Hoofdstuk 5: Koude Oorlog en Dekolonisatie

Transcriptie

1 Hoofdstuk 5: Koude Oorlog en Dekolonisatie Geschiedenis VWO 2011/2012

2 Nieuwe ontwikkelingen na de Tweede Wereldoorlog Nieuwe machtsverhoudingen: Verenigde Staten en de Sovjet-Unie nieuwe supermachten Dekolonisatie van Zuidoost-Azië Hoe spelen deze ontwikkelingen op elkaar in? 2

3 Twee belangrijke ontwikkelingen na het einde van de Tweede Wereldoorlog Een internationale machtswisseling: Voor de Tweede Wereldoorlog: Engeland en Frankrijk de belangrijkste wereldmachten -> 30: economische crisis + grote schade door de Tweede Wereldoorlog -> Na de Tweede Wereldoorlog: Verenigde Staten en Sovjet-Unie de belangrijkste wereldmachten. Dekolonisatie in Zuidoost-Azië: Voor de Tweede Wereldoorlog: Zuidoost-Azië gekoloniseerd door Engeland, Frankrijk en Nederland -> 1941: Japan verdrijft het Europese gezag -> 1945: capitulatie Japan -> machtsvacuüm in Zuidoost-Azië -> onafhankelijkheidsbewegingen 3

4 Tegenstellingen tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie: Economisch: Politiek: Sociaal: Ideologisch: Verenigde Staten Kapitalisme met vrij ondernemerschap Democratie met meerdere partijen en vrije verkiezingen In de samenleving staat het individu centraal De belangrijkste waarden zijn vrijheid en individuele ontwikkeling Sovjet-Unie Communisme met planeconomie Een partij en geen vrije verkiezingen In de samenleving staat het collectief centraal De belangrijkste waarden zijn gelijkheid en solidariteit 4

5 De tegenstellingen tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie leiden tot vijandbeelden Verenigde Staten De kapitalistische ondernemers proberen de wereld economisch in hun greep te krijgen. Dit leidt tot uitbuiting van de arbeidersklasse. Sovjet-Unie De communisten willen via een wereldrevolutie de gehele wereld veroveren. Deze overheersing zal leiden tot de dictatuur van één partij en onderdrukking. Gevolg: Beide partijen vrezen dat de ander partij bezig is om haar invloedssfeer uit te breiden -> Dit leidt tot een vijandige situatie: de Koude Oorlog 5

6 Invloed van de Koude Oorlog op de wereld De Verenigde Staten: 1947: Truman Doctrine: de Verenigde Staten beloven hulp aan alle landen die door het communisme worden bedreigd -> Containmentpolitiek. Sovjet Unie: Angst voor westers imperialisme -> Stalin wil de veiligheid van de Sovjet Unie garanderen -> bufferzone Gevolg: afbakening van de wereld in een kapitalistisch en een communistisch blok 6

7 Invloed van de Koude Oorlog op de wereld: Europa 7

8 Verloop van de Koude Oorlog: 1945: Oprichting van de Verenigde Naties 1947: Duitsland opgedeeld in een kapitalistische en een communistische zone -> spanningen 1949: De Sovjet-Unie ontwikkelen ook een atoombom -> wapenwedloop -> dreiging van een atoomoorlog -> wederzijdse afschrikking -> vreedzame co-existentie 1949: China onder leiding van Mao wordt communistisch -> Taiwan-kwestie -> enorme uitbreiding van het communisme 1949: Oprichting NAVO en Warschau Pact: verdeling in twee militaire blokken : Korea Oorlog 1954: Oprichting ZOAVA 1960: Mao distantieert zich van de politiek van vreedzame co-existentie -> conflict China en Sovjet-Unie -> het communistische blok valt uit elkaar 1962: Cuba-crisis 8

9 De dekolonisatie van Zuidoost-Azië 9

10 De Koude Oorlog en de dekolonisatie van Zuidoost-Azië Veel landen in Zuidoost-Azië zijn arm -> zij staan open voor het communisme -> de Verenigde Staten wil dit voorkomen en gaat zich mengen in het dekolonisatieproces Economische hulp aan de regio Steun geven aan zogenaamde marionettenregeringen Militaire steun of in het uiterste geval militaire interventie 10