Gevolgen van nieuw Drinkwaterbesluit

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gevolgen van nieuw Drinkwaterbesluit"

Transcriptie

1 VSK 2012: 7 februari 2012 De zorg voor de kwaliteit van drinkwater Legionellapreventie Gevolgen van nieuw Drinkwaterbesluit Will Scheffer Het nieuwe Drinkwaterbesluit vraagt om een strakke regie van de legionellapreventie: een overzicht van de belangrijkste wijzigingen en de consequenties van een ruimere toepassing van alternatieve technieken en kwaliteitsborging. temperatuur water (langdurig) tussen 25 C en 50 C (hotspots) verblijftijd, stilstaand / stagnatie water (dode leidingen) + + voedingsstoffen en sediment (biofilm) vermeerdering in biofilm groei biofilm bij hotspot in verneveling (aerosolen) inademing besmette aerosolen (risicogroep wordt groter door vergrijzing bevolking) Betere inzichten vermeerdering en route Legionella in leidingwaterinstallaties Drinkwaterbesluit (DWB) t.o.v. Waterleidingbesluit 1

2 60 C 37 C 37 C 25 C DWB - artikel 44: volgorde beheersmaatregelen gebaseerd op Ladder van VROM thermisch beheersconcept : 1. drinkwater / warmwateruittapleidingen < 25 C 2. warmwater tappunt > 60 C 3. geen dode leidingstukken of ongebruikte leidingen 4. wekelijks gebruik alle tappunten* 2

3 Drinkwaterwet, Drinkwaterbesluit en Regeling Legionellapreventie stellen geen eis aan de temperatuur van warmtapwater. Het thermisch beheersconcept is in deze wet- en regelgeving niet concreet ingevuld met het noemen van een vereiste min. temperatuur voor warmtapwater Bouwbesluit / Regeling Bouwbesluit: (reguliere situatie zonder waterbehandeling) normblad noemt geen waarden voor temperaturen Nieuwbouw: NEN A Algemene voorschriften voor leidingwaterinstallaties (AVWI 2002) Bestaande bouw: NEN Algemene voorschriften voor drinkwaterinstallaties (AVWI 1981), inclusief correctieblad C1:

4 bestaande prioritaire locaties wanneer het redelijkerwijs niet mogelijk is om aan criterium 1 en/of 2 te voldoen, of wanneer gekozen wordt voor? wanneer het redelijkerwijs niet mogelijk is om aan criterium 1 en/of 2 te voldoen, of wanneer gekozen wordt voor art. 44, lid 1 art. 44: Volgorde beheersmaatregelen (ladder van VROM) lid 1: Te nemen maatregelen zijn gebaseerd op - thermisch beheer, of - fysisch beheer (gecertificeerd BRL K , incl. ATA), of - fotochemisch beheer (gecertificeerd BRL K , incl. ATA en toegelaten t door het Ctgb), of - een combinatie van deze beheersvormen art. 44, lid 1 Eigenaar verantwoordelijk voor in acht nemen voorwaarden en voorschriften in BRL (lid 4) Verwijzing naar nadere voorschriften in Regeling Legionellapreventie (lid 6) DWB - artikel 44, lid 1, 4 en 6 4

5 bestaande prioritaire locaties dus, wanneer het redelijkerwijs niet mogelijk is om aan criterium 1 en/of 2 te voldoen, of wanneer gekozen wordt voor! Fysisch ATA, BRL K 14010, deel 1 Fotochemisch (AOT) Ctgb toelating en ATA-cert. BRL K 14010, deel 1, met wijzigingsblad - - ** X X wanneer het redelijkerwijs niet mogelijk is om aan criterium 1 en/of 2 te voldoen, of wanneer gekozen wordt voor art. 44, lid 1 UV-licht met filters en spui bij overmatige verwarming membraanfilters met terugspoeling pasteurisatie (comb. van ) fysische technieken en AOT als poortwachters AOT geavanceerde oxidatietechniek (fotochemisch beheer) 5

6 Voor locaties waar fysische techniek en AOT wordt toegepast:: BRL K deel 1 Voorwaarden bij poortwachter-concept: Uitvoering LRA en opstellen LBP volgens het thermisch h beheersconcept (hulpmiddel l ISSO 55.1) Aanpassingen LBP met aspecten van de alternatieve methode (Beleidsbrief VROM okt / hulpmiddel ISSO 55.4) Beoordelingsrichtlijn BRL K 14010/1 Fysische technieken Legionellapreventie (indien van toepassing) Implementatie van het aangepaste LBP in het totale beheerplan van de collectieve leidingwaterinstallatie (ISSO 55.5) Nageschakelde installatie moet worden voorbehandeld alvorens de apparatuur van de alternatieve techniek in gebruik wordt genomen: Werkzaamheden volgens Waterwerkblad WB 2.4 Doorspoelen, reinigen en desinfecteren van leidingwaterinstallaties mogen niet worden onderschat. BRL K deel 1 Fysische technieken + AOT spoelen niet meer vereist bij langdurig stilstaand water * geen maatregelen nodig tegen opwarming koud water * mengwatersysteem > 5 meter niet meer thermisch spoelen temp. warmtapwater kan verlaagd worden tot 50 C * om legionellarisico s te beheersen Beleidsbrief 1 oktober 2008: aanpassing LBP 6

7 art. 44: Volgorde beheersmaatregelen (ladder van VROM) lid 2: Voor zover de in lid 1 genoemde beheerstechnieken redelijkerwijs niet mogelijk zijn, kan onder voorwaarden (toelating Ctgb, gecertificeerd BRL incl. ATA) en gemotiveerd oordeel van BRL 6010 gecertificeerd bedrijf) gekozen worden voor elektrochemisch lkt h beheer bh art. 44, lid 3 art. 44, lid 2 art. 44, lid 1 - Eigenaar verantwoordelijk voor in acht nemen voorwaarden en voorschriften in BRL (lid 5) - Verwijzing naar nadere voorschriften in Regeling Legionellapreventie (lid 6) lid 3: Voor zover elektrochemisch beheer redelijkerwijs niet mogelijk is, kan onder voorwaarden (toelating Ctgb, gemotiveerd oordeel ) gekozen worden voor chemisch beheer DWB - artikel 44, lid 2, 3, 5 en 6 bestaande prioritaire locaties wanneer het niet mogelijk is aan één of meer van de criteria 1 t/m 3 te voldoen; DWB Art. 44, lid 2: wanneer thermisch -,yss fysisch - of fotochemisch beheer naar schriftelijk en gemotiveerd oordeel van gecertificeerd bedrijf (BRL 6010) redelijkerwijs niet mogelijk is, en vervolgens wordt voldaan aan art. 9 Regeling Legionellapreventie Elektrochemisch Ctgb toelating + ATA-certifcaat, BRL K 14010, deel (-) (X) X (-) zilver/koper-ionisatie (X) anodische oxidatie Fysisch ATA, BRL K 14010, deel 1 Fotochemisch (AOT) Ctgb toelating en ATA-cert. BRL K 14010, deel 1, met wijzigingsblad - - ** X X wanneer het niet mogelijk is aan één of meer van de criteria 1 t/m 3 te voldoen; thermisch -, fysisch - of fotochemisch beheer naar schriftelijk en gemotiveerd oordeel van gecertificeerd bedrijf (BRL 6010) redelijkerwijs niet mogelijk is, en vervolgens wordt voldaan aan artikel 9 van de Regeling Legionellapreventie. wanneer het redelijkerwijs niet mogelijk is om aan criterium 1 en/of 2 te voldoen, of wanneer gekozen wordt voor 7

8 Regeling Legionellapreventie artikel 9: Volgorde beheersmaatregelen (gereserveerd) Concept Art. 9 lid 1: Elektrochemisch beheer uitsluitend toegestaan indien: collectieve watervoorziening/leidingnet bedoeld in art. 35, lid 1 van het Drinkwaterbesluit (prioritaire locaties*) eigenaar beschikt over actuele LRA, LBP, en LLB (logboek) op meerdere tappunten >1000 kve/l pneumophila of > kve/l non-pneumophila >1 jaar andere technieken (art. 44, lid 1 van Drinkwaterbesluit) zonder afdoende effect Art. 9 lid 2: elektrochemische beheer uitsluitend toegestaan in gedeelte van de installatie waar gestelde kwaliteitseis wordt overschreden dosering zo laag mogelijk *) Ook in toelating Ctgb staat dat (koper-zilver) alleen in prioritaire locaties mag worden gebruikt Concept art. 9, lid 1 en 2 - Regeling legionellapreventie Regeling Legionellapreventie artikel 9: Volgorde beheersmaatregelen (gereserveerd) Concept Toelichting: Art. 9 is een nadere uitwerking van art. 44 DWB waarbij betrokken art. 20 van de Drinkwaterregeling : Gebruik van biociden in te consumeren water zoveel mogelijk beperken. Indien op één tappunt een overschrijding, dan een installatietechnische oplossing toepassen. Moet gaan om normoverschrijdingen van ernstige aard, bij toepassing van beheerstechnieken genoemd in art.44, lid 1 van DWB. Besmetting van personen gedurende het jaar met andere beheerstechnieken moet worden voorkomen met beveiligingsmaatregelen (afsluiten bepaalde tappunten of filters op die tappunten) Concept Toelichting art. 9 Regeling legionellapreventie 8

9 koper-/zilverionisatie - elektroden: toevoeging aan water - bacteriedodende werking Elektrochemische technieken (gebruik van biociden) anodische oxydatie - elektroden: vorming chloorverbindingen - bacteriedodende werking Elektrochemische technieken alleen op bestaande prioritaire locaties: BRL K deel 2: Voorwaarden: aanpassingen LBP met aspecten van de elektrochemische methoden (hulpmiddel ISSO 55.4) (indien van toepassing) implementatie van het aangepaste LBP in het totale beheerplan van de collectieve leidingwaterinstallatie (hulpmiddel ISSO 55.5) Beoordelingsrichtlijn BRL K 14010/2 Legionellapreventie Ellektrochemische technieken nageschakelde installatie moet worden voorbehandeld alvorens de apparatuur van de alternatieve techniek in gebruik wordt genomen (Waterwerkblad WB 2.4 Doorspoelen, reinigen en desinfecteren van leidingwaterinstallaties ) maandelijkse bemonstering op aantal parameters (met afbouw tot halfjaar bij geen overschrijdingen gedurende bepaalde perioden) BRL K deel 2 Elektrochemisch technieken 9

10 Chemisch Ctgb-toelating + ATA certifciaat wanneer het niet mogelijk is aan één of meer van de criteria 1 t/m 3 te voldoen; DWB art. 44, lid 3: voorwaarden elektrochemisch / Voorlopig: beheer volgorde naar schriftelijk (ladder) toepassing en alternatieve beheersconcepten gemotiveerd oordeel van gecertificeerd voor bestaande bedrijf (BRL prioritaire 6010) geen locaties afdoende effect heeft, en vervolgens wordt voldaan aan art. 9 Regeling Legionellapreventie X Elektrochemisch Ctgb toelating + ATA-certifcaat, BRL K 14010, deel (-) (X) X (-) zilver/koper-ionisatie (X) anodische oxidatie wanneer het niet mogelijk is aan één of meer van de criteria 1 t/m 3 te voldoen, elektrochemisch beheer naar schriftelijk en gemotiveerd oordeel van gecertificeerd bedrijf (BRL 6010) geen afdoende effect heeft, en vervolgens wordt voldaan aan artikel 9 van de Regeling Legionellapreventie Fysisch ATA, BRL K 14010, deel 1 Fotochemisch (AOT) Ctgb toelating en ATA-cert. BRL K 14010, deel 1, met wijzigingsblad - - ** X X wanneer het niet mogelijk is aan één of meer van de criteria 1 t/m 3 te voldoen; thermisch -, fysisch - of fotochemisch beheer naar schriftelijk en gemotiveerd oordeel van gecertificeerd bedrijf (BRL 6010) redelijkerwijs niet mogelijk is, en vervolgens wordt voldaan aan artikel 9 van de Regeling Legionellapreventie. wanneer het redelijkerwijs niet mogelijk is om aan criterium 1 en/of 2 te voldoen, of wanneer gekozen wordt voor Regeling Legionellapreventie artikel 9: Volgorde beheersmaatregelen (gereserveerd) Concept Art. 9 lid 3: Chemisch beheer uitsluitend toegestaan indien: collectieve watervoorziening/leidingnet bedoeld in art. 35, lid 1 van het Drinkwaterbesluit eigenaar beschikt over actuele LRA, LBP, en LLB (logboek) op meerdere tappunten >1000 kve/l pneumophila of > kve/l non-pneumophila >1 jaar elektrochemisch beheer (art. 44, lid 2 van Drinkwaterbesluit) zonder afdoende effect Art. 9 lid 4: chemisch beheer uitsluitend toegestaan in gedeelte van de installatie waar gestelde kwaliteitseis wordt overschreden dosering zo laag mogelijk (bijv. chloordioxide, monochlooramine of waterstofperoxide) Concept art. 9, lid 3 en 4 - Regeling legionellapreventie 10

11 bestaande prioritaire locaties Chemisch Ctgb-toelating + ATA certifciaat X Elektrochemisch Ctgb toelating + ATA-certifcaat, BRL K 14010, deel (-) (X) X (-) zilver/koper-ionisatie (X) anodische oxidatie wanneer het niet mogelijk is aan één of meer van de criteria 1 t/m 3 te voldoen, elektrochemisch beheer naar schriftelijk en gemotiveerd oordeel van gecertificeerd bedrijf (BRL 6010) geen afdoende effect heeft, en vervolgens wordt voldaan aan artikel 9 van de Regeling Legionellapreventie Fysisch ATA, BRL K 14010, deel 1 Fotochemisch (AOT) Ctgb toelating en ATA-cert. BRL K 14010, deel 1, met wijzigingsblad - - ** X X wanneer het niet mogelijk is aan één of meer van de criteria 1 t/m 3 te voldoen; thermisch -, fysisch - of fotochemisch beheer naar schriftelijk en gemotiveerd oordeel van gecertificeerd bedrijf (BRL 6010) redelijkerwijs niet mogelijk is, en vervolgens wordt voldaan aan artikel 9 van de Regeling Legionellapreventie. wanneer het redelijkerwijs niet mogelijk is om aan criterium 1 en/of 2 te voldoen, of wanneer gekozen wordt voor nieuwbouw prioritaire locaties Chemisch Elektrochemisch wanneer gekozen wordt voor? - wanneer gekozen wordt voor 11

12 nieuwbouw prioritaire locaties Chemisch Bouwbesluit 2012 / Regeling Bouwbesluit: NEN A Algemene voorschriften voor leidingwaterinstallaties (AVWI 2002) Elektrochemisch Bouwbesluit, artikel 1.3 Gelijkwaardigheidsbepaling: Gelijkwaardigheid aantonen door te voldoen aan voorwaarden in Beleidsbrief oktober 2008 Fysisch ATA, BRL K 14010, deel 1 Fotochemisch (AOT) Ctgb toelating en ATA-cert. BRL K 14010, deel 1, met wijzigingsblad X - ** X X wanneer gekozen wordt voor Beleidsbrief oktober 2008 t.b.v. Bouwbesluit art

13 Beleidsbrief oktober 2008 t.b.v. Bouwbesluit art. 1.3 In toelichting op art. 33 Gelijkschakeling thermisch -, fysisch - en fotochemisch beheer geldt ook voor nietprioritaire installaties voor invulling algemene zorgplicht deugdelijkheid drinkwater. Art. 44 is ook van toepassing op zorgplicht locaties : dus technieken gecertificeerd op basis van BRL K en voldoen aan de voorschriften en voorwaarden van de BRL. art. 44: Volgorde beheersmaatregelen (ladder van VROM) lid 1: Te nemen maatregelen zijn gebaseerd op - thermisch beheer, of - fysisch beheer (gecertificeerd BRL K , incl. ATA), of - fotochemisch beheer (gecertificeerd BRL K , incl. ATA en toegelaten door het Ctgb), of - een combinatie i van deze beheersvormen art. 44, lid 1 - Eigenaar verantwoordelijk voor in acht nemen voorwaarden en voorschriften in BRL (lid 4) DWB - artikel 33, toelichting 13

14 nieuwbouw zorgplicht locaties Chemisch wanneer gekozen wordt voor Elektrochemisch - wanneer gekozen wordt voor nieuwbouw zorgplicht locaties Chemisch Bouwbesluit 2012 / Regeling Bouwbesluit: NEN A Algemene voorschriften voor leidingwaterinstallaties (AVWI 2002) Elektrochemisch Bouwbesluit, artikel 1.3 Gelijkwaardigheidsbepaling: Gelijkwaardigheid aantonen door te voldoen aan voorwaarden in Beleidsbrief oktober 2008 Fysisch ATA, BRL K 14010, deel 1 Fotochemisch (AOT) Ctgb toelating en ATA-cert. BRL K 14010, deel 1, met wijzigingsblad X - ** X X wanneer gekozen wordt voor 14

15 bestaande zorgplicht locaties Chemisch wanneer het redelijkerwijs niet mogelijk is om aan criterium 1 en/of 2 te voldoen, of wanneer gekozen wordt voor Elektrochemisch - - wanneer het redelijkerwijs niet mogelijk is om aan criterium 1 en/of 2 te voldoen, of wanneer gekozen wordt voor bestaande zorgplicht locaties Chemisch Elektrochemisch Fysisch ATA, BRL K 14010, deel 1 Fotochemisch (AOT) Ctgb toelating en ATA-cert. BRL K 14010, deel 1, met wijzigingsblad - - ** X X Bouwbesluit 2012 / Regeling Bouwbesluit: Bestaande bouw: NEN Algemene voorschriften voor drinkwaterinstallaties (AVWI 1981), inclusief correctieblad C1: 1990 Gelijkwaardigheidsbepaling n.v.t.:normblad noemt geen waarden voor temperaturen wanneer het redelijkerwijs niet mogelijk is om aan criterium 1 en/of 2 te voldoen, of wanneer gekozen wordt voor 15

16 Let op juiste informatie over certificatie! Eerste certificaat op basis van BRL (-2) ATECA water care and services B.V. kreeg op 18 januari 2012 het KIWA certificaat t voor haar ICA-systeem (koper-zilverionisatie) uit handen van Jos van der Westen (l ) Eerste certificaat op basis van BRL

17 ) Gawalo VSK Dag van de Installatie / Drinkwaterbesluit geeft ruimte aan toepassing van bepaalde alternatieve legionellapreventietechnieken voor alle locaties De markt speelt hierop in: energiebesparing gen duurzame energieconcepten (betere rendementen omdat de temperatuur van 60 C om laag kan) Deze ontwikkeling roept om een deskundige regie bij de oplevering en ingebruikname van nieuwe collectieve installaties en bij uitvoering van beheer(s)- en onderhoudsplannen Complexe installaties vereisen een aantoonbaar deskundig beheer om daarmee risico s voor de volksgezondheid beheersbaar te houden, blijft die deskundigheid achterwege dan worden de risico s voor de volksgezondheid groter! DWB - Risico voor de volksgezondheid gewaarborgd (?) N-BRL (A) ontwerpfase en uitwerkingsfase (A) voldoet aan voorschriften j n Legionellapreventie adviseur locatie waarop art. 35 en/of art. 44 Drinkwaterbesluit van toepassing is j N-BRL C(1) N BRL C(2) n realisatiefase (uitvoering) (B) voldoet aan voorschriften beheer(s)plan en logboek leidingwaterinstallatie (C1) voldoet aan regels j beheersmaatregelen / onderhoud incl. legionella ll beheersmaatregelen (C2) voldoet aan beheer(s)plan en regels j j n n j n L-Beheersplan voldoet aan voorschriften n n Alternatieve techniek j Legionella-RA en Legionellabeheersplan gebaseerd op thermisch h beheersconcept Legionellabeheersplan aanpassen a.d.h. van beheersinstructie alternatieve techniek beheersinstructie alternatieve techniek N-BRL , delen 1/2 BRL K rapportage t.b.v. logboek Fabrikant / leverancier altern. techniek Schema kwaliteitsborging collectieve leidingwaterinstallaties 17

18 eigenaar/exploitant collectieve leidingwaterinstallatie Deskundige Veilige LeidingwaterInstallaties (DVLI) (vp) gecertificeerd bureau/bedrijf Legionellapreventie-advisering (BRL 6010) bij oplevering door bureau/bedrijf ontwerp/aanleg leidingwaterinstallaties (vw) KOMO-Instal gecertificeerd (BRL A/B) gespecialiseerd reinigingsen desinfectiebedrijf (uitvoering volgens WB 2.4) bureau/bedrijf voor beheer/onderhoud leidingwaterinstallaties (vw) KOMO-Instal gecertificeerd (BRL C) leverancier (vp) gecertificeerde alternatieve preventie techniek (BRL K deel 1 of 2) vp = wettelijke verplicht vw = vrijwillig Regie Deskundige Veilige LeidingwaterInstallaties (DVLI) Opleiding Deskundige Veilige LeidingwaterInstallaties (DVLI) 18

19 Rol van installatieadviseur en installateur: - al in offerte stadium aanreiken van keuze mogelijkheden aan de eigenaar/gebruiker g van de voorziening/installatie om aan de zorgplichten te kunnen voldoen - bij offertegesprek stilstaan bij de risico s die er voor de volksgezondheid zijn - hiermee voldoet adviseur/installateur aan zijn informatieplicht vanuit zijn vakkennis en wordt aansprakelijkheid vermeden Zorgplichten in wet- en regelgeving ISSO-publicaties Hulpmiddelen bij invulling zorgplichten 19

20 VSK 2012: 7 februari 2012 De zorg voor de kwaliteit van drinkwater Legionellapreventie Dank voor uw aandacht Will Scheffer Het nieuwe Drinkwaterbesluit vraagt om een strakke regie van de legionellapreventie 20

Wet- en regelgeving (alternatieve) Legionella beheerstechnieken voor leidingwaterinstallaties

Wet- en regelgeving (alternatieve) Legionella beheerstechnieken voor leidingwaterinstallaties ISSO-congres Alternatieve technieken tegen legionella Wet- en regelgeving (alternatieve) Legionella beheerstechnieken voor leidingwaterinstallaties Mr. Wilfred Reinhold, Minisiterie van Infrastructuur

Nadere informatie

WET- EN REGELGEVING LEGIONELLAPREVENTIE IN DRINK- EN WARM TAPWATER

WET- EN REGELGEVING LEGIONELLAPREVENTIE IN DRINK- EN WARM TAPWATER NADERE UITLEG WET- EN REGELGEVING LEGIONELLAPREVENTIE IN DRINK- EN WARM TAPWATER Landelijk Overlegorgaan Preventie Legionella (LOPL) Werkgroep IWR-LPD 5 maart 2013 DOELSTELLING Veel marktpartijen ervaren

Nadere informatie

Wet- en regelgeving Legionellapreventie in drink- en warmtapwater

Wet- en regelgeving Legionellapreventie in drink- en warmtapwater Informatieblad Wet- en regelgeving Legionellapreventie in drink- en warmtapwater Uitleg over zorgplicht, alternatieve technieken en risico-analyse Wat is úw verantwoordelijkheid? kennisinstituut voor de

Nadere informatie

Congres alternatieve technieken legionellapreventie. Certificatie

Congres alternatieve technieken legionellapreventie. Certificatie Kiwa Nederland B.V. 9 april 2013, Unit Drinkwaterinstallaties, Jos van der Westen Partner for progress Congres alternatieve technieken legionellapreventie Certificatie Inhoud Certificatie in het Drinkwaterbesluit

Nadere informatie

Alternatieve Technieken Legionellapreventie

Alternatieve Technieken Legionellapreventie Alternatieve Technieken Legionellapreventie 1 Programma Dagdeel 1 Inleiding en mag ik me even voorstellen? Wanneer welke techniek toepassen? Algemene wetgeving Legionellapreventie Drinkwaterbesluit (nieuw)

Nadere informatie

Alternatieve legionella preventie

Alternatieve legionella preventie legionellapreventie Hans van Wolferen Beoordelingsrichtingen voor alternatieve technieken Alternatieve legionella preventie In de meeste leidingwaterinstallaties is legionellapreventie volgens het thermische

Nadere informatie

Meetprogramma worden opgesteld volgens de Staatscourant 2011 nr. 10842, 27 juni 2011, bijlage 3,

Meetprogramma worden opgesteld volgens de Staatscourant 2011 nr. 10842, 27 juni 2011, bijlage 3, Vraag 19. Is er apparatuur aanwezig (alternatieve techniek) waardoor Legionellabacteriën in voldoende mate worden geëlimineerd en is de omschrijving daarvan opgenomen in de analyse? Beoordeling Ja Er is

Nadere informatie

-4 SEP. 2013. Ministerie van Infrastructuur en Milieu

-4 SEP. 2013. Ministerie van Infrastructuur en Milieu Ministerie van Infrastructuur en Milieu > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag Leveranciers van alternatieve technieken voor legionellapreventie, Aqua Nederland en Platform Biociden Branche-organisaties

Nadere informatie

BRL 6000 Deel 08C 30-04-2013

BRL 6000 Deel 08C 30-04-2013 BRL 6000 Deel 08C 30-04-2013 NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN voor het KOMO INSTAL productcertificaat voor ONTWERPEN, INSTALLEREN EN BEHEREN VAN INSTALLATIES Techniek gebied INST Vastgesteld door het CCvD

Nadere informatie

Het inspectiebeleid voor drinkwaterinstallaties!

Het inspectiebeleid voor drinkwaterinstallaties! Het inspectiebeleid voor drinkwaterinstallaties! Caleffi Academy Zwolle, 26 maart 2015 N.V. Waterleidingmaatschappij Drenthe (WMD) Felix Timmermans Korte introductie WMD Kentallen WMD * 32 miljard liter

Nadere informatie

Geachte mevrouw, mijnheer,

Geachte mevrouw, mijnheer, Directoraat-Generaal Milieu Directie Bodem, Water, Landelijk Gebied Afdeling Water Platform Biociden, Aqua Nederland, leveranciers anodische oxidatie (zie adreslijst) Rijnstraat 8 Postbus 30945 2500 GX

Nadere informatie

Beheer en Onderhoud Legionella. Richard Peet

Beheer en Onderhoud Legionella. Richard Peet Beheer en Onderhoud Legionella Richard Peet 1 Programma Relatie tussen Legionella en Beheer en onderhoud Inspectierichtlijn en ILen T Wateropleidingen 2 Legionella Aangetoond 1976, bijeenkomst Legionairs

Nadere informatie

Datum Kenmerk Bijlage(n) BWL/2006339512 1. Voorwaarden en toelichting 2. Meldingsformulier leverancier 3, Meldingsformulier gebruiker

Datum Kenmerk Bijlage(n) BWL/2006339512 1. Voorwaarden en toelichting 2. Meldingsformulier leverancier 3, Meldingsformulier gebruiker Directoraat-Generaal Milieu Directie Bodem, Water, Landelijk Gebied Afdeling Water Platform Biociden, Aqua Nederland, leveranciers Koper-zilverionisatie (zie adreslijst) Rijnstraat 8 Postbus 30945 2500

Nadere informatie

Legionella, uw zorg?!

Legionella, uw zorg?! Legionella, uw zorg?! Toezicht en handhaving op legionellapreventie Hans de Vries Projectleider Legionella Inhoud van de presentatie - Afbakening van het onderwerp - Wettelijke plicht eigenaar/exploitant

Nadere informatie

WIE IS ER NU EIGENLIJK VERANTWOORDELIJK?

WIE IS ER NU EIGENLIJK VERANTWOORDELIJK? WIE IS ER NU EIGENLIJK VERANTWOORDELIJK? 2 Wat zijn de risico s van legionella? Een paar legionellabacteriën zijn geen punt. En met legionella besmet water drinken, is ook niet gevaarlijk. Het wordt wél

Nadere informatie

WATERWERKBLAD. DOORSPOELEN (spuien), REINIGEN EN DESINFECTEREN VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES

WATERWERKBLAD. DOORSPOELEN (spuien), REINIGEN EN DESINFECTEREN VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES WATERWERKBLAD DOORSPOELEN (spuien), REINIGEN EN DESINFECTEREN VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES WB 2.4 DATUM: OKT 2011 Auteursrechten voorbehouden Met betrekking tot het in gebruik stellen van een leidingwaterinstallatie

Nadere informatie

Techniek gebied INST. Vastgesteld door het CCvD van de Stichting Kwaliteitsborging Installatiesector op 20 maart 2012

Techniek gebied INST. Vastgesteld door het CCvD van de Stichting Kwaliteitsborging Installatiesector op 20 maart 2012 BRL 6010 30-04-2013 NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN voor het KOMO INSTAL productcertificaat voor het LEGIONELLAPREVENTIE-ADVIES VOOR Techniek gebied INST Vastgesteld door het CCvD van de Stichting Kwaliteitsborging

Nadere informatie

Legionella verschil tussen theorie en praktijk

Legionella verschil tussen theorie en praktijk Legionella verschil tussen theorie en praktijk NVvA-Congres 2016 Kurhaus - Scheveningen Mascha van Hofweegen Praktijk -1 Wij hebben ons Legionella-beheersplan extern laten controleren. Zij hebben dit goedgekeurd

Nadere informatie

Onderzoek naar de uitvoering van legionellapreventie bij collectieve leidingwaterinstallaties

Onderzoek naar de uitvoering van legionellapreventie bij collectieve leidingwaterinstallaties VROM-Inspectie Regio Noord Stoffen en producten Onderzoek naar de uitvoering van legionellapreventie bij collectieve leidingwaterinstallaties Cascadeplein 10 Postbus 30020 9700 RM Groningen Interne postcode

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 26 442 Veteranenziekte Nr. 23 HERDRUK 1 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER Aan de Voorzitter

Nadere informatie

BRL 6000 Deel 09 2005-11-18

BRL 6000 Deel 09 2005-11-18 BRL 6000 Deel 09 2005-11-18 NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN voor het KOMO INSTAL procescertificaat voor ONTWERPEN, INSTALLEREN EN BEHEREN VAN INSTALLATIES ONTWERPEN EN INSTALLEREN VAN TIJDELIJKE DRINKWATERINSTALLATIES

Nadere informatie

WATERWERKBLAD TIJDELIJKE LEIDINGWATERINSTALLATIES. Dit werkblad heeft betrekking op de aanleg en beveiliging van tijdelijke leidingwaterinstallaties.

WATERWERKBLAD TIJDELIJKE LEIDINGWATERINSTALLATIES. Dit werkblad heeft betrekking op de aanleg en beveiliging van tijdelijke leidingwaterinstallaties. WATERWERKBLAD TIJDELIJKE LEIDINGWATERINSTALLATIES WB 1.4 H DATUM: JUNI 2004 Auteursrechten voorbehouden Dit werkblad heeft betrekking op de aanleg en beveiliging van tijdelijke leidingwaterinstallaties.

Nadere informatie

Legionellapreventie in leidingwater

Legionellapreventie in leidingwater Legionellapreventie in leidingwater Hoofdstuk IIIC van het Waterleidingbesluit Legionellabesmetting kan ernstige tot zeer ernstige en soms zelfs dodelijke gevolgen hebben. Om de mogelijkheid van deze besmetting

Nadere informatie

Checklist risico-inventarisatie Legionella

Checklist risico-inventarisatie Legionella Checklist risico-inventarisatie Legionella Inleiding Vanaf augustus 2000 zijn er voor recreatiebedrijven, horeca, ziekenhuizen en andere instellingen waar met water wordt gewerkt, strengere regels om legionellabesmetting

Nadere informatie

Stand van zaken, Producten in contact met drinkwater

Stand van zaken, Producten in contact met drinkwater Stand van zaken, Producten in contact met drinkwater Regeling materialen en chemicaliën drink- en warm tapwatervoorziening Kiwa certificatiemerken, verleden, heden en toekomst maart 2015 1 Waar gaat het

Nadere informatie

Handboek Beheer van Scoutingkampeerterreinen. Infoblad 8.3 LEGIONELLA. Op dit infoblad vind je informatie over de volgende onderwerpen:

Handboek Beheer van Scoutingkampeerterreinen. Infoblad 8.3 LEGIONELLA. Op dit infoblad vind je informatie over de volgende onderwerpen: Infoblad 8.3 LEGIONELLA Op dit infoblad vind je informatie over de volgende onderwerpen: - Legionella - Regelgeving - Risicoanalyse - Verplichte monstername - De kosten - Meer informatie Als eigenaar en

Nadere informatie

Naar een richtlijn ter beoordeling van alternatieve technieken voor legionellapreventie in drinkwater en warm tapwater.

Naar een richtlijn ter beoordeling van alternatieve technieken voor legionellapreventie in drinkwater en warm tapwater. januari 2003 KWR 03.010 Naar een richtlijn ter beoordeling van alternatieve technieken voor legionellapreventie in drinkwater en warm tapwater. Startnotitie januari 2003 KWR 03.010 Naar een richtlijn ter

Nadere informatie

Legionella Preventie. Antwoord op de meest gestelde vragen. ing. Irene van Veelen ISSO projectcoördinator Water&Gas

Legionella Preventie. Antwoord op de meest gestelde vragen. ing. Irene van Veelen ISSO projectcoördinator Water&Gas Legionella Preventie Antwoord op de meest gestelde vragen ing. Irene van Veelen ISSO projectcoördinator Water&Gas www.legionellavraagbaak.nl: Wie is bevoegd om keerkleppen te controleren? Wie is verantwoordelijk

Nadere informatie

Beheer en onderhoud van leidingwaterinstallaties

Beheer en onderhoud van leidingwaterinstallaties Beheer en onderhoud van leidingwaterinstallaties Cursusboek Nieuwegein, 2012 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, november 2012 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein Versie

Nadere informatie

Controle drinkwaterinstallaties door de waterbedrijven. Caleffi Academy 24 maart 2015 Eindhoven. March 11, 2015 1

Controle drinkwaterinstallaties door de waterbedrijven. Caleffi Academy 24 maart 2015 Eindhoven. March 11, 2015 1 Controle drinkwaterinstallaties door de waterbedrijven Caleffi Academy 24 maart 2015 Eindhoven March 11, 2015 1 Waterleidingbedrijven in Nederland March 11, 2015 2 Programma Waarom controles Wettelijk

Nadere informatie

BRL-K14012/01 2007-03-01. Beoordelingsrichtlijn voor het Kiwa procescertificaat voor: Legionella veilig beheerde installaties

BRL-K14012/01 2007-03-01. Beoordelingsrichtlijn voor het Kiwa procescertificaat voor: Legionella veilig beheerde installaties BRL-K14012/01 Beoordelingsrichtlijn voor het Kiwa procescertificaat voor: BRL-K14012/01 Beoordelingsrichtlijn voor het Kiwa procescertificaat voor: Kiwa N.V Certificatie en Keuringen Sir Winston Churchill-laan

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Besluit van (datum) houdende regels inzake de productie en distributie van drinkwater en de organisatie van de openbare drinkwatervoorziening (Drinkwaterbesluit) Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin

Nadere informatie

G.04 Legionella beheersplan.

G.04 Legionella beheersplan. G.04 Legionella beheersplan. Protocol als bedoeld in artikel 9 lid 2 van het Huishoudelijk Reglement van de Tielse Watersportvereniging De Waal. Risicoanalyse & beheersplan legionella In de Drinkwater

Nadere informatie

Inleiding. Checklist risico-inventarisatie Legionella

Inleiding. Checklist risico-inventarisatie Legionella Inleiding Vanaf augustus 2000 zijn er voor recreatiebedrijven, horeca, ziekenhuizen en andere instellingen waar met water wordt gewerkt, strengere regels om legionellabesmetting te voorkomen. Legionella

Nadere informatie

Natte koeltorens en legionella

Natte koeltorens en legionella Natte koeltorens en legionella Is het nu goed geregeld met toezicht en handhaving? DCMR Milieudienst Rijnmond - Yvonne Jansen 4 december 2014 DCMR Milieudienst Rijnmond De gezamenlijke omgevingsdienst

Nadere informatie

Markstreamers in de warm wateraansluiting van de mengkranen

Markstreamers in de warm wateraansluiting van de mengkranen GAWALO Markstreamer System & Markshower System (gepatenteerd) Legionella-veilig beheer van drinkwaterleidingnet Anjo Kater Product Manager 1 Inhoud: Motivatie Legionella beheer van drinkwaterleidingnet

Nadere informatie

CASE Thermografie toegepast bij brononderzoek legionella

CASE Thermografie toegepast bij brononderzoek legionella CASE Thermografie toegepast bij brononderzoek legionella 2010002, CalamiteitenSupport gebouw X Document.doc, Versie 1.0 Opdrachtgever Xigna BV Postbus 960 7550 AZ Hengelo Ov Auteur Inspecteur Inhoudsopgaaf

Nadere informatie

WATERWERKBLAD LEIDINGWATERINSTALLATIES IN AGRARISCHE BEDRIJVEN

WATERWERKBLAD LEIDINGWATERINSTALLATIES IN AGRARISCHE BEDRIJVEN WATERWERKBLAD LEIDINGWATERINSTALLATIES IN AGRARISCHE BEDRIJVEN WB 1.4 A DATUM: JUNI 2004 Auteursrechten voorbehouden Dit werkblad heeft betrekking op de aanleg en beveiliging van leidingwaterinstallaties

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Besluit van (datum) houdende regels inzake de productie en distributie van drinkwater en de organisatie van de openbare drinkwatervoorziening (Drinkwaterbesluit) Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin

Nadere informatie

Risicoanalyse en beheersplan klimaatinstallaties volgens ISSO-55.3

Risicoanalyse en beheersplan klimaatinstallaties volgens ISSO-55.3 Inhoud Risicoanalyse en beheersplan klimaatinstallaties volgens ISSO-55.3 Oscar Nuijten Projectcoördinator, ISSO Wat is ISSO? Wetgeving legionellapreventie proceswater ISSO 55.3 Risicoanalyse en beheersmaatregelen

Nadere informatie

Beheer gebouw gebonden

Beheer gebouw gebonden Beheer gebouw gebonden Om bedrijven en de particulieren een totaalpakket te kunnen bieden is Taylor Elektrotechniek B.V. in 2008 een samenwerking aangegaan met PBK Technische Installaties B.V Voor een

Nadere informatie

De toelating van biociden voor drinkwaterdesinfectie. Lonne Gerritsen. College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden

De toelating van biociden voor drinkwaterdesinfectie. Lonne Gerritsen. College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden De toelating van biociden voor drinkwaterdesinfectie Lonne Gerritsen College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden Inhoud Wat doet het Ctgb Wat zijn biociden Waar kom je biociden

Nadere informatie

Standpunten ENVAQUA werkgroep legionellapreventie

Standpunten ENVAQUA werkgroep legionellapreventie 1 Standpunten ENVAQUA werkgroep legionellapreventie Wetgeving en toezicht kan eenduidiger De verplichtingen tot legionellapreventie verschillen per type waterinstallatie. Zo komen ze voor drinkwaterinstallaties

Nadere informatie

Voor meldingen kunt u het formulier downloaden, invullen en opsturen naar de inspectie in uw regio.

Voor meldingen kunt u het formulier downloaden, invullen en opsturen naar de inspectie in uw regio. Legionella is een bacterie die de veteranenziekte kan veroorzaken. De ziekteverschijnselen kunnen variëren van een fikse verkoudheid tot een flinke griep met longontsteking. Infectie vindt plaats door

Nadere informatie

Modelbeheersplan legionellapreventie in leidingwater

Modelbeheersplan legionellapreventie in leidingwater Modelbeheersplan legionellapreventie in leidingwater Inhoud Samenvatting 1. Inleiding............................................................. 3 1.1 Legionella bacteriën....................................................

Nadere informatie

Corporaties en legionellapreventie

Corporaties en legionellapreventie Corporaties en legionellapreventie Juni 2011 Corporaties en legionellapreventie Auteur Rogier Goes Colofon Aedes, Hilversum Corporaties en legionellapreventie is een uitgave van Aedes. Deze publicatie

Nadere informatie

Werkinstructies Thermische Desinfectie n.a.v. normoverschrijdingen Legionella

Werkinstructies Thermische Desinfectie n.a.v. normoverschrijdingen Legionella Werkinstructies Thermische Desinfectie n.a.v. normoverschrijdingen Legionella Bureau de Wit December 2013 Bureau de Wit 2013 1 Inhoudsopgave 1 Werkinstructies thermische desinfectie... 3 1.1 Plan van aanpak...

Nadere informatie

Keuzes en consequenties bij legionellapreventie en koeltorens. Robert van der Lande

Keuzes en consequenties bij legionellapreventie en koeltorens. Robert van der Lande Keuzes en consequenties bij legionellapreventie en koeltorens Robert van der Lande Eigenschappen Legionellabacterie Wat Komt natuurlijk voor in water 34 soorten waarvan 20 ziekteverwekkend zijn Groei Stagnerend

Nadere informatie

Legionellapreventie in koeltorens en luchtbevochtigers. m.b.v. ISSO 55.3. Oscar Nuijten Edu4Install. Namens, ISSO. Gastheer: Lomans Groep

Legionellapreventie in koeltorens en luchtbevochtigers. m.b.v. ISSO 55.3. Oscar Nuijten Edu4Install. Namens, ISSO. Gastheer: Lomans Groep Legionellapreventie in koeltorens en luchtbevochtigers m.b.v. ISSO 55.3 Oscar Nuijten Edu4Install Namens, ISSO Gastheer: Lomans Groep Wat doet ISSO? Inhoud Wetgeving legionella proceswater + koeltorenkaart

Nadere informatie

Kritische aspecten van alternatieve technieken voor Legionella-preventie

Kritische aspecten van alternatieve technieken voor Legionella-preventie juni 2003 KWR 03.039 Kritische aspecten van alternatieve technieken voor Legionella-preventie Naar een richtlijn ter beoordeling van alternatieve technieken voor Legionella-preventie in drinkwater en warm

Nadere informatie

WATERWERKBLAD. AANLEG VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES Algemeen

WATERWERKBLAD. AANLEG VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES Algemeen WATERWERKLAD AANLEG VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES Algemeen W 3.1 DATUM: OKT 2011 Auteursrechten voorbehouden Met betrekking tot de aanleg van leidingwaterinstallaties is in artikel 3.1 van NEN 1006 (AVWI-2002)

Nadere informatie

Beoordelingsrichtlijn voor het Kiwa-attest met productcertificaat voor legionellapreventie met alternatieve technieken

Beoordelingsrichtlijn voor het Kiwa-attest met productcertificaat voor legionellapreventie met alternatieve technieken BRL-K14010-2/01 2009-2-24 Beoordelingsrichtlijn voor het Kiwa-attest met productcertificaat voor legionellapreventie met alternatieve technieken Deel 2: : - koper/zilver-ionisatie - anodische oxidatie

Nadere informatie

Portefeuillehouder: P. Broeksma Behandelend ambtenaar J.G. Komduur, 0595 447792 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J.G. Komduur)

Portefeuillehouder: P. Broeksma Behandelend ambtenaar J.G. Komduur, 0595 447792 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J.G. Komduur) Vergadering: 7 juni 2012 Agendanummer: 10 Status: Opiniërend Portefeuillehouder: P. Broeksma Behandelend ambtenaar J.G. Komduur, 0595 447792 E mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J.G. Komduur) Aan de gemeenteraad,

Nadere informatie

Effectiviteit van beheerstechnieken voor legionella in drinkwaterinstallaties

Effectiviteit van beheerstechnieken voor legionella in drinkwaterinstallaties Effectiviteit van beheerstechnieken voor legionella in drinkwaterinstallaties RIVM Rapport 703719078/2012 J.A.C. Schalk A.A. Bartels A.M. de Roda Husman Effectiviteit van beheerstechnieken voor legionella

Nadere informatie

Legionella- en installatietechnische aanpassingen gemeentelijke gebouwen. (wijziging begroting 2004 2007)

Legionella- en installatietechnische aanpassingen gemeentelijke gebouwen. (wijziging begroting 2004 2007) Stein 10 augustus 2004 Gemeenteblad Afdeling A 2004, no. 87 Agendapunt 17 Bijlagen div. Aan Betreft De Raad Legionella- en installatietechnische aanpassingen gemeentelijke gebouwen. (wijziging begroting

Nadere informatie

L E G I O N E L L A P R E V E N T I E B IJ P U B L I E K S E V E N E M E N T E N

L E G I O N E L L A P R E V E N T I E B IJ P U B L I E K S E V E N E M E N T E N L E G I O N E L L A P R E V E N T I E B IJ P U B L I E K S E V E N E M E N T E N O K T O B E R 2 0 0 4 Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Postbus 2200 1000 CE Amsterdam tel: 020 555 54 15 fax: 020

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2011 293 Besluit van 23 mei 2011, houdende bepalingen inzake de productie en distributie van drinkwater en de organisatie van de openbare drinkwatervoorziening

Nadere informatie

April 2000. Modelbeheersplan Legionella-preventie in leidingwater

April 2000. Modelbeheersplan Legionella-preventie in leidingwater April 2000 Modelbeheersplan Legionella-preventie in leidingwater Inhoud Samenvatting......................................................... 2 1. Inleiding.............................................................

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 297 Initiatiefnota van het lid Ziengs over legionellaregelgeving Nr. 2 INITIATIEFNOTA 1. Het plan in het kort De initiatiefnemer wil de regeldruk

Nadere informatie

WATERWERKBLAD LEIDINGWATER-INSTALLATIE BIJ BOOR- EN WINLOCATIES VOOR GAS EN OLIE

WATERWERKBLAD LEIDINGWATER-INSTALLATIE BIJ BOOR- EN WINLOCATIES VOOR GAS EN OLIE WATERWERKBLAD LEIDINGWATER-INSTALLATIE BIJ BOOR- EN WINLOCATIES VOOR GAS EN OLIE WB 1.4 C DATUM: JUNI 2004 Auteursrechten voorbehouden Dit werkblad heeft betrekking op de aanleg en beveiliging van leidingwaterinstallaties

Nadere informatie

BRL 6000 Deel 013 2005-11-18

BRL 6000 Deel 013 2005-11-18 BRL 6000 Deel 013 2005-11-18 NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN voor het KOMO INSTAL procescertificaat voor ONTWERPEN, INSTALLEREN EN BEHEREN VAN INSTALLATIES INSTALLEREN VAN INDIVIDUELE (COMBI-)WARMTEPOMPEN

Nadere informatie

CONCEPT WATERWERKBLAD. AANLEG VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES Algemeen

CONCEPT WATERWERKBLAD. AANLEG VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES Algemeen Herziening van okt. 2011 CONCEPT WATERWERKLAD AANLEG VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES Algemeen W 3.1 DATUM: OKT 2014 Auteursrechten voorbehouden Met betrekking tot de aanleg van leidingwaterinstallaties is

Nadere informatie

BREF en BAT best available technology. Waarom koeltorens LEGIONELLA BACTERIE Wat. Groei

BREF en BAT best available technology. Waarom koeltorens LEGIONELLA BACTERIE Wat. Groei LEGIONELLA BACTERIE Wat Komt natuurlijk voor in water 34 soorten waarvan 20 ziekteverwekkend zijn groot deel fysisch Keuzes en consequenties legionellapreventie en koeltorens Robert van der Lande Groei

Nadere informatie

WATERWERKBLAD. WARMTAPWATERINSTALLATIES Beveiligingen

WATERWERKBLAD. WARMTAPWATERINSTALLATIES Beveiligingen WATERWERKBLAD WARMTAPWATERINSTALLATIES Beveiligingen WB 4.4 B DATUM: SEPT. 2007 Auteursrechten voorbehouden Met betrekking tot de beveiliging van warmtapwaterinstallaties is in NEN 1006 (AVWI-2002) het

Nadere informatie

WATERWERKBLAD. DOORSPOELEN (spuien) EN DESINFECTEREN VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES

WATERWERKBLAD. DOORSPOELEN (spuien) EN DESINFECTEREN VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES WATERWERKBLAD DOORSPOELEN (spuien) EN DESINFECTEREN VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES WB 2.4 DATUM: JUNI 2004 Auteursrechten voorbehouden Met betrekking tot het in gebruik stellen van een leidingwaterinstallatie

Nadere informatie

water lucht energie woning keuring brand beveiliging asbest

water lucht energie woning keuring brand beveiliging asbest water lucht energie woning keuring brand beveiliging asbest strooming Strooming onderzoekt, adviseert en beheert Strooming is specialist op het gebied van onderzoek, advies en beheer aangaande water, lucht

Nadere informatie

Doe het zelf Risicoanalyse/Beheersplan Legionellapreventie voor kleine leidingwaterinstallaties

Doe het zelf Risicoanalyse/Beheersplan Legionellapreventie voor kleine leidingwaterinstallaties Koninklijk Nederlands Watersport Verbond Overkoepelende organisatie ten dienste van de watersport Doe het zelf Risicoanalyse/Beheersplan Legionellapreventie voor kleine leidingwaterinstallaties Inleiding

Nadere informatie

Technische Hygiëne Zorg LCHV hygiëne richtlijnen publieksevenementen incl. wijzigingen maart 2016

Technische Hygiëne Zorg LCHV hygiëne richtlijnen publieksevenementen incl. wijzigingen maart 2016 Technische Hygiëne Zorg LCHV hygiëne richtlijnen publieksevenementen incl. wijzigingen maart 2016 GGD Gelderland Zuid: 088-1447126 1. (Tijdelijke) Sanitaire voorzieningen Schoonmaak van toiletten, douches

Nadere informatie

Raads Informatiebrief

Raads Informatiebrief gemeente Eindhoven Raadsnummer o3.r365.oox Inboeknummer osnoszo6s Classificatienummer x.zz4 Dossiernummer 306.55x 4 februari 2003 Raads Informatiebrief Betreft samenhangende aanpak legionellapreventie.

Nadere informatie

Workshop Zonnewarmte Regelgeving. Gerard van Amerongen vaconsult

Workshop Zonnewarmte Regelgeving. Gerard van Amerongen vaconsult Workshop Zonnewarmte Regelgeving Gerard van Amerongen vaconsult Inhoudsopgave Regelgeving Kwaliteitseisen Specificaties Vragen 30 minuten is kort! o Focus op toepassen o Vaak alleen aanhalen en enkele

Nadere informatie

Controle van leidingwaterinstallaties

Controle van leidingwaterinstallaties Controle van leidingwaterinstallaties Cursusboek Nieuwegein, 2012 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, november 2012 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein Versie 8.3 Niets

Nadere informatie

Uitvoering controles artikel 24 Drinkwaterwet

Uitvoering controles artikel 24 Drinkwaterwet Inspectierichtlijn 2012 Uitvoering controles artikel 24 Drinkwaterwet Versie 16 maart 2012 Datum 16 maart 2012 Status Definitief Colofon Versie 16 maart 2012 Contactpersoon H.R. de Vries M 06-21522771

Nadere informatie

Positie van BRL s bij certificering van bedrijven. www.kbi.nl. Wil van Ophem. Nationaal Congres Warmtepompen te Ede, 23 mei 2013. Presentatie vandaag

Positie van BRL s bij certificering van bedrijven. www.kbi.nl. Wil van Ophem. Nationaal Congres Warmtepompen te Ede, 23 mei 2013. Presentatie vandaag Positie van BRL s bij certificering van bedrijven www.kbi.nl Wil van Ophem Nationaal Congres Warmtepompen te Ede, 23 mei 2013 Presentatie vandaag www.kbi.nl Certificering - Structuur BRL6000-serie Wat

Nadere informatie

Controleresultaten legionellapreventie 2009. Cluster 3: Zorginstellingen. Datum 1 juni 2010 Status Definitief

Controleresultaten legionellapreventie 2009. Cluster 3: Zorginstellingen. Datum 1 juni 2010 Status Definitief Controleresultaten legionellapreventie 2009 Cluster 3: Zorginstellingen Datum 1 juni 2010 Status Definitief Colofon VROM-Inspectie Directie Uitvoering Programma Schoon en Veilig Water Rijnstraat 8 Postbus

Nadere informatie

Legionellapreven,e bij scholen, kantoren en andere niet- prioritaire loca,es niet nodig interpreta,e zorgplicht Drinkwaterwet

Legionellapreven,e bij scholen, kantoren en andere niet- prioritaire loca,es niet nodig interpreta,e zorgplicht Drinkwaterwet Legionellapreven,e bij scholen, kantoren en andere niet- prioritaire loca,es niet nodig interpreta,e zorgplicht Drinkwaterwet Alvin Bartels, Marjolijn Schalk, Petra Brandsema, Helma Ruijs (RIVM- Centrum

Nadere informatie

de dynamiek van water oplossingen voor legionella preventie

de dynamiek van water oplossingen voor legionella preventie de dynamiek van water oplossingen voor legionella preventie 2 omgaan met legionella Zekerheid Schoon of besmet water, met het blote oog kunnen we het niet van elkaar onderscheiden. Toch willen we graag

Nadere informatie

HET LEGIONELLABEHEERSPLAN VOOR KOELTORENS

HET LEGIONELLABEHEERSPLAN VOOR KOELTORENS / legionellabeheersplan HET LEGIONELLABEHEERSPLAN VOOR KOELTORENS Wat moet er zeker instaan? Een leidraad* / versie mei 2014 * Dit document heeft als doel een oplijsting te maken van de onderdelen die

Nadere informatie

Legionella kleine kansen grote gevolgen

Legionella kleine kansen grote gevolgen Legionella kleine kansen grote gevolgen Handleiding Legionella-veiligheid autowasbedrijven Inhoudsopgave Inhoudsopgave ---------------------------------------------------------------------------- 2 Hoe

Nadere informatie

Temperatuursverloop. Legionella pneumophila. Ed van der Elskenhof 3 1325 XA Almere Postbus 50005 Telefoon : 036 5404074 Fax

Temperatuursverloop. Legionella pneumophila. Ed van der Elskenhof 3 1325 XA Almere Postbus 50005 Telefoon : 036 5404074 Fax Ed van der Elskenhof 3 1325 XA Almere 1305 AA Almere Telefoon : 036 5404074 Fax : 036 5404077 Mobiel : 06 44391979 E-mail (water) : info@legionellapreventie.net E-mail (klimaat) : info@klimaatadvies.eu

Nadere informatie

WATERWERKBLAD. BEREKENINGSGRONDSLAGEN Druk, volumestroom en temperatuur voor tappunten en toestellen

WATERWERKBLAD. BEREKENINGSGRONDSLAGEN Druk, volumestroom en temperatuur voor tappunten en toestellen Herziening van okt 20 WATERWERKBLAD BEREKENINGSGRONDSLAGEN Druk, volumestroom en temperatuur voor tappunten en toestellen WB 2. A DATUM: DEC 205 Auteursrechten voorbehouden Voor betreffende tekst uit NEN

Nadere informatie

Evaluatie van praktijktesten met alternatieve technieken voor legionellapreventie

Evaluatie van praktijktesten met alternatieve technieken voor legionellapreventie Partner for progress KWR 05.066 mei 2006 Evaluatie van praktijktesten met alternatieve technieken voor legionellapreventie koper/zilver-ionisatie, anodische oxidatie (waaronder elektrodiafragmalyse), pasteurisatie

Nadere informatie

Wetgeving & nieuwe ontwikkelingen

Wetgeving & nieuwe ontwikkelingen Technische Kennis Dag 2014 Wetgeving & nieuwe ontwikkelingen Henk Meijer / Chris van Veluwen Wetgeving & nieuwe ontwikkelingen Wat gaan we behandelen? Wijzigingen in wetgeving Nieuwe ontwikkelingen Samenvatting

Nadere informatie

SKW BIOSYSTEMS. Anodische oxidatie oftewel Electrodiafragmalyse. Desinfectie door middel van zout en stroom SKW BIOSYSTEMS

SKW BIOSYSTEMS. Anodische oxidatie oftewel Electrodiafragmalyse. Desinfectie door middel van zout en stroom SKW BIOSYSTEMS SKW BIOSYSTEMS Anodische oxidatie oftewel Electrodiafragmalyse Desinfectie door middel van zout en stroom SKW BIOSYSTEMS Gestart in 2009; nu 20 medewerkers. Ons werk: detectie & desinfectie Detectie: monstername

Nadere informatie

Legionella: risicoanalyse beheersing. Kaho Sint-Lieven Campus Himm Hospitaalstraat 123 9100 Sint-Niklaas

Legionella: risicoanalyse beheersing. Kaho Sint-Lieven Campus Himm Hospitaalstraat 123 9100 Sint-Niklaas Legionella: risicoanalyse beheersing Kaho Sint-Lieven Campus Himm Hospitaalstraat 123 9100 Sint-Niklaas Overzicht van mogelijke beheersmaatregelen Benodigdheden Systeemschets Beschrijving installatie Meetapparatuur

Nadere informatie

Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mw. drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus EX DEN HAAG

Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mw. drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus EX DEN HAAG Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mw. drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus 20901 2500 EX DEN HAAG Datum 23 oktober 2014 Onderwerp Regeldruk bij legionellabeheersing Uw kenmerk

Nadere informatie

Besluitenlijst CCvD-bijeenkomst 29-11-2011, schriftelijk vastgesteld d.d. 15-12- 2011

Besluitenlijst CCvD-bijeenkomst 29-11-2011, schriftelijk vastgesteld d.d. 15-12- 2011 Besluitenlijst CCvD 2011 Besluitenlijst CCvD-bijeenkomst 29-11-2011, schriftelijk vastgesteld d.d. 15-12- 2011 Besluit CB29112011-01 Aanvullende eisen opfrisbijeenkomsten en geldigheidsduur diploma s BRL9500

Nadere informatie

Legionellabestrijding in koeltorens Marktonderzoek naar chemicaliënvrije desinfectie Pieter Mensink Projectleider/adviseur bij DWA Eigenaar InstAct installatiemanagement Inhoud Chemicaliënvrij? Legionellabeheer,

Nadere informatie

Legionella: overzicht 2000-2008. Legionella pneumophila. Legionella pneumophila

Legionella: overzicht 2000-2008. Legionella pneumophila. Legionella pneumophila Legionella: overzicht 2000-2008 Rudy Calders Verantw. Labo microbiologie, zwembadhygiëne, grootkeukenhygiëne PIH Antwerpen 140 120 122 100 80 60 59 58 40 43 43 41 50 32 27 29 20 7 6 14 0 '96 '97 '98 '99

Nadere informatie

ACQUEOS. Linking the Taps. Postbus 10105 3004AC Rotterdam Nederland. www.eos-watermanagement.nl www.acqueos.com

ACQUEOS. Linking the Taps. Postbus 10105 3004AC Rotterdam Nederland. www.eos-watermanagement.nl www.acqueos.com Postbus 10105 3004AC Rotterdam Nederland www.eos-watermanagement.nl www.acqueos.com EOS-Watermanagement is al meer dan tien jaar een begrip als het gaat om ontwerp en productie van elektronische toepassingen

Nadere informatie

Veelgestelde vragen BRL9500

Veelgestelde vragen BRL9500 Veelgestelde vragen BRL9500 1. Waarom de BRL9500? Bedrijven die energieprestatiecertificaten ofwel energielabels voor gebouwen willen gaan afgeven zullen zich verplicht moeten certificeren voor BRL9500.

Nadere informatie

Regeling materialen en chemicaliën. Harrie Timmer 7 November 2013

Regeling materialen en chemicaliën. Harrie Timmer 7 November 2013 Regeling materialen en chemicaliën vanuit perspectief waterleidingbedrijf Harrie Timmer 7 November 2013 Waar gaat het over? 1. ATA: Betreft certificatie van gezondheidskundige aspecten (publiekrechtelijk)

Nadere informatie

ISSO Inhoud. Ontwikkeling wetgeving legionellapreventie proceswater. Producten van ISSO. Registratie koeltorens

ISSO Inhoud. Ontwikkeling wetgeving legionellapreventie proceswater. Producten van ISSO. Registratie koeltorens Legionellapreventie in koeltorens en luchtbevochtigers Wat doet ISSO? Inhoud m.b.v. Wetgeving legionella proceswater ISSO 55.3 Koeltorenkaart Waarom nieuwe uitgave 55.3? Oscar Nuijten Edu4Install Namens,

Nadere informatie

WATERWERKBLAD. AANLEG VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES Leidingen in gebouwen

WATERWERKBLAD. AANLEG VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES Leidingen in gebouwen Herziening van juni 2004 WATERWERKBLAD AANLEG VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES Leidingen in gebouwen WB 3.4 DATUM: OKT 2011 Auteursrechten voorbehouden Met betrekking tot de aanleg van leidingen in gebouwen

Nadere informatie

Onderbouwing voor folder Collectief warmtapwater voor woningen

Onderbouwing voor folder Collectief warmtapwater voor woningen Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek / Netherlands Organisation for Applied Scientific Research Laan van Westenenk 501 Postbus 342 7300 AH Apeldoorn TNO-rapport 034-APD-2009-00132

Nadere informatie

BRL6000 Installatietechniek

BRL6000 Installatietechniek CERTIFICERING VOOR INSTALLATIETECHNIEK Sinds 2005 kent Nederland een nieuwe certificatieregeling voor bedrijven die zich willen certificeren voor het ontwerpen, installeren en beheren van installaties,

Nadere informatie