Speekselklier carcinoom

Transcriptie

1 Speekselklier carcinoom 1. Algemeen Work up Standaard klinisch onderzoek Volledige ziektegeschiedenis Gewicht en gewichtsverlies > 10 % Halsonderzoek Controle van craniale zenuwen n. V2, n. V3, n. facialis Lichtfotografie of tekening (FNAC) Bijkomend klinisch onderzoek Tandheelkundige controle en radiologische controle bij stomatoloog Evaluatie van voedingstoestand Panendoscopie voor de kleine speekselkliertumoren met biopsiename Bijkomende lab-onderzoeken Hemogram, ionogram, stollingstesten, leverenzymen, nierfunctie Radiologische oppuntstelling CT/NMR-scan Evaluatie van mogelijke metastasen, bij vermoeden van tumor Rx Thorax, spiraal-ct Thorax Bijkomende onderzoeken afhankelijk van voorafgaandelijke bevindingen: OPG (+ tandradiologie indien nodig) PET-scan 2. TNM-staging Parotistumor T0 : Geen tekenen van een primaire tumor aanwezig. T1 : Tumor van 2 cm of minder, zonder belangrijke lokale uitbreiding. T2 : Tumor van 2 tot 4 cm zonder belangrijke lokale uitbreiding. T3 : Tumor van 4 tot 6 cm zonder belangrijke lokale uitbreiding. T4a : Tumor van meer dan 6 cm zonder belangrijke lokale uitbreiding. T4b : Tumor van elke afmeting met belangrijke lokale uitbreiding. Onder belangrijke lokale uitbreiding wordt verstaan elke uitbreiding buiten de Speekselklier met ingroei in de huid, de weke delen, het bot of de zenuwen 16/03/2010 Hfdst Pg. 1.

2 De kleinere speeklselklieren worden beoordeeld naargelang plaats van oorsprong. Nx De minimale vereisten om de regionale klieren te kunnen beoordelen zijn niet voorhanden. N0 Geen aanwijzingen voor regionale kliermetastasen N1 Metastase in 1 ipsilaterale lymfeklier, 3 cm of minder N2a Metastase in 1 ipsilaterale lymfeklier, 3 tot 6 cm N2b Metastasen in multipele ipsilaterale lymfeklieren, maximum 6 cm N2c Metastasen in bilaterale of contralaterale lymfeklieren, maximum 6 cm N3 Metastase in een lymfeklier, meer dan 6 cm in de maximale diameter M0 Geen algemene metastasen bekend. M1 Algemene metatstasen aanwezig. Te specificeren naar de lokalisatie 3. Anatomopathologie van speekselkliertumoren Low-grade: Acinic cell carcinoma Basal cell adenocarcinoma Clear cell carcinoma Cystadenocarcinoma Epithelial-myoepothelial carcinoma Mucinous adenocarcinoma Polymorph low-grade adenocarcinoma Low-grade, intermediate-grade and high-grade Mucoepidermoid carcinoma Adenocarcinoma,NOS SCC Intermediate-grade and high grade Myoepithelial carcinoma High-grade Anaplastic small cell carcinoma Carcinosarcoma Large cell undiff carcinoma Small cell undiff carcinoma Salivary duct carcinoma Classificatie van speekselkliertumoren (naar G. Seifert e.a;, Diseases of the salivary glands, 1986) Tumor Procent Procent Adenoom 65,5 Pleomorf adenoom 47,5 Monomorf adenoom 18 Cystadenolymfoom Maligne epitheliale tumoren 22,5 Acinic cell tumor 2 Muco-epidermoid tumor 4,5 Carcinoom 16 Niet- epitheliale tumoren 4,5 Tumoren van naburige organen en metastasen 7,5 16/03/2010 Hfdst Pg. 2.

3 4. Eerste behandeling Heelkundige procedure Primaire tumor : radicale excisie met behoud functie indien mogelijk Parotistumor : oppervlakkige parotidectomie of totale parotidectomie (incl. VII) Submandibulaire speekselkliertumor: totale submandibulaire glandulectomie Kleine speekselkliertumor afhankelijk van localisatie Postoperatieve RT Grote tumoren ( T3) Hoge of snelle tumorgroei Marges te dicht of positief Halslymfeklieren : bij parotistumor N0 : N1 : behandeling van halsloges I tot IV in geval van Intermediaire of hoge graag of adenoid cystic Marges te dicht of positief Neurale/perineurale Lymfatisch/vasculaire selectieve halsdissectie (loge II tot IV) met/zonder postoperatieve RT >N1 : radicale halsdissectie (loge I tot IV) met/zonder postoperatieve RT Neutrale/perineurale Lymfekliermetastase ( pn1) Diepe lobtumor 5. Follow up Klinische evaluatie van hoofd en hals: Jaar 1 : elke 1-3 maanden Jaar 2 : elke 2-4 maanden Jaren 3-5 : elke 4-6 maanden >5 Jaar : elke 6-12 maanden Preferentieel Jaarlijks: Rx Thorax (vroeger indien klinisch geïndiceerd) CT/NMR 16/03/2010 Hfdst Pg. 3.

4 Onbehandeld te reseceren Klinisch benigne of < 4 cm (T1, T2) Volledige heelkundige Benigne of laaggradig Follow-up *1 Adenoïd cystic Adjuvante RT op tumorbed en schedelbasis Intermediaire of hooggradig Adjuvante RT op tumorbed en gehele ipsilaterale nek Klinisch verdacht voor Maligniteit > 4 cm of diepe lob CT/NMR van Schedelbasis tot Clavicula (overweeg FNAC Heelkundige Benigne Follow-up *1 Maligne Parotis opp lob *2 Parotis diepe lob *2 Andere speekselkliertumoren *2 Negatief Klinisch onderzoek en RX Adjuvante RT Speekselkliermassa - Parotis - Submandibulaire - Mineure Voorheen behandeld, onvolledige VG & Klinisch onderzoek CT/NMR Pathologie RX Thorax Residueel letsel bij Klinisch onderzoek of op RX Heelkundige indien mogelijk Geen heelkundige mogelijk Adjuvante RT RT of chemo/rt Niet te reseceren Open biopsie (FNAC) RT of chemo/rt 16/03/2010 Hfdst Pg. 134.

5 Parotis opp lob Klinisch N 0 Parotidectomie Geen maligne karakteristieken Klinisch N + Parotidectomie en volledige nekdissectie Volledige Intermediaire of hoge graad of adenoïd cystic Marges te disch of positief Neurale/perineurale Lymfekliermetastase Lymfatisch/vascul. Follow-up *1 Adjuvant RT Parotis diepe lob Klinisch N 0 Totale parotidectomie Klinisch N + Totale parotidectomie en volledige nekdissectie Onvolledige nog tumorweefsel aanwezig, niet verder te reseceren RT of chemo/rt Andere speekselkliertumoren Klinisch N 0 Volledige Klinisch N + Volledige en lymfeklieruitruimi ng Geen malige karakteristieken Intermediaire of hoge graad of adenoïd cystic Marges te disch of positief Neurale/perineurale Lymfekliermetastase Lymfatisch/vascul. Follow-up *1 Adjuvant RT 16/03/2010 Hfdst Pg. 135.

6 Follow-up Jaar 1: eke 1-3 maanden Jaar 2: elke 2-4 maanden Jaren 3-5: elke 4-6 maanden >5jaar: elke 6-12 maanden Preferentieel jaarlijks: RX thorax Locoregionaal of recidief op afstand, te reseceren Locoregionaal recidief, niet reseceren Heelkunde metastasectomie en RT RT of chemo/rt of RT of palliatieve zorgen Behandeling van recidieven en/of metastatische uitbreiding Locoregionaal of recidief op afstand, te reseceren: heelkunde metastasectomie &RT Locoregionaal of recidief op afstandsrecidief, niet te reseceren: RT of Chemo/RT of palliatieve zorgen 16/03/2010 Hfdst Pg. 136.