Wielrennen en wetenschap

Transcriptie

1 6685_Wielrennen en wetenschap :57 Pagina 3 Wielrennen en wetenschap dr. Tim Takken elsevier gezondheidszorg, maarssen

2 6685_Wielrennen en wetenschap :47 Pagina 4 Elsevier gezondheidszorg, Maarssen 2006 Omslagontwerp: Bart Drughorn, Amsterdam Omslagfoto: Louis Lemaire Basisontwerp binnenwerk: Martin Majoor, Arnhem Opmaak binnenwerk: Renée Terheggen, Studio Imago, Amersfoort Elsevier gezondheidszorg is een imprint van Reed Business Information, Postbus 1110, 3600 BC Maarssen. Aan de totstandkoming van deze uitgave is de uiterste zorg besteed. Voor informatie die nochtans onvolledig of onjuist is opgenomen, aanvaarden auteur(s), redactie en uitgever geen aansprakelijkheid. Voor eventuele verbeteringen van de opgenomen gegevens houden zij zich gaarne aanbevolen. Waar dit mogelijk was, is aan auteursrechtelijke verplichtingen voldaan. Wij verzoeken eenieder die meent aanspraken te kunnen ontlenen aan in dit boek opgenomen teksten en afbeeldingen, zich in verbinding te stellen met de uitgever. Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van reprografische verveelvoudigingen uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16 h Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan de Stichting Reprorecht (Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp, Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912) kan men zich wenden tot de Stichting PRO (Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie, Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp, Voor het overnemen van een gedeelte van deze uitgave ten behoeve van commerciële doeleinden dient men zich te wenden tot de uitgever. ISBN X ISBN NUR 488, 894

3 6685_Wielrennen en wetenschap :57 Pagina 7 Inhoud 1 Fysiologie 11 Inleiding Wat bepaalt de prestatie? Energieleverende systemen Regulatie tijdens inspanning Het hart Ademhaling Zuurstoftransport: bloed Spieren Het kortdurende inspanningsvermogen Duurinspanning Warmtehuishouding Lichaamsbouw Genetische aanleg en prestatie De inspanningstest: vastleggen van fysiologische variabelen Het geheim van Armstrong Maximaal vermogen Anaërobe drempel Melkzuur: vriend of vijand? Van inspanningstest naar trainingsadvies Mentale aspecten Besluit 36 2 Training 41 Inleiding Training Trainingsprincipes Elementen van een trainingsschema Plannen 43

4 6685_Wielrennen en wetenschap :57 Pagina Periodiseren Hoe bouw je het seizoen op? Trainingszones Trainingsvormen Taperen Krachttraining voor wielrenners Definities Kracht en wielrennen Uitvoering in de praktijk Techniek Vermogen Periodisering Invulling van de trainingsweek Krachttraining bij jeugd en jongeren Misvattingen over krachttraining bij kinderen Training Blessures Trainen met een hoge trapfrequentie Kracht of vermogen? Klimmen Hoe te trainen? Overtraining Effecten van hoogtetraining Geen garantie op succes Best of both worlds? Presteren in warmte en smog Aanpassen aan de warmte Kinderen en jongeren Luchtvervuiling en prestatie Besluit 74 Bijlage: Profile of Mood States (verkorte versie) 79 3 Voeding voor fietsers 81 Inleiding Energiebalans Voor de inspanning Vochtinname tijdens de inspanning In de winter Wedstrijddieet Vet of koolhydraten? 86

5 6685_Wielrennen en wetenschap :57 Pagina Voeding in de winter Voor de inspanning: supercompensatie Kan het nog beter? Na de wedstrijd Voeding tijdens de training Vitaminesupplementen Supplementen: creatinemonohydraat Spierkracht Creatine en anaërobe inspanning Creatine en aërobe inspanning Veiligheid Besluit 94 4 Disciplines en categorieën 97 Inleiding Baanwielrennen Pacing Training Besluit Veldrijden Specifiek profiel Conditie Techniek Talentherkenning Mountainbiken Kenmerken Energieverbruik Prestatievermogen Fysiologie Training Marathon Fiets Etappewedstrijden: de Tour de France als voorbeeld Historie Voeding Lichamelijke veranderingen Giro, Tour of Vuelta: wat is zwaarder? Tijdrijden Intensiteit Helm, kleding en fiets Training voor tijdrijden 111

6 6685_Wielrennen en wetenschap :57 Pagina Aangepaste wielersporten Tandem Handbiken Training voor jeugd en jongeren Verschillen tussen jongeren en volwassenen Training voor de toekomst Factoren voor het behalen van het eliteniveau Langetermijnvisie Fysiologie van vrouwen Verschil tussen man en vrouw Prestatiebepalende factoren Verschillen in stofwisseling Training Masters Use it or lose it Actief worden Training Biomechanica en materiaal 129 Inleiding Vermogensvergelijking Frontaal oppervlak Rolweerstand Arbeid en vermogen De fiets Zitpositie op de fiets Stuur Zadel Zithoogte Cranklengte Pedalen Versnellingen Trainingshulpmiddelen Hartslagmeter Vermogensmeter Besluit 145 Register 146