Miljoenennota Helmer Vossers

Transcriptie

1 Helmer Vossers

2

3 Helaas niet helemaal waar 8 5 1/ ,5 66, /4 Groei Werkloosheid Saldo 2010 Saldo 2011 Schuld 2011 (% bbp) (% beroepsbevolking) (% bbp) (% bbp) (% bbp) -4,0-6,3-5,8-5,6 Miljoenennota

4 Wat vooraf ging De wereldwijde economische crisis heeft Nederland fors geraakt. % bbp-groei Nederland Eurogebied Verenigde Staten 4

5 Economische krimp historisch gezien groot bbp-groei in % jaren

6 Gecumuleerde bbp-groei, Ierland Finland Italië Japan Denemarken Zweden IJsland Verenigd Koninkrijk Duitsland Luxemburg Spanje Portugal België Frankrijk Nederland Verenigde Staten Oostenrijk Griekenland Noorwegen Zwitserland %

7 Gecumuleerde bbp-groei, Ierland IJsland Italië Finland Denemarken Zweden Griekenland Japan Verenigd Koninkrijk Spanje Duitsland Portugal België Nederland Luxemburg Frankrijk Oostenrijk Verenigde Staten Noorwegen Zwitserland %

8 Gecumuleerde bbp-groei, Ierland Griekenland IJsland Italië Denemarken Finland Spanje Japan Portugal Zweden Verenigd Koninkrijk Duitsland België Nederland Frankrijk Oostenrijk Luxemburg Noorwegen Zwitserland Verenigde Staten %

9 De grote recessie: de risico s Schuldencrisis: maakt crisis langdurig Gevaar Double dip Spaaroverschot China Europese schulden Onrust financiële markten 9

10 Overzicht schulden, bruto EU-landen; langdurig gevaar Bruto schulden Europese landen per sector (in 2008) % bbp Ierland Nederland Denemarken VK Portugal Zweden Belgie Spanje Frankrijk Oostenrijk Italie Duitsland Griekenland Overheid Bedrijfsleven Huishoudens Financiële sector

11 11 15 september 2009 Miljoenennota Finland Japan Zweden

12 BBP voor en na de crisis 125,0 Bbp index (2000q1=100) 100,0 75,

13 De grote recessie: wat heeft gewerkt Redden Banken Internationale coordinatie en IMF Automatische stabilisatie: begrotingsbeleid & sociale zekerheid Flexibele arbeidsmarkt 13

14 Redden banken De Nederlandse economie Verwerving ABN/Fortis: 29,4 mld Kapitaalverstrekking: 13,8 mld ING, Aegon, SNS-Reaal Back-up facility ING: 22 mld Garantiefaciliteit bancaire leningen: 45,8 mld Griekenland e.a.: 32,3 mld Depositogarantiestelsel naar Nationale Hypotheek garantie ca 100 mld Icesave: 1,3mld 14

15 Automatische stabilisatie % bbp Voor de crisis Financiële interventies EMU-saldo 15

16 Arbeidsmarkt: lage werkloosheid % beroepsbevolking VS Duitsland Spanje Nederland 16

17 Wie voelt de crisis? I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV Vertrouwen Financiële markten Welvaart/Groei Werkloosheid Overheidstekort september

18 Wie voelt de crisis? 8 %-punt reële NNI-groei -2,3% -6,3% 4½% 3% gezinnen bedrijven collectieve sector 18

19 Waar staan we nu? Consumentenvertrouwen 20 Consumentenvert rouwen 10 consumentenvertrouwen 0 jan mrt-07 mei-07 jul-07 sep-07 nov-07 jan-08 mrt-08 mei-08 jul-08 sep-08 nov-08 jan-09 mrt-09 mei-09 jul-09 sep-09 nov-09 jan-10 mrt-10 mei-10 jul-10 sep

20 Waar staan we nu? Consumentenvertrouwen 20 Consumentenvert rouwen 10 consumentenvertrouwen 0 jan mrt-07 mei-07 jul-07 sep-07 nov-07 jan-08 mrt-08 mei-08 jul-08 sep-08 nov-08 jan-09 mrt-09 mei-09 jul-09 sep-09 nov-09 jan-10 mrt-10 mei-10 jul-10 sep

21 Waar staan we nu? Rente op 10-jaars % Duitsland Nederland Frankrijk Spanje Portugal Ierland Griekenland

22 22

23 Budgettair beleid 2011 Tekortreductie: eerste stap bezuinigingen 1,8 mld vorig jaar afgesproken 3,2 mld nu aangekondigd 3 mld maatregelen ter compensatie kostenoverschrijdingen (zorg, kinderopvang, etc.) Begrotingstekort van -5,8% terug naar -4,0% bbp 23

24 Budgettair beleid 2011: Saldo gaat de goede kant op 1,8 procentpunt

25 Ontwikkeling EMU-saldo: studiegroep 18 mld 25

26 Vergelijking ombuigingspakketten; 18 mld=3% BBP 3,5 3,0 2,5 2,6 3,1 % b b p 2,0 1,5 1,5 1,7 1,5 1,0 0,5 0,0 0,1 Lubbers I Lubbers II Lubbers III Balkenende I Balkenende II Balkenende IV

27 Gevolgen vergrijzing voor collectieve uitgaven % bbp AOW Zorg 27