Muziekvakexamens 2008

Transcriptie

1 S NVM Muziekvakexamens Dit examen dient zoveel mogelijk als invul-werkstuk te worden gemaakt. In het algemeen is voor de gevraagde beschrijvingen voldoende ruimte opengelaten. Blijkt de ruimte in bepaalde gevallen toch onvoldoende, dan kunt u aanvullend uitwerkpapier aanvragen, naar keuze normaal gelinieerd of met notenbalken. Vermeld in dat geval telkens nauwkeurig op welke vraag of welk vraagonderdeel uw antwoord betrekking heeft. Dinsdag 20 mei uur In de linkermarge is bij elk vraagnummer in een kader een getal weergegeven. Dit duidt op het aantal punten dat voor de gehele vraag kan worden behaald. Het totaal aantal punten van het examen bedraagt 200. De "bonus" (onderdeel H) levert 20 extra punten op. Naam: Woonplaats: Dit examen dient duidelijk leesbaar (dus met vulpen, ballpoint, fijne schrijfstift of scherp potlood) te worden ingevuld.

2 Pagina 1 Onderdeel A: NOTATIE 4 1) Geef de naam van de weergegeven noten, en het octaaf waartoe ze behoren. 8va 8ba 3 2) Op verstrekte informatie op een CD-inlay staan titels van composities en bijbehorende toonsoorten, als volgt. Geef de Nederlandse weergave van die toonsoorten. a) Ballade Nr. 3 in A flat major b) Nocturne H-dur op. 32 nr. 1 c) Concerto pour piano No. 5 en Fa majeur a) b) c) 3) Onderstaande melodie is van F-groot een kleine sext lager naar A-groot getransponeerd. Omcirkel de onzorgvuldigheden en evidente notatie-fouten in de transpositie, én verbeter. 4 4) U bent arrangeur en moet de omschrijvingen van de niet erg deskundige uitgever vertalen naar adequate muzieksymbolen. Voeg deze symbolen toe in het onderstaande muziekvoorbeeld. - omschrijving 1: noot 1 twee octaven hoger laten klinken - omschrijving 2: noot 2 een kleine, muzikaal verantwoorde verlenging geven - omschrijving 3: noot 3 noteren in een altsleutel - omschrijving 4: noot 4 moet klinken in tenorligging

3 Pagina 2 Onderdeel B: TOONLADDERS REEKSEN MODI 5) Omcirkel de met de omschrijving corresponderende voortekening. a b c d h - moll a b c d e - lydisch a b c d C -sharp major 8 ) Noteer de gevraagde ladders, reeksen of modi. Geef (indien relevant) ook de juiste voortekening! oktotonisch op d cis - phrygisch f - mixolydisch f-klein / hemitonisch pentatonisch

4 Pagina 3 7) De in Middeleeuwen en Renaissance ontstane 'tonaliteiten' of rangschikkingen (modi) van de stamtoonladder hebben in vergelijking met ons huidige majeur- en mineursysteem een 'afwijking'. Geef de bijzonderheden van: frygisch: lydisch: Vier van deze modi worden hieronder genoemd. Geef aan of deze een majeur- ofeenmineurkarakter bezitten. dorisch: frygisch: mixolydisch: ionisch: 8) Noteer binnen G-groot de gevraagde ladders. zigeuner-majeur een vorm van anhemitonische pentatoniek moll-dur 4 9) Geef van de hieronder weergegeven melodieën de bijbehorende modus, en bepaal of de melodieën plagaal of authentiek zijn. L homme armé Fine Da capo al Fine Salve Regina L' homme armé: Salve Regina:

5 Pagina 4 Onderdeel C: MAAT EN RITME 10) Geef d.m.v. waardestrepen een correct genoteerde versie in de gevraagde maatsoorten. 4 11) Geef het maatsoortteken bij de term Alla breve, en verklaar deze term. Alla breve: Verklaring: 4 12) Van vier dansen, namelijk Gavotte, Gigue, Sarabande en Menuet zijn onderstaand omschrijvingen gegeven. Koppel de juiste dans aan de omschrijvingen. a) Een oude sierlijke dans van Franse oorsprong in een gematigd tempo in 3/4 maat. Antw.: b) Een oude Franse dans in 4/4 maat. Kenmerkend is de opmaat van twee kwartnoten. Antw.: c) Een oude, zeer snelle dans van Schotse oorsprong. Antw.: d) Een populaire statige dans in 3/4 maat. In de tweede helft van de 17 de eeuw wordt deze een vast onderdeel van de suite. Antw.: 13) Geef een beknopt muziekvoorbeeld bij de volgende termen: (gebruik het bijgeleverde muziekpapier!) a) polyritmiek b) complementaire ritmiek c) accentverschuiving

6 Pagina 5 Onderdeel D: SAMENKLANKEN 2 14) Onderstaand een serie parallelle akkoorden. Twee ervan passen niet in de serie; welke? Omcirkel deze. 8 15) Bij de hieronder gegeven becijferingen zijn telkens twee akkoorden genoteerd. Omcirkel het akkoord dat correspondeert met de becijfering. Correspondeert geen van beide, dan zij dat zo... a b a b a b a b G-groot: overm. 5 F-groot: VII 7 7 A - groot: Napels b - klein: V 3 1) Het verminderd septiemakkoord wordt in veel naslagwerken over gepresenteerd als "muzikale omnibus" of "muzikale kameleon". Leg uit waarom, en illustreer de uitleg met een muziekvoorbeeld. (Gebruik het bijgeleverde muziekpapier.) 8 17) Geef de toonsoort(en) bij de volgende dissonante intervallen, en schrijf een oplossing ) Geef de soortnaam en de ligging van de hieronder gegeven samenklanken ) 7) 2) 8) 3) 9) 4) 10) 5) 11) ) 12)

7 Pagina Onderdeel E: TEMPO DYNAMIEK ABBREVIATUREN 19) Onderstaand een drietal abbreviaturen, afkomstig uit een piano-uittreksel van een groot symfonisch werk. Schrijf deze abbreviaturen volledig uit. 1 uitvoering: 2 uitvoering: 3 uitvoering: 10 20) Hieronder zijn tien Italiaanse muziektermen weergegeven, en vervolgens vijf betekenissen (a t/m e). Koppel de vijf betekenissen aan de juiste term, en geef van de overige vijf termen zelf de betekenis. 1) con anima 2) con amore 3) con moto 4) con spirito 5) sostenuto ) stringendo 7) accelerando 8) rallentando 9) ritardando 10) con forza a) geleidelijk vertragend b) met geestdrift c) met beweging, vaart d) met bezieling, élan e) toenemen(d) in sterkte en tempo 3 21) Geef de grafische tekens (noteer ze achter de aanduiding) voor: a) crescendo b) arpeggio c) glissando

8 Pagina ) De volgende composities hebben de aangegeven aanduidingen bij de afzonderlijke delen. Verklaar/omschrijf deze aanduidingen. Charles Villiers Stanford, Piano Concerto no. 1 in G major 1) Allegro comode 2) Adagio molto 3) Allegro e giocoso Sergej Rachmaninoff, Symphony No. 1 in D minor 1) Grave allegro ma non troppo 2) Scherzo, allegro animato 3) Larghetto 4) Allegro con fuoco Onderdeel F: INSTRUMENTEN PARTITUUR 1 23) Uit: Symphonie nr. 9 in e-klein Op. 95 (z Nového Sveta), Antonin Dvorák ( ) een tweetal maten uit deel II ruimte voor transpositie (1 maat is voldoende) Cor ingl. Cl. in B in B a 2 Vi. I Vi. II Vla. Vc. Cb. Zie pagina 8 voor de vragen bij dit fragment.

9 Pagina 8 a) Geef de Nederlandse aanduidingen (volledig uitgeschreven!) van de gehele bezetting. b) Schrijf de partijen voor beide blaasinstrumenten klinkend; gebruik daarvoor de beschikbare ruimte. c) Wat betekent: in Ba2? d) Waaruit blijkt dat het fragment volkslied gerelateerd is? e) De toonsoort van dit fragment is Des-groot. Wat is de functie van het akkoord in het notenvoorbeeld binnen deze toonsoort? f) De hoofdtoonsoort van de symfonie is e-klein. Hoe noemt men de relatie tussen e-klein en Des-groot? g) Vertaal de bijnaam van de symfonie ) U ziet hieronder zes instrument/orkest/koor-gerelateerde namen/termen, en zes namen van componisten. Koppel de juiste componist aan elke term. Generalpause: Basso Continuo: Ondes Martenot: Clarinet in het orkest (beginstadium): Luit: Symfonie der Tausend: De componisten: Johann Seb. Bach ( ) John Dowland (152-12) Olivier Messiaen ( ) Anton Bruckner ( ) Gustav Mahler ( ) Johann Stamitz ( )

10 Pagina ) Geef van de hieronder weergegeven fragmenten 1 en 2 de bezetting, en van fragment 3 de genre-aanduiding. fragment 1 Kazuo Fokushima (1930) uit Requiem (19) Flatt. fragment 2 Igor Stravinsky ( ) uit Histoire du Soldat (1918) pizz. spiccato fragment 3 Viol. I Solo e Rip. Francesco Geminiani ( ), Op. 3 No. 5 Viol. II Solo e Rip. Viola Solo e Rip. Violoc. Solo e Basso Rip. 4 2 Onderdeel G: ALGEMEEN 9 2) Hieronder zijn twee thema's en een akkoord afgedrukt. Elk van de fragmenten is, op basis van het Duitse stelsel van noot-benaming, de 'verklanking' van een (achter-)naam van een componist. Geef bij elk van de fragmenten de naam van de componist. 1 1) 2 2) 3 3)

11 Pagina ) U ziet afbeeldingen (volledig of in detail) van vijf instrumenten. Geef de (volledige) namen. 1) 2) 3) 4) 5) Onderdeel H: BONUS (zie ook de titelpagina van dit examen) 20 28) Op pagina 11 is een kruiswoordraadsel afgedrukt, op pagina 12 de bijbehorende omschrijvingen. Los dit kruiswoordraadsel selectief op. Anders gezegd: niet de oplossing van het hele raadsel is het doel, maar het vinden van het korte gezegde van 15 letters, waarvoor ruimte is opengelaten onderaan pagina 11.

12 Pagina 11

13 Pagina 12 Omschrijvingen bij het kruiswoordraadsel Horizontaal: 1. Tokkelen op de viool 3. Levendig en vrolijk 9. Toenemen in toonsterkte 12. Leider van een muziekgezelschap 15. Verlagingsteken 1. Posaune 18. Opera zonder toneel 21. Snaarinstrument 22. Proces van "toekennen" van muziek aan verschillende instrumenten 24. Einde, slot 2. Verhoogde toon 29. Een beetje levendig en snel 30. Verlaagde toon 31. Sterk 34. Melodie 35. Beweging in de tijd, volgens een bepaald patroon 37. Expressief opera- of oratorium-lied 38. Zeer sterk 39. Een muziekstuk om op te marcheren 42. Snelheid 43. Componist van de Bolero 44. Lage stem 4. Voornaam van Van Beethoven 48. De (juiste...) keuze binnen de marge van zuiverheid en klankleur van een toon 49. Kleine hoge fluit 53. Kleine opera met gesproken dialogen 5. Levendige (ballroom-)dans, waarin elke maat drie tellen heeft 58. Noot 59. Lijst van muziekstukken 1. Noot 2. Voornaam van Haydn 7. Zeer sterk 9. Muziekvorm met een terugkerend thema 70. Schrijver van muziek 73. Lage stem 77. Voorspelen 81. Liturgisch muziekwerk, na 1700 de vervanger van het evangeliemotet 82. Noot 83. Verlagingsteken 84. Iets sneller dan loopsnelheid (na ) 85. Engelse term voor etude 8. Avondmuziek voor openlucht-uitvoering 87. Hoge stem 89. Afnemen in toonsterkte Verticaal: 1. Snel 2. In wandeltempo 4. Slepend 5. Vroege liturgische zang. Interval 7. Verlaagde toon 8. Blaasinstrument 10. Naklank 11. Zanggroep 13. Snaarinstrument 14. Inleiding van de opera 17. Kunsthistorische periode, aangeduid met "grillig" 19. Noot 20. Verlaagde toon 23. Meerdelig groot werk voor orkest 24. Compositietechniek, gebaseerd op imitatie 25. Grafisch element aan een noot 2. Meerstemmige compositietechniek 27. Met "halfzachte" sterkte 28. Uitvinding van J. N. Maelzel 32. Blaasinstrument 33. Strofe 3. Componist van De Vier Jaargetijden 40. Rustig 41. Matig snel 42. Drie noten in de plaats van twee 44. Meester en componist op het orgel 45. Verlaagde toon 47. Hoeveel symfonieën schreef Mahler? 49. Zacht 50. Een muzikaal drama met zang 51. Ter plekke bedacht muziekstuk 52. Breed 54. Deel van een maat 55. Bedenker van verzameling kinder-instrumenten 57. Menselijk "muziekinstrument" 0. Muzikale klank 3. Componist van 'Messiah' 4. Noot 5. Levendig. Niet consonant 8. Noot 71. Snaarinstrument 72. Deel van het klavier 74. Langspeelplaat 75. Muzikale versiering 7. Groep muzikanten 78. Opeenvolging van dansen 79. Slot van een muziekdeel, als toevoeging aan de vorm 80. Gestileerde, expressieve beweging 83. Basiseenheid van tijd 87. Noot 88. Noot Dit was het laatste blad van dit examen.