Desistance en recovery

Maat: px

Weergave met pagina beginnen:

Download "Desistance en recovery"

Clara de Croon
10 jaren geleden
Aantal bezoeken:

1 Desistance en recovery E e n p r o c e s v a n v a l l e n e n ( t e r u g ) o p s t a a n v a n hoop en v a n k a n s e n VAD onderzoeksplatform, 5 november 2013 Charlotte Colman IRCP, UGent t [email protected]

2 Inleiding 2 HEADER Eens druggebruiker, altijd druggebruiker? Eens delinquent, altijd delinquent? Stereotypes versus hoop

3 3 Stopproces druggebruikende delinquenten Complex Tweeledige problematiek Herval & recidive Druggebruik Recoveryproces Criminaliteit Criminaliteit Desistanceproces Desistanceproces

4 4 Keerpunten Een levensloopgebeurtenis die een daadwerkelijke verandering teweegbrengt en een kentering kan betekenen in een criminele carrière Perceptie persoon Literatuur: partnerrelatie, ouderschap, een job Quid populatie druggebruikende delinquenten?

criminele carrière Perceptie persoon Literatuur:

5 Centrale vragen 5 2 centrale vragen binnen deze presentatie: 1. Hoe verloopt het recovery en desistanceproces van druggebruikende delinquenten? Hoe verhouden beide processen zich tov elkaar? 2. Welke keerpunten spelen voor hen een rol om een kentering te betekenen in hun criminele- en gebruikerscarrière?

delinquenten? Hoe verhouden beide processen zich tov elkaar? 2.

6 6 Waarom is inzicht in het stopproces relevant? Beleidsmatige, praktische en maatschappelijke implicaties Maar vooral: Ik wil mijn vroegere ervaringen delen met andere mensen; dat zij weten dat hulp te krijgen is voor ons, dat er toch hoop is voor ons. (respondent)

vooral: Ik wil mijn vroegere ervaringen delen met andere mensen;

7 Methode 7 Onderzoek: kwantitatief en kwalitatief luik Kwantitatief luik: criminele carrière in kaart brengen Deze presentatie Wat is recovery en desistance? Hoe recovery en desistance? Kwalitatief onderzoek

brengen Deze presentatie Wat is recovery en

8 8 Inclusiecriteria: Druggebruik: min 3x/week gedurende een jaar Delicten: minstens 5 delicten op 5 jaar (zelfrapportage) Minstens 1 jaar voor interview desistance- en recoveryproces = Doelbewust samengestelde steekproef Gatekeepers 40 voormalig druggebruikende delinquenten Gemiddelde recovery: 2 jaar en 4 maanden FU na minstens 1 jaar

recoveryproces = Doelbewust samengestelde steekproef Gatekeepers 40 voormalig

9 Profielen op basis van hun levenstraject 9 Recovery- en desistanceprocessen zijn gelinkt aan voorgaande trajecten: starten en bestendigen 2 profielen: diverse en heterogene populatie, genuanceerd beeld Profiel 1: de probleemgebruiker Profiel 2: de pleziergebruiker Prototypische profielen Gelijkenissen binnen 3 fases Opvallende verschillen tussen de profielen

populatie, genuanceerd beeld Profiel 1: de probleemgebruiker Profiel 2: de

10 10 P1 P2 Starten -Problematische leefsituatievlucht -Snelle evolutie ritueel Bestendigen -Neerwaartse spiraal -Problemen op andere levensdomeinen -Criminaliteit: verwervingsdelicten Stoppen -Stoppen met criminaliteit ondergeschikt aan stoppen met druggebruik -Desistance: onbewust proces Starten -Nachtraven -Voordelen > nadelen Bestendigen -Eigen plezier staat centraal, saaiheid overstijgen -Criminaliteit: petty dealing versus kick Stoppen -Stoppen met criminaliteit ondergeschikt aan stoppen met druggebruik -Desistance: bij meerderheid een onbewust proces, bij minderheid een bewust proces

Starten -Nachtraven -Voordelen > nadelen Bestendigen -Eigen plezier staat centraal, saaiheid overstijgen -Criminaliteit: petty dealing versus kick

11 Starten en bestendigen 11

12 Stopproces 12 WAT? Stoppen met criminaliteit ondergeschikt aan stoppen met druggebruik Desistance en recovery hangen aan elkaar vast Recovery: bewust proces (P1 en P2) Desistance: (on)bewust proces (P1 vs P2) HOE? Keerpunten: Verschillende invulling aan externe factoren als keerpunt naargelang profiel (verschillend belang keerpunt voor P1 en P2!) Externe factoren als trigger (P1) versus externe factoren als hulpmiddel (P2) Cruciaal, maar niet allesbepalend Rol subjectieve processen, eigen motivatie, empowerment!

bewust proces (P1 en P2) Desistance: (on)bewust proces (P1 vs P2) HOE?

13 Keerpunten 13 P1: Externe factoren als trigger, deur naar een prosociaal leven (Nieuwe) relatie: Perspectief, kapstok Kwaliteit relatie Familie: Stimulans Hulpverlening Orde op zaken, medische ondersteuning, levensdomeinen Prosociale link Onderscheid naar hulpverleningsvorm Justitie Criminaliteit-gevangenis Negatieve gebeurtenissen Existentiële vragen

zaken, medische ondersteuning, levensdomeinen Prosociale link Onderscheid naar

14 14 MAAR: Externe factoren: onvoldoende voor kentering Benadrukken interne motivatie: ik doe het voor mezelf

15 15 Ontleden ik doe het voor mezelf IK als junk en IK nu Vereenzelvigen met labels- afkeer van criminaliteit Zichzelf terugvinden of nieuwe ID Schuldig Point of nu return De IK nu, kiest om te leven Beu zijn Vooruit kijken maar mét een rugzakje Ambities Gewijzigd zelfbeeld: niet meer vluchten Rock bottom Hard voor zichzelf

Point of nu return De IK nu, kiest om te leven Beu zijn Vooruit kijken maar mét

16 Keerpunten P2: Externe factoren= hulpmiddelen, steun 16 Relatie Pas na verloop van tijd Ouderschap Onmiddellijk of pas na verloop van tijd Familie Vangnet Hulpverlening! Zichzelf beter leren kennen, niet enkel praten over drugprobleem, skills aanleren Onderscheid hulpverleningsvorm Justitie Discrepantie! Jonge versus meer ervaren gebruikers Detentie: lachertje versus bezinning Hulpprogramma s (druggebruik/criminaliteit) tijdens detentie Vooral negatieve gevolgen verbonden aan detentie

Zichzelf beter leren kennen, niet enkel praten over drugprobleem, skills aanleren Onderscheid hulpverleningsvorm Justitie

17 17 Ook hier: interne motivatie centraal!

18 18 Ontleden interne motivatie Vergelijken Oude / saaie wordt aantrekkelijk Jaloezie & achterstand Meerderheid distantieert zich van junks Kantelmoment: miserie wint van plezier Het is mooi geweest Rijk leven Spijt (mbt escalatie) Een propere lei, willen zich bewijzen

van junks Kantelmoment: miserie wint van plezier Het is mooi

19 Bestendigen 19 Nog een lange weg: hoe bestendigen? Klik maken versus bestendigen Environments that care Banden losknippen= essentieel! Aanvaard worden door de maatschappij

20 De twee profielen naast elkaar 20 Starten en bestendigen: link tussen druggebruik en criminaliteit Stopproces: desistance is ondergeschikt aan recovery Externe factoren: bron van steun, kapstokken (P1) vs bron van jaloezie en confrontatie met sociale achterstand (P2) Cruciaal maar onvoldoende! Empowerment Subjectieve processen Kantelmoment: emotieel (P1) versus rationeel (P2) Identiteitstransformatie (P1) versus verkeerde periode (P2) Schaamte (P1) versus spijt (P2) Realistisch over toekomst en herval Actie en positieve bekrachtiging Structurele obstakels: willen versus kunnen

21 21 Wat leert dit ons? Ik, als familielid? Ik, als hulpverlener? Ik, als justitiële actor? Ik, als beleidsmaker?

22 Meer lezen over dit topic? 22 Vander Laenen, F., Colman, C. & Smet, V. (2013). Eerst ben ik gestopt met druggebruik Desistance versus proces van herstel bij druggebruikende delinquenten, Tijdschrift Verslaving (aanvaard voor publicatie, themanummer herstel, jaargang 4) Colman, C., & Vander Laenen, F. (2012). "Recovery Came First": Desistance versus Recovery in the Criminal Careers of Drug-Using Offenders. Scientific World Journal Colman, C. & Pauwels, L., (2011) Exploring desistance: an appraisal of theoretical frameworks,p In: Cools, M., De Ruyver, B., Easton, M., Pauwels, L., Ponsaers, P., Vander Beken, T., Vander Laenen, F., Vande Walle, G., Verhage, A., Vermeulen, G., Vynckier, G. (Eds). Governance of Security Research Papers Series V : EU Criminal Justice, Financial & Economic Crime: new perspectives, Antwerpen : Maklu Colman, C., De Wree, E., & De Ruyver, B. (2010). Alternatieve maatregelen: keerpunten voor druggebruikers? In: Actualia strafrecht en criminologie : update in de criminologie V, pp Maklu, Antwerpen.

23 Contact Charlotte Colman 09/ / IRCP Ghent University Universiteitstraat 4 B 9000 Ghent

Vergelijkbare documenten

Inhoud. Desistance & druggebruikende delinquenten. Criminele carrières van druggebruikende delinquenten, met focus op hun desistanceproces

Inhoud. Desistance & druggebruikende delinquenten. Criminele carrières van druggebruikende delinquenten, met focus op hun desistanceproces Desistance & druggebruikende delinquenten Charlotte Colman IRCP Universiteit Gent Antwerpen, 8 november 2011 Inhoud Criminele carrières van druggebruikende delinquenten, met focus op hun desistanceproces