiënten met PTSS The Relationship between Personality Traits and Suffering

Nadere informatie

STARTNOTITIE AMSTERDAMS NETWERK ONCOLOGISCHE ZORG IN DE EERSTE LIJN

STARTNOTITIE AMSTERDAMS NETWERK ONCOLOGISCHE ZORG IN DE EERSTE LIJN STARTNOTITIE AMSTERDAMS NETWERK ONCOLOGISCHE ZORG IN DE EERSTE LIJN Missie & visie Het Amsterdams Netwerk Oncologische Zorg (ANOZ) heeft de volgende visie: Patiënten met kanker krijgen een zo optimaal

Nadere informatie

SCHOLINGS- PROGRAMMA

SCHOLINGS- PROGRAMMA OPLEIDINGSMAGAZINE VAN HET NEDERLANDS PARAMEDISCH INSTITUUT januari 2019 juni 2019 SCHOLINGS- PROGRAMMA KIJK OOK OP WWW.NPI.NL NIEUW O.A. 20 23 38 43 Hoofdpijn bij kinderen Masterclass Primair lymfoedeem:

Nadere informatie

Travel Survey Questionnaires

Travel Survey Questionnaires Travel Survey Questionnaires Prot of Rotterdam and TU Delft, 16 June, 2009 Introduction To improve the accessibility to the Rotterdam Port and the efficiency of the public transport systems at the Rotterdam

Nadere informatie

Ouderlijke Controle en Angst bij Kinderen, de Invloed van Psychologische Flexibiliteit

Ouderlijke Controle en Angst bij Kinderen, de Invloed van Psychologische Flexibiliteit 1 Ouderlijke Controle en Angst bij Kinderen, de Invloed van Psychologische Flexibiliteit Nicola G. de Vries Open Universiteit Nicola G. de Vries Studentnummer 838995001 S71332 Onderzoekspracticum scriptieplan

Nadere informatie

MyDHL+ Van Non-Corporate naar Corporate

MyDHL+ Van Non-Corporate naar Corporate MyDHL+ Van Non-Corporate naar Corporate Van Non-Corporate naar Corporate In MyDHL+ is het mogelijk om meerdere gebruikers aan uw set-up toe te voegen. Wanneer er bijvoorbeeld meerdere collega s van dezelfde

Nadere informatie

Impact en disseminatie. Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven

Impact en disseminatie. Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven Impact en disseminatie Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven Wie is wie? Voorstel rondje Wat hoop je te leren? Heb je iets te delen? Wat zegt de Programma Gids? WHAT DO IMPACT AND SUSTAINABILITY MEAN? Impact

Nadere informatie

The relationship between social support and loneliness and depressive symptoms in Turkish elderly: the mediating role of the ability to cope

The relationship between social support and loneliness and depressive symptoms in Turkish elderly: the mediating role of the ability to cope The relationship between social support and loneliness and depressive symptoms in Turkish elderly: the mediating role of the ability to cope Een onderzoek naar de relatie tussen sociale steun en depressieve-

Nadere informatie

Communication about Animal Welfare in Danish Agricultural Education

Communication about Animal Welfare in Danish Agricultural Education Communication about Animal Welfare in Danish Agricultural Education Inger Anneberg, anthropologist, post doc, Aarhus University, Department of Animal Science Jesper Lassen, sociologist, professor, University

Nadere informatie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een Vergelijking met Rusten in Liggende Positie The Effectiveness of a Mindfulness-based Body Scan: a Comparison with Quiet Rest in the Supine

Nadere informatie

Quality of life in persons with profound intellectual and multiple disabilities. Marga Nieuwenhuijse maart 2016

Quality of life in persons with profound intellectual and multiple disabilities. Marga Nieuwenhuijse maart 2016 Quality of life in persons with profound intellectual and multiple disabilities Marga Nieuwenhuijse maart 2016 Beoogde resultaten Literatuuronderzoek naar de bestaande concepten van kwaliteit van leven

Nadere informatie

Cursus pijneducatie in de praktijk

Cursus pijneducatie in de praktijk Cursus pijneducatie in de praktijk Transcare & pain in motion organiseren in het voorjaar van 2016 in het Noorden van Nederland een driedaags cursus pijneducatie in de praktijk. Data: 18 februari, 25 februari,

Nadere informatie

Academisch schrijven Inleiding

Academisch schrijven Inleiding - In dit essay/werkstuk/deze scriptie zal ik nagaan/onderzoeken/evalueren/analyseren Algemene inleiding van het werkstuk In this essay/paper/thesis I shall examine/investigate/evaluate/analyze Om deze

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

WORKSHOP : COMPTENCES FOR THE SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS ( SDGs )

WORKSHOP : COMPTENCES FOR THE SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS ( SDGs ) WORKSHOP : COMPTENCES FOR THE SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS ( SDGs ) Jos van Hal, MSc 24th May 2019 Recent publication: SDGs INSPIRATIONAL OR ASPIRATIONAL? HOW TO OPERATIONALISE AND IMPLEMENT THE SUSTAINABLE

Nadere informatie

De grondbeginselen der Nederlandsche spelling / Regeling der spelling voor het woordenboek der Nederlandsche taal (Dutch Edition)

De grondbeginselen der Nederlandsche spelling / Regeling der spelling voor het woordenboek der Nederlandsche taal (Dutch Edition) De grondbeginselen der Nederlandsche spelling / Regeling der spelling voor het woordenboek der Nederlandsche taal (Dutch Edition) L. A. te Winkel Click here if your download doesn"t start automatically

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

4 DESKUNDIGHEIDSBEVORDERING Hoofd: H.E. Askes

4 DESKUNDIGHEIDSBEVORDERING Hoofd: H.E. Askes 4 DESKUNDIGHEIDSBEVORDERING Hoofd: H.E. Askes De Afdeling Deskundigheidsbevordering (Desk) van het NPi organiseert een scala aan Post-HBOscholingsactiviteiten voor een groot aantal paramedische beroepsbeoefenaren.

Nadere informatie

Bent u gemotiveerd? L.E.J. Gerretsen Studentnummer: Eerste begeleider: prof. dr. L. Lechner Tweede begeleider: Dr. A.

Bent u gemotiveerd? L.E.J. Gerretsen Studentnummer: Eerste begeleider: prof. dr. L. Lechner Tweede begeleider: Dr. A. Bent u gemotiveerd? Een Experimenteel Onderzoek naar de Invloed van een op het Transtheoretisch Model Gebaseerde Interventie op de Compliance bij de Fysiotherapeutische Behandeling van Psychiatrische Patiënten

Nadere informatie

HBO: Opleiding Fysiotherapie Utrecht, diploma 1976. Kinderfysiotherapie Avans Breda, diploma januari

HBO: Opleiding Fysiotherapie Utrecht, diploma 1976. Kinderfysiotherapie Avans Breda, diploma januari Curriculum Vitae Personalia: Geboren: Burgerlijke staat: Simone Radema 02-08-1955, Groningen Gehuwd, 1 kind MO: MMS te Utrecht, diploma 1972 HBO: Opleiding Fysiotherapie Utrecht, diploma 1976 Specialisatie:

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Archief Voor Kerkelijke Geschiedenis, Inzonderheid Van Nederland, Volume 8... (Romanian Edition)

Archief Voor Kerkelijke Geschiedenis, Inzonderheid Van Nederland, Volume 8... (Romanian Edition) Archief Voor Kerkelijke Geschiedenis, Inzonderheid Van Nederland, Volume 8... (Romanian Edition) Click here if your download doesn"t start automatically Archief Voor Kerkelijke Geschiedenis, Inzonderheid

Nadere informatie

HET WERKEN met GEZONDHEIDSPROFIELEN in de MANUELE THERAPIE

HET WERKEN met GEZONDHEIDSPROFIELEN in de MANUELE THERAPIE HET WERKEN met GEZONDHEIDSPROFIELEN in de MANUELE THERAPIE Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp Vrije Universiteit Brussel UMC St Radboud, Nijmegen NPi, Amersfoort 1 NVMT 4e LUSTRUM VAN HARTE PROFICIAT 2 WAAROM

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Understanding the role of health literacy in self-management and health behaviors among older adults Geboers, Bas

Understanding the role of health literacy in self-management and health behaviors among older adults Geboers, Bas University of Groningen Understanding the role of health literacy in self-management and health behaviors among older adults Geboers, Bas IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version

Nadere informatie

Pijneducatie: Een Praktische Handleiding Voor (Para)Medici By Jo Nijs READ ONLINE

Pijneducatie: Een Praktische Handleiding Voor (Para)Medici By Jo Nijs READ ONLINE Pijneducatie: Een Praktische Handleiding Voor (Para)Medici By Jo Nijs READ ONLINE If you are looking for the book by Jo Nijs Pijneducatie: Een Praktische Handleiding Voor (Para)Medici in pdf form, then

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

SYMPOSIUM ERGOTHERAPEUTEN

SYMPOSIUM ERGOTHERAPEUTEN Vrijdag 12 september 2014 HOW TO DO COGNITIVE REHABILITATION WORKSHOP FOR PROFESSIONALS Moderator Instructors Turid Deisz Kit Malia & Anne Brannagan Where cognitive impairment is causing management difficulties

Nadere informatie

Type Dementie als Oorzaak van Seksueel Ontremd Gedrag. Aanwezigheid van het Gedrag bij Type Alzheimer?

Type Dementie als Oorzaak van Seksueel Ontremd Gedrag. Aanwezigheid van het Gedrag bij Type Alzheimer? Type Dementie als Oorzaak van Seksueel Ontremd Gedrag Aanwezigheid van het Gedrag bij Type Alzheimer? Type of Dementia as Cause of Sexual Disinhibition Presence of the Behavior in Alzheimer s Type? Carla

Nadere informatie

bij Kinderen met een Ernstige Vorm van Dyslexie of Children with a Severe Form of Dyslexia Ans van Velthoven

bij Kinderen met een Ernstige Vorm van Dyslexie of Children with a Severe Form of Dyslexia Ans van Velthoven Neuropsychologische Behandeling en Sociaal Emotioneel Welzijn bij Kinderen met een Ernstige Vorm van Dyslexie Neuropsychological Treatment and Social Emotional Well-being of Children with a Severe Form

Nadere informatie

The training courses are only offered in Dutch.

The training courses are only offered in Dutch. Training courses NWO Academy Do you want to focus on the competencies we want to develop throughout the organisation, on what is important for your job and working in projects, or on strengthening your

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Master thesis. Naam student: S. Friederichs Studentnummer: Afstudeerrichting: Klinische Psychologie

Master thesis. Naam student: S. Friederichs Studentnummer: Afstudeerrichting: Klinische Psychologie Effects of motivational interviewing and self-determination theory in a web-based computer tailored physical activity intervention: a randomized controlled trial Master thesis Naam student: S. Friederichs

Nadere informatie

Het Effect van Gender op de Relatie tussen Persoonlijkheidskenmerken en Seksdrive

Het Effect van Gender op de Relatie tussen Persoonlijkheidskenmerken en Seksdrive Gender, Persoonlijkheidskenmerken en Seksdrive 1 Het Effect van Gender op de Relatie tussen Persoonlijkheidskenmerken en Seksdrive Gender Effect on the Relationship between Personality Traits and Sex Drive

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme Amsterdam Masterclass 15 June 2018

Ius Commune Training Programme Amsterdam Masterclass 15 June 2018 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to participate in the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Friday, 15 June 2018. This

Nadere informatie

Chapter 4 Understanding Families. In this chapter, you will learn

Chapter 4 Understanding Families. In this chapter, you will learn Chapter 4 Understanding Families In this chapter, you will learn Topic 4-1 What Is a Family? In this topic, you will learn about the factors that make the family such an important unit, as well as Roles

Nadere informatie

Summary 136

Summary 136 Summary 135 Summary 136 Summary The objectives of this thesis were to develop of a mouse model of neuropathic pain and spinal cord stimulation (SCS) and to increase the efficacy of spinal cord stimulation

Nadere informatie

Neurorevalidatie bij Centraal Neurologische Aandoeningen

Neurorevalidatie bij Centraal Neurologische Aandoeningen Cursusinformatie Neurorevalidatie bij Centraal Neurologische Aandoeningen Overeenkomsten in symptomen en paramedische interventies Ontwikkeling en coördinatie : Frans van der Brugge Maart 2015 1 Algemene

Nadere informatie

Het executief en het sociaal cognitief functioneren bij licht verstandelijk. gehandicapte jeugdigen. Samenhang met emotionele- en gedragsproblemen

Het executief en het sociaal cognitief functioneren bij licht verstandelijk. gehandicapte jeugdigen. Samenhang met emotionele- en gedragsproblemen Het executief en het sociaal cognitief functioneren bij licht verstandelijk gehandicapte jeugdigen. Samenhang met emotionele- en gedragsproblemen Executive and social cognitive functioning of mentally

Nadere informatie

L.Net s88sd16-n aansluitingen en programmering.

L.Net s88sd16-n aansluitingen en programmering. De L.Net s88sd16-n wordt via één van de L.Net aansluitingen aangesloten op de LocoNet aansluiting van de centrale, bij een Intellibox of Twin-Center is dat de LocoNet-T aansluiting. L.Net s88sd16-n aansluitingen

Nadere informatie

Read this story in English. My personal story

Read this story in English. My personal story My personal story Netherlands 32 Female Primary Topic: SOCIETAL CONTEXT Topics: CHILDHOOD / FAMILY LIFE / RELATIONSHIPS IDENTITY Year: 1990 2010 marriage/co-habitation name/naming court/justice/legal rights

Nadere informatie

RECEPTEERKUNDE: PRODUCTZORG EN BEREIDING VAN GENEESMIDDELEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM

RECEPTEERKUNDE: PRODUCTZORG EN BEREIDING VAN GENEESMIDDELEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM Read Online and Download Ebook RECEPTEERKUNDE: PRODUCTZORG EN BEREIDING VAN GENEESMIDDELEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM DOWNLOAD EBOOK : RECEPTEERKUNDE: PRODUCTZORG EN BEREIDING VAN STAFLEU

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

De Rol van Zelfregulatie, Motivatie en Eigen Effectiviteitsverwachting op het Volhouden

De Rol van Zelfregulatie, Motivatie en Eigen Effectiviteitsverwachting op het Volhouden De Rol van Zelfregulatie, Motivatie en Eigen Effectiviteitsverwachting op het Volhouden van Sporten en de Invloed van Egodepletie, Gewoonte en Geslacht The Role of Selfregulation, Motivation and Self-efficacy

Nadere informatie

Functioneren van een Kind met Autisme. M.I. Willems. Open Universiteit

Functioneren van een Kind met Autisme. M.I. Willems. Open Universiteit Onderzoek naar het Effect van de Aanwezigheid van een Hond op het Alledaags Functioneren van een Kind met Autisme M.I. Willems Open Universiteit Naam student: Marijke Willems Postcode en Woonplaats: 6691

Nadere informatie

APPROACHING THE FAMILY

APPROACHING THE FAMILY 1 Journalists Workshop Organ Donation and Transplantation APPROACHING THE FAMILY COLENBIE LUC TRANSPLANTATION COORDINATION 9 October 2012 2 Everybody arriving hospital Start the fight for saving life Family

Nadere informatie

HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM

HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM READ ONLINE AND DOWNLOAD EBOOK : HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN Click button to download this ebook READ ONLINE AND DOWNLOAD

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

STIGMATISERING VAN PATIENTEN MET LONGKANKER 1. Stigmatisering van Patiënten met Longkanker: De Rol van Persoonlijke Relevantie voor de Waarnemer

STIGMATISERING VAN PATIENTEN MET LONGKANKER 1. Stigmatisering van Patiënten met Longkanker: De Rol van Persoonlijke Relevantie voor de Waarnemer STIGMATISERING VAN PATIENTEN MET LONGKANKER 1 Stigmatisering van Patiënten met Longkanker: De Rol van Persoonlijke Relevantie voor de Waarnemer Stigmatization of Patients with Lung Cancer: The Role of

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie