VVMA Congres 18 mei 2010

Transcriptie

1 VVMA Congres 18 mei 2010 Jan Klaver, VNO-NCW Verwachtingen over Nederlandse economie,

2 Lijn van mijn verhaal 1. Impact economische crisis op Nederlandse economie en bedrijfsleven 2. Het herstel na de diepe val 3. Vooruitzichten Nederlandse economie Veranderd toekomstbeeld economie na de crisis

3 Ongekende snelle terugval van de wereldhandel World trade volume (jan 2005 = 100) M1 2005M7 2006M1 2006M7 2007M1 2007M7 2008M1 2008M7 2009M1 Daling wereldhandel met 18% tussen oktober 2008 en januari 2009 Source: CPB monthly world trade monitor

4 Economie Nederland ver teruggevallen zwaarste naoorlogse recessie Bron: ING

5 Eerdere crises Nederlandse economie BBP-groei NL Jaren 30 ( ) 1934) - 6,5 % Eerste oliecrisis (1975) 0 % Jaren 80 ( ) 1982) - 2 % Internetcrisis ( ) 2003) + 0,4 %

6 Nederland hard getroffen, 3 redenen ❶ Open economie ❷ Vermogensgevoelig ❸ Minder overheidsstimulering Bron: ING

7 Economisch rampjaar 2009 in de wereld % Japan Europa Nederland VS Azië (excl. Japan) Bron: CPB

8 Huidige economische crisis Wie betaalt tot nu toe het gelag in Nederlandse economie? Ondernemingen: daling winstgevendheid 35% in 2009 Schatkist: verslechtering saldo 2009 van + 0,3% naar - 5% BBP Burgers nog nauwelijks: - groei koopkracht 2009: +1.6% - stijging werkloosheid 2009: maar

9 Huidige enomische crisis: Hoe reageerde Nederlandse bedrijfsleven? aanvankelijk ongeloof daarna snel drastisch terugschroeven van investeringen en tijdelijk personeel en zzpers maar men blijft nog steeds zuinig op zijn vaste personeel minder werklozen dan eerst gevreesd en voorspeld aanboren nieuwe produktiviteitsverbeteringen

10 Meevallende werkloosheid teken van flexibiliteit en financiële sterkte bedrijfsleven Waarom valt werkloosheid mee? door zzp-ers door werktijd en looninlevering in bedrijven door vasthouden vast personeel in bedrijven teken van interne flexibiliteit teken van optimisme over groei teken van vrees voor weer personeelskraptes straks

11 Huidige economische crisis Hoe reageerden banken? de grote ergernis van veel ondernemingen vooral bij het MKB de emoties vaak anders dan de feiten

12 Tekenen van herstel Financiële markten kalmeren Bron: ING

13 Alom herstel producenten- en consumentenvertrouwen, ook in Nederland jan-06 apr-06 jul-06 okt-06 jan-07 apr-07 index producentenvertrouwen industrie index consumentenvertrouwen jul-07 okt-07 jan-08 apr-08 jul-08 okt-08 jan-09 apr-09 jul-09 okt-09 jan-10 apr-10 Bron: CBS

14 Herstel wereldeconomie en wereldhandel na diepe val Bron: CPB

15 Economie krabbelt ook daardoor bij ons op Bron: ING

16 De anatomie van het herstel: consument uiteindelijk cruciaal Een uitvoer geleid herstel Bron: ING

17 Huidige positie van sectoren in het economisch herstel Bouw Detailhandel Horeca Zakelijke dienstverlening Groothandel Transport Industrie

18 Prognoses Nederlandse economie Geleidelijk herstel dankzij export 2009 % 2010 % 2011 % Wereldhandel Uitvoer Consumptie Koopkracht huishoudens Economische Groei (BBP) Bedrijfsinvesteringen Winstgevendheid (quote) Banenverlies marktsector ,6-0,5-0, % 12.5% 13.25%

19 Prognoses Nederlandse economie tot 2015: weinig versnelling 2010 % Wereldhandel Uitvoer Consumptie Bedrijfsinvesteringen Koopkracht huishoudens % ,5 0,25 BBP-groei Banengroei marktsector Overheidstekort (% BBP)

20 Prognoses Nederlandse economie tot 2015 Optimistisch of pessimistisch? Veel groei zal niet meer uit groei arbeidsaanbod Onzekerheid over ruimte van banken voor voldoende kredietverlening Grote bezuinigingsoperaties overheden alom voor de boeg Onzekerheid over vermogen zuidelijke eurolanden om orde op zaken te stellen Weten overheden slim te bezuinigen voor productiviteit? Herstel vertrouwen Europese consument cruciaal maar kwetsbaar Nederlandse economie echter één van de sterkste Europese economieën met nog veel reserves

21 Het goede nieuws! Grote concurrentiekracht Nederlandse economie Een van de sterkste binnen Europa Bron: IMD

22 Veranderd toekomstbeeld na huidige crisis Krappe arbeidsmarkt keert weer terug Economisch zwaartepunt in wereld verschoven van West naar Oost Na Griekse toestanden veel grotere invloed economisch sterke EUlanden/Brussel op beleid zwakke broeders Duurzaamheidsopdracht onverminderd groot

23 Verschuivend economisch zwaartepunt van het Westen naar.

24 Verschuivend economisch zwaartepunt.naar Azië en Pacific