De 10 basiscompetenties van de leraar

Transcriptie

1 De 10 basiscompetenties van de leraar Woord vooraf 1 De leraar als begeleider van leer- en ontwikkelingsprocessen 2 De leraar als opvoeder 3 De leraar als inhoudelijk expert De leraar als organisator 5 De leraar als innovator en onderzoeker 6 De leraar als partner van ouders 7 De leraar als lid van een schoolteam De leraar als partner van externen 9 De leraar als lid van de onderwijsgemeenschap 10 De leraar als cultuurparticipant Attitudes 120 Dankwoord 122 Referenties 124 De auteur

2

3 Woord vooraf In 2008 publiceerde de Vlaamse regering een vernieuwde versie van de decretale competenties voor de leraren. Al deze gevraagde competenties en deelcompetenties zijn in dit boek uitgeschreven in praktijkgerichte gedragsindicatoren. Ze gelden zowel voor het kleuteronderwijs als voor het lager en het secundair onderwijs. Dus overal waar het woord leerling staat, betekent dit zowel kleuter als lager schoolkind alsook leerling van het secundair onderwijs. Soms is er eens een aparte rubriek gemaakt. Competenties zijn leerbaar en steeds in ontwikkeling. Daarom zijn ze uitgeschreven in vier niveaus: Niveau 1: Je beheerst de competentie niet. Je doet geen inspanningen om dit goed te doen. ( - - ) Niveau 2: Je beheerst de competentie niet volledig. Je doet inspanningen om dit goed te doen, maar je bereikt niet het verwachte niveau. ( - ) Niveau 3: Je beheerst de competentie goed, verder verfijnen en verdiepen kan nog. ( + ) Niveau 4: Je beheerst de competentie volledig. Deze competentie is een kwaliteit van jou! ( + + ) Bij elke deelcompetentie staan voorbeelden van vragen geschreven. Die kunnen gebruikt worden om de vakbekwaamheid te peilen, om het gedrag als leraar in allerlei concrete situaties te toetsen aan adequate onderwijspraktijken. Uiteraard kunnen nog veel andere vragen geformuleerd worden naargelang de antwoorden van de ondervraagde personen. De vragen zijn meestal gesteld volgens de STAR-methode: er wordt gevraagd naar de Situatie, naar de Taak van die persoon, naar de Activiteiten en hoe ze concreet werden aangepakt en naar het Resultaat. Dit boek is dus een handleiding voor: > De assessoren voor het afnemen van een assessment (criteriumgericht interview) bij de EVC procedures in de lerarenopleiding. > De studenten in opleiding om zichzelf te evalueren, hun portfolio aan te vullen en om zich voor te bereiden op een assessment of op een sollicitatiegesprek. > De leraren basis- en secundair onderwijs om eigen competenties te toetsen en om correcte zelfevaluaties te maken. > De directies van de basis- en secundaire scholen om te gebruiken bij sollicitatiegesprekken, functioneringsgesprekken, beoordelingen van eigen personeel en leraren in opleiding. De 10 basiscompetenties van de leraar 5

4 1 Begeleider van leeren ontwikkelingsprocessen 2 Opvoeder 3 Inhoudelijk expert 4 Organisator 5 Innovator en onderzoeker 1 Beginsituatie 2 Doelstellingen 3 Leerinhouden 4 Onderwijsaanbod 5 Werkvormen 6 Leermiddelen 7 Leeromgeving 8 Observatie 9 Evaluatie 10 Zorgverbreding 11 Standaardnederlands 12 Diversiteit 13 Talensensibilisering 1 Leefklimaat 2 Emancipatie 3 Waarden 4 Actualiteit 5 Probleemsituaties 6 Gezondheidszorg 7 Communicatie 1 Basiskennis 2 Vakoverschrijdend 3 Leerlijnen 1 Structuur 2 Planning 3 Administratie 4 Klasruimte 1 Vernieuwing 2 Onderwijsonderzoek 3 Zelfevaluatie 6 De 10 basiscompetenties van de leraar

5 6 Partner van ouders 7 Lid van een schoolteam 8 Partner van externen 9 Lid van de onderwijsgemeenschap 10 Cultuurparticipant 1 Discretie 2 Overleg 3 Informeren 4 Dialogeren 5 Communiceren 6 Anderstaligen 1 Samenwerken 2 Afspreken 3 Bespreken 4 Rechtspositie 5 Interactie 1 Contacteren 2 Interactie 1 Debatteren 2 Rol in maatschappij 1 Kritisch benaderen van de actualiteit op verschillende domeinen De 10 basiscompetenties van de leraar 7