Natte koeltorens en legionella

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Natte koeltorens en legionella"

Transcriptie

1 Natte koeltorens en legionella Is het nu goed geregeld met toezicht en handhaving? DCMR Milieudienst Rijnmond - Yvonne Jansen 4 december 2014 DCMR Milieudienst Rijnmond De gezamenlijke omgevingsdienst van de provincie Zuid-Holland en 16 gemeenten Regio met veel industrie en hoge bevolkingsdichtheid (1,2 miljoen inwoners) Werkt in opdracht van lokale/regionale overheden aan een leefbare/veilige regio voor mensen die er wonen/werken Ruim 500 medewerkers Gevestigd in Schiedam 1

2 3 Inleiding Uitbraak Amsterdam 2006 Voormalig Post CS-gebouw Meer dan 30 mensen blijvend letstel en 3 mensen overleden Eigenaar en beheerder koeltoren en leidinggevende beide bedrijven veroordeeld Achtergrond en motivatie Arbo-wetgeving onvoldoende bescherming 2007: zorgplicht Wet milieubeheer en vrijwillige registratie 2010: voorschriften Activiteitenbesluit 2013: IPPC-bedrijven hoofdstuk 3 2

3 Wat is legionella? Bacterie die zich sterk vermenigvuldigt onder de volgende groeibevorderende omstandigheden: watertemperatuur 20 C en 50 C stilstaand water lange verblijftijd van water ph 5,5 en 9,2 biofilm sediment 6 Koeltorensystemen Soorten koeltorens: - gesloten (droge) en open (natte) koeltorensystemen - (niet-) recirculerende koeltorens - industriële- en comfortkoeling 3

4 comfortkoeling - sportaccommodaties - fabriekshallen - congresgebouwen - grote onderwijsinstellingen - hotels - musea - theaters - kantoorgebouwen - ziekenhuizen Industriële koeling - conservenindustrie - chemische procesindustrie - elektriciteitscentrales - staalindustrie - petrochemie - papierindustrie 4

5 Inventarisatie en registratie DCMR Start 2008: inventarisatie en registratie alle koeltorens (zowel nat als droog) volgens Procedure koeltoreninventarisatie en registratie voor gemeenten van het LCHV ism GGD Rotterdam-Rijnmond Inventarisatie en registratie DCMR Resultaat 2008: van de aangeschreven bedrijven, heeft 26% gereageerd (395) belronde overige 74% van de aangeschreven bedrijven 94 natte en 45 droge koeltorens en 37 installaties onbekend Nu: bijna 100 locaties natte koeltorens waarvan de helft comfortkoeling 5

6 Nieuwe regels: Activiteitenbesluit Zoveel mogelijk aangesloten bij: voorschriften en beleidsregels Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) risico-indeling BREF-document industriële koelsystemen Meldingsplicht nieuw te installeren natte koeltorens 12 Activiteitenbesluit In werking hebben van een natte koeltoren Artikel 3.16a Deze paragraaf is van toepassing op het in werking hebben van een natte koeltoren die water in aërosolvorm in de lucht kan brengen. Artikel 3.16b Bij het in werking hebben van een natte koeltoren wordt ten behoeve van het voorkomen van risico s voor de omgeving en ongewone voorvallen, dan wel voor zover dat niet mogelijk is het zoveel mogelijk beperken van risico s voor de omgeving en de kans dat ongewone voorvallen zich voordoen en de gevolgen hiervan, ten minste voldaan aan de bij ministeriële regeling voorgeschreven maatregelen. 6

7 Definitie natte koeltoren Activiteitenbesluit Natte koeltoren: installatie gebruikt voor het, middels een open constructie, afvoeren van overtollige warmte uit productieprocessen en gebouwen door middel van het vernevelen van water Natte koeltoren of niet? 7

8 Activiteitenregeling; art. 3.16a lid 1: risicoanalyse + legionellabeheersplan lid 2: eisen risicoanalyse voorkomen vermeerdering legionella door: - aard en waterkwaliteit; - watertemperatuur; - verblijfstijd water; - stilstand water; - aanwezigheid biofilm en sediment. Risicocategorie-indeling voor natte koeltorens 1 hoogste risico: koeltoren in nabijheid (< 200 m) van ziekenhuis, verpleeghuis of andere (medisch georiënteerde) zorginstellingen waar mensen verblijven met een verminderd immuunsysteem 2 koeltoren in nabijheid (< 200 m) verzorgingstehuizen, hotels of andere gebouwen waarin zich veel mensen bevinden 3 koeltoren in nabijheid (< 600 m) woonomgeving 4 laagste risico: koeltoren op afstand (> 600 m) van een woonomgeving 8

9 Frequentie monstername Risicocategorie Minimum frequentie 1 1x per maand 2 1x per kwartaal 3 1x per kwartaal tot 1x per jaar (najaar) 4 1x per jaar (najaar) Grenswaarden legionella met aanpak Risico-categorie 1,2 en 3 Plan van aanpak < 100 kve/l A kve/l B kve/l C kve/l D, E > kve/l E, F Risico-categorie 4 met factor 10 verhogen 9

10 Overzicht van de verschillende aanpakken A. Systeem geheel onder controle: geen actie. B. Controleer via behandelingsprogramma of doseringen in orde zijn: geen verdere actie. C. Controleer het behandelingsprogramma: Geef extra dosering biocide. De spui moet gedurende deze actie gesloten zijn tot de biocide voldoende is afgebroken. Ga vervolgens terug naar het normale spuiregime. Laat hierna het water analyseren op legionella. D. Systeem is matig vervuild en verdient onmiddellijk bijzondere aandacht. Stel online-desinfectie en -reiniging in volgens de procedure die van toepassing is op de onderhavige installatie. Doe onderzoek naar de oorzaak. Laat het water analyseren op legionella. E. Controleer of werknemers of bezoekers mogelijk kunnen zijn blootgesteld aan aërosolen uit de besmettingsbron. Meld de situatie direct aan de GGD, omgevingsdienst en/of de arbodienst. F. Systeem is ernstig vervuild en vereist onmiddellijk extra aandacht. Stop het systeem direct nadat de te koelen installatie is veilig gesteld. Desinfecteer en reinig het systeem volgens de procedure die van toepassing is op de onderhavige installatie. Doe onderzoek naar de oorzaak. Laat het water analyseren op legionella. Activiteitenregeling; art. 3.16a lid 3: eisen legionella-beheersplan - tekening/schema koeltoren; - beschrijving juiste/veilige werking koeltoren; - beschrijving alle uit te voeren controles; - beschrijven maatregelen calamiteiten. lid 4: maatregelen voorkomen/beperken van risico s voor de omgeving - ontstaan en verspreiding waternevel beperken; - stilstand water leidingen/reservoirs/appendages vermijden; - natte koeltoren en water schoon; - bacteriën beperken mbv waterbehandelingstechnieken; - waarborgen juiste/veilige werking. 10

11 Activiteitenregeling; art. 3.16a lid 5: bij wijziging risicoanalyse aanpassen lid 6: aantekeningen onderhoudswerkzaamheden, wijzigingen koeltoren/onderhoud, uitkomsten controles en bijzonderheden werking koeltoren 3 jaar bewaren lid 7: maatwerkvoorschriften tav invulling legionella-beheersplan 11

12 23 Informatie Arbo-Informatieblad 32 Legionella ISSO publicatie Legionellapreventie in klimaatinstallaties Infomil: infomil/onderwerpen/hinder-gezondheid/ legionella/natte-koeltorens Checklist legionella in natte koeltorens 12

13 Controle Opvragen risicoanalyse, legionellabeheersplan en logboek Papieren controle op kantoor Gesprek ter plaatse Visuele inspectie Bezoekrapport achterlaten Verslag en eventuele brief opstellen Knelpunten Alleen nieuwe natte koeltorens hebben een meldingsplicht Onbekendheid met aanwezigheid natte koeltorens De definitie natte koeltorens Overheid afhankelijk van bedrijf melden overschrijding grenswaarden Opzetten risico-analyses en legionellabeheersplannen zeer uiteenlopend 13

14 Vragen?? 14

Legionella Preventie. In industriële omgeving. 7 december 2017

Legionella Preventie. In industriële omgeving. 7 december 2017 Legionella Preventie In industriële omgeving Koelwaterdag 7 december 2017 Fetze Jan Kooistra Senior adviseur Drink- en proceswater Waarom deze presentatie. Informatie verstrekking over Legionella Preventie

Nadere informatie

Legionellapreventie in koeltorens en luchtbevochtigers. m.b.v. ISSO 55.3. Oscar Nuijten Edu4Install. Namens, ISSO. Gastheer: Lomans Groep

Legionellapreventie in koeltorens en luchtbevochtigers. m.b.v. ISSO 55.3. Oscar Nuijten Edu4Install. Namens, ISSO. Gastheer: Lomans Groep Legionellapreventie in koeltorens en luchtbevochtigers m.b.v. ISSO 55.3 Oscar Nuijten Edu4Install Namens, ISSO Gastheer: Lomans Groep Wat doet ISSO? Inhoud Wetgeving legionella proceswater + koeltorenkaart

Nadere informatie

ISSO Inhoud. Ontwikkeling wetgeving legionellapreventie proceswater. Producten van ISSO. Registratie koeltorens

ISSO Inhoud. Ontwikkeling wetgeving legionellapreventie proceswater. Producten van ISSO. Registratie koeltorens Legionellapreventie in koeltorens en luchtbevochtigers Wat doet ISSO? Inhoud m.b.v. Wetgeving legionella proceswater ISSO 55.3 Koeltorenkaart Waarom nieuwe uitgave 55.3? Oscar Nuijten Edu4Install Namens,

Nadere informatie

Risicoanalyse en beheersplan klimaatinstallaties volgens ISSO-55.3

Risicoanalyse en beheersplan klimaatinstallaties volgens ISSO-55.3 Inhoud Risicoanalyse en beheersplan klimaatinstallaties volgens ISSO-55.3 Oscar Nuijten Projectcoördinator, ISSO Wat is ISSO? Wetgeving legionellapreventie proceswater ISSO 55.3 Risicoanalyse en beheersmaatregelen

Nadere informatie

De Arbeidsinspectie in het kort. Koeltorens en de beheersing van legionellarisico s

De Arbeidsinspectie in het kort. Koeltorens en de beheersing van legionellarisico s De Arbeidsinspectie in het kort Koeltorens en de beheersing van legionellarisico s De Arbeidsinspectie (AI) staat midden in de samenleving. Het werkterrein van de AI omvat alle bedrijven en commerciële-

Nadere informatie

Legionellapreventie in koeltorens en luchtbevochtigers. m.b.v. ISSO Bart-Jan Kordes Kordes Advies. Inhoud. Waarom nieuwe uitgave 55.3?

Legionellapreventie in koeltorens en luchtbevochtigers. m.b.v. ISSO Bart-Jan Kordes Kordes Advies. Inhoud. Waarom nieuwe uitgave 55.3? Legionellapreventie in koeltorens en luchtbevochtigers m.b.v. ISSO 55.3 Bart-Jan Kordes Kordes Advies Namens, ISSO Gastheer 13-03-2017: Wat doet ISSO? Inhoud Wetgeving legionella proceswater Koeltorenkaart

Nadere informatie

4. In welke watervoerende systemen komt legionella voor? 6. Legionella en risicobeperking in open recirculerende verdampende koelwatersystemen.

4. In welke watervoerende systemen komt legionella voor? 6. Legionella en risicobeperking in open recirculerende verdampende koelwatersystemen. INHOUDSOPGAVE 1. Wat is legionella? 2. Hoe vindt legionellabesmetting plaats? 3. Welke factoren verhogen het risico? 4. In welke watervoerende systemen komt legionella voor? 5. Regel- en Wetgeving en wie

Nadere informatie

UPI-035 Actieplan bestrijding Legionella

UPI-035 Actieplan bestrijding Legionella UPI-035 Actieplan bestrijding Legionella Uniforme Productie Instructie Opmerkingen: 27 okt 2006: Dit is de eerste versie 1 okt 2012: KVE/I getallen aangepast volgens AI-32 versie derde druk. Versiedatum:

Nadere informatie

Legionellapreventie in koeltorens en luchtbevochtigers m.b.v. ISSO 55.3 Oscar Nuijten Projectcoördinator, ISSO Inhoud

Legionellapreventie in koeltorens en luchtbevochtigers m.b.v. ISSO 55.3 Oscar Nuijten Projectcoördinator, ISSO Inhoud Legionellapreventie in koeltorens en luchtbevochtigers m.b.v. ISSO 55.3 Oscar Nuijten Projectcoördinator, ISSO Wat is ISSO? Inhoud Waarom nieuwe uitgave 55.3? Wat zijn de vernieuwingen? Hoe om te gaan

Nadere informatie

Wat wilt u uitstralen??

Wat wilt u uitstralen?? ISSO/LOPL Symposium Implementatie Wetgeving rondom Legionella preventie Wat wilt u uitstralen?? Duurzaamheid Maatschappelijk betrokken zijn Legionella preventie Koeltorens hoe organiseer ik dat Paul JM

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

DenHelder Den Helder. Geachte heer Reinhold,

DenHelder Den Helder. Geachte heer Reinhold, gemeente DenHelder Den Helder Ministerie van Infrastructuur en Milieu Directie Duurzaam Produceren IPC 625, t.a.v. de heer W. Reinhold Postbus 30945 2500 GX DEN HAAG verzendgegevens behandeld door uw gegevens

Nadere informatie

OMGEVINGSVERGUNNING. Refining & Trading Holland N.V. (North Refinery)

OMGEVINGSVERGUNNING. Refining & Trading Holland N.V. (North Refinery) OMGEVINGSVERGUNNING verleend aan Refining & Trading Holland N.V. (North Refinery) ten behoeve van de activiteiten het milieuneutraal veranderen van de inrichting en het bouwen van een bouwwerk; "het vervangen

Nadere informatie

Keuzes en consequenties bij legionellapreventie en koeltorens. Robert van der Lande

Keuzes en consequenties bij legionellapreventie en koeltorens. Robert van der Lande Keuzes en consequenties bij legionellapreventie en koeltorens Robert van der Lande Eigenschappen Legionellabacterie Wat Komt natuurlijk voor in water 34 soorten waarvan 20 ziekteverwekkend zijn Groei Stagnerend

Nadere informatie

Keuzes en consequenties koeltorens en legionellapreventie

Keuzes en consequenties koeltorens en legionellapreventie Keuzes en consequenties koeltorens en legionellapreventie Robert van der Lande 2 TVVL Zuid-Holland & Zeeland 1 LEGIONELLA BACTERIE groot deel fysisch Wat Komt natuurlijk voor in water 34 soorten waarvan

Nadere informatie

Voor meldingen kunt u het formulier downloaden, invullen en opsturen naar de inspectie in uw regio.

Voor meldingen kunt u het formulier downloaden, invullen en opsturen naar de inspectie in uw regio. Legionella is een bacterie die de veteranenziekte kan veroorzaken. De ziekteverschijnselen kunnen variëren van een fikse verkoudheid tot een flinke griep met longontsteking. Infectie vindt plaats door

Nadere informatie

FORMULIER RAADSVRAGEN

FORMULIER RAADSVRAGEN FORMULIER RAADSVRAGEN 11GRIF0041 Datum : 7 februari 2012 Soort : Haagse vragen Vragensteller : P. Smink (CDA) Onderwerp : Vragen over Natte Koeltorens en Asbest in Scholen VRAAG Natte koeltorens Al enige

Nadere informatie

BREF en BAT best available technology. Waarom koeltorens LEGIONELLA BACTERIE Wat. Groei

BREF en BAT best available technology. Waarom koeltorens LEGIONELLA BACTERIE Wat. Groei LEGIONELLA BACTERIE Wat Komt natuurlijk voor in water 34 soorten waarvan 20 ziekteverwekkend zijn groot deel fysisch Keuzes en consequenties legionellapreventie en koeltorens Robert van der Lande Groei

Nadere informatie

P R O C E D U R E K O E L T O R E N I N V E N T A R I S A T I E E N - R E G I S T R A T I E V O O R G E M E E N T E N

P R O C E D U R E K O E L T O R E N I N V E N T A R I S A T I E E N - R E G I S T R A T I E V O O R G E M E E N T E N P R O C E D U R E K O E L T O R E N I N V E N T A R I S A T I E E N - R E G I S T R A T I E V O O R G E M E E N T E N O K T O B E R 2 0 0 7 Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Postbus 2200 1000 CE

Nadere informatie

Gevolgen van nieuw Drinkwaterbesluit

Gevolgen van nieuw Drinkwaterbesluit VSK 2012: 7 februari 2012 De zorg voor de kwaliteit van drinkwater Legionellapreventie Gevolgen van nieuw Drinkwaterbesluit Will Scheffer Het nieuwe Drinkwaterbesluit vraagt om een strakke regie van de

Nadere informatie

Legionella verschil tussen theorie en praktijk

Legionella verschil tussen theorie en praktijk Legionella verschil tussen theorie en praktijk NVvA-Congres 2016 Kurhaus - Scheveningen Mascha van Hofweegen Praktijk -1 Wij hebben ons Legionella-beheersplan extern laten controleren. Zij hebben dit goedgekeurd

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA Den Haag > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA Den Haag Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070

Nadere informatie

HET LEGIONELLABEHEERSPLAN VOOR KOELTORENS

HET LEGIONELLABEHEERSPLAN VOOR KOELTORENS / legionellabeheersplan HET LEGIONELLABEHEERSPLAN VOOR KOELTORENS Wat moet er zeker instaan? Een leidraad* / versie mei 2014 * Dit document heeft als doel een oplijsting te maken van de onderdelen die

Nadere informatie

Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Legionellapreventie voor Publieksevenementen. September 2008

Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Legionellapreventie voor Publieksevenementen. September 2008 Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Legionellapreventie voor Publieksevenementen September 2008 Colofon Deze uitgave is te downloaden via: www.lchv.nl Contact Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid

Nadere informatie

G.04 Legionella beheersplan.

G.04 Legionella beheersplan. G.04 Legionella beheersplan. Protocol als bedoeld in artikel 9 lid 2 van het Huishoudelijk Reglement van de Tielse Watersportvereniging De Waal. Risicoanalyse & beheersplan legionella In de Drinkwater

Nadere informatie

Wijziging Beleidsregels arbeidsomstandighedenwetgeving

Wijziging Beleidsregels arbeidsomstandighedenwetgeving SZW Wijziging Beleidsregels arbeidsomstandighedenwetgeving Besluit van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 11 september 2003, nr. A&G/W&B/2003/68323, tot wijziging van de Beleidsregels

Nadere informatie

ARCH IEF. 00104005. Kennisgeving Beschikking ambtshalve wijziging Wet algemene bepalingen omgevingsrecht Uitgebreide voorbereidingsprocedure

ARCH IEF. 00104005. Kennisgeving Beschikking ambtshalve wijziging Wet algemene bepalingen omgevingsrecht Uitgebreide voorbereidingsprocedure ARCH IEF provincie HOLLAND ZUID 00104005. Kennisgeving Beschikking ambtshalve wijziging Wet algemene bepalingen omgevingsrecht Uitgebreide voorbereidingsprocedure Gedeputeerde Staten hebben besloten, in

Nadere informatie

Aard van de laatste wijziging: herziening van de inhoud van het voorschrift revisie 1 uit 1998 en aanvulling arbo beleidsregel sept. 2003.

Aard van de laatste wijziging: herziening van de inhoud van het voorschrift revisie 1 uit 1998 en aanvulling arbo beleidsregel sept. 2003. Gezien en akkoord bevonden door: Arbeidshygiënist / E. Schuurmans Bedrijfsarts / M. Meijer Sectiechef S920 / J. van Driel Aard van de laatste wijziging: herziening van de inhoud van het voorschrift revisie

Nadere informatie

L E G I O N E L L A P R E V E N T I E B IJ P U B L I E K S E V E N E M E N T E N

L E G I O N E L L A P R E V E N T I E B IJ P U B L I E K S E V E N E M E N T E N L E G I O N E L L A P R E V E N T I E B IJ P U B L I E K S E V E N E M E N T E N O K T O B E R 2 0 0 4 Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Postbus 2200 1000 CE Amsterdam tel: 020 555 54 15 fax: 020

Nadere informatie

D R A A I B O E K L E G I O N E L L A P R E V E N T I E B I J P U B L I E K S E V E N E M E N T E N

D R A A I B O E K L E G I O N E L L A P R E V E N T I E B I J P U B L I E K S E V E N E M E N T E N D R A A I B O E K L E G I O N E L L A P R E V E N T I E B I J P U B L I E K S E V E N E M E N T E N S E P T E M B E R 2 0 0 8 Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Postbus 2200 1000 CE Amsterdam tel:

Nadere informatie

de dynamiek van water oplossingen voor legionella preventie

de dynamiek van water oplossingen voor legionella preventie de dynamiek van water oplossingen voor legionella preventie 2 omgaan met legionella Zekerheid Schoon of besmet water, met het blote oog kunnen we het niet van elkaar onderscheiden. Toch willen we graag

Nadere informatie

ISSO Seminar 14 mei 2009

ISSO Seminar 14 mei 2009 ISSO Seminar 14 mei 2009 Legionellaveilig en milieuverantwoord beheren van klimaatinstallaties Parallelsessie Waterbehandeling ter voorkoming van Legionella in Luchtbevochtigingsinstallaties Cumulus is

Nadere informatie

Controleresultaten legionellapreventie 2009. Cluster 3: Zorginstellingen. Datum 1 juni 2010 Status Definitief

Controleresultaten legionellapreventie 2009. Cluster 3: Zorginstellingen. Datum 1 juni 2010 Status Definitief Controleresultaten legionellapreventie 2009 Cluster 3: Zorginstellingen Datum 1 juni 2010 Status Definitief Colofon VROM-Inspectie Directie Uitvoering Programma Schoon en Veilig Water Rijnstraat 8 Postbus

Nadere informatie

Beh. Ambt.: Streef dat. : Afschr.: R / t3 W V.O.:

Beh. Ambt.: Streef dat. : Afschr.: R / t3 W V.O.: Gemeente Woerden 11.011125 Regislratiedatum: Behandelend afdeling Afgehandeld door/op: Ministerie van Infrastructuur enmilieu > Retouradres Postbus 3094 S >SO0 GX Den Maag Aan de Gemeenteraad Datum Betreft

Nadere informatie

Controleresultaten Legionellapreventie Cluster 2: Ziekenhuizen en buitenpoliklinieken. Datum 25 september 2009 Status Definitief

Controleresultaten Legionellapreventie Cluster 2: Ziekenhuizen en buitenpoliklinieken. Datum 25 september 2009 Status Definitief Controleresultaten Legionellapreventie 2009 Cluster 2: Ziekenhuizen en buitenpoliklinieken Datum 25 september 2009 Status Definitief Colofon VROM-Inspectie Directie Uitvoering Programma Schoon en Veilig

Nadere informatie

Resultaten legionellapreventie Cluster 4: Hotels, bed&breakfasts, campings en jachthavens. Datum 1 juni 2010 Status Definitief

Resultaten legionellapreventie Cluster 4: Hotels, bed&breakfasts, campings en jachthavens. Datum 1 juni 2010 Status Definitief Resultaten legionellapreventie 2009 Cluster 4: Hotels, bed&breakfasts, campings en jachthavens Datum 1 juni 2010 Status Definitief Colofon VROM-Inspectie Directie Uitvoering Programma Schoon en Veilig

Nadere informatie

LEGIONELLA overzicht met feiten en cijfers. Drs. Hans Schoon OMEGAM-Water

LEGIONELLA overzicht met feiten en cijfers. Drs. Hans Schoon OMEGAM-Water LEGIONELLA overzicht met feiten en cijfers Drs. Hans Schoon OMEGAM-Water Onderwerpen Wat weten we van Legionella Meldingen Legionellose Bronopsporing patiënten Besmettingen leidingwater Praktijk 18 jaar

Nadere informatie

Legionellapreventie in koeltorens

Legionellapreventie in koeltorens legionellapreventie ing. O.W.W. Nuijten Markt heeft behoefte aan model RI&E en beheersplan Legionellapreventie in koeltorens De besmettingsbron van een legionella-uitbraak in 2006 bleek een koeltoren in

Nadere informatie

Beoordeling Legionellaveiligheid StatiqCooling dauwpuntskoeler

Beoordeling Legionellaveiligheid StatiqCooling dauwpuntskoeler Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek / Netherlands Organisation for Applied Scientific Research Laan van Westenenk 501 Postbus 342 7300 AH Apeldoorn TNO-rapport 2007-A-R0544/B

Nadere informatie

Controleresultaten Legionellapreventie Cluster 1: zwembaden en sauna's. Datum 25 september 2009 Status Definitief

Controleresultaten Legionellapreventie Cluster 1: zwembaden en sauna's. Datum 25 september 2009 Status Definitief Controleresultaten Legionellapreventie 2009 Cluster 1: zwembaden en sauna's Datum 25 september 2009 Status Definitief Colofon VROM-Inspectie Directie Uitvoering Programma Schoon en Veilig water Rijnstraat

Nadere informatie

Update drinkwaterbesluit en BRL-903

Update drinkwaterbesluit en BRL-903 Update drinkwaterbesluit en BRL-903 Update drinkwaterbesluit en BRL-903 Inhoud presentatie: 1. Huidige stand van zaken drinkwaterbesluit en BRL-903 2. Korte stand van zaken mbt drinkwaterbesluit 3. Korte

Nadere informatie

ISSO Seminar 14 mei 2009

ISSO Seminar 14 mei 2009 ISSO Seminar 14 mei 2009 Legionellaveilig en milieuverantwoord beheren van klimaatinstallaties Parallelsessie Waterbehandeling ter voorkoming van Legionella in Luchtbevochtigingsinstallaties Ron Brands,

Nadere informatie

De registratie van natte koeltorens

De registratie van natte koeltorens VROM-Inspectie Regio Noord-West Stoffen en Producten De registratie van natte koeltorens Quick-scan van de registratie van en het toezicht op natte koeltorens Kennemerplein 6-8 Postbus 1006 2001 BA Haarlem

Nadere informatie

Gemeente Leusden Ingekomen

Gemeente Leusden Ingekomen Mmisrerie van Infrastructuur en Milieu Rfi-ouraüres Postbus 30Q4S.'500 GX Den Maag Aan de Gemeenteraad Gemeente Leusden Ingekomen Reg.nr.: t 9 JULI 2011 Directoraat-Generaal Milieu Direche Duunaarr. Produceren

Nadere informatie

Werkinstructies Thermische Desinfectie n.a.v. normoverschrijdingen Legionella

Werkinstructies Thermische Desinfectie n.a.v. normoverschrijdingen Legionella Werkinstructies Thermische Desinfectie n.a.v. normoverschrijdingen Legionella Bureau de Wit December 2013 Bureau de Wit 2013 1 Inhoudsopgave 1 Werkinstructies thermische desinfectie... 3 1.1 Plan van aanpak...

Nadere informatie

Legionella beheersing & veiligheid Koeltorens Conform AI32 en Arbobesluit

Legionella beheersing & veiligheid Koeltorens Conform AI32 en Arbobesluit Legionella beheersing & veiligheid Koeltorens Conform AI32 en Arbobesluit Projectnummer ALG2011 Document R. ALG2011-1430 1 oktober 2011, Versie 1.0 Opdrachtgever Xigna BV T.a.v. de heer E. Nijlant Postbus

Nadere informatie

Natte koeltorens in de Atlas Leefomgeving

Natte koeltorens in de Atlas Leefomgeving Natte koeltorens in de Atlas Leefomgeving Handleiding voor melders (burgers, bedrijven en instellingen) Versie 1 Maart 2016 Inhoud 1. Inleiding 1.1. Atlas Leefomgeving 1.2. Natte koeltorens in de Atlas

Nadere informatie

WIE IS ER NU EIGENLIJK VERANTWOORDELIJK?

WIE IS ER NU EIGENLIJK VERANTWOORDELIJK? WIE IS ER NU EIGENLIJK VERANTWOORDELIJK? 2 Wat zijn de risico s van legionella? Een paar legionellabacteriën zijn geen punt. En met legionella besmet water drinken, is ook niet gevaarlijk. Het wordt wél

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 297 Initiatiefnota van het lid Ziengs over legionellaregelgeving Nr. 2 INITIATIEFNOTA 1. Het plan in het kort De initiatiefnemer wil de regeldruk

Nadere informatie

Juridische aspecten van Legionella

Juridische aspecten van Legionella Juridische aspecten van Legionella Thuis & Partners Advocaten 9 oktober 2014 Relatiedag Hydroscope Slide7 Juridische aspecten van Legionella Mr. M.C.G. Nijssen Marie-Claire Nijssen 25 > fulltime advocaat

Nadere informatie

Excellent Ozone Systems & Consultants BV Inhoud ISSO Seminar Legionella preventie in koeltorens met ozon ing. George Savenije directeur 14 mei 2009

Excellent Ozone Systems & Consultants BV Inhoud ISSO Seminar Legionella preventie in koeltorens met ozon ing. George Savenije directeur 14 mei 2009 Excellent Ozone Systems & Consultants BV Inhoud ISSO Seminar Legionella preventie in koeltorens met ozon ing. George Savenije directeur 14 mei 2009 Wat is ozon Werking in een koeltoren Ozongenerator Deelfiltratie-injectie-systeem

Nadere informatie

Legionellapreventie in watersystemen: regels en toezicht

Legionellapreventie in watersystemen: regels en toezicht > Legionellapreventie in watersystemen: regels en toezicht Na de uitbraak van legionella in 1999 in Bovenkarspel is er veel gebeurd op het gebied van regels over en toezicht inzake watersystemen. Omdat

Nadere informatie

Beheer gebouw gebonden

Beheer gebouw gebonden Beheer gebouw gebonden Om bedrijven en de particulieren een totaalpakket te kunnen bieden is Taylor Elektrotechniek B.V. in 2008 een samenwerking aangegaan met PBK Technische Installaties B.V Voor een

Nadere informatie

Legionella preventie op het werk.

Legionella preventie op het werk. Legionella preventie op het werk. Nathalie Hoef Medisch milieudeskundige Vlaams Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid Afdeling Toezicht Volksgezondheid West-Vlaanderen

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF 2002-01 THEMA: LEGIONELLA ROL VAN DE GGD BIJ DE LEGIONELLA-PROBLEMATIEK

NIEUWSBRIEF 2002-01 THEMA: LEGIONELLA ROL VAN DE GGD BIJ DE LEGIONELLA-PROBLEMATIEK NIEUWSBRIEF 2002-01 THEMA: LEGIONELLA ROL VAN DE GGD BIJ DE LEGIONELLA-PROBLEMATIEK In maart 1999 brak tijdens de Westfriese Flora te Bovenkarspel een Legionella-epidemie uit. Hierbij zijn 220 mensen ernstig

Nadere informatie

Beheer en Onderhoud Legionella. Richard Peet

Beheer en Onderhoud Legionella. Richard Peet Beheer en Onderhoud Legionella Richard Peet 1 Programma Relatie tussen Legionella en Beheer en onderhoud Inspectierichtlijn en ILen T Wateropleidingen 2 Legionella Aangetoond 1976, bijeenkomst Legionairs

Nadere informatie

Handboek Beheer van Scoutingkampeerterreinen. Infoblad 8.3 LEGIONELLA. Op dit infoblad vind je informatie over de volgende onderwerpen:

Handboek Beheer van Scoutingkampeerterreinen. Infoblad 8.3 LEGIONELLA. Op dit infoblad vind je informatie over de volgende onderwerpen: Infoblad 8.3 LEGIONELLA Op dit infoblad vind je informatie over de volgende onderwerpen: - Legionella - Regelgeving - Risicoanalyse - Verplichte monstername - De kosten - Meer informatie Als eigenaar en

Nadere informatie

Checklist risico-inventarisatie Legionella

Checklist risico-inventarisatie Legionella Checklist risico-inventarisatie Legionella Inleiding Vanaf augustus 2000 zijn er voor recreatiebedrijven, horeca, ziekenhuizen en andere instellingen waar met water wordt gewerkt, strengere regels om legionellabesmetting

Nadere informatie

Legionella ontwerp van koeltorens. Legionella-veilig ontwerp van koeltorens

Legionella ontwerp van koeltorens. Legionella-veilig ontwerp van koeltorens ontwerp van s -veilig ontwerp van s : 1 doel en werkings principe 2 relatie met legionella 3 risico beheersing Tijs Mekel ISSO seminar 14 mei 2009 ontwerp van s : 1 doel en werkings principe 2 relatie

Nadere informatie

REGELGEVING LEGIONELLA

REGELGEVING LEGIONELLA REGELGEVING LEGIONELLA Regelgeving Legionella Na de uitbraak van legionella in 1999 in Bovenkarspel is er veel gebeurd op het gebied van regels over en toezicht op watersystemen. Omdat legionella uiteenlopende

Nadere informatie

Legionella Risico-analyse en Beheersplan koeltoreninstallatie

Legionella Risico-analyse en Beheersplan koeltoreninstallatie Legionella Risico-analyse en Beheersplan koeltoreninstallatie Locatie:. te: Hier een foto plaatsen van de betreffende koeltoreninstallatie Legionella risico-analyse en beheersplan, versie: 22-03-2013 blz.

Nadere informatie

Controleresultaten Legionellapreventie Cluster 1: Ziekenhuizen en buitenpoliklinieken. Datum 5 november 2010 Status Definitief

Controleresultaten Legionellapreventie Cluster 1: Ziekenhuizen en buitenpoliklinieken. Datum 5 november 2010 Status Definitief Controleresultaten Legionellapreventie 2010 Cluster 1: Ziekenhuizen en buitenpoliklinieken Datum 5 november 2010 Status Definitief Colofon VROM-Inspectie Directie Uitvoering Programma Schoon en veilig

Nadere informatie

Centraal Kantoor Afdeling Monitoring en Beleidsinformatie LEGIONELLA. dr. P. J. M. Martens

Centraal Kantoor Afdeling Monitoring en Beleidsinformatie LEGIONELLA. dr. P. J. M. Martens Arbeidsinspectie Centraal Kantoor Afdeling Monitoring en Beleidsinformatie LEGIONELLA Februari 2001 drs. Ö. Erdem dr. P. J. M. Martens INHOUDSOPGAVE BLZ. SAMENVATTING 1 INLEIDING 1 2 DOEL VAN HET ONDERZOEK

Nadere informatie

Technische Hygiëne Zorg LCHV hygiëne richtlijnen publieksevenementen incl. wijzigingen maart 2016

Technische Hygiëne Zorg LCHV hygiëne richtlijnen publieksevenementen incl. wijzigingen maart 2016 Technische Hygiëne Zorg LCHV hygiëne richtlijnen publieksevenementen incl. wijzigingen maart 2016 GGD Gelderland Zuid: 088-1447126 1. (Tijdelijke) Sanitaire voorzieningen Schoonmaak van toiletten, douches

Nadere informatie

Legionellapreventie. 10 aandachtspunten op een rij Ir. HankWes

Legionellapreventie. 10 aandachtspunten op een rij Ir. HankWes Legionellapreventie 10 aandachtspunten op een rij Ir. HankWes Belang legionellapreventie Officier van justitie eist 18 maanden cel i.v.m. legionellabesmetting 2 Vernevelende tappunten Legionella is alleen

Nadere informatie

Vraag 1 Wat is uw reactie op de incidenten die zaterdag 29 juli en maandag 31 juli 2017 bij Shell-Pernis hebben plaatsgevonden?

Vraag 1 Wat is uw reactie op de incidenten die zaterdag 29 juli en maandag 31 juli 2017 bij Shell-Pernis hebben plaatsgevonden? Geachte voorzitter, Hierbij beantwoord ik, mede namens de minister van Veiligheid en Justitie, de vragen van de leden Laçin en Futselaar (beiden SP) over de incidenten bij Shell Pernis (ingezonden op 3

Nadere informatie

Legionellabestrijding in koel- en proceswater

Legionellabestrijding in koel- en proceswater Legionellabestrijding in koel- en proceswater Een praktische handreiking Onder redactie van: Werkgroep Legionella van ENVAQUA Legionellabestrijding in koel- en proceswater Een praktische handreiking Onder

Nadere informatie

Ons kenmerk Uw kenmerk Aantal bijlagen Datum _ november 2016

Ons kenmerk Uw kenmerk Aantal bijlagen Datum _ november 2016 AANTEKENEN Handelsonderneming Bepo B.V. T.a.v. de directie Ceintuurbaan 124 3051 KD ROTTERDAM Parallelweg 1 Postbus 843 3100 AV Schiedam T 010-246 80 00 F 010-246 82 83 E info@dcmr.nl W www.dcmr.nl Ons

Nadere informatie

Asbest in gemeentelijke gebouwen. Een praktisch handvat voor het omgaan met asbest

Asbest in gemeentelijke gebouwen. Een praktisch handvat voor het omgaan met asbest Asbest in gemeentelijke gebouwen Een praktisch handvat voor het omgaan met asbest Bezit uw gemeente gebouwen waarin asbest is verwerkt? Het kan voorkomen dat u als gemeentelijke gebouwbeheerder met asbest

Nadere informatie

PROJECT Legionella Binnenvaart 2000 A412

PROJECT Legionella Binnenvaart 2000 A412 PROJECT Legionella Binnenvaart 2000 A412 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Versie: januari 2002 Postadres: Postbus 90801 te 2509 LV DEN HAAG Bezoekadres: Anna van Hannoverstraat 4 te DEN

Nadere informatie

Proc 49.32 Legionella

Proc 49.32 Legionella Proc 49.32 Inleiding Doel Toepassing Doelgroep Het doel van deze procedure is om vast te leggen hoe besmetting moet worden voorkomen. De eisen gelden voor waterhoudende systemen: koeltorens; nooddouche

Nadere informatie

ZUID. lan Gedeputeerde Staten. Last onder dwangsom. Geachte directie.

ZUID. lan Gedeputeerde Staten. Last onder dwangsom. Geachte directie. Gedeputeerde Staten DCMR Milieudienst Rijnmond Afdeling Inspectie en Handhaving Contact provincie j ^ Q j ^ L A N D ZUID TOIO-246 F 010-246 82 83 info@dcmr.nl Postadres DCMR Postbus 843 3100 AV Schiedam

Nadere informatie

Legionella onder controle

Legionella onder controle Uw installatie verdient een vakman Legionella onder controle Volgens Legionellabesluit Vlaamse Regering dd. 22/11/2002 Groothandel Sanitair & Verwarming service prijs kwaliteit stock service brugge - oudenburg

Nadere informatie

water lucht energie woning keuring brand beveiliging asbest

water lucht energie woning keuring brand beveiliging asbest water lucht energie woning keuring brand beveiliging asbest strooming Strooming onderzoekt, adviseert en beheert Strooming is specialist op het gebied van onderzoek, advies en beheer aangaande water, lucht

Nadere informatie

ir. A.J. Pikaar, ir. J. Granneman en ing. R.P.M. Jansen NIEUWE REGELGEVING VOOR OPSLAG VAN GEVAARLIJKE STOFFEN

ir. A.J. Pikaar, ir. J. Granneman en ing. R.P.M. Jansen NIEUWE REGELGEVING VOOR OPSLAG VAN GEVAARLIJKE STOFFEN ir. A.J. Pikaar, ir. J. Granneman en ing. R.P.M. Jansen NIEUWE REGELGEVING VOOR OPSLAG VAN GEVAARLIJKE STOFFEN Volwaardige implementatie heeft nog lange weg te gaan Voor bedrijven die, al dan niet tijdelijk,

Nadere informatie

Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mw. drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus EX DEN HAAG

Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mw. drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus EX DEN HAAG Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mw. drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus 20901 2500 EX DEN HAAG Datum 23 oktober 2014 Onderwerp Regeldruk bij legionellabeheersing Uw kenmerk

Nadere informatie

De legionellacontrole van collectieve drinkwaterinstallaties in 2011 en 2012

De legionellacontrole van collectieve drinkwaterinstallaties in 2011 en 2012 De legionellacontrole van collectieve drinkwaterinstallaties in 2011 en 2012 Colofon Inspectie Leefomgeving en Transport Water, Bodem en Bouwen Graadt van Roggenweg 500 Utrecht Pagina 2 van 10 Colofon

Nadere informatie

De 50 meest gestelde

De 50 meest gestelde VNI-informatieavonden druk bezocht De 50 meest gestelde In de maanden mei en juni heeft de afdeling Technologie van de VNI informatiebijeenkomsten gehouden over legionella-preventie in leidingwater. De

Nadere informatie

Rijnnnond Beschikking. Parallelweg 1 AANTEKENEN Vopak Terminal Europoort B.V. Postbus AB ROZENBURG ZH. Uw kenmerk. Telefoonnummer

Rijnnnond Beschikking. Parallelweg 1 AANTEKENEN Vopak Terminal Europoort B.V. Postbus AB ROZENBURG ZH. Uw kenmerk. Telefoonnummer nniueudienst Rijnnnond Beschikking Parallelweg 1 AANTEKENEN Vopak Terminal Europoort B.V. Postbus 1093 3180 AB ROZENBURG ZH Postbus 843 3100 AV Schiedam T 010-246 80 00 F 010-246 82 83 E info@dcmr nl W

Nadere informatie

Natte koeltorens: registratie, toezicht en handhaving in verband met legionellapreventie. RIVM Rapport F.M. Schets et al.

Natte koeltorens: registratie, toezicht en handhaving in verband met legionellapreventie. RIVM Rapport F.M. Schets et al. Natte koeltorens: registratie, toezicht en handhaving in verband met legionellapreventie RIVM Rapport 2016-0109 F.M. Schets et al. Natte koeltorens: registratie, toezicht en handhaving in verband met

Nadere informatie

April 2000. Modelbeheersplan Legionella-preventie in leidingwater

April 2000. Modelbeheersplan Legionella-preventie in leidingwater April 2000 Modelbeheersplan Legionella-preventie in leidingwater Inhoud Samenvatting......................................................... 2 1. Inleiding.............................................................

Nadere informatie

13. Gevaarlijke stoffen: biologische factoren

13. Gevaarlijke stoffen: biologische factoren Het arbothemablad Gevaarlijke stoffen: biologische factoren is onderdeel van de Arbocatalogus Tuincentra. Het is bedoeld voor werkgevers en medewerkers om te voldoen aan de verplichtingen uit de Arbo-wet.

Nadere informatie

Ontwerpbeschikking AUG Meurs Motors en Vera's Honden opvang Weg en Bos DH BERGSCHENHOEK

Ontwerpbeschikking AUG Meurs Motors en Vera's Honden opvang Weg en Bos DH BERGSCHENHOEK Lansingcrland Ontwerpbeschikking Meurs Motors en Vera's Honden opvang Weg en Bos 18 2661 DH BERGSCHENHOEK Kenmerk Zaaknummer Verzenddatum 409900 98480161 2 8 AUG 2015 21974394 BESLUIT van burgemeester

Nadere informatie

Legionellapreventie in leidingwater

Legionellapreventie in leidingwater Legionellapreventie in leidingwater Hoofdstuk IIIC van het Waterleidingbesluit Legionellabesmetting kan ernstige tot zeer ernstige en soms zelfs dodelijke gevolgen hebben. Om de mogelijkheid van deze besmetting

Nadere informatie

1 2AUG ilundi T.a.v. de heer R. Kreefft Herenstraat CB BERKEL EN RODENRIJS. Ons kenmerk Uw kenmerk Datum

1 2AUG ilundi T.a.v. de heer R. Kreefft Herenstraat CB BERKEL EN RODENRIJS. Ons kenmerk Uw kenmerk Datum LanslngeHand ilundi T.a.v. de heer R. Kreefft Herenstraat 38 2651 CB BERKEL EN RODENRIJS Ons kenmerk Uw kenmerk Datum 1 2AUG.2016 99996633_9999168953 " BESLUIT van burgemeester en wethouders van Lansingerland

Nadere informatie

Checklist wettelijke keuringen van installaties:

Checklist wettelijke keuringen van installaties: Checklist wettelijke keuringen van installaties: 1. Keuring Legionella: conform waterleidingbesluit en NEN 1006. 2. Keuring Keerkleppen waterinstallaties: conform waterleidingbesluit. 3. Keuring SCIOS:

Nadere informatie

Legionella, uw zorg?!

Legionella, uw zorg?! Legionella, uw zorg?! Toezicht en handhaving op legionellapreventie Hans de Vries Projectleider Legionella Inhoud van de presentatie - Afbakening van het onderwerp - Wettelijke plicht eigenaar/exploitant

Nadere informatie

De waterleiding. De waterleiding. Legionella. Wilco van der Lugt. Wilco van der Lugt. inhoud

De waterleiding. De waterleiding. Legionella. Wilco van der Lugt. Wilco van der Lugt. inhoud De waterleiding De waterleiding Legionella Wilco van der Lugt Wilco van der Lugt Installateur BRL 6010, gecertificeerd IntegraalAdviseur Vastgoed (onderhoud), gecertificeerd Monsternemer legionella, gecertificeerd

Nadere informatie

Protocol voor het handelen bij ongevallen

Protocol voor het handelen bij ongevallen Protocol voor het handelen bij ongevallen Maart 2016 Op grond van de Arbeidsomstandighedenwet, kortweg de Arbowet, is de werkgever verplicht om ongevallen op te nemen in een ongevallenregister en ernstige

Nadere informatie

Onderzoek naar de uitvoering van legionellapreventie bij collectieve leidingwaterinstallaties

Onderzoek naar de uitvoering van legionellapreventie bij collectieve leidingwaterinstallaties VROM-Inspectie Regio Noord Stoffen en producten Onderzoek naar de uitvoering van legionellapreventie bij collectieve leidingwaterinstallaties Cascadeplein 10 Postbus 30020 9700 RM Groningen Interne postcode

Nadere informatie

Legionellapreventie: betere naleving Waterleidingwet nodig

Legionellapreventie: betere naleving Waterleidingwet nodig Legionellapreventie: betere naleving Waterleidingwet nodig Versteegh, A. ; Brandsema, P. ; Aa, M. van der ; Dik, H. H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 40(2007)17 p 10-12 Dekker

Nadere informatie

Legionella- en installatietechnische aanpassingen gemeentelijke gebouwen. (wijziging begroting 2004 2007)

Legionella- en installatietechnische aanpassingen gemeentelijke gebouwen. (wijziging begroting 2004 2007) Stein 10 augustus 2004 Gemeenteblad Afdeling A 2004, no. 87 Agendapunt 17 Bijlagen div. Aan Betreft De Raad Legionella- en installatietechnische aanpassingen gemeentelijke gebouwen. (wijziging begroting

Nadere informatie

Besluit van Provinciale Staten

Besluit van Provinciale Staten Besluit van Provinciale Staten Vergaderdatum Maart 2015 Nummer 6773 Onderwerp Beleidsregel groepsrisicoverantwoording in inpassingsplannen 1 Besluit Provinciale Staten van Zuid-Holland, Gelet op artikel

Nadere informatie

Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mw. Drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus EX DEN HAAG

Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mw. Drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus EX DEN HAAG Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mw. Drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus 20901 2500 EX DEN HAAG Datum 22 oktober 2014 Onderwerp Regeldruk bij legionellabeheersing Uw kenmerk

Nadere informatie

C24 SANITAIRE RUIMTEN

C24 SANITAIRE RUIMTEN LEZERSSERVICE C24 SANITAIRE RUIMTEN SportClub ontwikkelt diverse Lezersservices. Deze zijn bedoeld om bestuurders van sportverenigingen op praktische wijze te ondersteunen in de veelomvattende werkzaamheden

Nadere informatie

odijmond REGIO WATERLAND

odijmond REGIO WATERLAND Gemeente Waterland - k MRĨ 2015 INGEKOMEN Gemeente Waterland O 4 MRT 2015 GESCAND odijmond REGIO WATERLAND Gemeentewerf Monnickendam De heer J.A.J. Borst Postbus 1000 1140 BA MONNICKENDAM VERZONDEN -3

Nadere informatie

Legionella uitbraak in Amsterdam speurtocht naar de koeltoren

Legionella uitbraak in Amsterdam speurtocht naar de koeltoren Legionella uitbraak in Amsterdam speurtocht naar de koeltoren Ed IJzerman, arts-microbioloog Streeklaboratorium voor de Volksgezondheid Haarlem Namens GGD Amsterdam, CIb en LCI van het RIVM en BEL-team

Nadere informatie