OMGAAN MET HOOGSENSITIVITEIT

Transcriptie

1 OMGAAN MET HOOGSENSITIVITEIT 1 Sofie De Jaegere psychotherapeute IN BALANS Praatkaffee 2 oktober 2018

2 2 Hoogsensitief? De laatste tijd alomtegenwoordig Belang van goede onderbouwde informatie! Gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek Goed weten waar het precies over gaat

3 3 Hoogsensitief? GEEN diagnose dus geen diagnostisch onderzoek mogelijk GEEN ziekte GEEN stoornis GEEN zoveelste label WEL een persoonlijkheidskenmerk Vragenlijst van Prof. Dr. Elke Van Hoof (VUB) ea verder bouwend op de vragenlijst van Elaine Aron = een indicatie.

4 4 Hoogsensitief: Gevoeliger centraal zenuwstelsel waardoor ervaringen makkelijker en diepgaand worden verwerkt Algemene bedachtzaamheid De tijd nemen om beslissingen te nemen Consciëntieusheid (= gewetensvolheid, plichtsbewust) Rijke verbeelding / fantasie / levendige dromen Openheid voor ervaringen

5 5 Hoogsensitief: Sensorische Sensitiviteit Nemen meer zintuiglijke prikkels waar op dieper verwerkingsniveau Sterk bewust van subtiliteiten in omgeving Moeite met stimuli van hoge intensiteit Sneller geïrriteerd door stimuli Lagere pijngrens

6 6 Hoogsensitief: Gemak waarmee men overweldigd raakt (mate van excitatie) Gemakkelijk opschrikken Zich opgejaagd voelen als men veel moet doen in korte tijd Geërgerd zijn als mensen proberen te veel tegelijk te laten doen Verstoorde concentratie of gemoedstoestand door sterke honger Lage sensorische drempel Tijdens drukke dagen behoefte hebben zich terug te trekken in bed, verduisterde kamer,... Gemakkelijk overweldigd worden door fel licht, sterke geur, grove weefsels, sirenes,... Op onaangename manier geprikkeld worden als er veel rondom zich gebeurt Bewust niet kijken naar gewelddadige films Esthetische sensitiviteit Omgeving gewaarworden in al zijn nuances Rijke en complexe innerlijke belevingswereld hebben Diep geraakt worden door kunst of muziek Fijne neus hebben voor delicate of fijne geuren, smaken, geluiden,... En ervan genieten

7 7 Mogelijke gevolgen van hoogsensitiviteit Overprikkeling!! Uit zich op verschillende manieren: Terugtrekgedrag Heftige emoties: woede-uitbarstingen, irritatie, opvliegendheid, Overstimulatie (reactie + coping) Sterke autonome arousal Cognitieve capaciteit neemt af Prestaties worden slechter Neiging tot vermijding Emotionele intensiteit Intensere emotionele reacties Sterke positieve emoties Sterke negatieve emoties Koppeling met jeugd en opvoeding

8 8

9 9 Wat te doen bij overprikkeling? EHBO: cool down bewust worden dat er sprake is van overprikkeling = niet evident = leerproces: herkenning bij jezelf of bij de ander (partner, kinderen,...) Praat erover! Merk het op. Zo geef je erkenning aan de overprikkeling, zo voelt de ander zich gehoord, gezien,... Geen oeverloos geruzie escalatie! Nodig de ander uit om uit te drukken wat hij/zij nodig heeft: rust, even tijd alleen,... Herkennen én erkennen van emoties: belangrijke signaalfunctie! Belangrijk voor kinderen: leer hen om uit te drukken wat er in hen omgaat. Leren anticiperen op overprikkeling Hersteltijd inbouwen! Bij overprikkeling nagaan wat aan de basis kan liggen: leren om in vervolg in die situatie iets anders te doen: wat nodig, hulpmiddelen vermijden van situaties!

10 10 Overprikkeld? Hoe weet je dat je overprikkeld bent? Regelmatig tijd maken om even bij jezelf stil te staan: Vaak weet je dit pas wanneer het te laat is hoe gaat het met mij op dit moment? Hoe voel ik mij?

11 11 Hoe voorkom je overprikkeling? 11 aan vermijden van situaties! Ademen (Mindfulness, Yoga, meditatie, relaxatie,...) Tot rust komen tijdig hersteltijd inbouwen Wat kan ik doen in situatie die risicovol is: oordoppen, geregeld afzonderen (toilet, even naar buiten,...) Grenzen! Ken jezelf: waar geniet je van, wat doe je graag, waar liggen je talenten Wandelen, lezen, slapen, muziek (actief of passief), fotografie, gewoon nietsdoen lummelen, Plan dit actief in je agenda maak hier tijd voor!!!! Zelfs in drukte: belang van overgangen: even tijd nemen om te ademen.

12 12 Hoe voorkom je overprikkeling? Herontdek je hobby s en talenten! Waar genoot je van als kind, favoriete spel of bezigheid,... Belang van goede nachtrust, goede voeding, beweging! Praat met je omgeving vraag waar zij helpend kunnen zijn vb om je te helpen motiveren voor het goede te kiezen: samen wandelen, avondwandeling aan zee en genieten van een mooie zonsondergang,...

13 13 Het goede nieuws! Ook wat mooi, goed en waarachtig is, komt diep binnen! Een hoogsensitieve persoon bloeit op bij: 13 Eerlijkheid Respect authenticiteit Idealisme Openheid Creativiteit

14 14

15 15

16 16 Verder lezen meer weten Verenigingen: Vereniging HSP Vlaanderen vereniging voor hoogsensitieve personen Tijdschrift, vormingen, praatcafés, Komend najaar samenwerking met Te Gek!? 16 Vereniging vzw Sensitief Boeken: Eerste hulp bij Hoogsensitiviteit Elke VAN HOOF Eerste hulp bij Stress en burn-out Elke VAN HOOF Elke VAN HOOF Mijn kind is hooggevoelig Ilse VAN DEN DAELE en Linda T KINDT Elaine Aron Susan Marletta-Hart...