Basisopleiding Riolering Module 2

Transcriptie

1 Basisopleiding Riolering Module 2 Cursusboek Nieuwegein, 2012 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l

2 Stichting Wateropleidingen, november 2012 Groningenhaven PE Nieuwegein Versie 5.1 Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van Stichting Wateropleidingen.

3 Inhoudsopgave Inleiding Richtlijnen rioleringsontwerp Leerdoelen Algemeen Korte geschiedenis riolering Leidraad Riolering Hydrologische kringloop Plaats van afvoersystemen binnen de hydrologische kringloop Typen rioolstelsels Gemengd stelsel Verbeterd gemengd stelsel Gescheiden stelsel Verbeterd gescheiden stelsel Hybride stelsel Samenhang tussen DOFEMAME en hydraulisch ontwerp Te verzamelen informatie Ontwerp structuur Basisbegrippen Rioleringsplan Soorten afvalwater Overstort Gemaal Bemalingsgebied RWZI Afvoerend oppervlak Berging Verloren berging Pompovercapaciteit Ledigingstijd Vuiluitworp Stuwvoorzieningen Bakmodel RWZI Belasting op het systeem Leerdoelen Inleiding Droogweerafvoer Algemeen Huishoudelijk afvalwater Bedrijfsafvalwater Parasitair water Neerslag Inleiding... 30

4 Ontwerpneerslagintensiteit Neerslaggebeurtenissen (conform C2100) Standaard neerslagreeks (conform C2100) Afvoerend oppervlak en rioolinloop Algemeen Schematisering afvoerend oppervlak Bepaling afvoerend oppervlak NWRW 4.3 inloopmodel Bijzondere onderwerpen Overstortingsfrequentie volgens de stippengrafiek Veldkampgrafiek Overstortingfrequentie uit regenreeksberekening Regenduurlijnen Bijlage A: Hydrodynamisch rekenen Bijlage B: Bepaling afvoerend oppervlak m.b.v. Geografisch Informatie Systeem Vloeistofmechanica I Leerdoelen Inleiding Continuïteitsvergelijking en Volumebalans Stromingen Hydraulische parameters Nat oppervlak Natte omtrek of perimeter Hydraulische straal Stromingskarakteristiek: getal van Reynolds Energiehoogte en Wet van Bernoulli Energie, verhang en eenparige stroming Schuifspanning Berekening Kritische schuifspanning Basisformule voor eenparige turbulente stroming Chézy Thijsse Hydraulisch glad of ruw Handmatige berekeningswijze Bepaal de benodigde diameter Bepaal het benodigde verhang Bepaal het afgevoerde debiet Vloeistofmechanica II Leerdoelen Froude getal Gedeeltelijk gevulde leidingen Stroming in gedeeltelijk gevulde leidingen Berekenen van de waterdiepte in gedeeltelijke gevulde leidingen Berekenen van het debiet in gedeeltelijk gevulde leidingen De (andere) energieverliezen in rioolbuizen Overlaten... 82

5 4.7 Doorlaten Bijlage A: Figuren Hydraulisch ontwerpen I Leerdoelen Inleiding De weg naar een stelselontwerp Het proces van de stelselkeuze Ontwerp criteria Vastleggen van informatie en uitgangspunten Te verzamelen informatie Uitgangspunten Gemaal Locatie gemaal Locatie keuze overstort Locatie van overstort(en) Hoofdstructuur Putafstanden en strenglengten Nadere uitwerking gemaal Omvang overstorten Bepaling van de diameter van de leidingen Bodemverhang leidingen Controleberekeningen Bijlage A: Checklist Bijlage B: Uitgangspunten en randvoorwaarden Begrenzing projectgebied Gebruikte gegevens Hoogtematen Verhard oppervlak Uitgangspunten dimensionering rioolstelsel Hydraulisch ontwerpen II Leerdoelen Inleiding Componenten in een rioolstelsel Materialen Materialen Hydraulische eigenschappen van materialen Duurzaamheid en/of hergebruik van materialen Leidingen Vormen Maatvoering Levensduur van leidingen (en putten) Zettingsgevoelige gebieden Putten Gemalen Overstorten Afmetingen van een overstortput

6 6.8.2 Vrije ruimte boven de overstortdrempel Overstortmes en het beluchten van overstorten Uitstroomleiding Ontwerpen voor de uitvoering Diepteligging Inpassing Kruisingen Bemaling Fasering Ontwerpen voor het beheer en onderhoud Afkoppelen en regenwatervoorzieningen Leerdoelen Problematiek stedelijk waterbeheer Effecten van afkoppelen Afkoppeltechnieken Inleiding Bronmaatregelen Systemen voor benutting in de waterketen Systemen voor inzameling en transport Infiltratie van regenwater Behandeling van regenwater Van ontwerp naar beheer Dimensionering goten Dimensionering zuiveringsvoorzieningen Inleiding Lamellenafscheiders Dimensionering infiltratievoorzieningen Inleiding Geohydrolgie Ondergrondse infiltratievoorzieningen Oppervlakte-infiltratievoorzieningen Doorlatende verharding Dimensionering met behulp van regenduurlijn Samenvatting Bijlage A: Beslisboom afkoppelen (werkgroep riolering West-Nederland) Randvoorzieningen, gemalen en persleidingen Leerdoelen Inleiding Externe factoren Ligging van het gemaal Stelseltype Vergunningen Pompgemalen Bouwwerk Mechanische installatie Elektrische installatie Centrifugaalpompen

7 Algemeen Pompopstelling Waaiertypen Leidingkarakteristiek QH-kromme NPSH, dampspanning en cavitatie Pompregime Persleidingsystemen Waterslag Randvoorzieningen Inleiding Werkingsprincipe Bouwlocatie en type Kosten Ontwerpgrondslagen Het rendement van een bergbezinkvoorziening Praktijkvoorbeeld Rekenmodellen Leerdoelen Rekenmodellen Historie en ontwikkeling rekenmodellen Van werkelijkheid naar modellen Beschrijving van het rioleringsmodel Modelbenadering Hydraulische berekeningen Bijlage A: Benodigde gegevens opzetten rioleringsmodel