CHAPTER 10 NEDERLANDSE SAMENVATTING

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CHAPTER 10 NEDERLANDSE SAMENVATTING"

Transcriptie

1 CHAPTER 10 NEDERLANDSE SAMENVATTING

2 Chapter Dit proefschrift bestaat uit een aantal studies waarin de veranderingen in het vermogen van plasma om de uitstroom (efflux) van cholesterol uit cellen te stimuleren wordt onderzocht bij patiënten met type 1 en type 2 diabetes mellitus. Tevens worden veranderingen in lipidentransfereiwitten-gemedieerde effecten op de vetstofwisseling bestudeerd bij diabetespatiënten en worden de mogelijke gevolgen van deze veranderingen voor het risico op hart- en vaatziekten onderzocht. Hoofdstuk 1 bestaat uit een algemene inleiding over de stofwisseling van hogedichtheids-lipoproteinen (HDL), lipidentransfereiwitten (cholesteryl ester transfer proteïne (CETP) en phospholipide transfer proteïne (PLTP)) en de efflux van cholesterol uit cellen, alsmede de stoornissen die hierin kunnen optreden bij patiënten met type 1 en type 2 diabetes mellitus. Het doel en de hypothesen van de in dit proefschrift beschreven studies wordt uiteengezet in hoofdstuk 2. In hoofdstuk 3 wordt het vermogen van plasma om zeer kleine HDL deeltjes, zogenaamde pre β-hdl partikels, te genereren en de capaciteit van plasma om de efflux van cholesterol uit cellen te stimuleren onderzocht bij 14 type 1 diabetes patiënten met een matig verhoogd cholesterol en bij 13 gezonde personen. Tussen diabetespatiënten en gezonde personen bestond geen verschil in pre β-hdl vorming. Het gehalte aan phospholipiden in de HDL fractie, de plasma apolipoproteine (apo) A-I concentratie, de cholesterol esterificatie snelheid (EST), de cholesteryl ester transfer snelheid (CET), de CETP activiteit en de PLTP activiteit waren toegenomen bij type 1 diabetespatiënten ten opzichte van gezonde personen. Voor het meten van de cholesterol efflux werden twee celsystemen gebruikt: Fu5AH hepatoomcellen die scavenger receptor BI (SR- BI), maar geen ATP-binding cassette transporter A1 (ABCA1) tot expressie brengen en humane fibroblasten die (wanneer zij opgeladen worden met cholesterol) ABCA1, maar geen SR-BI tot expressie brengen. Cholesterol efflux uit Fu5AH cellen naar plasma van type 1 diabetes patiënten was verhoogd ten opzichte van gezonde personen. Ook de cholesterol efflux uit fibroblasten was bij deze patiënten toegenomen ten opzichte van gezonde personen. Behandeling met simvastatine verlaagde het plasma cholesterol, het cholesterol gehalte in zeer lage + lage-dichtheids-lipoproteinen (VLDL+LDL), de triglyceride concentratie en de apo B spiegel. Deze behandeling verlaagde daarnaast zowel de plasma CETP activiteit als CET en EST, terwijl plasma LCAT en PLTP activiteit niet veranderden. Simvastatine toediening leidde tot een geringe stijging van het HDL cholesterol, terwijl pre β-hdl vorming een trend tot verlaging toonde. Na behandeling met simvastatine bleef de capaciteit van plasma om cholesterol efflux uit de Fu5AH cellen of de fibroblasten te stimuleren onveranderd. De relatieve daling in plasma CET na simvastatine behandeling was gerelateerd aan de verlaging in VLDL+LDL

3 Nederlandse samenvatting 157 cholesterol, plasma triglyceriden en CETP activiteit. De relatieve veranderingen in HDL cholesterol na behandeling met simvastatine waren negatief gecorreleerd met de relatieve veranderingen in plasma CET, terwijl de relatieve veranderingen in pre β-hdl vorming positief gecorreleerd waren met de relatieve veranderingen in plasma triglyceriden en negatief met de relatieve veranderingen in HDL cholesterol. Uit dit onderzoek concluderen we dat het vermogen van plasma van type 1 diabetes patiënten met een matig verhoogd cholesterol om efflux van cholesterol uit gekweekte Fu5AH en fibroblasten te stimuleren verhoogd is. Er lijkt in deze eerste stap van de cholesterol terugtransport route (het zogenaamde reverse cholesterol transport (RCT)) bij type 1 diabetes patiënten derhalve geen defect te bestaan. Dit is waarschijnlijk het gevolg van een verhoogd plasma apo A-I en van de HDL phospholipiden concentratie en een verhoogde PLTP activiteit. De stijging van het HDL cholesterol na simvastatine behandeling kan tenminste voor een deel worden verklaard door een daling in plasma CET, welke een gevolg is van een verlaging van apo B -bevattende lipoproteinen en CETP activiteit. De door simvastatine geïnduceerde veranderingen in HDL cholesterol concentratie zijn niet geassocieerd met een verdere toename van cholesterol efflux uit fibroblasten of Fu5AH cellen. Hoofdstuk 4 beschrijft het effect van het vaak geadviseerde laag verzadigd vet, laag cholesterol dieet op het vermogen van plasma om pre β-hdl te genereren en de cholesterol efflux uit cellen te stimuleren bij type 1 diabetes patiënten met een matig verhoogd cholesterol. Na de dieetinterventie werden geen verschillen gezien in VLDL+LDL cholesterol, HDL cholesterol en HDL phospholipiden, plasma triglyceriden en in de apo A-I en apo B niveau s. De pre β-hdl vorming daalde echter als gevolg van het dieet. De plasma CETP activiteit daalde eveneens, maar plasma PLTP en LCAT activiteit veranderden niet. Deze dieetinterventie leidde niet tot een verandering in het vermogen van het plasma om cholesterol efflux uit Fu5AH cellen en humane huidfibroblasten te stimuleren. Geconcludeerd wordt daarom dat het vermogen van het plasma om cholesterol uit de cel te verwijderen, het RCT systeem, niet is veranderd, ondanks de daling in pre β-hdl vorming. De efflux van cholesterol uit gekweekte fibroblasten naar het plasma van normo- en hypertriglyceridemische type 2 patiënten werd onderzocht in hoofdstuk 5. Aan dit onderzoek namen 56 normotriglyceridemische gezonde personen, alsmede 56 normotriglyceridemische en 28 hypertriglyceridemische (met een nuchtere plasma triglyceride concentratie van meer dan 2.0 mmol/l) type 2 diabetes patiënten deel. Ondanks een lager plasma apo A-I waren pre β-hdl en pre β-hdl vorming (uitgedrukt in de absolute apo A-I concentratie) onveranderd in beide diabetes groepen. Uitgedrukt als percentage van het plasma apo A-I waren pre β-hdl en pre β-hdl

4 Chapter vorming hoger bij hypertriglyceridemische type 2 diabetes patiënten in vergelijking met normotriglyceridemische type 2 diabetes mellitus patiënten en controle personen. Plasma EST, CET en PLTP activiteit waren ook hoger bij hypertriglyceridemische type 2 diabetes patiënten dan bij de normotriglyceridemische type 2 diabetes patiënten en de controle personen. Het vermogen van plasma om efflux van cholesterol uit fibroblasten te stimuleren was licht verhoogd bij hypertriglyceridemische diabetes patiënten vergeleken met normotriglyceridemische diabetes patiënten en controle personen. Univariate regressie analyse toonde dat cholesterol efflux uit fibroblasten naar plasma van diabetes patiënten positief correleerde met PLTP activiteit, pre β-hdl vorming (uitgedrukt in de absolute apo A-I concentratie), HDL phospholipiden en HDL triglyceriden, maar niet met HDL cholesterol. Multipele stapsgewijze lineaire regressie analyse toonde aan dat de cholesterol efflux uit de fibroblasten naar plasma positief en onafhankelijk bepaald werd door pre β-hdl vorming, plasma PLTP activiteit en EST zonder dat er een onafhankelijk effect van diabetes kon worden vastgesteld. Er wordt geconcludeerd dat het vermogen van het plasma van hypertriglyceridemische type 2 diabetespatiënten om cholesterol te verwijderen uit gekweekte humane fibroblasten is toegenomen, mogelijk als gevolg van een verhoogde hoge PLTP activiteit en EST. Pre β-hdl vorming bij diabetische hypertriglyceridemie is lijkt eveneens een rol te spelen betrokken bij cholesterol efflux uit fibroblasten. Hoofdstuk 6 beschrijft de relatie tussen CET en de intima media dikte (IMT) van de carotis arteriën, hetgeen wordt beschouwd als een maat voor subklinische atherosclerose. Zevenentachtig type 2 diabetes patiënten en 82 controle personen namen deel aan deze studie. Bij de diabetes patiënten was het totaal cholesterol iets lager dan bij gezonde controle personen, maar VLDL+LDL cholesterol en de apo B concentratie waren vergelijkbaar. Plasma triglyceriden waren hoger, terwijl apo A-I en HDL cholesterol lager waren bij type 2 diabetes patiënten dan bij controle personen. Zowel de plasma CETP concentratie als CET waren hoger bij diabetes patiënten. Bij type 2 diabetes patiënten werd plasma CET positief bepaald door de plasma triglyceride concentratie, VLDL+LDL cholesterol, CETP en, opmerkelijk, eveneens door de interactie tussen plasma CETP en triglyceriden. Deze laatste bevinding toont aan dat het effect van de plasma CETP concentratie op CET sterker wordt bij hogere triglyceridespiegels. Zoals verwacht was de echografische gemeten IMT van de beide carotis arteriën groter bij type 2 diabetes patiënten dan bij controle personen. Behalve door leeftijd, geslacht en polsdruk werd de IMT bij zowel diabetes patienten als controle personen onafhankelijk bepaald door CET. Dit suggereert dat een verhoogde transfersnelheid van cholesteryl esters van HDL naar apo B-bevattende lipoproteinen mogelijk bijdraagt aan de ontwikkeling van atherosclerose. Gezien het feit dat het effect van het CETP niveau op

5 Nederlandse samenvatting 159 CET belangrijker wordt bij hogere triglyceriden mag verwacht worden dat verlaging van plasmaspiegels van actief CETP, bijvoorbeeld door farmacologische CETP remming, met name voordeel biedt bij hypertriglyceridemische diabetes patiënten. De mogelijke invloed van een verhoogde plasma PLTP activiteit op de IMT van de arteriae carotides wordt onderzocht in hoofdstuk 7. Zevenentachtig type 2 diabetespatiënten werden met 83 gezonde controle personen vergeleken. De plasma PLTP activiteit was hoger bij type 2 diabetespatiënten dan bij controlepersonen. Multipele stapsgewijze lineaire regressie analyse toonde aan dat het plasma PLTP activiteitsniveau, naast leeftijd, geslacht, polsdruk en HDL cholesterol, een onafhankelijke determinant was van de IMT bij type 2 diabetes patiënten. De grootte van de bijdrage van de plasma PLTP activiteit aan de IMT is vergelijkbaar met dat van de HDL cholesterol concentratie. Bij controlepersonen werd geen significant effect van plasma PLTP activiteit op IMT gezien. Uit deze studie concluderen we dat een verhoogde plasma PLTP activiteit mogelijk bijdraagt aan versnelde atherosclerose bij type 2 diabetes mellitus. In hoofdstuk 8 werd de relatie tussen de plasma activiteit en de concentratie van CETP en PLTP onderzocht bij 16 type 2 diabetes patiënten en 16 gezonde controle personen. Plasma CETP en PLTP concentratie werden gemeten met ELISA waarbij monoclonale antilichamen werden gebruikt. Bij type 2 diabetes patienten waren HDL cholesterol spiegels lager en triglyceriden hoger in vergelijking met gezonde personen. De plasma CETP activiteit en CETP concentratie verschilden niet significant tussen diabetespatiënten en gezonde controlepersonen, maar de CETP specifieke activiteit (activiteit/concentratie ratio) was lager bij diabetes patiënten dan bij gezonde personen. De plasma PLTP activiteit was hoger bij diabetespatiënten, maar de concentratie van dit lipidentransfereiwit was vergelijkbaar in beide groepen. Dit resulteerde in een hogere voor de concentratie gecorrigeerde PLTP activiteit. Multipele stapsgewijze lineaire regressie analyse liet zien dat plasma CETP activiteit positief bepaald werd door de plasma CETP concentratie en negatief door de aanwezigheid van diabetes mellitus. De plasma PLTP concentratie was positief geassocieerd met HDL cholesterol en negatief met de tailleheup ratio. Plasma PLTP activiteit correleerde wel met de PLTP concentratie, maar alleen na correctie voor plasma triglyceriden en de taille-heup ratio. Geconcludeerd wordt dat de plasma CETP specifieke activiteit lager is bij type 2 diabetes patiënten in vergelijking met gezonde personen. De voor de concentratie gecorrigeerde plasma PLTP activiteit is hoger bij diabetes patiënten, maar deze verhoging is meer geassocieerd met kenmerken van het metabool syndroom dan met diabetes mellitus op zich.

6

Samenvat ting en Conclusies

Samenvat ting en Conclusies Samenvat ting en Conclusies Samenvatting en Conclusies 125 SAMENVAT TING EN CONCLUSIES In dit proefschrift werd de invloed van viscerale obesitas en daarmee samenhangende metabole ontregelingen, en het

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING In de Westerse wereld vormen hart- en vaatziekten de belangrijkste oorzaken van ziekte en overlijden. Bij het ontstaan van hart- en vaatziekten speelt atherosclerose (slagaderverkalking)

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse Samenvatting In dit proefschrift wordt de rol en interactie van verschillende cholesterol en fosfolipiden transporters besproken. Deze transporters zijn erg belangrijk voor het bewaren van

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20879 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20879 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/20879 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Wong, Man Chi Title: Extravascular inflammation in experimental atherosclerosis

Nadere informatie

Nederlandse. Samenvatting

Nederlandse. Samenvatting Nederlandse Samenvatting Het metabole syndroom is tegenwoordig een veel voorkomend ziektebeeld dat getypeerd wordt door een combinatie van verschillende aandoeningen. Voornamelijk in de westerse landen

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/28726 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/28726 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/28726 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Klop, Boudewijn Title: Interplay between lipoproteins, the complement system and

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting NEDERLANDSE SAMENVATTING Hart- en vaatziekten zijn één van de meest voorkomende doodsoorzaken in Nederland en andere westerse landen. Een belangrijke oorzaak van hart- en vaatziekten

Nadere informatie

Java Project on Periodontal Disease. Periodontal Condition in Relation to Vitamin C, Systemic Conditions and Tooth Loss Amaliya

Java Project on Periodontal Disease. Periodontal Condition in Relation to Vitamin C, Systemic Conditions and Tooth Loss Amaliya Java Project on Periodontal Disease. Periodontal Condition in Relation to Vitamin C, Systemic Conditions and Tooth Loss Amaliya Samenvatting en conclusie In vele studies is een verband aangetoond tussen

Nadere informatie

SAMENVATTING Geactiveerde Zuurstoftherapie heeft een zeer positieve invloed op het cholesterolgehalte

SAMENVATTING Geactiveerde Zuurstoftherapie heeft een zeer positieve invloed op het cholesterolgehalte SAMENVATTING Geactiveerde Zuurstoftherapie heeft een zeer positieve invloed op het cholesterolgehalte In een studie van Dr. med Erich Krämer, Troisdorf uit 2001 wordt geconcludeerd dat de S(inglet)O(xygen)E(nergy)-Therapie

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Nederlandse samenvatting Wereldwijd zijn er miljoenen mensen met diabetes mellitus, hetgeen resulteert in aanzienlijke morbiditeit en mortaliteit. Bekende oogheelkundige complicaties

Nadere informatie

Physiological functions of biliary lipid secretion SAMENVATTING

Physiological functions of biliary lipid secretion SAMENVATTING Physiological functions of biliary lipid secretion SAMENVATTING De lever neemt een centrale plaats in in de regulering van de cholesterol huishouding. I: De lever speelt een belangrijke rol in de handhaving

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) HDL cholesterol: atherosclerosis and beyond Bochem, A.E. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) HDL cholesterol: atherosclerosis and beyond Bochem, A.E. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) HDL cholesterol: atherosclerosis and beyond Bochem, A.E. Link to publication Citation for published version (APA): Bochem, A. E. (2013). HDL cholesterol: atherosclerosis

Nadere informatie

Nuclear receptors in control of cholesterol transport Veen, Jelske Nynke van der

Nuclear receptors in control of cholesterol transport Veen, Jelske Nynke van der Veen, Jelske Nynke van der IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the document version below. Document Version Publisher's

Nadere informatie

Chapter 10. Samenvatting

Chapter 10. Samenvatting Chapter 10 Samenvatting 1 Hoofdstuk 1 beschrijft de achtergrondinformatie van de relatie tussen intrauteriene groeivertraging, waarvan het lage geboortegewicht een uiting kan zijn, en de gevolgen in de

Nadere informatie

density lipoproteïne (LDL cholesterol) lijkt een belangrijke rol te spelen in de initiatie van Nederlandse samenvatting

density lipoproteïne (LDL cholesterol) lijkt een belangrijke rol te spelen in de initiatie van Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Hart- en vaatziekten zijn de belangrijkste doodsoorzaak van dialysepatiënten en dit beperkt hun levensverwachting sterk. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat milde tot matige nierschade

Nadere informatie

Bijlage III Wijzigingen van de samenvattingen van productkenmerken en bijsluiters.

Bijlage III Wijzigingen van de samenvattingen van productkenmerken en bijsluiters. Bijlage III Wijzigingen van de samenvattingen van productkenmerken en bijsluiters. Opmerking: deze wijzigingen van de samenvatting van de productkenmerken en de bijsluiter waren geldig ten tijde van het

Nadere informatie

Doorbloeding van het hart tijdens dieetblootstelling en sevofluraan anesthesie

Doorbloeding van het hart tijdens dieetblootstelling en sevofluraan anesthesie 9 Samenvatting Samenvatting 3 Dit proefschrift beschrijft de invloed van dieetsamenstelling op de effecten van het dampvormige anestheticum sevofluraan op de doorbloeding en pompfunctie van het hart,

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Novel insights in cholesterol excretion van der Velde, A.E. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Novel insights in cholesterol excretion van der Velde, A.E. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) Novel insights in cholesterol excretion van der Velde, A.E. Link to publication Citation for published version (APA): van der Velde, A. E. (2009). Novel insights

Nadere informatie

Samenvatting. Chapter 8

Samenvatting. Chapter 8 Samenvatting Chapter 8 154 Het dopaminerge systeem is betrokken bij de controle over een heel scala aan fysiologische functies, variërend van motorische activiteit tot de productie van hormonen en het

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting In dit proefschrift zijn de veranderingen in cellulaire functie en structuur in hartfalen met verschillende onderliggende oorzaken en fenotype bestudeerd. Dit om inzicht te krijgen

Nadere informatie

Dia 1 Lipiden, Diabetes en Cardiovasculair Risicomanagement. Dia 2. Dia 3. Vet in Historisch Perspectief. simpele vetopstapelingsziekte

Dia 1 Lipiden, Diabetes en Cardiovasculair Risicomanagement. Dia 2. Dia 3. Vet in Historisch Perspectief. simpele vetopstapelingsziekte Dia 1 Lipiden, Diabetes en Cardiovasculair Risicomanagement 17 januari 2013, Utrecht Dr. Janneke Wittekoek, Cardioloog Stichting Actief Preventie Plan Dia 2 Vet in Historisch Perspectief simpele vetopstapelingsziekte

Nadere informatie

Lipiden, Diabetes en Cardiovasculair Risicomanagement. 17 januari 2013, Utrecht Dr. Janneke Wittekoek, Cardioloog Stichting Actief Preventie Plan

Lipiden, Diabetes en Cardiovasculair Risicomanagement. 17 januari 2013, Utrecht Dr. Janneke Wittekoek, Cardioloog Stichting Actief Preventie Plan Lipiden, Diabetes en Cardiovasculair Risicomanagement 17 januari 2013, Utrecht Dr. Janneke Wittekoek, Cardioloog Stichting Actief Preventie Plan Vet in Historisch Perspectief simpele vetopstapelingsziekte

Nadere informatie

Chapter 10. Samenvatting

Chapter 10. Samenvatting Chapter 10 Samenvatting Chapter 10 Zijn atherosclerose en ontsteking oorzaken van cognitieve achteruitgang bij oudste ouderen? Inleiding Een achteruitgang van verstandelijke vermogens, oftewel cognitieve

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/35287 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/35287 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/35287 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Poortvliet, Rosalinde Title: New perspectives on cardiovascular risk prediction

Nadere informatie

Samenvatting Samenvatting hoofdstuk 1 127

Samenvatting Samenvatting hoofdstuk 1 127 125 Samenvatting Het metabool syndroom is een clustering van risicofactoren, zoals overgewicht/obesitas, verhoogd cholesterol, hoge bloeddruk (hypertensie) en metabole insulineresistentie (verminderde

Nadere informatie

DUTCH SUMMARY NEDERLANDSE SAMENVATTING

DUTCH SUMMARY NEDERLANDSE SAMENVATTING DUTCH SUMMARY NEDERLANDSE SAMENVATTING Dutch Summary / Nederlandse Samenvatting Sinds de ontdekking van de ADAM eiwitfamilie, twee decennia geleden, heeft het ADAM onderzoek zich voornamelijk gericht op

Nadere informatie

Chapter 10. Samenvatting

Chapter 10. Samenvatting Chapter 10 Samenvatting Samenvatting SAMENVATTING Hart- en vaatziekten, zoals een hartinfarct of een herseninfarct vormen de belangrijkste doodsoorzaak van patiënten met diabetes mellitus type 2 (DM2).

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/21025 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/21025 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/21025 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Louwe, Maria Cornelia (Mieke) Title: Inflammatory mediators in diet-induced cardiac

Nadere informatie

Chapter 9. Samenvatting

Chapter 9. Samenvatting Samenvatting Hart- en vaatziekten zijn de meest voorkomende doodsoorzaak in de Westerse wereld. Atherosclerose, ook wel aderverkalking genoemd, is de belangrijkste onderliggende oorzaak van hart- en vaatziekten.

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4. Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4. Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Samenvatting SAMENVATTING 189 Depressie is een veelvoorkomende psychische stoornis die een hoge ziektelast veroorzaakt voor zowel de samenleving als het individu. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)

Nadere informatie

CHAPTER 9. Summary in Dutch Samenvatting in het Nederlands

CHAPTER 9. Summary in Dutch Samenvatting in het Nederlands CHAPTER 9 Summary in Dutch Samenvatting in het Nederlands 167 168 CHAPTER 9 Summary in Dutch Samenvating in het Nederlands Introductie Depressie op latere leeftijd heeft negatieve gevolgen zoals een hogere

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting 12 Samenvatting Hoofdstuk 1 is een algemene inleiding en beschrijft de achtergronden en het doel van dit proefschrift. Met het stijgen van de leeftijd nemen de incidentie en prevalentie van hart- en vaatziekten

Nadere informatie

SAMENVATTING. 140 Samenvatting

SAMENVATTING. 140 Samenvatting Samenvatting 140 Samenvatting SAMENVATTING Diabetes mellitus, ofwel suikerziekte, is een veelvoorkomende stofwisselingsziekte die gekenmerkt wordt door hyperglykemie (verhoogde bloedsuikerspiegels) als

Nadere informatie

132

132 6DPHQYDWWLQJ 132 6DPHQYDWWLQJ Sotos syndroom, ook wel cerbraal gigantisme genoemd, werd voor het eerst beschreven in 1964 door Professor Sotos. Hij beschreef 5 kinderen met snelle lengtegroei, een grote

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Bij de ontwikkeling van metabole ziekten zoals overgewicht, type 2 diabetes en Anorexia Nervosa spelen omgevingsfactoren zoals dieet en fysieke activiteit een belangrijke rol. Er zijn echter grote individuele

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19941 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Jonker, Jacqueline Thérèse Title: Ectopic fat depositions in obesity and diabetes

Nadere informatie

Samenvatting. Het Terneuzen Geboortecohort. Detectie en Preventie van Overgewicht en Cardiometabool Risico vanaf de Geboorte

Samenvatting. Het Terneuzen Geboortecohort. Detectie en Preventie van Overgewicht en Cardiometabool Risico vanaf de Geboorte Het Terneuzen Geboortecohort Detectie en Preventie van Overgewicht en Cardiometabool Risico vanaf de Geboorte In Hoofdstuk 1 worden de achtergrond, relevantie, gebruikte definities en concepten, en de

Nadere informatie

Samenvatting. Reumatoïde artritis: biologicals en bot

Samenvatting. Reumatoïde artritis: biologicals en bot * Samenvatting Reumatoïde artritis: biologicals en bot Samenvatting In deel I van dit proefschrift worden resultaten gepresenteerd van onderzoek naar gegeneraliseerd botverlies (osteoporose) in patiënten

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/32608 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/32608 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/32608 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Ellenbroek, Johanne Hendrike (Rianne) Title: Pancreatic β- and α-cell adaptation

Nadere informatie

Samenvatting in het Nederlands (Dutch summary)

Samenvatting in het Nederlands (Dutch summary) Samenvatting in het Nederlands (Dutch summary) Inleiding Hart- en vaatziekten behoren tot de belangrijkste doodsoorzaken in Nederland en leiden vaak tot chronische ziekten met levenslange problemen. Het

Nadere informatie

Het voorkomen van (ernstig) overgewicht of obesitas neemt wereldwijd ernstige vormen aan,

Het voorkomen van (ernstig) overgewicht of obesitas neemt wereldwijd ernstige vormen aan, Samenvatting voor de geïnteresseerde leek Het voorkomen van (ernstig) overgewicht of obesitas neemt wereldwijd ernstige vormen aan, met name door het overnemen van de zogenaamde Westerse leefstijl, dat

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting voor medisch niet-ingewijden

Nederlandse samenvatting voor medisch niet-ingewijden Nederlandse samenvatting voor medisch niet-ingewijden Chapter 8 Vitamine D, ter preventie van type 2 diabetes Dit proefschrift bevat de resultaten van enkele wetenschappelijke studies over vitamine D in

Nadere informatie

Samenvatting en Discussie

Samenvatting en Discussie 101 102 Pregnancy-related thrombosis and fetal loss in women with thrombophilia Samenvatting Zwangerschap en puerperium zijn onafhankelijke risicofactoren voor veneuze trombose. Veneuze trombose is een

Nadere informatie

The puzzle of high-density lipoprotein in cardiovascular prevention El-Harchaoui, Abdelkarim

The puzzle of high-density lipoprotein in cardiovascular prevention El-Harchaoui, Abdelkarim UvA-DARE (Digital Academic Repository) The puzzle of high-density lipoprotein in cardiovascular prevention El-Harchaoui, Abdelkarim Link to publication Citation for published version (APA): El-Harchaoui,

Nadere informatie

hoeveelheid antioxydanten in plasma zich aanpast aan de verhoogde concentratie MOV (Hoofdstuk 4). Verder werd ook gekeken naar de plasma antioxydant

hoeveelheid antioxydanten in plasma zich aanpast aan de verhoogde concentratie MOV (Hoofdstuk 4). Verder werd ook gekeken naar de plasma antioxydant SAMENVATTING Vrije zuurstof radicalen spelen een belangrijke rol in vele biologische processen in de mens. Het zijn echter zeer reactieve deeltjes, waardoor schade aan weefsels kan ontstaan. Antioxydantenzymen

Nadere informatie

Samenvatting Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2

Samenvatting Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 In dit proefschrift zijn de consequenties van een nadelige intrauteriene omgeving, gecreëerd door maternale apoe-deficiëntie of Ldlr-deficiëntie tijdens zwangerschap, op de gevoeligheid voor aderverkalking

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20945 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20945 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/20945 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Wiria, Aprilianto Eddy Title: Helminth infections on Flores Island, Indonesia

Nadere informatie

Samenvatting 9 122 Chapter 9 Diabetes mellitus is geassocieerd met langzaam progressieve veranderingen in het brein, een complicatie die diabetische encefalopathie genoemd wordt. Eerdere studies laten

Nadere informatie

gegevens van de mannen die aan het begin van het onderzoek nog geen HVZ en geen diabetes hadden.

gegevens van de mannen die aan het begin van het onderzoek nog geen HVZ en geen diabetes hadden. Samenvatting In hoofdstuk 1 hebben we het belang en het doel van het onderzoek in dit proefschrift beschreven. Wereldwijd vormen hart- en vaatziekten (HVZ) de belangrijkste oorzaak van sterfte. Volgens

Nadere informatie

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 SAMENVATTING 117 Pas kortgeleden is aangetoond dat ADHD niet uitdooft, maar ook bij ouderen voorkomt en nadelige gevolgen kan hebben voor de patiënt en zijn omgeving. Er is echter weinig bekend over de

Nadere informatie

& SAmeNvAttING dankwoord PuBLICAtIeLIJSt CurrICuLum vitae

& SAmeNvAttING dankwoord PuBLICAtIeLIJSt CurrICuLum vitae & Dankwoord PUBLICATIELIJST Curriculum vitae Hart- en vaatziekten zijn een belangrijke oorzaak van mortaliteit en morbiditeit in Westerse landen. Bloedplaatjes spelen een belangrijke rol in de ontwikkeling

Nadere informatie

Samenvatting Hoofdstuk 2

Samenvatting Hoofdstuk 2 CHAPTER 10 Nederlandse Samenvatting Samenvatting De aandoening diabetes mellitus wordt gekenmerkt door een chronisch verhoogd glucosegehalte in het bloed, oftewel hyperglykemie. Karakteriserend voor patiënten

Nadere informatie

Chapter 8. Dutch summary

Chapter 8. Dutch summary Chapter 8 Dutch summary Nederlandse samenvatting van het proefschrift Pathofysiologische en therapeutische studies in humane diabetische cardiomyopathie Chapter 8 Samenvatting Het doel van dit proefschrift

Nadere informatie

Samenvatting voor niet-ingewijden

Samenvatting voor niet-ingewijden Samenvatting 188 Samenvatting Samenvatting voor niet-ingewijden Diabetes mellitus type 2 (DM2), oftewel ouderdomssuikerziekte is een steeds vaker voorkomende aandoening. Dit heeft onder andere te maken

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting 119 120 Samenvatting Dit proefschrift beschrijft onderzoek naar de voorziening met essentiële vetzuren van gespeende biggen. Gewervelde dieren hebben in de voeding de essentiële vetzuren linolzuur

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Cardiovasculaire Beoordeling na Hypertensieve Afwijkingen van de Zwangerschap Hypertensieve zwangerschapscomplicaties rondom de uitgerekende datum zijn veelvoorkomende complicaties.

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Dit proefschrift richt zich op statinetherapie in type 2 diabetespatiënten; hiervan zijn verschillende aspecten onderzocht. In Deel I worden de effecten van statines op LDLcholesterol en cardiovasculaire

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING 188 Type 1 Diabetes and the Brain Het is bekend dat diabetes mellitus type 1 als gevolg van hyperglykemie (hoge bloedsuikers) kan leiden tot microangiopathie (schade aan de kleine

Nadere informatie

Chapter 11. Samenvatting

Chapter 11. Samenvatting Chapter 11 Samenvatting 11. Samenvatting Hoge plasmaspiegels van von Willebrand factor (VWF) en stollingsfactor VIII (FVIII) zijn geassocieerd met een verhoogd risico op het krijgen van zowel arteriële

Nadere informatie

.192. Etnische ongelijkheid in hart- en vaatziekterisico:

.192. Etnische ongelijkheid in hart- en vaatziekterisico: Samenvatting Etnische ongelijkheid in hart- en vaatziekterisico: de aanwezigheid van risicofactoren onder Amsterdammers met een Turkse en Marokkaanse etnische achtergrond. De incidentie van hart- en vaatziekten

Nadere informatie

hoofdstuk één hoofdstuk twee

hoofdstuk één hoofdstuk twee Dit proefschrift beschrijft onderzoek naar hemolytische foetale bloedarmoede en foetale hydrops. Hemolytische foetale bloedarmoede ontstaat door afbraak van rode bloedcellen. Foetale hydrops betreft het

Nadere informatie

Hypercholesterolaemie, het biochemisch defect en reden voor behandeling

Hypercholesterolaemie, het biochemisch defect en reden voor behandeling Hypercholesterolaemie, het biochemisch defect en reden voor behandeling Frits Wijburg, kinderarts metabole ziekten Cholesterol Cholesterol is een vet dat een essentiële bouwsteen is voor het lichaam. Ongeveer

Nadere informatie

Doel van deze studie

Doel van deze studie 141 Achtergrond Cholesterol is nodig voor de opbouw en instandhouding van de wand van de cel, het celmembraan, en voor de produktie van hormonen. In het bloed wordt cholesterol vervoerd in kleine bolletjes,

Nadere informatie

Cover Page. Author: Hu, Chiuxiu Title: Systems biology for evaluating system-based medicine Issue Date:

Cover Page. Author: Hu, Chiuxiu Title: Systems biology for evaluating system-based medicine Issue Date: Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19086 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Hu, Chiuxiu Title: Systems biology for evaluating system-based medicine Issue

Nadere informatie

Een verhoogde VLDL productie is een gemeenschappelijk kenmerk van verschillende veel voorkomende ziektes zoals diabetes type II en obesitas

Een verhoogde VLDL productie is een gemeenschappelijk kenmerk van verschillende veel voorkomende ziektes zoals diabetes type II en obesitas Een verhoogde VLDL productie is een gemeenschappelijk kenmerk van verschillende veel voorkomende ziektes zoals diabetes type II en obesitas (vetzucht). Een betere kennis van het regulatiemechanisme van

Nadere informatie

Chapter IX. Samenvatting

Chapter IX. Samenvatting Chapter IX Samenvatting Chapter 9 Inleiding Multiple Organ Dysfunction Syndrome (MODS) is een ernstige complicatie bij zwaar gewonde patiënten. MODS gaat gepaard met een hoog sterftecijfer (40 tot 60 %)

Nadere informatie

Chapter. De Longcirculatie in Pulmonale Hypertensie. Nieuwe inzichten in Rechter Ventrikel- & Longfysiologie. Nederlandse samenvatting

Chapter. De Longcirculatie in Pulmonale Hypertensie. Nieuwe inzichten in Rechter Ventrikel- & Longfysiologie. Nederlandse samenvatting Chapter 9 Nederlandse samenvatting De Longcirculatie in Pulmonale Hypertensie Nieuwe inzichten in Rechter Ventrikel- & Longfysiologie Samenvatting Pulmonale arteriële hypertensie is een ziekte van de longvaten,

Nadere informatie

Chapter 9. Nederlandse Samenvatting (Dutch Summary)

Chapter 9. Nederlandse Samenvatting (Dutch Summary) Chapter 9 Nederlandse Samenvatting (Dutch Summary) 10 13 14 15 16 17 18 19 20 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 Chapter 9 122 Dutch Summary Nederlandse Samenvatting Reumatoïde artritis

Nadere informatie

SAMEN ME VAT A T T I T N I G

SAMEN ME VAT A T T I T N I G SAMENVATTING 186 Inleiding Het renine-angiotensine-aldosteron-systeem (RAAS) is een hormonaal systeem dat in belangrijke mate betrokken is bij de regulatie van bloeddruk en nierfunctie. Het RAAS is een

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting EJA van Wanrooij Hart en vaatziekten zijn de meest voorkomende doodsoorzaak in de westerse wereld. De onderliggende oorzaak van infarcten en beroertes

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Samenvatting Samenvatting In dit proefschrift getiteld Relatieve bijnierschorsinsufficiëntie in ernstig zieke patiënten De rol van de ACTH-test hebben wij het concept relatieve bijnierschorsinsufficiëntie

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 157 N ederlandse samenvatting Nederlandse Samenvatting 158 Nederlandse samenvatting Het aantal gevallen van huidkanker, waaronder melanoom, neemt nog steeds toe in de westerse

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting CHAPTER 7

Nederlandse samenvatting CHAPTER 7 Nederlandse samenvatting CHAPTER 7 Chapter 7 Chemotherapie is naast operatieve verwijdering en/of bestraling van tumoren de meeste toegepaste methode voor de behandeling van kanker bij kinderen. Hoewel

Nadere informatie

Samenvatting. Chapter12

Samenvatting. Chapter12 Samenvatting Chapter12 Coinfectie met Mycobacterium Tuberculose tijdens HIV-infectie is een groot probleem in de derde wereld, daar dit leidt tot een grotere sterfte. (hoofdstuk I) In de studies beschreven

Nadere informatie

nederlandse samenvatting

nederlandse samenvatting Nederlandse Samenvatting NEDERLANDSE SAMENVATTING Inleiding Hartfalen is een syndroom, waarbij de pompfunctie van het hart achteruitgaat en dat onder andere gepaard kan gaan met klachten van kortademigheid

Nadere informatie

Consensus Screening op risicofactoren hart/vaatziekten

Consensus Screening op risicofactoren hart/vaatziekten Consensus Screening op risicofactoren hart/vaatziekten Samenvatting Bij het preventief sportmedisch onderzoek (basisplus en groot Sportmedisch Onderzoek) bepalen we tenminste Cholesterol en HDL-cholesterol

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Glycobiology in cardiometabolic homeostasis Hassing, H.C. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Glycobiology in cardiometabolic homeostasis Hassing, H.C. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) Glycobiology in cardiometabolic homeostasis Hassing, H.C. Link to publication Citation for published version (APA): Hassing, H. C. (2013). Glycobiology in cardiometabolic

Nadere informatie

Samenvatting Dankwoord About the author

Samenvatting Dankwoord About the author Samenvatting Dankwoord About the author Samenvatting 177 Samenvatting Overgewicht en obesitas worden gedefinieerd op basis van de body mass index (BMI) (hoofdstuk 1). Deze index wordt berekend door het

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/21953 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/21953 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/21953 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Schalkwijk, Daniël Bernardus van Title: Computational modeling of lipoprotein

Nadere informatie

De strekking van dit proefschrift

De strekking van dit proefschrift Samenvatting De strekking van dit proefschrift Er is steeds meer bewijs dat ontsteking een belangrijke rol speelt bij de ontwikkeling van hart- en vaatziekten (HVZ). Omdat reuma gepaard gaat met chronische

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nicotine en alcohol kunnen de placenta passeren en zo het risico op nadelige uitkomsten voor het ongeboren kind verhogen. Stoppen met roken en alcoholgebruik tijdens de zwangerschap lijkt vanzelfsprekend,

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Het aantal mensen met een gestoorde nierfunctie is de afgelopen decennia sterk toegenomen. Dit betekent dat er steeds meer mensen moeten dialyseren of een niertransplantatie moeten

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting 169 Nederlandse samenvatting Het aantal ouderen boven de 70 jaar is de laatste jaren toegenomen. Dit komt door een significante reductie van sterfte op alle leeftijden waardoor een toename van de gemiddelde

Nadere informatie

Samenvatting in het Nederlands

Samenvatting in het Nederlands Samenvatting in het Nederlands Samenvatting in het Nederlands 137 Sinds de jaren zeventig daalt de sterfte aan een beroerte, terwijl de incidentie ongeveer gelijk is gebleven. Uit een scenario-analyse

Nadere informatie

Algemene Samenvatting

Algemene Samenvatting Algemene Samenvatting e vitamine metaboliet 1,25-dihydroxyvitamine ( ) speelt een sleutelrol bij het handhaven van de calcium homeostase door middel van effecten op de darm, het bot en de nier. e metaboliet

Nadere informatie

Chapter 10. Samenvatting (Summary in Dutch)

Chapter 10. Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) 157 Depressie is een psychiatrische aandoening waar bijna 1 op de 5 Nederlanders op enig moment in hun leven mee te kampen heeft (Weissman, Bland et al. 1999). De ziekte

Nadere informatie

Chapter 10. Samenvatting in het Nederlands

Chapter 10. Samenvatting in het Nederlands Chapter 10 Samenvatting in het Nederlands Chapter 10 Osteogenesis in Dogs L.F.H. Theyse - 2006 158 Samenvatting in het Nederlands Bot is als één van de weinige weefsels in staat om volledig te regenereren.

Nadere informatie

in de route kunnen activeren. Een groep van enzymen die ook deel uitmaken van deze cascade zijn de mitogen-activated protein kinases (MAP kinases).

in de route kunnen activeren. Een groep van enzymen die ook deel uitmaken van deze cascade zijn de mitogen-activated protein kinases (MAP kinases). Samenvatting Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 1 geeft een algemene introductie tot de immuunresponsen die worden opgewekt door helminthen; wormen, waarvan de meeste soorten parasitair zijn. Twee typen zijn te onderscheiden:

Nadere informatie

Samenvattig. Het effect van pre-cooling op koelefficiëntie en duursportprestaties

Samenvattig. Het effect van pre-cooling op koelefficiëntie en duursportprestaties Samenvattig Het effect van pre-cooling op koelefficiëntie en duursportprestaties Duursportprestaties worden negatief beïnvloed in een warme omgeving. Deze invloed kan worden verminderd door het toepassen

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/29692 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Bonten, Tobias N. Title: Time for aspirin : blood pressure and reactivity Issue

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING 169 In dit proefschrift heb ik verschillende rekenmethoden toegepast op genetische Single Nucleotide Polymorfismen (SNP) en tweeling data, om het relatieve effect van genetische

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting De adolescentie is lang beschouwd als een periode met veelvuldige en extreme stemmingswisselingen, waarin jongeren moeten leren om grip te krijgen op hun emoties. Ondanks het feit

Nadere informatie

212

212 212 Type 2 diabetes is een chronische aandoening, gekarakteriseerd door verhoogde glucosewaarden (hyperglycemie), die wereldwijd steeds vaker voorkomt (stijgende prevalentie) en geassocieerd is met vele

Nadere informatie

CHAPTER 12. Samenvatting

CHAPTER 12. Samenvatting CHAPTER 12 Samenvatting Samenvatting 177 In hoofdstuk 1 wordt een toegenomen overleving gerapporteerd van zeer vroeggeboren kinderen, gerelateerd aan enkele nieuwe interventies in de perinatologie. Uitkomsten

Nadere informatie

Samenvatting Inleiding

Samenvatting Inleiding 9 Samenvatting Inleiding Hart- en vaatziekten zijn de meest voorkomende doodsoorzaak in Westerse landen. Do hoofdoorzaak van hart- en vaatziekten is het ophopen van vet in de wand van slagaders in combinatie

Nadere informatie

Kwaliteitsindicatoren diabetes type 2 (fase 2)

Kwaliteitsindicatoren diabetes type 2 (fase 2) Kwaliteitsindicatoren diabetes type 2 (fase 2) Nederlandse Diabetes Federatie 033-4480845 info@diabetesfederatie.nl Stationsplein 139 3818 LE Amersfoort Kwaliteitsindicatoren diabetes type 2 (fase 2) De

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting In dit proefschrift wordt de ontwikkeling van twee nieuwe testen beschreven die kunnen helpen bij de detectie van verhoogde bloedings- of tromboseneigingen. In hoofdstuk 1 wordt

Nadere informatie

S. Kuipers. Chapter 9. Samenvatting

S. Kuipers. Chapter 9. Samenvatting S. Kuipers Chapter 9 Veneuze trombose is een aandoening waarbij zich een bloedstolsel vormt op de verkeerde plaats, meestal in een van de venen van het been. Hierdoor wordt de terugvloed van het bloed

Nadere informatie

Familial hypercholesterolemia in childhood: diagnostics, therapeutical options and risk stratification Rodenburg, J.

Familial hypercholesterolemia in childhood: diagnostics, therapeutical options and risk stratification Rodenburg, J. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Familial hypercholesterolemia in childhood: diagnostics, therapeutical options and risk stratification Rodenburg, J. Link to publication Citation for published version

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting 178 Samenvatting Samenvatting Hoofdstuk 1. Ouder worden is geassocieerd met een toenemend verlies van spiermassa (sarcopenie) en spierkracht, hetgeen kan bijdragen aan lichamelijke achteruitgang

Nadere informatie