HOFPLEIN ROTTERDAM JAARVERSLAG

Transcriptie

1 HOFPLEIN ROTTERDAM JAARVERSLAG

2 Inhoudsopgave Inleiding P 2 Samenvatting Exploitatierekening P 4 1. Artistiek verslag P De familievoorstellingen van de Jeugdtheaterschool in het Hofpleintheater Rotterdam P Voorstellingen van de Jeugdtheaterschool, leslocaties buiten Rotterdam P Jongerenvoorstellingen (12+) van de Jeugdtheaterschool in Rotterdam P Jeugdtheaterschool en schoolprojecten P Talentontwikkeling en kwaliteitsbewaking P Bedrijfskundig verslag P Theater P Jeugdtheaterschool en samenwerkingen P Opleidingen P Personeel en organisatie P Communicatie en marketing P Kunsteducatie P Overig P Bestuursinformatie P Kengetallen P Kengetallen 2012 P Jaarrekening P Balans per 31 augustus 2012 P Exploitatierekening seizoen in euro s P Grondslagen van waardering en resultaatbepaling P Toelichting op de balans per 31 augustus 2012 P Toelichting op de exploitatierekening over de periode van 1 september 2011 tot en met 31 augustus 2012 P Verschillenanalyse bij de exploitatierekening P Tariefstructuur P Bijlagen P Staat van materiële vaste activa in P Bezoekersaantallen P Leerlingenaantallen P Prestatieraster P 47 Controleverklaring

3 Inleiding Algemeen Bij het schrijven van dit verslag weten we dat het Hofpleintheater de komende vier jaar open blijft, dat we een bezuiniging van moeten verwerken. Dat zullen we doen door de Jeugdtheaterschool en de producties aan te passen. Tenslotte zijn dat de activiteiten waarvoor de Gemeente Rotterdam ons financieel steunt. Verder zullen we maatregelen ontwikkelen om ons kunstbedrijf toekomstbestendig te maken. Deze maatregelen zullen we in de komende begroting voor seizoen nader beschrijven. Ondertussen nemen we passende maatregelen om negatieve gevolgen van de economische crisis in de vorm van leerling- en bezoekersaantallen en externe projecten zo goed mogelijk te pareren. Seizoen heeft twee gezichten. Enerzijds een vrolijk en succesvol gezicht. Zeer goed bezochte voorstellingen als De tovenaar van Oz en Scrooge, de voorbereiding van de nieuwe leslocatie op Zuid, toename van het aantal aanmeldingen voor al onze opleidingen en enkele bijzondere projecten zoals het TOF!-festival voor onze verstandelijk beperkte leerlingen en uitwisselingen van de opleidingen met China en met een jeugdorkest uit Dresden. Anderzijds heeft seizoen een donker gezicht. Na zoveel succesvolle jaren, succesvolle producties, toenemende leerlingaantallen, bezoekers, financiële degelijkheid en efficiency, sloeg het advies van de RRKC in als een bom. In een eerste reactie hebben we een aantal feitelijke onjuistheden rechtgezet en vervolgens hebben we in diverse gesprekken met DKC en raadsleden de aard van onze werkzaamheden en de financiële situatie toegelicht. In de hoop en verwachting dat de gemeenteraad het Hofpleintheater aan de Benthemstraat open zou willen houden, moesten we in de beslissing nemen de bestemmingsreserves uit te breiden, ten koste van verhoging van de trendmatige loonkosten. Dit om de noodzakelijke investeringen te kunnen doen om het theater voor de komende jaren qua veiligheid en werkbaarheid op niveau te houden. De middelen die hiervoor vrijgemaakt zijn, , komen uit eigen exploitatie. Een gedeelte hiervan komt ten laste van de algemene reserve. Het exploitatietekort van bedraagt Een gedeelte van deze investeringen wordt gedekt uit extra opbrengsten rondom voorstellingen en uit lesgelden en het resterende gedeelte hangt grotendeels samen met het niet volledig compenseren van inflatiecorrectie en het hanteren van halve periodieken. Een andere stap op weg naar de stabiele continuering is de benoeming door de Raad van Toezicht, van een tweede bestuurder per 1 mei 2012, Caroline Pietermaat. Op termijn wordt deze tweede bestuurder de opvolger van de huidige bestuursvoorzitter en algemeen directeur. Per 1 januari 2012 is de huidige financieel manager, Marnix Keeven, benoemd tot financieel directeur. Deze verzwaring van functie hangt samen met het steeds uitbreidende takenpakket. Met deze benoemingen beogen het bestuur en de Raad van Toezicht het voortbestaan van de stichting te waarborgen en voldoende tijd te generen voor het inwerken van personen en het overdragen van taken en bevoegdheden van de eerste generatie oprichters naar een toekomstige generatie. Ook de inzet van jonge theatermakers, afgestudeerd aan de diverse regieopleidingen, evenals coregisseurs naast de ervaren Hofplein regisseurs, is een vervolg stap in de artistieke toekomst. Net als de oogst aan afgestudeerd talent van de eigen HBO acteursopleiding De Acteerschool Rotterdam die hieraan bijdraagt. Stichting Hofplein Rotterdam (hierna Hofplein Rotterdam) heeft seizoen beleefd als een succesvol seizoen met succesvolle theaterproducties, een gestegen aantal bezoekers bij voorstellingen en presentaties, bijzondere nieuwe uitwisselingen en een stap naar de toekomst wat betreft de leiding van de stichting. Producties De kerstproductie De Tovenaar van Oz was bijzonder succesvol. Enthousiaste reacties, volle zalen en live muziek, door eigen leerlingen zorgden voor een geweldige sfeer en grote drukte in het Hofpleintheater. Ook de voorstelling De Daltons trok meer bezoekers dan de voorjaarsvoorstelling in voorgaand seizoen. Het TOF!-festival (Theater van de Onbeperkte Fantasie), met presentaties door leerlingen met een verstandelijke beperking, was een bruisend geheel en kon door sponsoring en donaties worden voortgezet. 2

4 Jeugdtheaterschool We merken steeds meer moeilijkheden bij ouders om het lesgeld van leerlingen te kunnen betalen. We rekenden daardoor, vanwege de crisissfeer, met een grote terugloop in leerlingenaantal. De uiteindelijke daling bedroeg 4% (159 leerlingen). Voor seizoen houden we rekening met een daling van nog eens 6%. Voor seizoen staan maatregelen op stapel om meer leerlingen te kunnen werven en behouden. In samenwerking met het Sint Montfort College (zij stellen huisvesting gratis beschikbaar) zijn de voorbereidingen gestart voor een nieuwe leslocatie in Rotterdam Zuid. De eerste reacties zijn heel enthousiast en bijna 100 leerlingen hebben zich aangemeld. Opleidingen De MBO Theaterschool anticipeert op een mogelijke verkorting van de opleiding van vier naar drie leerjaren, die inmiddels weer een jaar is uitgesteld vanuit het Ministerie van OCW. Binnen de opleiding wordt deze verkorting inhoudelijk en organisatorisch voorbereid. De Theaterhavo/vwo kent nog steeds een toenemend aantal aanmeldingen, maar houdt vast aan haar kenmerkende kleinschaligheid: de bestaande vier brugklassen. De Acteerschool Rotterdam beleefde haar eerste eindexamenjaar. Alle zes studenten verlieten succesvol de opleiding, waarvan één meteen ook de CMV-specialisatie Theater & Maatschappij afrondde en zich nu Bachelor of Social Work mag noemen. Vier studenten verwachten deze specialisatie in studiejaar af te ronden. Het zijn roerige tijden waarin grote, maar mooie uitdagingen voor Hofplein Rotterdam in het verschiet liggen. Het bedrijf op deze tijden instellen en er in de volle breedte doorheen loodsen is van groot belang. Met grote inzet en enthousiasme gaan we de nieuwe planperiode tegemoet en zetten we ons onverminderd in om kinderen en jongeren voor het eerst te laten kennismaken met theater, om zoveel mogelijk talenten (verder) te ontwikkelen en om iedereen de kans te geven met zijn of haar passie voor theater en de kunsten, op welk niveau dan ook, bezig te zijn. Louis Lemaire Algemeen directeur en artistiek leider 3

5 Samenvatting Exploitatierekening Exploitatierekening seizoen Jaarverslag Jaarplan Jaarverslag in Baten Directe opbrengsten Theater Directe opbrengsten Jeugdtheaterschool Directe opbrengsten Opleidingen Horeca en verhuur Overige bijdragen Subsidies Lasten Beheerslasten personeel Beheerslasten materieel Theater, personele lasten Theater, materiële lasten Jeugdtheaterschool, personele lasten Jeugdtheaterschool, materiële lasten Opleidingen, personele lasten Opleidingen, materiële lasten Saldo rentebaten Exploitatiesaldo Algemeen Ter voorbereiding op mogelijke bezuinigingen, maar in de verwachting dat de gemeenteraad het Hofpleintheater aan de Benthemstraat open zou willen houden, hebben we in de beslissing genomen om de bestemmingsreserves uit te breiden, om zo noodzakelijke investeringen te kunnen doen om het theater voor de komende jaren qua veiligheid en werkbaarheid op niveau te houden. Twee belangrijke, grote investeringen zijn de trekkenwand en de zenders. Hier zijn aanvullende middelen voor opzij gezet omdat vervanging hiervan eerder zal zijn dan in 2008 gepland. De middelen die hiervoor vrijgemaakt zijn, , komen uit eigen exploitatie. Een gedeelte hiervan komt ten laste van de algemene reserve. Het exploitatietekort van bedraagt Een gedeelte van deze investeringen wordt gedekt uit de extra opbrengsten rondom de voorstellingen en verhuringen ten opzichte van de begroting (zo n ) en uit de extra opbrengsten rondom de lesgelden Jeugdtheaterschool ( ). Het resterende gedeelte hangt grotendeels samen met het niet volledig compenseren van inflatiecorrectie en het hanteren van halve periodieken. Omdat bestemmingsreserves boekhoudkundig niet via het resultaat lopen, is er een resultaat voor mutaties bestemmingsreserves van Na correctie van de noodzakelijke dotaties aan de bestemmingsreserves is het resultaat negatief. Baten De directe opbrengsten Theater zijn gestegen. In Rotterdam werden 28 meer voorstellingen gespeeld, het aantal bezoekers steeg van naar , en de opbrengst per bezoeker steeg van 5,06 naar 6,30. De directe opbrengsten Jeugdtheaterschool zijn gedaald. Dit hangt samen met een terugloop van externe projecten van De opbrengsten van de lesgelden zijn licht gestegen. Tegenover de daling van het aantal leerlingen met 159 (4%), stond een prijsverhoging van gemiddeld 6%. Het gemiddelde lesgeld steeg van 319 naar 336, omdat de samenstelling van de school gemiddeld iets jonger is geworden. Voor seizoen houden we rekening met een verdere daling van het leerlingaantal van 7%. De stijging van de directe opbrengsten Opleidingen is structureel. De stijging van hangt grotendeels samen met de stijging van de bijdrage voor De Theaterhavo/vwo vanwege de uitbreiding van het aantal leerlingen en het aantal theateruren. Daarnaast is er in een extra 4

6 leerjaar van De Acteerschool Rotterdam bijgekomen wat ook zorgt voor een forse stijging. De bijdrage van het Albeda College voor De MBO Theaterschool is lager dan vorig verslag wegens bezuinigingen. De stijging van horeca en verhuur hangt samen met het aantal bezoekers bij de voorstellingen en met de toename van het aantal verhuringen ten opzichte van het Jubileumjaar. De bijdragen zijn gedaald ten opzichte van het vorige verslag. Dit heeft te maken met een korting van 2% van de subsidie van Gemeente Rotterdam, kortingen van verschillende gemeentes voor de leslocaties buiten Rotterdam en de afwikkeling van de re-integratiesubsidie. Daarnaast was er in een hoge bijdrage geschonken voor het Jubileum. Lasten Het verschil ten opzichte van de begroting van de beheerslasten personeel hangt samen met de besparing op de publiciteitsafdeling en systeembeheer. Wel was er een toename van lasten voor het secretariaat vanwege het draaien van meer voorstellingen. De stijging van beheerslasten materieel hangt samen met extra reserveringen voor de vervanging van vaste activa. We bestemmen hiervoor jaarlijks een bedrag op basis van een vervangingsplan. Naast de geplande reservering van , slaagden we erin bedragen op te nemen voor de trekkenwand à en voor de zenders à De zenders zullen op korte termijn onbruikbaar zijn omdat de overheid de zenderfrequenties verkocht heeft. Ook frequenties die door onze zenders worden gebruikt. De personele lasten Theater zijn gestegen, samenhangend met de toename van het aantal voorstellingen. Verder werden er meer professionele acteurs ingezet tijdens voorstellingen. De materiële lasten Theater zijn gedaald ten opzichte van vorig verslag omdat in dat verslag nog kosten van het Jubileum in drukten. De stijging van waarmee de begroting overschrijdt, beslaat zaalhuur in leslocaties buiten Rotterdam, waar recettes tegenover staan. De daling van de personele lasten Jeugdtheaterschool hangt samen met de terugloop van leerlingen waardoor er minder wordt lesgegeven en met een jonger docententeam. De materiële lasten Jeugdtheaterschool zijn gedaald ten opzichte van vorig verslag, vanwege de reservering voor Hofplein Casting in De personele lasten Opleidingen zijn gedaald. Het aantal fte voor docenten steeg met 0,5 fte, terwijl het aantal fte van de ondersteuning van de opleidingen met 0,5 fte daalde. De loonkosten per fte daalden echter. De materiële lasten Opleidingen stijgen door stijging van het aantal leerlingen en door extra kosten voor buitenlandse excursies, waar opbrengsten tegenover staan. 5

7 Scene uit: De club van lelijke kinderen. Fotograaf: Joke Schot. 6

8 1. Artistiek verslag De familievoorstellingen van de Jeugdtheaterschool in het Hofpleintheater Rotterdam De kleine zeemeermin (23 september t/m 13 november 2011) Ariel leeft met haar familie tussen de schatten van de zee, maar heeft een ontembare nieuwsgierigheid naar de bovenwereld. Ze neemt regelmatig stiekem een kijkje en tijdens een van haar uitstapjes wordt ze op slag verliefd op een prins. Ariel is vastbesloten om met hem te trouwen. Haar staart laat ze door de zeeheks omtoveren tot benen zodat ze zijn wereld kan betreden. Maar daarmee verliest Ariel het contact met de onderwaterwereld en haar familie. De kleine zeemeermin is oorspronkelijk geen opera en bestaat daarom uit een cocktail van verschillende opera s. Muziek van Verdi tekent de onderwaterwereld, muziek van Mozart voorziet de bovenwereld van sfeer. Script: Bruun Kuijt, regie: Carla van Driel. Muziek: Georg Friedrich Händel, Wolfgang Amadeus Mozart, Guiseppe Verdi, choreografie: Renate de Jong. Gastacteur: Karin Warmenhoven. De tovenaar van Oz (16 december 2011 t/m 5 februari 2012) De tovenaar van Oz is gebaseerd op het wereldberoemde avontuur van Dorothy, die na een wervelwind terecht komt in het land van Oz. Om weer thuis te kunnen komen, gaat ze op zoek naar de Tovenaar van Oz. Onderweg maakt ze vrienden met een vogelverschrikker, een blikken houthakker en een laffe leeuw. Met z n vieren trotseren ze allerlei gevaren op hun weg naar de tovenaar, waaronder de streken van de slechte heks van het westen. Script en regie: Jaco van der Moolen. Muziek: o.a. The Doors, Kansas, Michael Jackson, Joe Cocker, Elton John, The George Baker Selection, Lady Gaga, Gloria Gayner, Cat Stevens, Nena en Mariah Carey en muziekarrangementen van Eric Magnée. Choreografie: Catarina Campinas Furtado en Jaakko Toivonen. Gastacteur: Inge Ipenburg. De Daltons (2 maart t/m 6 mei 2012) Wie kent de gebroeders Dalton niet met hun kenmerkende signalement: vier broers, altijd opgesteld van klein naar groot en een geel/zwart gestreept gevangenispak. In De Daltons draait alles om een geldtransport naar de plaatselijke bank, maar ook de vondst van olie trekt allerlei boeven aan. Iedereen is nog maar met één ding bezig: de bank beroven. Naast de vier boevenbroertjes Dalton speelt de grootste schurk van allemaal, Mexicano, de hoofdrol in deze familievoorstelling. Script: Martin van Waardenberg en Louis Lemaire, regie: Louis Lemaire. Muziek: Martin Bakker, choreografie: Marijke Lips. Gastacteur: Don van Dijke. Jungle Boek (25 mei t/m 3 juni 2012) In een spannende opera wordt het bekende verhaal verteld van Mowgli, het mensenkind dat opgroeit in de jungle. Op een dag valt de gevaarlijke tijger Shere Kahn een dorp aan. In de verwarring rent een klein jongetje alleen het oerwoud in...het kleine, verdwaalde jongetje, Mowgli, wordt opgenomen door een roedel wolven. Ook ontmoet hij de vrolijke beer Baloe die hem de wetten van de jungle leert. Maar wanneer Mowgli's wolvenvader sterft, is het voor Mowgli niet langer veilig in het oerwoud en moet hij terugkeren naar zijn geboortedorp. Kunnen de dorpelingen Mowgli wél beschemen tegen de genadeloze Shere Khan? Laat Mowgli het erbij zitten dat hij alweer heeft moeten vluchten voor deze vraatzuchtige tijger of zal hij zich wreken? Script, regie en choreografie: Carla van Driel. Muziek: Guiseppe Verdi, muziekarrangementen Ton Scherpenzeel. Gastacteur: Pim van Alten. 1.2 Voorstellingen van de Jeugdtheaterschool, leslocaties buiten Rotterdam Robin Hood (26 december 2011 t/m 16 januari 2012, Schouwburg de Kring Roosendaal en Chassé Theater Breda) Van held die opkwam voor het onderdrukte volk, groeide hij uit tot de bekendste boogschutter die we nu kennen, Robin Hood. De sheriff van Nottingham is een slechte man die jarenlang zijn volk onderdrukt. Hij steelt geld van de armen en buit ze volledig uit. Iedereen is bang voor hem, behalve Robin Hood. Robin Hood gaat de strijd aan tegen de Sheriff. Dit komt uit vrij onverwachte hoek voor iedereen, want wat bijna niemand weet over deze beroemde held, is dat Robin Hood in zijn jonge jaren een enorme pestkop was, met een heel klein hartje. Samen met handlanger broeder Tuck gaat Robin Hood op avontuur om het volk en ook zijn grote liefde Marianne te redden! Script: Louis Lemaire, regie: Marnix Keeven. Muziek: Ton Scherpenzeel. Choreografie: Renate de Jong. Gastacteur: Joris Lutz. 7

9 De gelaarsde kat (27 januari t/m 25 maart 2012 en 24 februari t/m 22 april 2012, Theater 222 Rotterdam, Theater de Willem Papendrecht, Brestheater Brielle, Theater twee hondjes Hellevoetsluis) De gelaarsde kat vertelt het bekende verhaal over de erfenis van een arme molenaar. De oudste zoon erft de molen, de middelste zoon erft een ezel en de jongste zoon erft een kat. De verdeling lijkt oneerlijk, maar al snel blijkt dat deze kat heel bijzonder is. De kat is erg slim en kan praten. Ze vraagt haar nieuwe meester om een paar laarzen en een hoed, in ruil daarvoor belooft de kat hem een prinses om mee te trouwen. De kat krijgt de laarzen en de hoed en vertrekt dan naar het koninklijk paleis. Komt ze haar belofte na? Script: Pim van Alten en Jeroen S. Rozendaal, regie: Carla van Driel, choreografie: Renate de Jong, muziek:ton Scherpenzeel. Gastacteur: Thomas Hengeveld. De club van lelijke kinderen (11 mei t/m 6 juni 2012 Theater 222 en Theater het Kruipunt Barendrecht) Het verhaal gaat over een op hol geslagen generaal die het land wil ontdoen van alle lelijke kinderen. Deze generaal Isimo geeft op een dag het bevel om alle lelijke kinderen van het land op te pakken. Flaporen? Een grote neus? Maatje 44? Weg, van de straat ermee. Opgeruimd staat netjes! In een opvanghuis voor lelijke kinderen, dáár horen ze thuis. Met zijn sluwe plan zet de generaal ouders en kinderen op het verkeerde been en krijgt zelfs hun medewerking. Nietsvermoedend stappen alle scheelkijkers, beugelbekkies, flaporen, puistenkopjes, lange slungels en kleine opdonders in de bus om op schoolreisje te gaan. Behalve Ellen, zij heeft door dat er iets niet klopt en samen met Paul weet ze te ontsnappen. Dan begint voor hen een groot avontuur. Script: Koos Meinderts en Harrie Jekkers, regie: Peter Speijer. Muziek: Harrie Jekkers, choreografie: Lizelotte Pons. De snoepwinkel van Zevensloten (25 mei t/m 3 juni 2012 Theater 222 en Theater Twee Hondjes Hellevoetsluis) Peer en Pien Batist zijn de eigenaren van de snoepwinkel van Zevensloten. Zij maken hun snoep volgens een eeuwenoud geheim familierecept. Dit snoep is niet alleen heel lekker, maar ieder van deze snoepjes heeft een uitzonderlijke werking. De heer Flik is directeur van de grootste snoepwinkel van het land en is zeer geïnteresseerd in het recept van de bijzondere snoepjes. Hij biedt Peer en Pien een koffer vol geld, maar het recept is niet te koop. Flik is echter vastberaden en laat het daar niet bij zitten Script: Koos Meinderts, regie: Willemijn van Bakel. Muziek: Harrie Jekkers. 1.3 Jongerenvoorstellingen (12+) van de Jeugdtheaterschool in Rotterdam Bacchanten (22 september t/m 15 oktober 2011 Shakespearezaal) Twee biertjes en ik voel me gelijk ontspannen. Eén aflevering GTST en mijn hele dag is weer goed. Eén zak paprika chips en ik ben dat nare lege gevoel kwijt. We brengen onszelf met allerlei middelen in een roes. We bevredigen ons verlangen en onze onvrede, en ontsnappen aan de werkelijkheid. We verlangen naar een ander beter leven en willen weg uit de benauwde wereld waarin we leven. Dan dient zich een mooiere nieuwe wereld aan. Gulzig van verlangen omhelzen we het nieuwe, zonder goed te kijken. Het nieuwe is niet wat jij denkt of droomt en dat zal je slecht bekomen. Dan komt de kater, het grote drama, het zwarte gat. Maar geen drama zonder humor! Bacchanten is gebaseerd op het klassieke drama van de grote Griekse dichter Euripides. Script en regie: Louis Lemaire, choreografie: Marijke Lips. Scrooge (18 november t/m 29 december 2011, Shakespearezaal) De hoofdpersoon, Ebeneezer Scrooge, is een koele zakenman die te veel geld heeft. Hij had ooit een partner, Jacob Marley, die hem zijn rijkdom hielp vergaren, maar Marley stierf. Op een nacht wordt Scrooge bezocht door de geest van Marley, die hem zegt dat hij zijn gedrag moet veranderen voor het te laat is. Marley waarschuwt hem dat drie geesten - de verleden, huidige en toekomstige geesten van Kerstmis - hem zullen opzoeken. Nadat Scrooge door deze geesten is bezocht, neemt hij zijn eindbeslissing over hoe hij de rest van zijn leven zal doorbrengen: als dezelfde krenterige, oude vrek of als een goedhartige, vrijgevige man. Script en regie: Carla van Driel, choreografie:debbie van Dishoeck, zang: Roxane Hofman. Vanavond in de kroeg (10 februari t/m 31 maart 2012, De Verdieping) Vanavond in de kroeg is een terugkerend concept van een avondvullend programma met verschillende voorstellingen. De Shakespearezaal wordt omgetoverd tot een sfeervolle kroeg waar je onder het genot van een drankje kunt genieten van deze drie voorstellingen. De 8

10 muziektheatervoorstelling Dorst! met liedjes van Bram Vermeulen, de tekstvoorstelling Flirt waarbij beroemde dialogen uit de theatergeschiedenis zo aan je voorbij gaan en de dansvoorstelling Discoteca waarin je wordt meegenomen naar de jaren 80 waarin de sterren, de hits en de schoudervullingen allemaal veel groter waren dan nu. Concept en regie Dorst!: Pim van Alten. Concept en regie Flirt: Cormac Burmania. Concept en choreografie Discoteca:Jaakko Toivonen en Catarina Campinas Furtado Wie vermoordde Ifigeneia?( 13 april t/m 25 mei 2012) Het 14-jarige meisje Ifigeneia van Argos werd 2400 jaar geleden op een altaar door haar vader vermoord als offer aan de Goden. Het is een geheimzinnige zaak, want er bestaan twee getuigenissen over die gebeurtenis. Zal een nieuw geopend politieonderzoek dan eindelijk de waarheid aan het licht brengen? Script en regie: Louis Lemaire 1.4 Jeugdtheaterschool en schoolprojecten In seizoen is De Jeugdtheaterschool gestart met een nieuw leerplan. Dit is vooral van belang geweest voor leerlingen na de groepen 8. De doorgevoerde veranderingen in het bestaande leerplan zijn dat de auditie vrijwillig is gemaakt en het vervolgtraject hierop (auditie doen en slagen, geen auditie doen, auditie doen en niet slagen) is veranderd. De auditiestof vormt geen wezenlijk onderdeel meer van de lesstof. Wanneer een leerling geen auditie doet, of de auditie niet haalt, wordt de leerlijn van Leerjaren doorgezet. In die Leerjaren worden kleine producties gemaakt. Wanneer een leerling auditie haalt, volgt de leerling het opvolgende seizoen de leerlijn van Verdiepingsjaren. Na ieder Verdiepingsjaar spelen leerlingen in grote producties. Voordelen van deze nieuwe leerlijn: Met deze nieuwe opzet wordt de Jeugdtheaterschool aantrekkelijker voor leerlingen om door te gaan met theater, hoe dan ook! Ook als ze geen auditie doen of de auditie ( nog) niet halen. De zwaarte van audities is uit de lesstof gehaald. Veel leerlingen ervoeren het werken aan auditiestof als druk en verplichting. Door leerlingen zelf de keus te geven wel of niet aan een auditie mee te laten doen, is er meer vrijheid voor hen. Het geeft ruimte in het leerplan van die groepen en leerjaren. Met dit nieuwe leerplan focussen we niet alleen op producties, maar ook op doorgroeien en leren in de Leerjaren zonder in een productie te spelen. Bijvoorbeeld omdat de leerling op het podium staan niet ambieert, of omdat hij in verband met school of sport geen hele weekenden wil of kan vrijmaken. Leerlingen groeien door en kunnen hun plezier om te spelen vasthouden doordat er veel meer studioproject mogelijkheden (kleine producties) komen. Leerlingen stagneren niet meer in hun traject als ze de auditie niet halen, want er zijn twee doorlopende trajecten naast elkaar. In ieder Leerjaar kan de leerling zelf de keuze maken om wel of niet auditie te doen. Doorstroming naar de Verdiepingsjaren is altijd mogelijk. Door bovenstaande aanpassingen is de Projectklas opgehouden te bestaan. Deze klas werd gevormd door leerlingen die een aantal keren de auditie niet hadden gehaald. Nu kan iedere leerling, ongeacht wel of geen auditie, doorstromen naar de voor hem/haar passende klas. De Projectklas werd hiermee overbodig. Inhoud van de Leerjaren Leerjaar 1 Door middel van het maken van een Studioproject (= kleine voorstelling) zetten leerlingen de eerste of verdere stappen in hun theatrale ontwikkeling. Leerlingen krijgen spel-, dans- en zanglessen en één van de drie docenten maakt, gedurende lestijd, een voorstelling van maximaal 20 minuten met deze groep. Deze docent wordt ondersteund door de andere twee docenten. Het thema van de voorstelling wordt door de leerlingen zelf aangedragen. Leerjaar 2 Een Leerjaar dat inhoudelijk verdiepend ingaat op de opgedane vaardigheden in het Leerjaar daarvoor. Leerjaar 3 Ook in dit Leerjaar wordt een voorstelling gemaakt door één van de drie docenten. Deze 9

11 voorstelling wijkt inhoudelijk af van de voorstelling uit Leerjaar 1. In Leerjaar 3 is de docent die, gedurende lestijd, werkt aan de voorstelling van te voren aangewezen. Deze docent bepaalt het thema van de voorstelling, laat leerlingen (dmv oefeningen) materiaal aandragen, en maakt met dat materiaal een voorstelling. Leerjaar 4 Een Leerjaar dat inhoudelijk verdiepend ingaat op de opgedane vaardigheden in het Leerjaar daarvoor. Leerjaar 5 Wordt in het komende seizoen ontwikkeld. De Studioprojecten Met de leerlingen uit Leerjaar 1 en 3 zijn de zogeheten Studioprojecten gemaakt. Dit zijn de kleine voorstellingen zoals hierboven beschreven. De reacties hierop zijn positief. Veel leerlingen hebben met erg veel plezier op het podium gestaan in de Leerjaren zonder dat ze auditie hebben hoeven doen. De ouders waren ook zeer enthousiast en vertelden dat ze het buitengewoon zichtbaar vonden dat de leerlingen vooruit zijn gegaan. De auditie Leerlingen in groep 7 (uit Rotterdam) en groep 8 (Rotterdam en externe leslocaties) én alle leerlingen uit alle Leerjaren mogen zich opgeven om eind januari auditie doen voor het traject van de Verdiepingsjaren en het meespelen in de grote theaterproducties. Deze auditie is vrijwillig en is de enige auditie die De Jeugdtheaterschool kent. In tegenstelling tot voorgaande jaren wordt de auditie nauwelijks voorbereid in de les. Alleen de vakken dans en zang zullen een kleine voorbereiding in de lessen doen. Leerlingen geven zich vrijwillig op voor het doen van een auditie. Daarbij kunnen ze aangeven of zij een auditie voorbereidingsworkshop willen volgen. Deze vindt apart plaats in de kerstvakantie. Het is van belang om te benadrukken dat de auditie niet gaat over overgaan, blijven zitten of zakken. Het is geen examen, maar een peiling om te voorkomen dat er straks dingen van de leerling worden gevraagd, waar hij nog niet aan toe is. Daar wordt niemand gelukkig van. De Jeugdtheaterschool gaat over spelplezier, warmte, groei en succes en die laatste twee komen bij de een wat eerder dan bij de ander. In de auditie wordt gekeken of de leerling zich in voldoende mate ontwikkeld heeft op het gebied van spel, zang en dans om met succes een ander lesniveau (Verdiepingsjaar) aan te kunnen het volgende seizoen. Ook wordt gekeken of de leerling er zelf aan toe is de verdiepingsstap te maken. Na dat Verdiepingsjaar volgt het spelen in een productie. Spelen vraagt niet alleen intellectueel leren maar ook een sociale en emotionele ontwikkeling. De leerling moet een bepaalde mate van zelfbewustzijn ontwikkeld hebben, waardoor de leerling al toneelspelend naar zichzelf kan kijken. Hierdoor kan hij leren zichzelf te corrigeren. Deze kunst om naar jezelf te kunnen kijken ontwikkelt de leerling al spelend, bij de één gaat dat wat sneller dan bij de ander. Daarnaast is de ene leerling meer getalenteerd dan de ander. Dat telt wel mee, maar is niet de hoofdzaak waar naar gekeken wordt bij de auditie. Inhoud Verdiepingsjaren Verdiepingsjaar 1 Inhoudelijke aansluiting en voorbereiding op de productie. Deze leerlingen spelen komend seizoen in een grote productie van Hofplein Rotterdam. In Verdiepingsjaar 1 worden de leerlingen vaktechnisch en inhoudelijk voorbereid op het spelen in zo n productie. Het doel is de leerling flexibel en ondersteunend deel te laten leren nemen aan een proces. Veel aandacht voor techniek (tekstzegging en tekstinterpretatie) en individuele ontwikkeling. Verdiepingsjaar 2 Spelen in een productie van Hofplein Rotterdam Verdiepingsjaar 3 Het verbeteren en verdiepen van spel en tekstbegrip met behulp van teksten uit toneelliteratuur. In het leerplan kiezen we ervoor bepaalde stijlen te koppelen aan periodes. De nadruk van dit Verdiepingsjaar ligt op de tekst als uitgangspunt. Met behulp van teksten uit de toneelliteratuur wordt dit jaar in zes stappen opgedeeld. Opbouw van het jaar: 1. Grieken Koortekst 2. Shakespeare Tragedie en\of komedie 3. Molière, Goldoni Commedia dell'arte 4. Tjechov, Ibsen, Strindberg Naturel of ingeleefd spel 10

12 5. Brecht Vervreemdend 6. (post) Modern Andere Dramaturgie Verdiepingsjaar 4 Spelen in een productie van Hofplein Rotterdam Verdiepingsjaar 5 Een voorstelling maken waarin de ontwikkeling van de leerling voorop staat. De leerlingen verbeteren en verdiepen in spel, zang of dans door een sterk persoonlijke benadering in een intensief repetitieproces, waarin de inhoud van de voorstelling een centrale plek heeft in de dialoog tussen de docent en de leerlingen. Er zijn in Verdiepingsjaar 5 verschillende mogelijkheden: 1. Teksttoneel; verdieping van tekstbehandeling). 2. Montagetheater; samen met de leerlingen een voorstelling maken, op basis van een thema of een onderwerp. 3. Bewerking; een voorstelling maken op basis van bestaand materiaal. 4. Dans; een dansvoorstelling maken. 5. Muziektheater; een muziektheatervoorstelling maken. Het Zevende Hemel Festival (16+) De voorstellingen die zijn ontstaan in Verdiepingsjaar 5 zijn te zien tijdens het Zevende Hemel Festival. Dit Festival is voor het publiek toegankelijk. In was Het Zevende Hemel Festival te zien in het weekend van vrijdag 23 maart Er waren vijf stukken te zien, allemaal zeer uiteenlopend in thematiek, sfeer en beleving. Daarnaast presenteerden ook De Theaterhavo/vwo een stuk. Op deze manier ontstond een echte festivalsfeer. Publiek liep van zaal naar zaal, werd ontroerd en verrast en kon tussendoor eten, drinken en napraten. Omdat het hier een festival betrof bestemd voor 16+ bezoekers, konden we de stukken tot laat programmeren. Zo was het tot uur druk in De Theaterschool met publiek en spelers. De Oriëntatieklassen De Oriëntatieklas is voor die middelbare scholieren die ambitie hebben om van spelen, dansen, zingen en/of theater hun beroep te maken. Dat zijn de écht getalenteerde jongeren in de fase vóór de vakopleiding, jongeren met ambitie en potentie. Zij overwegen om te gaan auditeren voor een theatervakopleiding of hebben dat wellicht al een keer gedaan. In de Oriëntatieklas wordt verkend wat de kracht en de uitdaging is van iedere leerling. Grenzen worden verlegd en kennis verdiept. De Oriëntatieklas geeft daarnaast inzicht in het HBO-veld. Gekeken wordt naar welke opleidingen er zijn en welke opleiding past bij de individuele student. De Oriëntatieklassen zijn toegankelijk voor de (oud- )leerlingen van De Jeugdtheaterschool en voor de leerlingen van De Theaterhavo/vwo. De leerlingen in de Oriëntatieklassen volgen 30 weken les. Een lesavond duurt 5 lesuur. Er is een hoofddocent die het programma samenstelt en die wekelijks gesprekken heeft met de leerlingen (mentorgesprekken). Leerlingen van De Theaterhavo/vwo en van De Jeugdtheaterschool worden voor de Oriëntatieklas voorgedragen door een docent of regisseur. Vervolgens worden de leerlingen uitgenodigd voor een motivatiegesprek. Samen met de hoofddocent van iedere klas wordt gekeken of de Oriëntatieklas inderdaad de kloppende volgende stap voor een leerling is. In dit seizoen zijn we, naast de Oriëntatieklassen spel en dans, gestart met een pilot project voor de Oriëntatieklas zang. Met 11 leerlingen is een pilot gestart van 10 lessen. De lessen bleken aan een vraag te voldoen. Daarom is in seizoen ook een Oriëntatieklas zang gestart. De leerlingen van de Oriëntatieklassen spel en dans hebben het seizoen afgesloten met een eindpresentatie. Een aantal van de Oriëntatieklas studenten is inmiddels aangenomen voor verschillende HBO kunstopleidingen. TOF!! Theater van de Onbeperkte Fantasie In het jubileumseizoen (Hofplein Rotterdam 25 jaar) werd een speciaal festival ontwikkeld voor De Jeugdtheaterschool leerlingen met een verstandelijke beperking. Iedere groep (De Jeugdtheaterschool heeft drie groepen met verstandelijk beperkte leerlingen) maakte een eigen voorstelling. Deze voorstellingen werden voor publiek getoond in een theaterzaal en gespeeld op een zaterdagavond en een zondagmiddag. Dat bleek een groot succes! Bezoekers, spelers en makers waren zeer enthousiast over dit festival dat helemaal op maat van de deelnemers was gesneden. Het festival werd financieel mogelijk gemaakt door particulieren en sponsoren. 11

13 Dat heeft de Jeugdtheaterschool doen besluiten ook in seizoen een speciaal festival voor deze leerlingen te ontwikkelen. Voor dat festival is een naam verzonnen: TOF!! Theater van de Onbeperkte Fantasie. Om leerlingen en docenten te ondersteunen en hun presentaties op maat te kunnen maken, is ook dit seizoen de inhoudelijke hulp van Ria Mulders ingeroepen. Mulders is orthopedagoge, studeerde dramaturgie, is regisseur en heeft 20 jaar ervaring in het lesgeven aan leerlingen met geestelijke en lichamelijke beperkingen. Zij kwam in lessen kijken, was betrokken bij de themakeuze voor de voorstellingen en gaf feedback en aanbevelingen op dat wat ze zag en ervoer. In het weekend van 20 april speelden de leerlingen hun voorstellingen in Theater 222. De twee groepen leerlingen uit Rotterdam speelden in één stuk: Oost west thuis best. De groep leerlingen uit de Hoeksche Waard speelden het stuk: De man van La Mancha De zaal was beide dagen zeer goed gevuld en bezoekers werden verrast door de spelovergave van de spelers, de vaak humorvolle aanpak van regisseurs én spelers, de hoge spelkwaliteit en ontroerd door kleine en intense spelmomenten. Ook het festival in seizoen is met particulieren. 1.5 Talentontwikkeling en kwaliteitsbewaking De leerlingen van De Jeugdtheaterschool worden gezien. Zo komt een leerling in een groep waar hij/zij tot bloei kan komen. Ook als die bloei minder met theater maar meer met persoonlijke ontwikkeling te maken heeft. Want ook dat vindt De Jeugdtheaterschool talentontwikkeling. Voor de ene leerling is lessen in een groep van groot belang, een andere leerling komt het beste naar voren in een grote productie. Met de komst van de Leerjaren, de Verdiepingsjaren, met de producties én met de Oriëntatieklassen, kan De Jeugdtheaterschool aan iedere leerling, op ieder niveau lessen bieden die aansluiten én uitdagen. Het docentenkorps van De Jeugdtheaterschool bestaat uit bijna 100 spel-, dans- en zangdocenten. Vakmensen met ervaring, theatrale achtergrond en opleiding. De docenten van de JTS worden steeds bijgeschoold door middel van workshops in de lijn van de ontwikkeling van het leerplan en de leerdoelen. De docenten worden gecoacht in hun lessen en begeleid bij het maken van Studioprojecten en andere voorstellingen en presentaties binnen De Jeugdtheaterschool. Om de kwaliteit van de lessen te bewaren is het belangrijk dat het leerplan als een helder stappenplan gelezen kan worden door de vele docenten. Hierdoor is het mogelijk om de docenten enerzijds te laten gloreren in dat waar ze goed in zijn en anderzijds kunnen we de docenten sturen en coachen in een leerweg met opbouw en herkenbaarheid voor de leerlingen. De aangeboden workshops zijn zowel vakinhoudelijk voor een specifieke vaksectie, maar ook vakoverstijgend en meer gericht op bijvoorbeeld pedagogisch-didactische aandachtspunten. Om inspirerend en enthousiasmerend met kinderen en jongeren te kunnen werken is het nodig om de docenten ook te blijven voeden. 12

14 Les Peuter- en kleuterdans. Fotograaf: intern. 13

15 2. Bedrijfskundig verslag Theater Bezoekers In verslagjaar verwelkomden wij bezoekers bij onze voorstellingen tegenover in Een stijging van 9%. De voorstellingen in Rotterdam zijn door bezoekers bezocht, tegenover in De bezettingsgraad in het Hofpleintheater is toegenomen, van een gemiddelde 60% in naar een gemiddelde van 67%. Theater 222 steeg van 57% naar 65%, de Shakespearezaal steeg van 66% naar 78% en De Verdieping daalde van 78% naar 55%. Naast de theaters zijn enkele studio s aangepast zodat er kleine presentaties gegeven kunnen worden voor publiek. Deze studio s werden met name ingezet voor presentaties van de verschillende opleidingen. Buiten Rotterdam steeg het aantal bezoekers met 36% door het spelen van meer voorstellingen, maar ook door een hogere bezettingsgraad. Naast onze eigen voorstellingen en presentaties worden er via zaalverhuur ook externe voorstellingen gespeeld. Hierdoor ontvangen we op jaarbasis nog eens bezoekers in onze theaters. Deze zijn niet meegenomen in de onderstaande tabellen. Totaal bezoekers Hofplein Rotterdam Verschil Rotterdam Buiten Rotterdam Voor de inzichtelijkheid hebben we de gegevens per theaterzaal in Rotterdam uitgesplitst: Aantal bezoekers in Rotterdam Reëel Reëel Locatie Verschil Hofpleintheater Theater Shakespeare Verdieping Studio's Totaal Aantal bezoekers in Rotterdam Reëel Begroot Locatie Verschil Hofpleintheater Theater Shakespeare Verdieping Studio's Totaal Aantal voorstellingen We speelden in totaal 564 voorstellingen in Rotterdam en in leslocaties buiten Rotterdam tegenover 511 in De toename in Rotterdam van 28 voorstellingen hangt samen met de extra presentaties van de Jeugdtheaterschool en de reguliere opleidingen. De daling van aantal voorstellingen in het Hofpleintheater komt doordat vorig seizoen het Jubileum plaatsvond met 20 extra voorstellingen. 14

16 Totaal voorstellingen Hofplein Rotterdam Verschil Rotterdam Buiten Rotterdam Voor de inzichtelijkheid hebben we de gegevens per theaterzaal in Rotterdam uitgesplitst: Aantal voorstellingen in Rotterdam reëel - reëel Reëel Reëel Locatie Verschil Hofpleintheater Theater Shakespeare Verdieping Studio's Totaal Aantal voorstellingen in Rotterdam reëel - begroot Reëel Begroot Locatie Verschil Hofpleintheater Theater Shakespeare Verdieping Studio's Totaal Vrijkaarten Er werden vrijkaarten verdeeld onder sponsors en relaties (7%) voor premières en andere voorstellingen. Een lichte stijging in het aantal kaarten ten opzichte van vorig jaar, dit hangt samen met het spelen van meer voorstellingen. Zeer belangrijk zijn de vrijkaarten van de Hofdiners. Tijdens een Hofdiner komt een voor Hofplein Rotterdam belangrijk persoon naar een voorstelling met ongeveer 25 gasten uit zijn of haar eigen omgeving waarvan hij/zij het belangrijk vindt dat deze kennis maken met Hofplein Rotterdam. 2.2 Jeugdtheaterschool en samenwerkingen Leerlingenaantallen Met is het leerlingenaantal met 4% gedaald ten opzichte van seizoen Het aantal leerlingen in Rotterdamse leslocaties daalde met bijna 3% naar In de leslocaties buiten Rotterdam daalde het leerlingaantal met 5% van naar Deze daling hangt volgens ons grotendeels samen met de economische crisis. We merken dat leerlingen om financiële redenen afhaken en dat het voor ons steeds lastiger is om het lesgeld te innen. De daling zet ook in seizoen door (7%). We zijn overigens zeer trots op de start van onze leslocatie op Rotterdam Zuid die in zijn eerste seizoen ( ) gelijk 80 leerlingen trekt. Naast de economische situatie onderkennen we ook andere oorzaken van de daling van het aantal leerlingen. Zo haken relatief veel oudere leerlingen af in verband met studiedruk en haken sommige leerlingen af omdat ze waarschijnlijk meer keuzes willen kunnen maken binnen ons lesprogramma. Komend seizoen maken we aanpassingen op ons lesprogramma die hieraan tegemoet komen. Externe projecten Hieronder verstaan wij de overige samenwerkingsverbanden met onderwijsinstellingen. Zowel die waarbij onze lessen binnen de reguliere lessen vallen als daarbuiten. Van de langlopende projecten worden de leerlingen meegerekend in onze kengetallen. Hieronder worden deze langlopende projecten in volgorde van omvang vermeld. 15

17 Zadkine College Het Zadkine College had besloten de theaterlessen die Hofplein Rotterdam verzorgde per seizoen te stoppen. Bij aanvang van dit seizoen is teruggekomen op dit besluit en is een deel van de lessen toch doorgegaan. Cultuurcoaches op basisschool De Provenier, basisschool De Sleutel en de Maria Basisschool (binnen lestijd) Hofplein Rotterdam heeft gelukkig de cultuurcoaches op alle drie de basisscholen kunnen voortzetten in seizoen Het zijn intensieve samenwerkingen die door de langdurige opzet de kans krijgen te ontwikkelen, vernieuwen en waar nodig verbeteren. De meeste leerlingen die de cultuurcoachlessen volgen, doen dit al 2 of 3 jaar. Ook voor hen zijn het inmiddels lessen die gewoon tot het curriculum behoren en geen uitzonderlijke positie meer innemen. Jaarlijks is het streven om dezelfde cultuurcoaches op de verschillende scholen te houden, zodat deze vaste gezichten nog meer structuur en houvast bieden voor de kinderen. Zowel de coaches, als de scholen als Hofplein Rotterdam zijn enthousiast over de samenwerking en resultaten. Ook al wil je soms te snel te veel! Het blijft een taak voor de cultuurcoaches om realistische doelen te stellen, passend bij de leeftijd en het ervaringsniveau van de leerlingen, en deze ook te bewaken. De flexibiliteit van alle partijen maakt bijsturen waar nodig mogelijk. Op basisschool De Provenier, werden wekelijks spel- en dansles geven als vast onderdeel van het leerplan van de school. Alle groepen, van 1 tot 8, volgden deze lessen in halve klassen. Dat resulteerde wekelijks in acht danslessen aan de ene helft van de klassen en acht spellessen tegelijkertijd aan de andere klassenhelften. Op basisschool De Sleutel werd wekelijks, ook in halve klassen, dansles gegeven aan leerlingen uit acht verschillende groepen (groepen 3 t/m 8 en de schakelklassen). Hier volgde de andere helft van de klas een andere activiteit die niet door Hofplein Rotterdam werd verzorgd. Halverwege het jaar wisselden de klassenhelften van activiteit zodat wel alle kinderen danslessen volgen. Op de Mariabasisschool volgden alle leerlingen van groep 1 tot en met 8 voor het tweede jaar theaterlessen van cultuurcoaches van Hofplein Rotterdam. Dit waren 14 verschillende groepen die in halve klassen spellessen volgden. Dit was mogelijk doordat telkens twee coaches spel tegelijkertijd lesgaven. Thorbecke Nieuwerkerks College De samenwerking met het Thorbecke Nieuwerkerks College gaat al ver terug. In kon het buitenschoolse programma geen doorgang vinden wegens te weinig animo. Het binnenschoolse programma ging echter gewoon door voor leerlingen die het kunst en cultuurprofiel hebben gekozen. Er zijn gedurende 40 weken spel- en danslessen op het Nieuwerkerks College verzorgd, aan mavo (1 e en 2 e leerjaar) en havo/vwo (1 e, 2 e, en 3 e leerjaar). Dit gedurende twee lesuren per week. Totaal aantal deelnemers is 59 leerlingen. Einstein Lyceum Het Einstein Lyceum is een Montessorischool in Hoogvliet. Sinds jaren krijgen alle leerlingen van het eerste jaar (vmbo-tl, havo en vwo) lessen drama als vast onderdeel in hun schoolprogramma. Dat doet de school omdat ze vindt dat ontwikkeling van emotie, groepsverband en menszijn belangrijk is en deze lessen hier waardevol aan bijdragen. Zes groepen volgen deze lessen; drie vmbo-tl en drie havo/vwo klassen. Iedere groep krijgt in een schooljaar drie blokken spelles, wat bestaat uit gemiddeld negen lesweken. Het aantal leerlingen dat hiermee wordt bereikt is 150. Jan Tinbergen College Al vijf jaar worden theaterlessen gegeven op het Jan Tinbergen College te Roosendaal aan leerlingen uit het 1 e en 2 e leerjaar. Alle lessen vinden onder schooltijd plaats, maar niet alle groepen volgen hetzelfde programma. De 1 e en 2 e leerjaren volgen vijftien weken lessen die inleiden in drama en leerlingen laten kennismaken met de materie. Uit het tweede jaar volgen twee tweetalige vwo groepen theaterlessen in het Engels gedurende tien weken. Het versterken van capaciteiten, oefenen van communicatieve vermogens en hun Engelse spreekvaardigheid zijn voor deze groep van belang. Alle groepen sluiten af met een eindpresentatie. De verschillende lessen bereiken samen 159 leerlingen. IJsselcollege De lessen op het IJsselcollege vinden al sinds 1995 plaats en zijn een echte traditie op school. De lessen starten aansluitend op de schooltijden, maar vinden in de vrije tijd plaats. Leerlingen van de brugklassen kunnen zich aanmelden voor de lessen. Daarnaast is er een groep met leerlingen uit het 16

18 2 e leerjaar en ouder die lessen krijgt en die in de loop van het seizoen naar deelname aan het Scholieren Eenakterfestival toewerkt. De opzet is dat de leerlingen van de brugklas het jaar daarna doorstromen in de 2 e leerjaar zodat deze mee gaan doen aan het Scholieren Eenakterfestival. Aantal deelnemers aan deze lessen is 30 leerlingen. Eindmusicals in het basisonderwijs In heeft Hofplein Rotterdam zes eindmusicals op verschillende basisscholen verzorgd. De scholen nemen de musicals en verzorging hiervan op verschillende manieren af. Het is een optie om een complete musical met script, muziek en regisseur af te nemen die het totaal dan ook met de leerlingen instudeert. Het is ook mogelijk om een complete musical met script en muziek af te nemen, maar met een theatertrainer die de docent van de basisschool gedurende tien uur begeleidt bij het maken van de eindmusical. Tenslotte zijn er ook scholen die ervoor kiezen een eigen musical op te voeren, maar een theatertrainer van Hofplein Rotterdam inhuren om het instuderen te verzorgen of begeleiden. In totaal zijn hier ongeveer 143 leerlingen bij betrokken. Overig, diverse workshops Op diverse basisscholen en scholen voor voortgezet onderwijs in de regio gaven docenten van Hofplein Rotterdam naast de bovengenoemde langlopende projecten nog eens 171 uur theaterworkshops (spel, zang en dans). Dit zorgt voor 0,08 fte extra werkgelegenheid. 2.3 Opleidingen De MBO Theaterschool Samen met het Albeda College startte Hofplein Rotterdam in 2002 een 4-jarige theateropleiding met als uitgangspunt het opleiden van vakmensen op MBO 4 niveau. Het gezamenlijk en concreet werken aan evenementen, theater- en filmproducties maakt de opleiding zeer praktijkgericht. De zesde lichting studenten is afgeleverd door De MBO Theaterschool in seizoen en bijna 70% hiervan is doorgestroomd naar een hbo-opleiding. De brugfunctie van De MBO Theaterschool blijkt waardevol en succesvol. Het biedt studenten de kans deel te nemen aan het hogere kunstonderwijs, terwijl ze hier eerder niet de geschikte vooropleiding voor hadden. Door onderwijs aan te bieden in kleine klassen, met professionele docenten uit de praktijk, is het mogelijk gebleken in te spelen op de specifieke leerwensen van elke leerling. In seizoen werd De MBO Theaterschool geconfronteerd met bezuinigingen uit het onderwijs, waardoor de opbrengst met daalde. Ten opzichte van de begroting is er nauwelijks een verschil, omdat we ons op deze bezuiniging hadden voorbereid. De Theaterhavo/vwo Binnen deze school staat het behalen van een havo- of vwo-diploma voorop. Dagelijks worden de reguliere vakken gegeven die hierbij horen. Om de creatieve vermogens / talenten van leerlingen te ontwikkelen volgen ze binnen het havo/vwo-programma 6-8 uur per week inspirerende lessen in die onderdelen van kunst en cultuur waar hun affiniteit naar uit gaat. Dat kan theater zijn, maar ook film of vormgeving. Daarnaast is ondernemerschap een vaardigheid waar veel tijd en aandacht aan wordt besteed door middel van culturele en ondernemende projecten. Deze projecten zijn inhoudelijk verweven met andere vakken, waardoor het een geïntegreerd onderdeel van het lesprogramma is. Naast algemene kennis en vaardigheden zijn creativiteit en ondernemerschap waardevolle handvatten voor de toekomst en niet alleen op het terrein van kunst en cultuur. De stijging ten opzichte van vorig verslag hangt samen met de stijging van het aantal leerlingen en de uitbreiding van uren en door Hofplein aan LMC doorbelaste kosten. De stijging ten opzichte van de begroting hangt samen met het regelen en factureren van buitenlandse excursies voor leerlingen, zoals de Berlijnreis en de uitwisseling met China. De Acteerschool Rotterdam en Theater & Maatschappij De Acteerschool Rotterdam is als particulier initiatief in september 2008 gestart als pilot op initiatief van Bart Kiene, Louis Lemaire en Mimoun Oaissa. Hofplein Rotterdam wilde hiermee voorzien in haar eigen behoefte en de behoefte van anderen aan professionals, die in sociaal/maatschappelijke projecten met theatermiddelen op het hoogste niveau kunnen werken met jongeren. Vervolgens zijn er gesprekken gestart met Hogeschool Rotterdam om te komen tot een samenwerking. Hogeschool Rotterdam sluit qua beleid en profiel nadrukkelijk aan bij de maatschappelijke opgaven waar de stad 17

19 en regio voor staan. Er is voor gekozen om de nieuwe specialisatie Theater & Maatschappij onder te brengen bij de opleiding Culturele Maatschappelijke Vorming (CMV). De mogelijkheid blijft ook bestaan om alleen de theatervakken aan De Acteerschool Rotterdam te volgen. Dit kunnen studenten zijn die de andere vakken niet willen volgen, of die niet aan de vooropleidingseisen voldoen om aan de hogeschool te mogen studeren, maar wel over het talent voor de theatervakken. De stijging ten opzichte van vorig verslag hangt samen met de uitbreiding van het aantal leerlingen en de uitbreiding van drie naar vier klassen. 2.4 Personeel en organisatie Organisatiestructuur Stichting Hofplein Rotterdam heeft een Raad van Toezichtmodel met een tweehoofdig bestuur. Raad van Toezicht Mr. H.S. Snijders Dhr. H.C. Fortuin Dhr. J. Meijboom RA Dhr. F.J. van der Heijden Dhr. F.P. Hengeveld Voorzitter Secretaris Penningmeester Lid Lid Bestuur Directie Dhr. L. Lemaire Mevr. C.H. Pietermaat Dhr. L. Lemaire Mevr. A.M.J. Lecomte Mevr. C.B. Lemaire - Wehrli Dhr. M.J. Keeven Bestuursvoorzitter Bestuurder Algemeen directeur en artistiek leider Directeur Jeugdtheaterschool en opleidingen Theaterdirecteur Financieel directeur Het bestuur heeft met instemming van de Raad van Toezicht de sluitende begroting voor vastgesteld en het jaarverslag goedgekeurd. Arbeidsplaatsen In het verslagjaar werkten 275 mensen in dienst van Stichting Hofplein Rotterdam; tezamen vormden zij 119,1 fte (in seizoen ,3 en in ,5). Hiervan bestond 1,8 fte uit overwerk, evenals in seizoen Directie en algemeen ondersteunend personeel 23,9 fte (23,7) - Theaterpersoneel (productie, techniek, vormgeving) 36,3 fte (33,7) - Jeugdtheaterschool (docenten en ondersteunend) 26,9 fte (28,0) - Opleidingen (docenten mbo/ havo/vwo/ hbo en ondersteunend) 30,2 fte (30,2) - Overwerk (over de verschillende afdelingen) 1,8 fte (1,8) Het spelen van meer voorstellingen leidde enerzijds tot 9% meer bezoekers en een stijging van aan recettes en uitkoop. Anderzijds steeg het aantal fte theaterpersoneel met 2,6 fte. Meer voorstellingen betekent meer barpersoneel, gastvrouwdiensten, begeleiding van jonge spelers en ondersteuning van techniek. De afdelingen hebben echter tijdens piekmomenten veelal gebruik gemaakt van relatief goedkope oproepkrachten, waardoor de loonkosten naar verhouding minder hard stegen. De Jeugdtheaterschool daalde met 1,1 fte. Het docententeam nam met 1,7 fte af, vanwege het dalende aantal leerlingen en klassen. Bovendien werd wederom bezuinigd op aantal uren workshops en vergadering en nam het aantal uren voor audities af vanwege het dalende leerlingaantal. Dat verklaart 0,9 fte; de externe projecten verklaren een afname van 0,8 fte. De schoolafdeling nam toe met 0,6 fte, samenhangend met de investering in educatie en zichtbaarheid in onze leslocaties. 18

20 Het aantal fte voor de opleidingen bleef gelijk. De verdeling veranderde. Er werden voor 0,5 fte meer docentenuren gegeven, terwijl de ondersteuning met 0,5 fte daalde. De Acteerschool Rotterdam zette 0,6 fte meer docentenuren in, De Theaterhavo/vwo 0,4 fte extra, terwijl De MBO Theaterschool 0,5 fte minder inzette. Ziekteverzuim Voor het theaterpersoneel gold dit verslagjaar een ziekteverzuim van minder dan 1,0%. Vorig seizoen was dat 1,0% en het seizoen daarvoor 1,2%. Ondanks de hoge werkdruk (zie het aantal fte overwerk) blijft het ziekteverzuim zeer laag. Onder de theatertrainers was het ziekteverzuim met 2,3% iets hoger dan voorgaand seizoen (1,9%). 2.5 Communicatie en marketing Seizoensbrochure Tot en met seizoen werd er één seizoensbrochure uitgegeven. Dit seizoen is dat uitgebreid naar 2 brochures. Op deze manier kan het aanbod actueler gecommuniceerd worden naar leerlingen, bezoekers en andere belangstellenden. Ook kan op deze manier beter ingespeeld worden op projecten en bijzonderheden die gedurende het seizoen opkomen, maar we wel graag willen communiceren. De verdubbeling van de seizoensbrochures betekent automatisch ook een extra contactmoment waarin de ontvangers een extra keer met Hofplein Rotterdam in aanraking komen. Samenwerking in de stad Rond de voorstelling De kleine zeemeermin is samengewerkt met Diergaarde Blijdorp. Spelers van de voorstelling zijn helemaal aan het begin van het repetitieproces ontvangen in het Oceanium van de diergaarde en hebben daar een middag in de onderwaterwereld doorgebracht. Het bestuderen van de waterdieren en bijvoorbeeld hun bewegingen was een mooie en unieke aanvulling op inleven in je rol! Tijdens de speelperiode van De kleine zeemeermin verzorgden de spelers optredens en voorleesmiddagen in het Oceanium. Bezoekers van de diergaarde kregen een voorproefje op de voorstelling of er werd, als een soort hoorspel, voorgelezen uit het script. Ook werd via de nieuwsbrief van Blijdorp informatie over de voorstelling verspreid met een speciale kortingsactie voor abonnementhouders. Het publiek van Diergaarde Blijdorp kent grote overeenkomsten met het publiek van Hofplein Rotterdam; jonge gezinnen en grootouders met kinderen. Met deze samenwerking is een kruisbestuiving opgezet om bezoekers van de ene instelling te enthousiasmeren voor de andere. De reacties hierop waren zeer enthousiast. In de Diergaarde waren de optredens en activiteiten van de spelers voortdurend druk bezocht en ook de reserveringen voor theaterkaarten via de nieuwsbrief hadden een goede respons. In het jubileumseizoen zijn ouders van leerlingen gevraagd om ambassadeur te worden van Hofplein Rotterdam op de school van hun kind. Dit om een hele directe ingang te krijgen op de verschillende scholen. Hierop hebben een flinke groep ouders gereageerd, die nu fungeren als pleitbezorger van Hofplein Rotterdam en alle activiteiten en die rechtstreeks promotiemateriaal verspreiden en bijhouden op een plek waar onze doelgroep voortdurend komt. Het aantal ambassadeurs is in seizoen verder uitgebreid, evenals het werkterrein. De ambassadeurs zijn niet langer alleen op een school actief, maar ook meer lokaal in het gebied daaromheen. Digitalisering promotiemateriaal Promotiemateriaal is in toenemende mate gedigitaliseerd. Leerlingen en studenten van Hofplein Rotterdam maken allemaal heel vaak en heel veel gebruik van en sociale media. Door informatie beschikbaar te stellen voor deze media, wordt het voor de jongeren heel makkelijk om informatie over voorstellingen of projecten waarbij ze betrokken zijn, te verspreiden binnen hun eigen netwerk. De digitale mond-tot-mond reclame kent op deze manier een groot bereik, is snel inzetbaar, relatief goedkoop en het is voor de jongeren een leuke manier van promoten die geheel van deze tijd is. Opvallende trailers en teasers zijn voorbeelden van digitale middelen die gebruikt worden. Hiermee is niet gezegd dat de papieren promotie- en communicatiemiddelen zijn verdwenen. Er zijn verschillende rondes driehoeksborden in het centrum van Rotterdam geplaatst voor de voorstellingen in het Hofpleintheater. Dit naast commercials op RTV Rijnmond en advertenties in bijvoorbeeld NL10, de Havenloods en Metro voor producties en opleidingen. 19

21 Digitalisering kaartverkoop De mogelijkheid om digitaal kaarten voor voorstellingen, presentaties en andere activiteiten te reserveren wordt steeds meer gebruikt. Het aantal voorstellingskaarten dat nog aan de kassa wordt gekocht ligt inmiddels onder de 40% van het totaal. Er blijft toch nog een substantieel deel kaarten aan de kassa kopen, vandaar dat die mogelijkheid blijft bestaan. Wel zijn de openingstijden van de kassa teruggebracht op tijdstippen waarop het heel stil blijft aan de kassa. 2.6 Kunsteducatie Onder kunsteducatieve projecten worden projecten verstaan die niet onder de reguliere onderwijsprojecten vallen of een uitvloeisel zijn van de Jeugdtheaterschool. Gedacht kan worden aan CKV-activiteiten, het Scholieren Eenakterfestival en het Peuterfestival. De educatiemedewerker is verantwoordelijk voor het samenstellen en aanbieden van het educatieve aanbod aan voornamelijk basis- en middelbare scholen. Een intensieve taak, waarbij nauwe contacten met scholen van wezenlijk belang zijn. Hofplein Rotterdam richt zich zowel op het basis- als voortgezet onderwijs en biedt onder andere voorstellingsbezoeken, workshops, lesbrieven, backstage tours en inleidingen. Het merendeel van deze activiteiten is afzonderlijk te boeken, maar kan ook gecombineerd worden met andere educatieve activiteiten. Opvallend is de toename ten opzichte van eerdere jaren, in het gebruik van lesbrieven bij voorstellingsbezoeken. Meer docenten vragen de lesbrief aan om hun leerlingen op school te kunnen voorbereiden op de voorstelling die ze gaan bezoeken. Naast het bestaande aanbod, wordt waar mogelijk ook aanbod op maat ontwikkeld gedurende het seizoen. Zo kregen we de vraag om de jongerenproductie Scrooge te spelen voor een groep dove middelbare scholieren. Eerst heeft de regisseur een inleiding op de voorstelling gegeven waarna de leerlingen een besloten voorstelling van Scrooge bezochten. Hierbij stonden er twee doventolken op het toneel die de voorstelling vertaalden. Deze tolken en de spelers hadden een dag met elkaar gerepeteerd om dit goed te laten verlopen. Het was een succes, niet alleen voor de bezoekende leerlingen, maar ook voor de jonge spelers die een totaal nieuwe ervaring opdeden door met tolken te spelen voor een niet horend publiek. De voorstelling De Daltons heeft dit jaar bezoek gekregen van een groep blinde en slechtziende kinderen en jongeren. Dit is ook een bezoek in schoolverband, en vindt al meerdere jaren plaats. De groep wordt geruime tijd voor aanvang van de voorstelling ontvangen, zodat ze kennis kunnen maken met de spelers. Tijdens de kennismaking wordt verteld welke rol door wie wordt gespeeld, welke stem en welk kostuum bij welke rol hoort et cetera. Het spelers zijn vast in kostuum en de bezoekers krijgen uitgebreid de gelegenheid om de kostuums te voelen en zo een idee te krijgen hoe groot of klein spelers zijn, wat ze dragen en welke attributen ze bij zich hebben. Ook de decors worden voor besproken en gevoeld. Op deze manier krijgen de kinderen en jongeren toch een beeld bij de voorstelling en kunnen ze volgen wat er op toneel gebeurt, ondanks dat ze niet (goed) zien. Meer leertijd met kunst & cultuur Met een aantal andere culturele instellingen in Rotterdam is Hofplein Rotterdam in overleg om gezamenlijk een doorgaande leerlijn kunst en cultuur te ontwikkelen voor het basis- en middelbaar onderwijs. De leerlijn wordt mede gebaseerd op vragen en eisen uit het Rotterdamse onderwijs programma Beter presteren. Oftewel, wens is dat de doorgaande lijn een positieve bijdrage levert aan onder andere het taalonderwijs op een deelnemende school. Kunst en verbeelding kunnen taal en begripsontwikkeling stimuleren. Het uitgangspunt zijn de leerdoelen en wensen van de scholen. Op basis daarvan verzorgen verschillende instellingen vanuit hun verschillende disciplines en werkwijzen gedurende een langere periode op school voor één of meer deelnemende klassen cultuuronderwijs als volwaardig onderdeel van het schoolprogramma. Dit seizoen is een pilot gestart waarna volgend seizoen moet worden bepaald of deze verder kan worden uitgewerkt en er ook voldoende scholen zijn die hier animo voor hebben. Jongerenvoorstellingen De jongerenvoorstellingen kennen een steeds groter terugkerend publiek van scholen. Deze zijn afkomstig uit Rotterdam, maar ook steeds verder daarbuiten. Bij de klassieke theatervoorstelling is hier jaarlijks de meeste sprake van. De bewerking van de kerstklassieker Scrooge was ook bijzonder populair voor schoolbezoeken. De succesopties zijn behoorlijk uitgebreid om aan de bestaande vraag te kunnen voldoen. 20

22 Cultuurkaart Vanzelfsprekend is Hofplein Rotterdam blij dat besloten is de cultuurkaart in stand te houden voor leerlingen en scholen in het voortgezet onderwijs. Veel scholen en leerlingen gebruiken de cultuurkaart en de daarbij behorende tegoeden voor het inkopen van cultuureducatieve activiteiten bij Hofplein Rotterdam. Het gebruik in het nieuwe seizoen moet uitwijzen of scholen in de nieuwe opzet nog steeds evenveel activiteiten zullen ondernemen nu ze minder financieel profijt hebben. Theateradviesdag Hofplein Rotterdam werkt altijd mee aan de organisatie van de Rotterdamse Theateradvies en de daarmee samenhangende uitgave van een theateradviesgids of alternatief hiervan zoals de kalender in seizoen Ook in seizoen waren de samenwerkende instellingen van plan deze bijeenkomst weer te organiseren. Met de tegenvallende opkomst van seizoen in het achterhoofd, werd gezocht naar een geschikt moment om de dag te plannen. Door de veelheid aan activiteiten, zowel op cultureel gebied als binnen het onderwijs, is er geen datum gevonden die het vertrouwen gaf op een mogelijk goede opkomst. Daarop hebben de organiserende partijen besloten de Theateradviesdag niet te organiseren in seizoen De eerdere bezoekers van deze dag hebben een ontvangen waarin werd uitgelegd dat de Theateradviesdag dit seizoen niet doorging en waarom niet. Ook is aangegeven voor het nieuwe seizoen de mogelijkheden te bekijken om de dag dan wel doorgang te laten vinden. Aangezien de Theateradviesdag en de Theateradviesgids of kalender nauw met elkaar samenhangen is er ook geen gids of kalender uitgegeven in siezoen Dat is bijzonder spijtig, maar zou als losstaand iets, te kostbaar zijn om te maken en verspreiden. Voor Hofplein Rotterdam was het niet doorgaan van de Theateradviesdag niet onoverkomelijk. Het is erg jammer dat de verschillende scholen en contactpersonen niet in één keer te bereiken waren, maar via individuele contacten is het educatieve aanbod voor het nieuwe seizoen gewoon verspreid. Externe festivals Scholieren Eenakterfestival De 26 e editie van het Scholieren Eenakterfestival vond plaats van 15 t/m 18 november 2012 en had als thema Revolutie. Negen middelbare scholen uit Rotterdam en omgeving hebben in dit thema voorstellingen gemaakt die in het Hofpleintheater werden gepresenteerd. Het festival is ook na zoveel edities nog steeds populair bij scholen. Scholen hebben te maken gekregen met bezuinigingen op cultuurbudgetten, waardoor het maken van de voorstellingen en deelname aan het festival op een aantal scholen ter discussie is komen te staan. Gelukkig is het festival door de scholen dusdanig waardevol bevonden dat het aantal deelnemers gelijk is gebleven. De verschillende eenakters worden jaarlijks door een professionele jury, onder leiding van Fred van der Hilst, en door een publieksjury beoordeeld. Zij kiezen onafhankelijk van elkaar de beste eenakter die ten tonele is gebracht. Iedere avond vindt na afloop een talkshow plaats waarin jongeren discussiëren over de voorstelling die ze gezien hebben. Per school kunnen maximaal 20 leerlingen meespelen, maar de diverse scholen komen met veel grotere aantallen leerlingen naar alle eenakters kijken. Het doel van het Scholieren Eenakterfestival is jongeren die niet vanzelfsprekend in het theater komen, kennis te laten met de kunstvorm theater en hier waardering voor te laten krijgen; door het zelf te doen en/ of door naar elkaar te kijken. De Peuter & Kleuterdagen Tussen 2 en 9 november 2011 stapte ons allerjongste theaterpubliek weer het theater in tijdens de Peuter & Kleuterdagen. Zes voorstellingen spelen één of meerdere keren per dag voor publiek in de leeftijdscategorieën 2+, 3+ en 4+. De Peuter & Kleuterdagen kennen trouw publiek van zowel individuele bezoekers als groepen van crèches, bso s en buurtcentra. We zien jaarlijks vaste bezoekers en groepen bezoekers terugkomen en opnieuw genieten van dit theateraanbod. Het is een goede manier om kinderen vanaf heel jong al met theater kennis te laten maken. De Peuter en Kleuterdagen is een concept dat al langer bestaat en een succesvolle vorm heeft aangenomen. Randvoorwaarden zijn hierbij erg belangrijk. Bijvoorbeeld zijn de aanvangstijden die je kiest voor de voorstellingen, essentieel. Dit in verband met de slaaptijden van het publiek! Nu er een goede vorm bestaat, verandert er verder niet zo heel veel tussen Peuter & Kleuterdagen in de verschillende seizoenen. 21

23 2.7 Overig Huisvesting Zowel voor het Hofpleintheater in het centrum van de stad, als De Theaterschool aan de Pieter de Hoochweg in Delfshaven, lopen de huidige huurcontracten af in 2015 en Het Hofpleintheater wordt gehuurd van het Technicon, De Theaterschool van Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam (OBR). Voor De Theaterschool hanteert het OBR nu een lagere huur omdat de huur gedeeltelijk gesubsidieerd is. DKC heeft in 2001 een bedrag ter beschikking gesteld aan OBR om de huurlasten te verlagen. We houden rekening met stevige onderhandelingen met beide partijen over de nieuw vast te stellen hoogte van de huur. Gezien de huidige bewegingen van fikse huurverhogingen door het OBR richting collega culturele instellingen in de stad, kan dit ook voor de huur van De Theaterschool gaan spelen. Het Technicon wilde bij het afsluiten van het huidige contract de huur al drastisch verhogen, wat niet onwaarschijnlijk maakt dat nogmaals een poging hiertoe wordt ondernomen bij de komende onderhandelingen. 22

24 Les vormgeving De Theaterhavo/vwo. Fotograaf: Ramon Putzer. 23

25 3. Bestuursinformatie 3.1 Kengetallen Kengetallen Hofplein Rotterdam Verschil Verschil reëel begroot reëel reëel-reëel reëel-begroot Aantal bezoekers Hofpleintheater Theater Shakespearezaal De Verdieping Studio's Bezoekers in Rotterdam Bezoekers buiten Rotterdam Totaal bezoekers Aantal voorstellingen Hofpleintheater Bezettings-% Hofpleintheater (496 st.) 60% 57% 67% 7% 10% Theater Bezettings-% Theater 222 (222 st.) 57% 55% 65% 7% 10% Shakespearezaal Bezettings-% Shakespearezaal (70 st.) 66% 58% 78% 12% 20% De Verdieping Bezettings-% de Verdieping (80 st.) 78% 70% 55% -22% -15% Studio's Voorstellingen in Rotterdam Voorstellingen buiten Rotterdam Totaal voorstellingen Aantal leerlingen Jeugdtheaterschool Onderwijsprojecten** Totaal leerlingen **Samenstelling onderwijsprojecten Leerlingen Primair Onderwijs Leerlingen Voortgezet Onderwijs Leerlingen Beroepsonderwijs Contacturen onderwijsprojecten gem Aantal deelnemers workshops, korte trajecten

26 Verschil Verschil reëel begroot reëel reëel-reëel reëel-begroot Samenstelling baten Directe opbrengsten theater In % Directe opbrengsten Jeugdtheaterschool In % Directe opbrengsten onderwijsprojecten In % Indirecte opbrengsten, ex subsidie In % Samenstelling lasten Personele lasten In % Kosten van activiteiten In % Huisvesting In % Publiciteit In % Overige bedrijfskosten In % Dekkingspercentage (baten/lasten) Arbeidsplaatsen in FTE Directie en ondersteunend personeel 23,7 24,3 23,9 0,2 0,4- Theater 33,7 35,9 36,3 2,6 0,4 Jeugdtheaterschool 25,7 26,2 26,9 1,2 0,7 Opleidingen 32,5 33,7 30,2 2,3-3,5- Subtotaal 115,5 120,1 117,3 1,8 2,8- Overwerk 1,8-1,8 0,0-1,8 Werknemers (incl. I/D-banen) 117,3 120,1 119,1 1,7 1,0- Vrijwilligers 3,8 3,6 3,6 0,2-0,0-121,1 123,7 122,7 1,5 1,1- Subsidie per leerling/dagdeel en per bezoeker 8,96 10,02 8,88 0,1-1,1-25

27 3.2 Kengetallen 2012 In overleg met de gemeente Rotterdam is besloten om vanaf 2009 ook de kengetallen voor het kalenderjaar op te nemen. Zo ook voor het jaar Dit om voor de gemeente Rotterdam de subsidie directer te kunnen linken aan de prestaties zoals bezoekers, aantal voorstellingen en leerlingen. Kengetallen Hofplein Rotterdam kalenderjaar Verschil Verschil reëel begroot reëel reëel-reëel reëel-begroot Aantal bezoekers Hofpleintheater * Theater Shakespearezaal De Verdieping Studio's Bezoekers in Rotterdam Bezoekers buiten Rotterdam ** Totaal bezoekers Aantal voorstellingen Hofpleintheater Bezettings-% Hofpleintheater (496 st.) 59% 57% 67% 8% 11% Theater Bezettings-% Theater 222 (222 st.) 57% 62% 68% 11% 6% Shakespearezaal Bezettings-% Shakespearezaal (70 st.) 73% 57% 68% -5% 11% De Verdieping Bezettings-% de Verdieping (80 st.) 75% 70% 69% -5% -1% Studio's Voorstellingen in Rotterdam Voorstellingen buiten Rotterdam Totaal voorstellingen Aantal leerlingen Jeugdtheaterschool Onderwijsprojecten *** Totaal leerlingen *** Samenstelling onderwijsprojecten Leerlingen Primair Onderwijs Leerlingen Voortgezet Onderwijs Leerlingen Beroepsonderwijs Contacturen onderwijsprojecten gem Aantal deelnemers workshops, korte trajecten

28 Scene uit: De Daltons. Fotograaf: Maarten Laupman. 27

29 4. Jaarrekening Balans per 31 augustus 2012 BALANS per 31 augustus ACTIVA PASSIVA Vaste activa Eigen vermogen Materiele vaste activa Algemene reserve Bestemmingsreserve Vlottende activa Kortlopende schulden Voorraden Vooruit ontvangen lesgeld Debiteuren Crediteuren Overige vorderingen De MBO Theaterschool, Liquide middelen inrichting en ontwikkeling Loonheffingen Omzetbelasting Overige schulden TOTAAL TOTAAL

30 4.2 Exploitatierekening seizoen in euro s Exploitatierekening seizoen Jaarverslag Jaarplan Jaarverslag Verschil Verschil in reëel-reëel reëel-begroot BATEN A. Opbrengsten Directe opbrengsten A.1 Directe opbrengsten Theater Kaartverkoop, uitkoop en merchandising Lesgelden productieleerlingen A.2 Directe opbrengsten Jeugdtheaterschool Lesgelden leerlingen Bijdrage Externe projecten A.3 Directe opbrengsten Opleidingen Bijdrage De MBO Theaterschool Bijdrage De Theaterhavo/vwo Bijdrage De Acteerschool Rotterdam Indirecte opbrengsten A.4 Horeca A.5 Verhuringen theaters Totale opbrengsten B. Bijdragen B.1 Subsidie gemeente Rotterdam B.2 Bijdrage leslocaties buiten Rotterdam B.3 Overige bijdragen Totale bijdragen Som der baten LASTEN C. Beheerslasten C.1 Beheerslasten personeel Loonkosten directie (1,0 fte) Loonkosten financiën en beleid (8,7 fte) Loonkosten secretariaat (2,9 fte) Loonkosten algemene zaken (11,3 fte) C.2 Beheerslasten materieel Huisvestingslasten Kantoorkosten Publiciteitskosten Sejour en vervoer Horeca Afschrijvingen Totale beheerslasten D. Activiteitenlasten Personele lasten activiteiten D.1 Personele lasten Theater Loonkosten uitvoerend (4,9 fte) Loonkosten kostuum en techniek (14,9 fte) Loonkosten productie en horeca (16,5 fte) Externe diensten D.2 Personele lasten Jeugdtheaterschool Loonkosten docenten JTS (17,5 fte) Loonkosten schoolafdeling (9,4 fte) D.3 Personele lasten Opleidingen Loonkosten docenten opleidingen (16,6 fte) Loonkosten afdeling opleidingen (13,6 fte) Materiële lasten activiteiten D.4 Materiële lasten Theater D.5 Materiële lasten Jeugdtheaterschool D.6 Materiële lasten Opleidingen MBO/ Theaterhavo/vwo/ DAR/ overig Huisvesting opleidingen Afschrijvingen opleidingen Totale activiteitenlasten Som der lasten Saldo rentebaten/incidentele verschillen SALDO Resultaat voor mutaties bestemmingsreserve Dotatie loondoorbetaling bij ziekte/ ongeval Dotatie activa investeringsplan/ bijz. activa Onttrekking loondoorbetaling bij ziekte/ ongeval Onttrekking De Acteerschool Rotterdam Onttrekking activa investeringsplan SALDO

31 4.3 Grondslagen van waardering en resultaatbepaling Algemeen De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de voor de stichting van toepassing zijnde jaarrekeningvoorschriften (SvR 2005, BW 2 titel 9 en RJ 640). De waardering van activa en passiva en de bepaling van het exploitatiesaldo vinden plaats op basis van historische kosten. Activa en passiva worden gewaardeerd tegen de reële waarde, zijnde de nominale waarde, tenzij in de onderstaande toelichting anders is vermeld. Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Lasten en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar, worden in acht genomen, indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Door de eisen van Gemeente Rotterdam vanwege de subsidie, zijn in deze jaarrekening overzichten opgenomen en in een volgorde die normaliter niet conform BW 2 titel 9 worden verantwoord. Hiervoor is bewust gekozen om de jaarrekening naast verantwoordingsdocument van de stichting ook te gebruiken voor de subsidieverantwoording. Materiële vaste activa De materiële vaste activa worden gewaardeerd op verkrijgingsprijzen onder aftrek van lineair berekende afschrijvingen waarbij de verwachte economische levensduur in acht wordt genomen. 4.4 Toelichting op de balans per 31 augustus 2012 Toelichting op de activa De materiële vaste activa zijn in de staat van vaste activa uitgesplitst. De samenstelling is als volgt (in ): Boekwaarde begin boekjaar Geïnvesteerd* Afgeschreven op vaste activa Boekwaarde eind boekjaar * Geïnvesteerd in: Theater en Jeugdtheaterschool De Theaterhavo/vwo De MBO Theaterschool Totaal Voor de investeringen in de Opleidingen (De Theaterhavo/vwo en De MBO Theaterschool) zijn gelden beschikbaar van LMC Voortgezet Onderwijs en Albeda College. De post debiteuren ad betreft de debiteuren van het theater en de opleidingen. De lesgelden over zijn in het boekjaar vooruit gefactureerd. De per 31 augustus 2012 vooruit gefactureerde lesgelden ad ( per 31 augustus 2011) zijn - ten behoeve van het geven van een beter inzicht in de stand van de openstaande vorderingen - niet onder de vorderingen opgenomen, maar in mindering gebracht op de vooruit gefactureerde lesgelden. De reeds ontvangen lesgelden over zijn onder de kortlopende schulden verantwoord. De overlopende activa bestaan uit rekeningen vallend in volgend boekjaar, nog te ontvangen subsidies van Rotterdam en overige gemeentes en overige vorderingen. De samenstelling is als volgt (in ): Nog te ontvangen subsidie gemeente Rotterdam Nog te ontvangen subsidies (leslocaties en overig) Overige vorderingen en overlopende activa Totaal

32 De liquide middelen bestaan voor uit banktegoeden. De hoogte van dit bedrag komt onder andere voort uit de lesgelden die de leerlingen voor het begin van het volgend seizoen ( ) in principe moeten hebben betaald. Het kasgeld bedraagt Toelichting op de passiva Verloopoverzicht Eigen Vermogen 1 september 2011 Dotatie/onttrekking 31 augustus 2012 Algemene reserve Bestemmingsreserve De algemene reserve van vorig verslagjaar bedroeg De algemene reserve per 31 augustus 2012 bedraagt De maximale egalisatiereserve bedraagt 15% van de subsidie, derhalve , omdat de overige bijdragen niet tot subsidies kunnen worden gerekend. Verloop bestemmingsreserve 1 september 2011 Dotatie/onttrekking 31 augustus 2012 De Acteerschool Rotterdam Loondoorbetaling bij ziekte/ ongeval Activa Van de bestemmingsreserve is bestemd voor De Acteerschool Rotterdam. In september 2008 startte deze 4-jarige opleiding voor acteurs gericht op grootstedelijk cultureel talent. Een beroepsopleiding voor Nederlands sprekende studenten met een westerse of een niet-westerse culturele achtergrond. Bart Kiene, van de toneelschool Amsterdam, is artistiek leider en docent. Ondertussen is samenwerking gevonden met Hogeschool Rotterdam om deze Hbo-opleiding per september 2010 structureel te financieren. De bestemmingsreserve wordt ingezet voor de onderdelen van het curriculum die niet via de Hbo-gelden gefinancierd kunnen worden. Dat kan gaan om losse projecten of aanvullende theatervakken. Een bedrag van is bestemd voor loondoorbetaling bij ziekte en ongeval, omdat we het risico voor loondoorbetaling bij ziekte of ongeval niet meer verzekeren. De verzekeringspremie is dermate hoog en ons ziekteverzuim zo laag dat het vormen van een bestemmingsreserve gunstiger is. Een bedrag van is bestemd voor toekomstig te vervangen activa die niet reeds onder de lopende investeringen vallen, zoals theaterstoelen, vloerbedekking en de trekkenwand. Daarnaast zijn er reserveringen gemaakt voor activa, zoals het vervangen van de trekkenwand in het Hofpleintheater en het aanschaffen van nieuwe zenders vanwege de veranderende frequentie. Deze reservering wordt jaarlijks aangevuld voor zover het resultaat van het seizoen dat toelaat. Het vooruit ontvangen lesgeld is gestegen ten opzichte van vorig seizoen. De lesgelden van seizoen worden in seizoen vooruit gefactureerd. De vooruit ontvangen lesgelden zijn als volgt te recapituleren (in ): Vooruit gefactureerde lesgelden voor seizoen Gefactureerde lesgelden Te vorderen per 31 augustus 2012, 2011 en Vooruit ontvangen lesgelden Er wordt lesgeld vooruit gefactureerd voor de Jeugdtheaterschool, De Theaterhavo/vwo, De MBO Theaterschool en De Acteerschool Rotterdam. Vanwege de omvang van de post splitsen we de bedragen hieronder uit. Vooruit gefactureerd per 31 augustus voor seizoen: Jeugdtheaterschool De Theaterhavo/vwo De MBO Theaterschool De Acteerschool Rotterdam

33 De daling van de Jeugdtheaterschool wordt veroorzaakt door een lager leerlingenaantal. We houden vanwege de recessie rekening met een uiteindelijke daling van 7%. De post De MBO Theaterschool, inrichting en ontwikkeling is gevormd met gelden van het Albeda College. Het bestaat uit een bijdrage voor inrichting om hiermee de komende jaren de afschrijvingslasten te kunnen dekken samenhangend met de inrichting en vervanging in specifieke leslokalen zoals een technieklokaal, een audiovisuele ruimte, een decoratelier, een productiekantoor en een computerlokaal. Daarnaast is er een bedrag beschikbaar om twee cycli van vier jaar het onderwijs inhoudelijk verder te ontwikkelen. Na de eerste vier jaar is ons bijvoorbeeld de mogelijkheid geboden om in kleinere klassen te werken. De vrijvallende bedragen worden ten gunste van de lasten geboekt. De post overige schulden is als volgt samengesteld (in ): Personele lasten Nog te ontvangen facturen Pensioenlasten Hofplein Casting Jubileum De MBO Theaterschool Vooruitontvangen subsidies en giften Huisvestingslasten Theaterschool Overige schulden en overlopende passiva Niet uit de balans blijkende verplichtingen zijn: Huurcontract Pieter de Hoochweg 222 met OBR, lopend tot 31 juli 2016, per maand, in totaal Hiervan is de helft overigens voor dezelfde periode doorverhuurd aan LMC Voortgezet Onderwijs. Huurcontract Benthemstraat 13, Hofpleintheater, met Technicon, lopend tot 31 december 2013, per maand, in totaal Toelichting op de exploitatierekening over de periode van 1 september 2011 tot en met 31 augustus 2012 A. Opbrengsten A.1 Directe opbrengsten theater De opbrengst uit de kaartverkoop, uitkoop en merchandising is als volgt verdeeld: Verdeling kaartverkoop, uitkoop en merchandising Reëel Begroot Reëel Recettes eigen theaters Uitkoop/ recettes Merchandise Het aantal bezoekers in Rotterdam was met hoger dan vorig seizoen (66.307) en was fors hoger dan de begrote bezoekers. Het aantal voorstellingen steeg van 422 naar 450. De bezetting in het Hofpleintheater steeg van 60% naar 67%, in Theater 222 van 57% naar 65% en in de Shakespearezaal van 66% naar 78%. In De Verdieping daalde de bezetting van 78% naar 55%. Een aantal kleinschalige presentaties vond plaats in studio s, waar geen bezetting van opgenomen is. De gemiddelde opbrengst van de kaartverkoop per bezoeker was 6,30 tegenover 5,06 in De stijging hangt samen met een prijsverhoging in Daarnaast werd de gemiddelde opbrengst in beïnvloed door de relatief laag geprijsde en goed bezochte Jubileumvoorstelling. 32

34 De post lesgelden productieleerlingen hangt samen met het beschikbare aantal speelplaatsen in producties. A.2 Directe opbrengsten Jeugdtheaterschool De toename van de totale lesgelden van Jeugdtheaterschool leerlingen (inclusief productieleerlingen) ten opzichte van vorig seizoen bedraagt (1%). Hierin zitten echter ook inschrijfgelden. Het aantal leerlingen is met 159 leerlingen gedaald van naar (4%), terwijl de tarieven met gemiddeld 6% zijn gestegen. Het gemiddelde lesgeld per leerling steeg van 319 in seizoen naar 336 in De onder lesgelden vallende inschrijfgelden zijn met gedaald naar omdat minder leerlingen zich gedurende seizoen inschreven voor de Jeugdtheaterschool. Voorts gaven we extra auditieworkshops die ter waarde van afgenomen werden. De post bijdrage externe projecten beslaat de projecten waarin onze Jeugdtheaterschool docenten zowel reguliere als vrijetijdslessen in het onderwijs verzorgen. Deze post valt lager uit dan seizoen We merken dat scholen op dergelijke projecten bezuinigen. Ten opzichte van de begroting is er nauwelijks verschil. A.3 Directe opbrengsten Opleidingen De post bijdrage De MBO Theaterschool is lager dan vorig verslag, samenhangend met de bezuiniging van het Albeda College. Deze bezuiniging was vooraf ingecalculeerd. Het aantal leerlingen is licht gestegen van 161 naar 168. Naast de bijdrage van het Albeda College dragen ook leerlingen bij aan extra faciliteiten, boeken en lesmaterialen. De bijdrage van Albeda College dekt behalve de directe kosten van de docentenuren en lesmaterialen, ook de toegerekende indirecte kosten van directie, administratie, huisvesting en publiciteit. De stijging van de post bijdrage De Theaterhavo/vwo van 8% komt door de stijging van het aantal leerlingen van 414 naar 464 (12%), evenals het aantal deelnemers aan door Hofplein Rotterdam geregelde buitenlandse excursies. Het aantal klassen bleef op 18, maar het gegeven aantal theateruren breidde uit, waardoor de opbrengst vanuit het LMC Voortgezet Onderwijs steeg met 3%. De bijdrage valt hoger uit dan vorig verslag en hoger dan begroot. De Theaterhavo/vwo is volledig gehuisvest in ons schoolgebouw. De bijdrage vanuit de onderwijskoepel LMC Voortgezet Onderwijs dekt de lasten voor huisvesting, docenten, coördinatie, administratie, lesmaterialen en afschrijvingen. De directie van de opleiding is in handen van Hofplein Rotterdam. De post bijdrage De Acteerschool Rotterdam beslaat de bijdrage van Hogeschool Rotterdam voor de studenten van De Acteerschool Rotterdam, die de opleiding Culturele Maatschappelijke Vorming volgen, met de specialisatie Theater & Maatschappij. Deze bijdrage van Hogeschool Rotterdam dekt behalve de directe kosten van de docentenuren en lesmaterialen, ook de toegerekende indirecte kosten van directie, administratie, huisvesting en publiciteit. Hogeschool Rotterdam betaalt een bijdrage van voor 28 studenten CMV en 7 leerlingen betalen lesgeld (ter waarde van ) aan Hofplein Rotterdam omdat zij alleen de theatervakken volgen en hun opleiding afsluiten met een getuigschrift. Verder ontvangen wij een bedrag van aan auditiegelden. De bijdrage van Hogeschool Rotterdam is gestegen met , samenhangend met de uitbreiding van het aantal leerlingen en de uitbreiding van drie naar vier klassen. De overige bijdragen stegen met A.4 Indirecte opbrengsten De opbrengsten van de horeca zijn fors hoger ten opzichte van vorig seizoen en de begroting. Verdeling horeca Reëel Begroot Reëel Voorstellingen Catering Verhuur De opbrengsten rond voorstellingen zijn fors gestegen, samenhangend met het gestegen aantal bezoekers. De gemiddelde opbrengst per bezoeker tijdens voorstellingen bedraagt 2,09 tegenover 33

35 1,80 vorig seizoen. Met catering wordt bedoeld de foyer die tijdens (Jeugdtheater) schooltijden open is. De begrote bedragen werden niet gerealiseerd en bleken achteraf te optimistisch. Ondanks diverse nieuwe ideeën voor omzetverhoging, bleef de vraag achter. Het hoofddoel van de catering is het verlenen van service en het zorgen voor kwaliteit en veiligheid in het gebouw. De prijzen zijn daarom relatief laag gesteld. De horeca rondom verhuringen is toegenomen door de stijging van het aantal verhuringen. De post verhuringen theaters is als volgt verdeeld: Verdeling verhuur theaters Reëel Begroot Reëel Zaalhuur Kostuums/auteursrecht Overig De verhuur van de theaterzalen en lesruimtes is iets toegenomen in ten opzichte van het jubileumjaar. De opbrengsten waren echter hoger begroot. Ook hier is de economische crisis goed merkbaar. De opbrengsten van verhuur van kostuums en auteursrechten en de overige opbrengsten zijn gestegen ten opzichte van het vorig verslag. Onder verhuur overig vallen doorberekeningen zoals reiskosten en detacheringen, maar ook enkele trainingscursussen aan het bedrijfsleven door docenten en studenten van De Acteerschool Rotterdam. B. Bijdragen De subsidiebeschikking voor kalenderjaar 2011, bekend gemaakt per brief van 26 januari 2011, gaf Hofplein Rotterdam recht op een subsidiebedrag van De subsidiebeschikking voor kalenderjaar 2012, bekend gemaakt per brief van 1 januari 2012, gaf Hofplein Rotterdam recht op een subsidiebedrag van Dat is een korting van 2%. Als bijdrage voor is een bedrag opgenomen van Namelijk, de maanden september t/m december 2011 (4/12 x ) en de maanden januari t/m augustus 2012 (8/12 x ). De bijdrage van leslocaties buiten Rotterdam is hoger dan begroot doordat enkele niet begrote subsidieverzoeken alsnog toegekend werden. Dit betrof bijdragen voor de Jeugdtheaterschool Hoogvliet, Capelle a/d IJssel en extra subsidie voor de voorstellingen van de Hoeksche Waard. De partners in de leslocaties buiten Rotterdam betalen het exploitatietekort van de lessen en dragen bij aan de productiekosten. Leslocaties buiten Rotterdam waar de financiële afspraken niet volledig nagekomen (kunnen) worden of waar de steun voor een Jeugdtheaterschool niet volledig is, zullen worden afgestoten. De post overige bijdragen is als volgt verdeeld: Verdeling overige bijdragen Reëel Begroot Reëel Overige instellingen Donateurs Reïntegratiesubsidie De bijdragen van overige instellingen beslaan bijdragen van het Europees Platform voor uitwisselingen van De Theaterhavo/vwo, en diverse bijdragen voor het TOF!-festival voor verstandelijk beperkte leerlingen van de Jeugdtheaterschool. De daling hangt samen met extra giften voor het Jubileum in

36 C. Beheerslasten C.1 Beheerlasten personeel Het aantal fte voor algemeen ondersteunend personeel is 0,4 fte lager uitgevallen dan begroot. De afdeling financiën en beleid valt 1,2 fte lager uit dan begroot door het niet vervullen van een vacature publiciteit voor 0,8 fte, het niet volledig vervangen van zwangerschapsverlof voor 0,2 fte en door 0,2 fte minder uren systeembeheer. Het secretariaat is 0,5 fte hoger uitgevallen dan begroot vanwege meer oproep op piekmomenten toenemende kassadiensten vanwege het aantal voorstellingen. Gebouwenbeheer en schoonmaak is 0,3 fte hoger uitgevallen dan begroot. Deze afdelingen beheren nu 3 panden: het Hofpleintheater aan de Benthemstraat, het pand aan de Pieter de Hoochweg 222, waar naast onze kleine theaterzalen, de Jeugdtheaterschool, De Theaterhavo/vwo, De MBO Theaterschool en De Acteerschool Rotterdam gevestigd zijn en het pand aan de Pieter de Hoochstraat 29, het schoolgebouw van De Theaterhavo/vwo. FTE beheerslasten reëel begroot reëel Directie 1,0 1,0 1,0 Financiën en beleid 8,7 9,9 8,7 Secretariaat 2,9 2,4 3,0 Algemene zaken 11,3 11,0 11,0 Totaal 23,9 24,3 23,7 C.2 Beheerslasten materieel De huisvestingslasten vallen lager uit dan begroot, door een meevaller in de afrekening van Technicon, de beheerder van het Hofpleintheater, door een lager uitgevallen energierekening en door een flinke besparing (van ) op de huisvesting van de leslocaties buiten Rotterdam. Kantoorkosten zijn zowel gestegen ten opzichte van begroot en vorig verslag. Dit heeft te maken met de toenemende kosten voor de kopieermachines, samenhangend met het toenemend leerlingaantal van met name De Theaterhavo/vwo. Daarnaast zijn de kosten voor de verzekeringen hoger uitgevallen vanwege een eenmalige dotatie voor de collectieve ongevallenverzekering, op termijn zal dit premie gaan besparen. Publiciteitskosten vallen iets hoger uit dan begroot maar lager uit dan vorig verslag. Er wordt meer gebruik gemaakt van digitale media en vormgeving wordt minder uit besteed aan externen. Sejour en vervoer zijn lager dan begroot, dit hangt samen met lagere autokosten. De afschrijvingen vallen hoger uit dan begroot en vorig verslag door de reservering voor activa van Voor de vervanging van vaste activa bestemmen we jaarlijks een bedrag op basis van een vervangingsplan. Naast de geplande reservering van , slaagden we erin bedragen op te nemen voor de trekkenwand à en voor de zenders à De zenders zullen op korte termijn onbruikbaar zijn omdat de overheid de zenderfrequenties verkocht heeft. Ook frequenties die door onze zenders worden gebruikt. D. Activiteitenlasten D.1 Personele lasten Theater Het aantal fte theaterpersoneel steeg met 2,6 fte ten opzichte van vorig verslag en is 0,4 fte hoger uitgevallen dan begroot. Vanwege de grotere inzet van goedkopere oproepkrachten, vallen de loonkosten lager uit dan begroot. Op de afdeling uitvoerend theater nam het aantal fte toe ten opzichte van begroot (0,2 fte) en reëel (0,4 fte) door de grotere inzet van professionele acteurs tijdens voorstellingen. Op de afdeling kostuum en techniek nam het aantal fte toe met 0,6 fte, samenhangend met de toename van voorstellingen en presentaties. Het aantal fte viel 1,2 fte lager uit dan begroot. Hiervan 35

37 werd bijna 0,5 fte ingevuld via externe diensten, samenhangend met de piekmomenten tussen januari en april. Op de afdeling productiebegeleiding en horeca was het aantal fte 1,6 fte hoger dan vorig verslag en 1,4 fte hoger dan begroot. De verdeling van het aantal fte is als volgt. FTE theater reëel begroot reëel Uitvoerend theater 4,9 4,7 4,5 Kostuum en techniek 14,9 16,1 14,3 Productiebegeleiding en horeca 16,5 15,1 14,9 Totaal 36,3 35,9 33,7 D.2 Personele lasten Jeugdtheaterschool Het aantal fte docenten Jeugdtheaterschool was 1,5 fte lager dan begroot en 1,7 fte lager dan vorig verslag. Het aantal leerlingen daalde met 4%, evenals het aantal lessen. Daarnaast is net als vorig seizoen bezuinigd op het aantal workshops, vergaderingen en overige activiteiten. Dit verklaart een daling van 0,9 fte. De resterende 0,8 fte wordt veroorzaakt door minder externe projecten. De loonkosten dalen relatief harder dan op basis van het aantal fte door het gemiddeld jongere docententeam. De schoolafdeling is toegenomen met 0,6 fte, zoals begroot, vanwege investeringen in educatie en zichtbaarheid op de leslocaties. Het is voor de Jeugdtheaterschool noodzakelijk om actiever betrokken te zijn in de omgeving waar de leslocaties gevestigd zijn. FTE Jeugdtheaterschool reëel begroot reëel Docenten Jeugdtheaterschool 17,5 19,0 19,2 Schoolafdeling 9,4 9,5 8,8 Totaal 26,9 28,5 28,0 D.3 Personele lasten Opleidingen Het aantal fte voor de opleidingen (zowel ondersteunend personeel als theaterdocenten) was gelijk aan vorig verslag en viel 1,3 fte lager uit dan begroot. Terwijl de docentenuren ten opzichte van vorig verslag toenamen, namen de uren voor ondersteuning af. De Acteerschool Rotterdam zette 0,6 fte meer docentenuren in, De Theaterhavo/vwo 0,4 fte extra, terwijl De MBO Theaterschool 0,5 fte minder inzette. FTE opleidingen reëel begroot reëel Docenten Opleidingen 16,6 17,4 16,1 Afdeling Opleidingen 13,6 14,1 14,1 Totaal 30,2 31,5 30,2 D.4 Materiële lasten Theater De daling ten opzichte van vorig verslag van hangt grotendeels samen met kosten voor het Jubileum die op drukten. De stijging van waarmee de begroting overschrijdt, beslaat zaalhuur in leslocaties buiten Rotterdam, waar recettes tegenover staan. D.5 Materiële lasten Jeugdtheaterschool In vorig verslag staat een reservering voor Hofplein Casting opgenomen, waardoor de materiële lasten Jeugdtheaterschool ten opzichte van dat verslag lager zijn. Vanwege verdergaand internet gebruik verwachten we volgend seizoen een verdere daling. D.6 Materiële lasten Opleidingen De lasten voor De MBO Theaterschool, De Theaterhavo/vwo, De Acteerschool Rotterdam, overig, huisvesting opleidingen en afschrijvingen opleidingen hangen samen met het aantal klassen en leerlingen waaraan wordt lesgegeven. Deze lasten zijn hoger dan begroot. Dat wordt voornamelijk veroorzaakt door niet begrote buitenlandse excursies voor De Theaterhavo/vwo, waar 36

38 opbrengsten tegenover staan en het verplaatsen van een jaarlijkse vrijval van de reservering voor MBO lasten ten gunste van de personele lasten ter grootte van Tegenover deze gestegen lasten zijn de opbrengsten hoger dan begroot en vallen de loonkosten lager uit dan begroot. Per saldo wordt een beter resultaat gehaald op de opleidingen. Uitsplitsing personele lasten Personele lasten Lonen en salarissen Sociale lasten Pensioenfonds Overig (inclusief honoraria) Totaal

39 4.6 Verschillenanalyse bij de exploitatierekening Mutaties verslag t.o.v. verslag x Structureel Incidenteel Endo-/Exogeen Baten Directe opbrengsten Theater Exogeen Directe opbrengsten Jeugdtheaterschool 8-8- Exogeen Directe opbrengsten Opleidingen Endogeen Indirecte opbrengsten Exogeen Rentebaten Exogeen Totale baten Lasten Beheerslasten personeel 1-5 Endogeen Beheerslasten materieel Endogeen Personele lasten Theater Endogeen Personele lasten Jeugdtheaterschool Endogeen/Exogeen Personele lasten Opleidingen Endogeen Materiële lasten Theater Endogeen Materiële lasten Jeugdtheaterschool Endogeen Materiële lasten Opleidingen Endogeen Totale lasten Bijdragen Subsidie Rotterdam Exogeen Subsidie leslocaties buiten Rotterdam 4-4- Exogeen Overige bijdragen Exogeen Totale bijdragen Saldo Baten De stijging van de baten is structureel, uitgaande van een consoliderend leerlingaantal, een consoliderend bezoekersaantal en opleidingen die qua omvang gelijk blijven (De MBO Theaterschool) of toenemen (De Theaterhavo/vwo). Lasten De daling van materiële lasten Theater is structureel. In drukten er nog kosten voor het Jubileum op de materiële lasten. De structurele daling van materiële lasten Jeugdtheaterschool hangt samen met de reservering die in gemaakt was voor Hofplein Casting. De stijging van de materiële lasten Opleidingen hangt samen met de uitbreiding van De Theaterhavo/vwo. 38

40 4.7 Tariefstructuur Toegangsprijzen Soort kaart Grote zaal en 222 Volwassene 13,50 11,00 Kind t/m 14 jaar 10,50 8,50 Kortingskaart ouders aanschaf 11,00 9,00 educatie basis 7,50 6,00 educatie middelbaar 10,50 8,50 TO volwassene 11,50 9,50 TO kind 8,50 7,00 TO educatie basis 5,50 4,50 TO educatie middelbaar 8,50 7,00 EAF standaard 12,00 9,50 EAF voorverkoop 9,00 7,00 EAF JTS /THV leerlingen 9,00 7,00 EAF passe-partout standaard 17,00 14,00 EAF passe-partout voorverkoop 12,00 9,50 Peuter en Kleuterdagen volwassene 7,50 6,00 Peuter en Kleuterdagen kind 6,00 5,00 Peuter en Kleuterdagen groep 20+ personen 6,00 5,00 Kleine Zaal voorstellingen (in Shake en Verdieping) Volwassene 11,50 9,50 Kind t/m 14 jaar 8,50 7,00 educatie basis 5,50 4,50 educatie middelbaar 8,50 7,00 TO volwassene 10,00 8,00 TO kind 7,00 5,50 Presentaties JTS en Opleidingen Werkplaats volwassene 7,50 6,00 Werkplaats kind t/m 14 jaar 6,00 5,00 Voorspeelavond / OSE THV / MBO (volw + kind) 5,00 5,00 Voorstellingen DAR volwassene 7,50 7,50 Voorstellingen DAR mbo/hbo student (op vertoon OV) 5,00 5,00 Kortingen en bijzonderheden Hofplein leerling (alle voorstellingen incl WP en presentaties) 5,00 4,00 Voucher JTS 7,50 6,00 Rotterdampas 2,50 korting alle voorstellingen 2,50 korting alle voorstellingen Rotterdampas TO (alleen GZ) 50% korting 50% korting Cultuurkaart/CJP (individueel op vertoon) Alle passen 2,50 korting Alle passen 2,50 korting VAK pas op de voorstellingen op de voorstellingen Vriendenpas (volw + kind) Backstagetour 4,00 3,50 Limo/koffie-complèt 3,00 2,50 39

41 Lesprijzen Jeugdtheaterschool in HOFPLEIN THEATERLESSEN groep 3, 4 1,2 169,00 174,00 groep ,00 229,00 groep ,00 306,00 groep ,00 306,00 groep 7 R'dam auditie 3 318,00 331,00 groep ,00 400,00 Leerjaar 1, sp 4,2 385,00 419,00 Leerjaar ,00 405,00 Leerjaar 3, sp 4,2 385,00 419,00 Leerjaar ,00 405,00 Leerjaar 5, sp 4,2 385,00 419,00 Leerjaar ,00 405,00 Tussenklas A (R'dam) 5 435,00 449,00 Verdiepingsjaar ,00 449,00 Verdiepingsjaar 2/productie 5 435,00 479,00 Verdiepingsjaar ,00 449,00 Verdiepingsjaar 4/productie 5 435,00 479,00 Verdiepingsjaar ,00 449,00 Verdiepingsjaar 6/productie 5 435,00 479,00 Spelersgroep 5 435,00 479,00 Lesuur Lesgeld I Lesgeld II 40

42 Zangles De MBO Theaterschool. Fotograaf: Suzanne van de Kerk 41

43 5. Bijlagen 5.1 Staat van materiële vaste activa in Staat van materiële vaste activa in Omschrijving Aanschafjaar Aanschafbedrag Totale Afschrijving Boekwaarde Boekwaarde Afschrijvings Investeringen afschrijving verslagjaar beginjaar eind verslagjr duur Inventaris Theaters euro euro euro euro euro euro Verbouwing shakespeare Verbouwing theatercafé Piano theater Benthem Inrichting theaters (theaterdoeken) Vaatwasser artiestenfoyer Vloer artiestenfoyer Lichtbak Benthem Railsysteem en gordijnen Babyvleugel Stoelen foyer Rode loper Lampen foyer Doeken en rails kleine zalen Banken kleine zalen Vaatwasser theatercafe Inrichting foyer PdH Koelkast catering Vernieuwing theatervloer Lampen foyer Verbouwing De Verdieping Software TV's hal, 1/4 deel Verbouwing TD-hok Potenplan + projectiedoek Keyboards Bouw afsluitbare opbergruimte Kassa theatercafe Doek Tredenverlichting Inventaris Theatercafe Naaimachines Onderhoud theatervloer Benthem Doeken foyer PdH Kassaprinter Kasprogramma Horeca kassa's Geluidsstudio PdH Neon verlichting PdH Spiegels garderobe Benthem Koelkast artiestenfoyer Schuifdeuren PdH Railsysteem Benthem Kledingkasten "Hofplein on Tour" Tribune De Verdieping Grid De Verdieping Doek Appelwand Inrichting foyer PdH Vloer opslag Aanbouw PdH Hoogwerker Doeken "De Verdieping" PdH Piano PdH Aanpassing foyer PdH Grime fauteuils Alp Lift luchtcompressor Vaatwasser Buizenframe Shakespeare Tegels Jubileum Doeken Shakespeare Opslag 222/PdH Totaal in

44 Inventaris Techniek Dimmer Lichtcomputer Beamer Zenders (accu's) CD-spelers Camera's vst registratie Zenders Veiligheidskabels Zenders Rookmachine Dimmers Werkplek Cor (decorbouw) Camera's vst registratie Porto's Inbouwspots Verlengkabels Lasapparaat Projectiescherm Beamers theaters Geluidsset Bewegend licht "Hofplein on Tour" Porto's Competer techniek vst Camera's vst registratie Zaagtafel decorbouw Licht diversen theaters Kabels Geluid PdH Licht "Hofplein on Tour" Geluid Verdieping Geluid Lampen Verdieping Geluidtechniek De Verdieping Licht, "De Verdieping" PdH Geluidstafel Tekenprogramma Beamer Lichtcomputer Zendermicrofoons Vleugel Totaal in 1011 Inventaris kantoor RES Computers/ laptops Kluis productiekantoor Glasvezelnetwerk Server Airco server Telefooncentrale Printer Computerapparatuur Verbouwingen kantoor Kantoormeubilair RES Verbouwing kantoor Benthem Nieuwe website Datanetwerk Computerapparatuur Diverse verbouwingen PdH Patchkast PdH Vervanging telefooncentrale Computerapparatuur Ontwikkeling nieuwe huisstijl Totaal in 1011 Inventaris school Verbouwing sanitair/ toiletten PdH weg Geluidsinstallaties lokalen JTS Garderobebanken CD-spelers lokalen Verbouwing lokalen Software TV's hal, 1/4 deel Geluidsapparatuur Inbraak/IOB/brand Totaal in 1011 Inventaris MBO Theaterschool Investeringen/afschrijvingen Totaal Inventaris Theaterhavo/vwo Investeringen Totaal Auto's Auto Carla Auto Bestelbus Mercedes Auto Renault Louis Auto's Totaal

45 5.2 Bezoekersaantallen Productie Aantal vst Bezoekers Bezetting Hofpleintheater De Kleine Zeemeermin ,3% De Tovenaar van Oz ,0% De Daltons ,2% Jungle Boek ,5% JTS - Werkplaatsen ,1% JTS - Verdiepingsjaar ,5% Eenakterfestival ,6% THV - Presentaties ,4% Subtotaal ,9% Theater 222 Shakespeare od Camping BARI ,1% De Gelaarsde Kat PALL ,6% De Gelaarsde Kat PALL via Kunstmenu ,9% De Gelaarsde Kat VOHW ,9% De Club van de Lelijke Kinderen ,5% JTS - Werkplaatsen ,7% JTS - TOF! ,6% JTS -Studioproject ,1% MBO -Voorspeelavonden ,9% MBO - Mind your Step/Golden Dragon ,9% MBO - OOT ,8% THV - Presentaties ,2% Peuter- en kleuterdagen nvt Subtotaal ,8% Shakespearezaal Bacchanten ,4% Scrooge ,5% Scrooge schoolvst ,9% Vanavond in de Kroeg 3-in ,7% 7e Hemel ,0% Wie Vermoordde Ifigeneia? ,7% JTS - Eindpresentatie kinderkoor ,3% MBO - Grip ,3% MBO - Revolution Radio ,4% DAR - Grieks ,7% THV - Presentaties ,3% Peuter- en kleuterdagen nvt Subtotaal ,1% De Verdieping 7e Hemel ,7% JTS - Studioproject ,4% MBO - Orpheus, Mijn Idool ,5% MBO - Zeven 1 1 nvt DAR - Presentaties ,0% THV - Presentaties ,2% Subtotaal ,4% Studio's Snoepwinkel van Zevensloten GO - Studio ,3% 7e Hemel - Studio's ,9% JTS - Studioproject ,1% THV - Presentaties nvt MBO - OOT ,7% DAR - Presentaties nvt Subtotaal nvt Totaal Rotterdam

46 Productie Aantal vst Bezoekers Bezetting Leslocaties buiten Rotterdam Shakespeare od Camping BARI nvt Robin Hood ROBR nvt De Gelaarsde Kat PALL nvt De Gelaarsde Kat VOHW nvt Club van de Lelijke Kinderen nvt Snoepwinkel van Zevensloten GO nvt Werkplaatsen van leslocaties buiten Rotterdam Werkplaats Barendrecht nvt Werkplaats Breda nvt Werkplaats Capelle nvt Werkplaats Goeree nvt Werkplaats Papendrecht nvt Werkplaats Ridderkerk nvt Werkplaats Roosendaal nvt Werkplaats Voorne nvt MBO voorstellingen Scrooge nvt Mind your step/golden Dragon nvt Orpheus, mijn idool nvt Zeven nvt DAR voorstellingen DAR - Presentaties nvt Totaal leslocaties buiten Rotterdam Totaal

47 5.3 Leerlingenaantallen Jeugdtheaterschool Rotterdam Leslocaties buiten Rotterdam Totaal Opleidingen en andere onderwijsprojecten Voorgezet onderwijs Aantal Aantal Theaterhavo/vwo Einstein Lyceum IJsselcollege (regie + lessen) Jan Tinbergen College Thorbecke Nieuwerkerk a/d Ijssel, drama basisvorming LOT Overige projecten, gestopt per Subtotaal voortgezet onderwijs Basisonderwijs KBS De Provenier CBS De Sleutel KBS Mariaschool Eindmusicals Subtotaal basisonderwijs Beroepsonderwijs De MBO Theaterschool Zadkine College De Acteerschool Rotterdam Subtotaal beroepsonderwijs Totaal opleidingen en andere onderwijsprojecten Gemiddelde contacturen per leerling Verdeling leerlingen samenvattend/vergelijkend Rotterdam Leslocaties buiten Rotterdam Onderwijsprojecten Totaal

48 5.4 Prestatieraster Taak Prestaties Begroot Reëel Publieksbereik totaal aantal bezoeken algemeen waarvan betalende bezoeken waarvan niet-betalende bezoeken totaal aantal JTS leerlingen Productie en aantal producties* talentontwikkeling Presentatie en aantal presentaties talentontwikkeling waarvan in Rotterdam Publiekseducatie aantal producties educatief aanbod 9 12 aantal presentaties educatief aanbod aantal deelnemers Thema Cultuur en school Cultuurparticipatie aantal activiteiten voor leerlingen in primair onderwijs 8 9 aantal activiteiten voor leerlingen in voortgezet onderwijs 8 9 aantal leerlingen uit primair onderwijs dat in schoolverband aan activiteiten deelneemt** aantal leerlingen uit voortgezet onderwijs dat in schoolverband aan activiteiten deelneemt** aantal activiteiten gericht op nieuwe doelgroepen 4 4 aantal activiteiten gericht op nieuwe/ ongebruikelijke locaties 2 2 aantal deelnemers aan bovengenoemde activiteiten Internationalisering aantal activiteiten in buitenland*** - - aantal bezoeken bij activiteiten in buitenland**** - - * Bij producties worden niet de Jeugdtheaterschoolpresentaties en voorstellingen uit de Opleidingen meegerekend. ** Dit betreft het aantal leerlingen dat deelneemt aan langlopende projecten, losse workshops worden hier niet in meegerekend. *** Niet meegenomen zijn de uitwisselingen en voorstellingen van MBO leerlingen in Bristol. **** Dit betreft het aantal deelnemers aan onze workshops in buitenland ter plekke. 47

49 Les De Theaterhavo/vwo. Fotograaf: Ramon Putzer. 48

50

51