Edith van Dijk 3427

Transcriptie

1 Agendapunt commissie: steller telefoonnummer Edith van Dijk 3427 agendapunt kenmerk / portefeuillehouder Wethouder Kees Marchal onderwerp Startnotitie Omgevingsvisie aan de gemeenteraad A. Samenvatting De invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2021 heeft een grote impact op al het beleid voor de fysieke leefomgeving. De wet beoogt een andere manier van samenwerken in de fysieke leefomgeving. Integraal, eenvoudig en beter is de doelstelling. Meer ruimte voor initiatieven, voor maatwerk, waarbij ook de rol van de samenleving verandert. De Omgevingsvisie is één van de kerninstrumenten van de Omgevingswet en is voor de gemeente het strategische plan voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. In de Omgevingsvisie komt het beleid voor de fysieke leefomgeving samen en geeft aan wat de gemeente op een bepaalde plek wil en hoe ze dat gaat bereiken. Het is één integrale visie voor de fysieke leefomgeving met beleidskeuzes op hoofdlijnen. Met de Omgevingsvisie maakt de gemeente ook de keuze wat voor gemeente zij wil zijn en hoe de gemeente wil sturen. Bijvoorbeeld regisseren, faciliteren, toetsen of initiëren. In de Omgevingsvisie nemen we deze keuze op en werken we deze sturingsstijl uit. Participatie is een belangrijk uitgangspunt in de Omgevingswet. Zo moeten inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties vanaf het begin worden meegenomen in de totstandkoming van de Omgevingsvisie. Hoe? Het is aan de gemeente om dit te bepalen. Het is daarom van belang na te denken over de speelruimte en de spelregels voor de Omgevingsvisie. Om draagvlak te krijgen voor de visie en uitvoering hiervan is het samen met de samenleving benoemen van de kwaliteiten en knelpunten, doelen en projecten een randvoorwaarde. Om te zorgen dat dit participatietraject aan de verwachtingen gaat voldoen, schetst de Startnotitie Omgevingsvisie hiervoor een aantal kaders. B. Voorgesteld besluit 1. Vaststellen van de inhoudelijke uitgangspunten voor de Omgevingsvisie en de kaders voor het participatieproces hiervoor, zoals beschreven in de startnotitie Omgevingsvisie d.d. 17 april 2019; 2. De startnotitie Omgevingsvisie d.d. 17 april 2019 vast te stellen. C. Inleiding De invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2021 heeft een grote impact op al het beleid voor de fysieke leefomgeving. De wet beoogt een andere manier van samenwerken in de fysieke leefomgeving. Integraal, eenvoudig en beter is de 1

2 doelstelling. Meer ruimte voor initiatieven, voor maatwerk, waarbij ook de rol van de samenleving verandert. Op 26 oktober 2017 heeft de raad het Implementatieplan Omgevingswet vastgesteld. In september 2018 ontving uw raad een informatiebrief over de voortgang van het Implementatieplan Omgevingswet (kenmerk: , RIB dd. 28 augustus 2018). Een onderdeel in het Implementatieplan is het opstellen van een Omgevingsvisie. Onderliggende startnotitie Omgevingsvisie is aan u toegezegd op 15 november 2018 tijdens een themabijeenkomst in De Hofnar. De Omgevingsvisie is één van de kerninstrumenten van de Omgevingswet en is voor de gemeente het strategische plan voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. In de Omgevingsvisie komt het beleid voor de fysieke leefomgeving samen. De Omgevingsvisie geeft aan wat de gemeente op een bepaalde plek wil bereiken en hoe ze dat gaat doen. Het is één integrale visie voor de fysieke leefomgeving met beleidskeuzes op hoofdlijnen. Bij de totstandkoming en uitvoering van de Omgevingsvisie is participatie een essentieel onderdeel. Ook de gemeenteraad speelt hier een belangrijke rol in. De Omgevingsvisie zelf is een instrument om die participatie te bevorderen en de overgang naar een andere manier van samenwerken in de fysieke leefomgeving te ondersteunen. Hierbij speelt de ondersteuning van initiatieven vanuit de samenleving een grote rol. Hoe de gemeente de participatie organiseert, is aan de gemeente zelf om te bepalen. D. Wat willen we bereiken? In een Omgevingsvisie staat eigenlijk één vraag centraal: wat willen we bereiken in de fysieke leefomgeving? Minstens zo belangrijk is de vraag hoe we die doelen willen bereiken, de weg er naartoe. Onderdeel van de hoe-vraag is ook de wie-vraag: wie draagt op welke manier bij aan onze doelen? De beantwoording van deze vragen vindt niet plaats vanuit een blanco situatie. Binnen de gemeente en de regio is al veel beleid vastgesteld en in uitvoering. De Toekomstvisie en het DNA van Valkenswaard zijn voor de Omgevingsvisie een gegeven. In de Omgevingsvisie geven we aan hoe we deze vertalen naar ruimtelijke ontwikkelingen. Daarnaast beschikken we over veel actueel beleid en projecten, zoals de aanleg van de Westparallel, ontwikkeling van Valkenswaard als vrijetijdsgemeente en herinrichting van het centrum. Ook kijken we naar trends en ontwikkelingen die zich voordoen in de rest van Nederland: vergrijzing, energietransitie, duurzaamheid, gezondheid, etc. Om te komen tot één Omgevingsvisie stelt de startnotitie voor de volgende inhoudelijke uitgangspunten aan te houden: De Omgevingsvisie wordt gebaseerd op de drie pijlers van de Toekomstvisie Deze Toekomstvisie is vanuit een participatieproces tot stand gekomen en door de gemeenteraad vastgesteld. De pijlers uit de Toekomstvisie vormen een duidelijk kader, wat niet meer ter discussie staat. De precieze invulling van deze pijlers kan nog wel ter discussie worden gesteld. Daarnaast nemen we actueel beleid en projecten mee in de Omgevingsvisie, die eveneens niet meer ter discussie worden gesteld. Daarnaast is een aantal thema s sinds het vaststellen van de Toekomstvisie actueler geworden. Deze thema s worden in de loop van het proces via de participatiebijeenkomsten geïnventariseerd. Het zal naar verwachting gaan om thema s als energietransitie, duurzaamheid en gezondheid. Aan de hand van de drie pijlers en de thema s formuleren we concrete doelen en wensbeelden. Hier gaan we niet alleen in op hetgeen wat we wel willen doen, 2

3 maar ook juist in op welke zaken we niet belangrijk vinden en waar we geen prioriteit aan geven. Per gebied bepalen we waar prioriteiten liggen en welke dilemma s er op verschillende plekken spelen en wat een mogelijke oplossingsrichting is. Wanneer deze inhoudelijke aspecten duidelijk zijn, kan worden bepaald hoe de doelen kunnen worden gerealiseerd en wie daaraan bijdraagt. E. Wat gaan we er voor doen? Fasen Omgevingsvisie Begin dit jaar startte de gemeente Valkenswaard en Rho Adviseurs met het proces naar één Omgevingsvisie voor Valkenswaard. Het traject bestaat uit vier fasen: 1) inventariseren en naar de toekomst kijken, 2) doelen en wensbeelden beschrijven en afwegen, 3) kiezen, koers uitzetten en verbinden en, 4) vaststellen visie. Ter afsluiting van de eerste fase - inventariseren en naar de toekomst kijken - is alle informatie, die tot dan toe is opgehaald, gebundeld in bijgevoegde startnotitie. De tweede fase bestaat uit het participatietraject met de samenleving. Hierin gaan we op verschillende manieren in gesprek met de samenleving. In de derde fase draait het om kiezen, koers uitzetten en verbinden. In deze fase worden scenario s gemaakt waarin de mogelijke ontwikkelingen worden afgewogen. De Ontwerp Omgevingsvisie wordt in de vierde fase afgerond. Participatie We geven het participatieproces zodanig vorm dat inwoners enthousiast worden en gemotiveerd zijn om mee te doen. Om draagvlak te krijgen voor de visie en uitvoering is het samen met de samenleving benoemen van de kwaliteiten en knelpunten, doelen en projecten een randvoorwaarde. We denken een enthousiaste en gemotiveerde bijdrage van inwoners te krijgen door het participatieproces als volgt in te richten: Het participatieproces is getrapt. De voorgaande stap input levert voor de volgende stap. Dit betekent dat we het proces vooraf niet helemaal kunnen uittekenen. En dat we dit gaandeweg blijven vormgeven. Hierbij zorgen we dat de uitkomsten van de voorgaande stap herkenbaar terugkomen in de volgende stap. Terugkoppeling van deze stappen doen we daarom met zorg. Verslagen en/of uitwerkingen van deze bijeenkomsten zijn openbaar toegankelijk. De deelnemers van het participatietraject ontvangen deze verslagen en/of uitwerkingen. In deze uitwerking beschrijven we duidelijk wat in die stap is gedaan en wat de overwegingen zijn om zaken wel of niet mee te nemen in het vervolg. Het is de ambitie om zoveel mogelijk partijen (en doelgroepen) bij het opstellen van de Omgevingsvisie te betrekken en concreet te laten zien dat het gaat om brede betrokkenheid. Opzet is om vooral via verschillende kanalen mensen te benaderen. Streven is om een representatief beeld te krijgen van de inwoners van Valkenswaard en niet alleen de usual suspects te bereiken. Hoe doen we dat en wie willen we hierbij betrekken? Belangrijk hierbij is het managen van verwachtingen: wat wordt van deze mensen verwacht? En wat gaat met hun ideeën gebeuren? Voor een succesvol participatieproces is het van belang dat ieders inbreng voldoende wordt meegenomen. Alle belangen en argumenten wegen mee en worden afgewogen aan visies en beleidslijnen van de gemeente. Dat is iets anders dan iedereen krijgt zijn zin. Daarom kan participatie enkel worden afgerekend op de procesdoorloop. Participatie is een middel om draagvlak te creëren en is niet hetzelfde als draagvlak. De raad weegt uiteindelijk af welke belangen het zwaarst wegen. 3

4 In de Omgevingsvisie laten we zien hoe de participatie is verlopen en geven we aan hoe burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen bij de voorbereiding zijn betrokken en wat de resultaten daarvan zijn. F. Betrokken partijen In de eerste fase (inventariseren en naar de toekomst kijken) is veel informatie opgehaald, ook uit bestaand beleid. Ook de bijeenkomsten met vakambtenaren, stakeholders, zoals Energiecollectief Schaapsloop, Agenda22, Valkenswaard Marketing, makelaars, Groen en Heem, de ketenpartners, zoals de omliggende gemeenten, GGD, Waterschap De Dommel, Omgevingsdienst, Veiligheidsregio, en het college en de raad, leveren veel informatie op. Ter afsluiting van de eerste fase - inventariseren en naar de toekomst kijken - is alle informatie, die tot dan toe is opgehaald, gebundeld in bijgevoegde startnotitie. Bij de volgende stap in het participatietraject, worden deze en zoveel mogelijk andere belanghebbende partijen en burgers betrokken. Het raadsvoorstel heeft geen consequenties voor beheer en onderhoud. G. Beheer en onderhoud Het raadsvoorstel heeft geen consequenties voor beheer en onderhoud. H. Financiën Het opstellen van de Omgevingsvisie past in de begroting van het programmaplan Omgevingswet ( ). Voor de inhuur van Rho-Adviseurs die het traject Omgevingsvisie begeleiden, is een verplichting aangegaan van ,00. Daarnaast is binnen deze begroting een bedrag van ,00 beschikbaar voor het regelen van faciliteiten en om het participatietraject te organiseren. I. Vervolgstappen De tweede fase bestaat uit het participatietraject met de samenleving. Hierin gaan we op verschillende manieren in gesprek met de samenleving. We gaan bijvoorbeeld op straat interviews houden met inwoners en ondernemers en we zetten een online enquête uit. Specifieke doelgroepen willen op een eigen manier benaderen. Denk hierbij aan een vlogwedstrijd onder middelbare scholieren, sociale media voor jongeren en jonge gezinnen, koffietafels voor ouderen, etc. Ook wordt in deze fase gekeken naar de rolbepaling van raad en college. In de derde fase draait het om kiezen, koers uitzetten en verbinden. In deze fase worden scenario s gemaakt waarin de mogelijke ontwikkelingen worden afgewogen. Met de raad en het college gaan we in een workshop aan de hand van een aantal concrete cases verkennen in hoeverre we kunnen loslaten. Uiteindelijk heeft de raad het laatste woord. Ook kan de raad bepaalde zaken overdragen aan het college of de samenleving. In deze fase gaan we dieper in op dit vraagstuk. Na de zomer bespreken we deze resultaten en de scenario s met de samenleving, de betrokken stakeholders en de ketenpartners. We vragen de samenleving online en op straat om hun mening en houden een debatavond over inhoudelijke keuzes. Het resultaat van deze keuzes is dat de stip op de horizon wordt bepaald en dat een afwegingskader wordt opgesteld met procesafspraken. De Ontwerp Omgevingsvisie wordt in de vierde fase afgerond. Het streven is om eind 2019 / begin 2020 de Omgevingsvisie vast te laten stellen door de raad. J. Communicatie 4

5 De voorgestelde aanpak om de participatie te organiseren vraagt om een gedegen communicatietraject met de samenleving. Hiervoor stellen we een concreet plan voor op, waarbij we verschillende communicatiemiddelen zullen inzetten. K. Bijlage(n) Geen. L. Ter inzage liggende stukken Startnotitie Omgevingsvisie d.d. 17 april 2019, kenmerk / Burgemeester en wethouders van Valkenswaard 23 april

6 Raadsbesluit De raad van de gemeente Valkenswaard; Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 23 april 2019, nummer ; Gelet op de Gemeentewet; Gelet op de behandeling in de vergadering van de raadscommissie d.d. 16 mei 2019; BESLUIT 1. Vaststellen van de inhoudelijke uitgangspunten voor de Omgevingsvisie en de kaders voor het participatieproces hiervoor, zoals beschreven in de startnotitie Omgevingsvisie d.d. 17 april 2019, kenmerk ; 2. De startnotitie Omgevingsvisie d.d. 17 april 2019, kenmerk vast te stellen. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de gemeenteraad d.d. 29 mei Kenmerk: / de griffier, de voorzitter, drs. C. Miedema drs. A.B.A.M. Ederveen. 6