Rapport Brandonderzoek Vensterschool Gravenburg Groningen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rapport Brandonderzoek Vensterschool Gravenburg Groningen"

Transcriptie

1 2010 Rapport Brandonderzoek Vensterschool Gravenburg Groningen Team Brand Onderzoek VNOG November 2010

2 Opdrachtgever; Dhr. R. Knoop Ondercommandant Brandweer Regio Groningen Opdrachtnemer; Dhr. K. Scherjon Regionaal commandant Veiligheidregio Noord- en Oost Gelderland Uitgave in eigen beheer. Apeldoorn, 18 november Tekst, illustraties, fotografie (anders dan bronvermelding) TBO-VNOG Copyright en intellectueel eigendom berust en blijft onverminderd berusten bij TBO-VNOG. Een gebruiksrecht voor publicatie van het geheel of delen van dit rapport is overgedragen aan de Brandweer regio Groningen zijnde opdrachtgever van dit rapport. 2

3 Inhoudsopgave Samenvatting...4 Inleiding Onderzoeksbeschrijvijng Afbakening Werkwijze Onderzoeksteam Beschrijving van het gebouw Wet en regelgeving Wet en regelgeving materialen gevel Wet en regelgeving brandcompartimentering Wet en regelgeving dak Wijze waarop uitvoering gegeven is aan de regelgeving Realisatie materialen gevel Realisatie brandcompartimentering Realisatie dak Het brandverloop Het brandverloop De gevelconstructie De dakconstructie De werking van brandpreventieve scheidingen De kunststofisolatiematerialen Realisatie kunststofisolatiematerialen en brandverloop Conclusies en aanbevelingen...29 Bijlagen...31 Bijlage 1: Detailtekeningen...32 Bijlage 2: Brandvoortplantingsklasse hout...36 Bijlage 3: Kadastrale afmeting...38 Bijlage 4: Chronologische weergave brandverloop...39 Bijlage 5 Brandscheidingen...42 bijlage 6: Theorie brandgedrag en kunststofisolatie

4 SAMENVATTING Op zaterdagochtend 16 oktober jl. heeft een grote brand gewoed in de Vensterschool Gravenburg aan de Maresiusstraat in Groningen. Daarbij is het totale gebouw door de brand verwoest. Eén van de meest gestelde vragen na de brand is: Hoe deze brand zich zo snel heeft kunnen ontwikkelen in een relatief nieuw pand?. De Brandweer Stad & Regio Groningen vindt het belangrijk om van dit incident te leren en heeft hiervoor het Team Brand Onderzoek van de Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland (TBO-VNOG) ingeschakeld om hier onderzoek naar te doen. De opdrachtgever heeft gevraagd om het onderzoek te richten op de preventieve schakel van de veiligheidsketen en het brandverloop. Hiervoor zijn de volgende drie hoofdvragen geformuleerd: In hoeverre heeft de brandcompartimentering en de gevelconstructie voldaan aan de wettelijke eisen? Op welke manier heeft de gevelconstructie bijgedragen aan het brandverloop bij de brand? In hoeverre zijn binnen de bestaande wetgeving maatregelen te treffen om een dergelijke brand in de toekomst te voorkomen c.q. te beperken? Om antwoord te geven op deze onderzoeksvragen heeft het onderzoeksteam de aangeleverde documenten en beeldmateriaal bestudeerd, waarna technisch brandonderzoek heeft plaatsgevonden bij het object. Hiervoor zijn verschillende functionarissen geïnterviewd. De wet- en regelgeving rondom gevel- en brandcompartimentering is bestudeerd en dit is vergeleken met de uitvoering hiervan en het effect hiervan op het brandverloop. Hieronder worden de onderzoeksvragen beantwoord: In hoeverre heeft de brandcompartimentering en de gevelconstructie voldaan aan de wettelijke eisen? Een gevel waarin openingen aanwezig zijn en waarbij brandoverslag via de gevel kan plaatsvinden moet volgens NEN 6068 voldoen aan brandvoortplantingsklasse 2. Om te bepalen of een gevelconstructie hieraan voldoet dient een samenstel van de constructie over 15 cm te worden onderzocht. Achter de koperen gevel en aan de onderzijde van de loze ruimte ter hoogte van de verdiepingsvloer waren vurenhouten latten aanwezig. Deze voldoen niet aan brandvoortplantingsklasse 2, maar wel aan brandvoortplantingsklasse 4. De regelgeving geeft niet expliciet regels voor branddoorslag van buiten naar binnen. In de NEN 6068 wordt alleen het warmtestralingcriterium als het enige warmteoverdracht mechanisme beschouwd. Bij deze brand is echter direct vuur bij houten latten aan de onderkant van de gevel geweest, waardoor het vuur zich in de gevelconstructie kon uitbreiden. Een gevelconstructie waarbij convectieve warmteoverdracht kan plaatsvinden via de spouw is zonder aanvullende maatregelen niet geschikt als gevelconstructie waarachter zich meerdere brandcompartimenten bevinden. 4

5 De brandcompartimentering is niet volgens de bouwregelgeving uitgevoerd. De loze ruimte ter hoogte van de eerste verdiepingsvloer is ter hoogte van de brandscheiding niet dichtgezet. De aansluitingen van de gevel met verdiepingsvloeren zijn niet brandwerend dichtgezet, waardoor branddoorslag naar binnen mogelijk was. Op welke manier heeft de gevelconstructie bijgedragen aan het brandverloop bij de brand? De bijdrage van de gevelconstructie aan de brand is essentieel geweest voor de snelle uitbreiding en het grote destructieve resultaat van de brand. De samenstelling van de gevel en het materiaalgebruik heeft een negatieve invloed gehad op het brandverloop en de brand kon hierdoor ongehinderd uitbreiden naar verschillende brandcompartimenten. De dunne houten delen en de grote hoeveelheid lucht die er doorheen kan (schoorsteen effect) hebben bijgedragen aan een snelle brandontwikkeling. De bijdrage van de dakconstructie aan de brand is nagenoeg nihil. Met uitzondering van het dak boven de gymzaal bestond uit het dak van het gebouw uit (van boven naar beneden): grindlaag, bitumen dakbedekking, afschotlaag EPS, dampremmende laag en 240 mm breedplaatvloer. De grindlaag heeft de bitumen en EPS goed beschermd. Het dak van de gymzaal bestond (van binnen naar buiten) uit: geperforeerde stalen dakplaat, canalures aan buitenzijde opgevuld met akoestisch materiaal, dampremmende laag PE, isolatiebeplating en 2 lagen bitumen dakbedekking. Dit dak is volledig weggebrand hetgeen verklaarbaar is te noemen bij een dergelijk brand. De kunststofisolatie heeft geen rol gespeeld in het brandverloop c.q. het eerste uur van de brand. Motivatie voor deze conclusie is het afwezig zijn van dit materiaal op de plaats van het ontstaan van de brand. De kunststofisolatie op het dak van de gymzaal is wel in een eerder stadium van de brand in aanraking geweest met de brand, maar heeft geen substantiële bijdrage geleverd aan de snelle uitbreiding van de brand. 5

6 In hoeverre zijn binnen de bestaande wetgeving maatregelen te treffen om een dergelijke brand in de toekomst te voorkomen c.q. te beperken? Om een dergelijke brand in de toekomst te voorkomen wordt vanuit het gezichtspunt van het team brandonderzoek aanbevolen om: bij het ontwerp en de bouw houten delen of andere materialen te gebruiken die duurzaam voldoen aan brandvoortplantingsklasse 2. het gehele samenstel van de gevelconstructie te laten testen. er voor te zorgen dat de constructie aan de buitenzijde niet gemakkelijk vlam kan vatten. Dit kan door een zorgvuldige keuze van het materiaalgebruik van de gevel en het op afstand houden van brandbare objecten ten opzichte van de gevel. dezelfde aandacht aan verticale brandcompartimentering te besteden als aan horizontale brandcompartimentering. Aanbevolen wordt om de detailleringen in ieder geval met de afdeling preventie te bespreken. de horizontale brandcompartimentering doorzetten door de gevelconstructie. de afdeling preventie vanaf het eerste vooroverleg te betrekken bij (specifieke)bouwplannen 6

7 INLEIDING Op zaterdagochtend 16 oktober jl. heeft een grote brand gewoed in de Vensterschool Gravenburg aan de Maresiusstraat in Groningen. Daarbij is het totale schoolgebouw door de brand verwoest. Eén van de meest gestelde vragen na de brand is: Hoe deze brand zich zo snel heeft kunnen ontwikkelen in een relatief nieuw pand?. De brand is ontstaan aan de buitenzijde van het gebouw. De brand heeft zich via de buitenkant langs de gevel van het gebouw verspreid en is doorgeslagen naar de verschillende compartimenten van het gebouw. Met name de harde wind zorgde voor een snelle uitbreiding van de brand in de gevel. In het gebouw was sprake van een enorme rookontwikkeling en hoge temperaturen. Daarom is besloten defensief op te treden. Toen duidelijk werd dat er niets meer aan het pand te redden was, is besloten om te stoppen met blussen om zo een snelle, schone en volledige verbranding mogelijk te maken. De Brandweer Stad & Regio Groningen vindt het belangrijk om van dit incident te leren en heeft hiervoor het Team Brand Onderzoek van de Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland (TBO-VNOG) ingeschakeld om hier onderzoek naar te doen. In dit rapport wordt verslag gedaan van de onderzoeksresultaten. Leeswijzer Het rapport is op de volgende wijze opgebouwd. In het eerste hoofdstuk wordt de onderzoeksbeschrijving weergegeven. Daarna volgt hoofdstuk 2 over de wettelijke wet en regelgeving met betrekking tot gevel- dak- en brandcompartimentering. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de realisatie van de deze compartimenteringen. In het vierde hoofdstuk wordt het brandverloop omschreven en de invloed van de gevelconstructie hierop. In dit hoofdstuk wordt ook ingegaan op de relatie van de kunststofisolatiematerialen met betrekking tot het brandverloop. In het laatste hoofdstuk worden de conclusies en aanbevelingen gegeven. 7

8 1. ONDERZOEKSBESCHRIJVIJNG De vraag die het team brandonderzoek Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland (TBO-VNOG) kreeg voorgelegd was; hoe heeft deze brand zich zo snel kunnen ontwikkelen in een relatief nieuw pand? Om antwoord te geven op deze vraag zijn de volgende vragen geformuleerd door de opdrachtgever: A. In hoeverre heeft de brandcompartimentering en de gevelconstructie voldaan aan de wettelijke eisen? B. Op welke manier heeft de gevelconstructie bijgedragen aan het brandverloop bij de brand? C. In hoeverre zijn binnen de bestaande wetgeving maatregelen te treffen om een dergelijke brand in de toekomst te voorkomen c.q. te beperken? Voornoemde onderzoeksomschrijving is door het onderzoeksteam vertaald naar de volgende onderzoeksvragen, die in dit rapport worden behandeld: 1 Aan welke wettelijke eisen m.b.t. brandcompartimentering en gevelconstructie moest het gebouw voldoen? 2 Welke regelgeving bestaat ervoor de gevelconstructie met betrekking tot brandcompartimentering? o Op welke wijze heeft het hieraan voldaan? o Biedt deze wettelijke basis voldoende handvaten om het brandverloop te beperken? 3 Is het gebouw daadwerkelijk gebouwd zoals is vergund? 4 Welke isolatiematerialen zijn in het gebouw toegepast? o Heeft het gebruikte isolatiematerialen invloed gehad op het brandverloop? 5 Is de plaats van het ontstaan van de brand traceerbaar? 6 Hoe was het brandverloop? 7 Hebben de brandpreventieve voorzieningen hun verwachte werk gedaan? 8 Welke conclusies en aanbevelingen zijn te benoemen om de brandpreventieve voorzieningen te verbeteren en waardoor dergelijke branden te voorkomen? 1.1 Afbakening Het onderzoek van TBO-VNOG richt zich in dit onderzoek met name op de schakel preventie in de veiligheidsketen. De Regionale Brandweer Groningen evalueert de overige schakels. Uit de onderzoeksvraag wordt duidelijk dat het onderzoek zich met name richt op de brandcompartimentering en gevelconstructie van het gebouw. Er is geen technisch onderzoek gedaan naar de oorzaak van de brand, dit ligt in handen van de politie. In het belang van het onderzoek (het brandverloop) is wel gezocht naar de plaatst van het ontstaan van de brand. Dossieronderzoek heeft plaats gevonden op basis van de aangeleverde documenten en foto s door de Brandweer Regio Groningen. Er zijn geen andere documenten in dit onderzoek gebruikt. 8

9 1.2 Werkwijze Om de onderzoekvragen te kunnen beantwoorden, zijn de volgende werkzaamheden verricht: 1. TBO-VNOG heeft de aangeleverde documenten en foto s bestudeerd, op grond hiervan is een hypothese gevormd over het brandverloop. Belangrijk onderdeel in de bestudering van de tekeningen was de gevelconstructie, brandcompartimenteringen en materiaalkeuze. 2. TBO-VNOG heeft ter plaatse technisch onderzoek gedaan naar het brandverloop en de brandcompartimentering. Om het brandverloop te analyseren is gezocht naar de plaats van het ontstaan van de brand. 3. Om het beeld te verifiëren zijn gesprekken gevoerd met de volgende personen; o 1 ste en 2 de bevelvoerder die ter plaatse zijn geweest o Bouwplantoetser brandweer Groningen o Medewerker Ruimtelijk Ordening 4. Telefonische is contact geweest met; o de heer H. Boswijk van Team4 architecten die de projectcoördinatie heeft gevoerd op de bouw. o Fotograaf de heer P.P Luiken uit Haren ter verificatie van het tijdstip waarop de foto s gemaakt zijn en die ter beschikking zijn gesteld aan TBO-VNOG 1.3 Onderzoeksteam Het TBO-VNOG team dat uitvoering heeft gegeven aan de opdracht is; - mevr. P. Olthof, brandonderzoeker - dhr. M. Huisman, brandonderzoeker - dhr. L. van Ruiven, Fire Safety Engineer - mevr. M. Zoer, coördinator Team Brandonderzoek Het TBO-VNOG team is vanuit de Regionale Brandweer Groningen ondersteund door; - dhr. S. Smit, begeleiding - dhr. D. de Vlieg, begeleiding - dhr. J. Timmer, afdeling Preventie - dhr. A. Hofman, afdeling Preventie - dhr. E. Zaagman, dienst ruimtelijk ordening, bouw- en woningtoezicht 9

10 1.4 Beschrijving van het gebouw De Vensterschool Gravenburg is in april 2007 in gebruik genomen door twee basisscholen en een buitenschoolse opvang. In 2009 is de begane grond verder ingevuld en in gebruik genomen. Tevens werd het gebouw gebruikt als sportvoorziening en buurthuis voor de omliggende wijk. Het gebouw is gesitueerd aan de rand van de wijk Gravenburg in de stad Groningen. Het gebouw heeft de vorm van een terp en heeft hoekige delen, waarbij de gevelconstructie van de 1 ste en 2 de verdieping is afgewerkt met koper. De twee basisscholen waren gesitueerd op de 1 ste en 2 de verdieping. De buitenschoolse opvangen waren gesitueerd op de begane grond. Op de begane grond is beton en glaswerk gebruikt. Figuur 1 Voorzijde gebouw a Figuur 2 Achterzijde gebouw Figuur 3 plattegrond begane grond a Plattegronden van figuur, 3,4 en 5 komen niet overeen met de werkelijkheid. Bron: 10

11 Figuur 4 Plattegrond 1 ste verdieping Figuur 5 Plattegrond 2 de verdieping 11

12 2. WET EN REGELGEVING In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de wet en regelgeving om antwoord te geven op de onderzoeksvraag: In hoeverre heeft de brandcompartimentering en de gevelconstructie voldaan aan de wettelijke eisen? Om antwoord op deze vraag te geven is het Bouwbesluit 2003 en de Regeling Bouwbesluit 2003 leidend. 2.1 Wet en regelgeving materialen gevel Het Bouwbesluit maakt onderscheid tussen eisen aan constructieonderdelen met zijden grenzend aan het buitenoppervlak (buitenzijde van de gevel) of aan het binnenoppervlak van de gevel en grenzend aan brand- en of rookvrije vluchtroute. In het kader van deze opdracht is alleen het buitenoppervlak relevant, omdat hierbij gaat om de relatie tussen de brandcompartimentering en de gevelconstructie aan de buitenzijde van het gebouw. Buitenzijde gevel Volgens afdeling 2.12, beperken van ontwikkeling van brand, artikel 2.93 van het Bouwbesluit geldt voor een onderwijsfunctie dat voor een gebouw lager dan 13 meter alle constructieonderdelen die grenzen aan de buitenlucht ten minste moeten voldoen aan brandvoortplantingsklasse 4 volgens NEN 6065 of Euroklasse D volgens NEN-EN Daarnaast moet voor een gebouw waarvan een vloer van een verblijfsgebied hoger ligt dan 5 meter de onderste 2,5 meter van de gevelconstructie voldoen aan brandvoortplantingsklasse 1 volgens NEN 6065 of aan Euroklasse B. Dit laatste is om te voorkomen dat een gebouw als gevolg van brandstichting in de nabijheid van de gevel vlam kan vatten. Aanvullende eisen via NEN 6068 Bij de bepaling van de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag (WBDBO) stelt het Bouwbesluit in artikel via de norm NEN 6068 (Bepaling van de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag tussen ruimten) aanvullende eisen aan de brandvoortplantingsklasse van gevelmaterialen. Bij de bepaling van de weerstand tegen brandoverslag (WBO) via de gevel door gevelopeningen geldt als voorwaarde dat het buitenoppervlak van de gevel moet voldoen aan brandvoortplantingsklasse 2 volgens NEN 6065 of Euroklasse B. Bij een brandvoortplantingsklasse van 2, c.q. B of beter wordt aangenomen dat brand via vlamuitbreiding niet optreedt. De dichte geveldelen moeten in de richting waarin brandoverslag wordt beschouwd een brandwerendheid met betrekking tot de scheidende functie hebben van ten minste 30 minuten. Alle geveldelen die minder dan 30 minuten brandwerend zijn, moeten als gevelopeningen beschouwd worden. Een gevel waarachter slechts één brandcompartiment aanwezig is mag voldoen aan brandvoortplantingsklasse 4, omdat er dan geen sprake is van brandoverslag. De bepalingsnorm van de NEN 6068 gaat ervan uit dat warmtestraling het enige overdrachtsmechanisme is voor het ontstaan van brand. 12

13 Brand- en rookvrije vluchtroute De materialen van een constructieonderdeel grenzend aan een brand- en rookvrije vluchtroute dienen te voldoen aan brandvoortplantingsklasse 2, c.q. Euroklasse B. Achtergrond Volgens de toelichting van het Bouwbesluit is de achtergrond van deze artikelen het voorkomen dat een beginnende brand zich snel uitbreidt langs het oppervlak van de constructie, zodat gebruikers voldoende tijd hebben om het gebouw veilig te verlaten. De norm NEN 6065 bepaalt dat om de bedoelde bijdrage te kunnen vaststellen het samenstel van bouwmaterialen dat over een diepte van 0,15 m in een constructieonderdeel is toegepast, moet worden getest. 2.2 Wet en regelgeving brandcompartimentering De brandcompartimentering wordt geregeld in afdeling 2.13, beperken uitbreiding van brand, van het Bouwbesluit. Artikel bepaalt dat een brandcompartiment geen grotere gebruiksoppervlakte heeft dan m2. Hierdoor is voor dit gebouw een onderverdeling in meerdere brandcompartimenten noodzakelijk. Volgens artikel is tussen brandcompartimentering onderling, volgens NEN 6068, een bepaalde weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag (WBDBO) van 60 minuten vereist. Verder bepaalt dit artikel dat de WBDBO bepaald moet worden ten opzichte van de perceelsgrens naar een identiek spiegelsymmetrisch gebouw op het aangrenzende perceel, hart openbare weg, het openbaar water of het openbaar groen. Achtergrond Achtergrond van dit artikel is om een ongehinderde uitbreiding van brand te beperken tot het gedeelte van het gebouw. Daardoor hebben de gebruikers van het gebouw die zich niet in dat gedeelte met de brand bevinden de gelegenheid veilig te ontkomen. Dit geldt ook voor de gebruikers van naburige gebouwen. Tegelijkertijd wordt voorkomen dat een brand in korte tijd een zodanige omvang aanneemt dat hij voor de brandweer niet meer te beheersen is. Brandcompartimenten hebben alleen zin wanneer de scheidingsconstructie van de brandcompartimenten een deugdelijke WBDBO hebben. 2.3 Wet en regelgeving dak In afdeling 2.11, beperken van het ontstaan van een brandgevaarlijke situatie, artikel 2.85, wordt geregeld dat het dak van een bouwwerk, bepaald volgens NEN 6063, niet brandgevaarlijk mag zijn. Achtergrond Achtergrond van dit artikel is dat het dak van een bouwwerk door een onverhoedse aanraking met vuur in brand vliegt. Het gaat hierbij om zogenaamd vliegvuur. 13

14 3. WIJZE WAAROP UITVOERING GEGEVEN IS AAN DE REGELGEVING Om te beoordelen op welke wijze uitvoering is gegeven aan de regelgeving, zijn de tekeningen (plattegronden, aanzichten, doorsneden en details) van het bouwplan bestudeerd en is gekeken of de uitvoering overeenkomt met de doelstelling van de wetgeving. De details zijn vergeleken met op de brandlocatie aangetroffen bouwmaterialen. Tevens is navraag gedaan bij de toetsende en handhavende instanties van de gemeente (Bouw- en woningtoezicht en de brandweer) en zijn foto s bestudeerd die gemaakt zijn tijdens de bouw. In bijlage 1 worden de vergrote versie van de onderstaande gebruikte detailtekeningen weergegeven. 3.1 Realisatie materialen gevel Buitenoppervlak De gevel van de begane grond bestond aan de buitenzijde uit betonplaten van 100 mm, afgewisseld met ramen en/of deuren. Hiermee wordt voldaan aan de eis dat de onderste 2,5 meter moet voldoen aan brandvoortplantingsklasse 1, c.q. Euroklasse B. De betonnen muren die uit de gevel steken op de beide kopse kanten van de gevel en bij de hoofdentree, waartussen zich telkens de entree van de trappenhuizen bevindt, waren bekleed met gevel isolatiesysteem, bestaande uit een toplaag van stucmateriaal met daaronder EPS. Omdat dit gevel isolatiesysteem ook op de begane grond aanwezig is op een hoogte lager dan 2,5 meter dient dit te voldoen aan brandvoortplantingsklasse 1, c.q. Euroklasse B. In de overlegde documenten is geen certificaat van dit gevel isolatiesysteem gevonden. Uit informatie op internet b voldoet dit product aan Euroklasse 2. Volgens de NEN-EN is dit klasse B en voldoet hiermee. De wandopbouw van de 1 ste en 2 de verdieping bestaat (van buiten naar binnen) uit resp.: koperen bekleding, vuren delen, regelwerk, dampopen folie, 190 mm glaswol, vurenhouten stijlen, dampremmende folie, 19 mm underlayment en Indonesich betonplex van 9 mm. Zie voor detaillering figuur 6 in bijlage 1. b 14

15 Ter versteviging van de koperplaten is de gevel in zijn geheel afgetimmerd met vurenhouten delen van 24 x 100 mm, h.o.h. 110 cm. Zie onderstaande foto die genomen is voordat de koperen beplating bevestigd werd. Tussen de vurenhouten delen is een horizontale naad van 10 mm aanwezig. De koperen beplating zelf is onbrandbaar. De vurenhouten betimmering als onderdeel van de constructie kan bepalend zijn voor de brandvoortplantingsklasse, immers deze wordt bepaald door een samenstel van materialen over een dikte van 0,15 meter te testen. Van de constructie van de gevel is echter geen testrapport voorhanden. Volgens tabel brandvoortplantingsklasse hout (bijlage 2) voldoet vurenhout aan brandvoortplantingsklasse 4, c.q. Euroklasse D. Hiermee wordt voldaan aan artikel 2.93 van het Bouwbesluit. Echter op deze gevel zijn de aanvullende eisen die via NEN 6068 gesteld worden van toepassing. Figuur 7 het aanbrengen van de vurenhouten betimmering Aanvullende eisen via NEN 6068 Het gebouw bestaat uit meerdere brandcompartimenten, zowel per bouwlaag als per verdieping. De verdiepingsvloer fungeert hierbij als horizontale brandscheiding. Er kan dus sprake zijn van brandoverslag via gevelopeningen. De gevel moet daardoor volgens NEN 6068 voldoen aan brandvoortplantingsklasse 2, c.q. B. Delen van de wand van waaruit de brandoverslag wordt bepaald moeten een brandwerendheid van 30 minuten bezitten, of moeten als openingen worden beschouwd. De opbouw van de wand van binnen naar buiten is niet aangetoond dat deze hieraan voldoet. De verwachting is dat door de verwerking van het vele hout (betonplex en multiplex) niet hieraan voldaan wordt. Voor de bepalingsmethode van NEN 6068 is een aantal rekenprogramma s ontwikkeld, zoals P-integraal, Brando en de NPR In de NPR 6091 staat expliciet vermeld dat voor klimaatgevels waarbij ook de convectieve warmteoverdracht in de spouw en grote rol speelt bij brandoverslag het rekenprogramma niet geschikt is. Bij dit type gevel kan via de spouw brandoverslag plaatsvinden, waardoor dit rekenprogramma niet geschikt is. TBO-VNOG concludeert hieruit dat soortgelijke gevelconstructies niet geschikt zijn voor gevels waarachter zich meerdere brandcompartimenten bevinden met gevelopeningen. 15

16 3.2 Realisatie brandcompartimentering Gebruiksoppervlakte De gebruiksoppervlakte van het gebouw bedraagt m2. Het gebouw is opgedeeld in 10 brandcompartimenten allen kleiner dan m2. Per bouwlaag zijn 3 brandcompartimenten aanwezig. Hiermee wordt ruimschoots voldaan aan artikel van het Bouwbesluit. Spiegelsymetrisch is geen brandoverslag mogelijk. Volgens beschikbare gegevens staat de school rondom vrij op een groot perceel grond. (bijlage 3 Kadastrale gegevens). Tussen de brandcompartimenten onderling dient een WBDBO van 60 minuten aanwezig te zijn. Hiertoe dienen een aantal brandwerende scheidingsconstructies bekeken te worden, namelijk de verticale en de horizontale scheidingen. Verticale scheidingen Op elke verdieping bestaan de brandwerende scheidingen hoofdzakelijk uit een betonconstructie met brandwerende zelfsluitende deuren of rolluiken en een aantal kleine ramen. De betonnen brandscheiding steekt bij de trappenhuizen uit de gevel en voldoet aan een WBDBO van 60 minuten. Op de 1ste en 2de verdieping aan de oostzijde van het gebouw loopt de brandscheiding om een berging heen. De wandconstructie van de berging bestaat hier uit een metal-stud wand, gevuld met steenwol. Van deze metalstud constructie zijn geen certificaten aanwezig, maar zal over het algemeen, mits uitgevoerd volgens de hiervoor geldende voorschriften, wel voldoen aan een brandwerendheid van 60 minuten. Zwakke plekken zijn de aansluitingen op andere materialen, doorvoeringen en inbouw wandcontactdozen. (zie onderstaande foto) In dit geval sluit de brandwerende wand aan tot aan de beplating (underlayment met betonplex) van de buitengevel. Een detail hiervan (aansluiting gevel/wand) is niet aanwezig. De uitvoering moet dusdanig zijn dat geen thermische geleiding kan plaatsvinden en de brand zich niet via de wand kan verplaatsen. Figuur 8 Wandcontactdoos in de hal van de school in een Metal Stud wand De gevel van de begane grond loopt iets terug ten opzichte van de gevel van de verdiepingen erboven. De gevelconstructie loopt in een hoek door om de verdiepingsvloer heen. Hierdoor ontstaat net onder de verdiepingsvloer (begane grond en de 1ste verdieping) een loze ruimte, die bijna geheel als een horizontale schacht om het gebouw heen loopt. Aan de onderzijde van deze loze ruimte zijn onbehandelde vuren houten delen op regelwerk aangebracht met naden van 10 mm. Hierop is een damp-open akoestisch 16

17 doek aangebracht. Volgens informatie op internet is dit doek normaal brandbaar (Euroklasse E) c. Zie onderstaand detail figuur 9. Dit detail is in de praktijk niet geheel gelijk. De betonnen prefab plaat aan de binnenzijde van de gevel is vervangen door houtskeletbouw. (HSB). De betonnen prefabplaat aan de buitenzijde loopt minder ver door dan op detail is aangegeven. Tussen de verdiepingsvloer en de bovenzijde van de betonnen plaat is nog een ruimte van ongeveer 40 cm aanwezig wat opgevuld is met houten regelwerk en glaswol. Ter voorkoming van een koudebrug is isolatie aangebracht tegen de bovenzijde van de verdiepingsvloer en tegen de buitenwand van de begane grond. Volgens opgave van de architect is dit glaswol. Figuur 9 Detail Loze ruimte t.h.v. de verdiepingsvloer (In tegenstelling tot bovenstaande afgestempelde detailtekening wijkt de uitvoering af, het rechter betonnen constructiedeel is minder hoog uitgevoerd dan afgebeeld en het linkerdeel ontbreekt in zijn geheel in de uitvoering). Dit is zichtbaar op de foto. Aan de oostzijde van het gebouw lopen deze loze ruimte (zie rode omlijnen figuur 9) om de brandcompartimenteringsscheiding heen, waardoor de brand zich vrij kan uitbreiden (horizontaal). Hierbij wordt niet voldaan aan de vereiste WBDBO van 60 minuten tussen de brandcompartimenten onderling. c 17

18 Horizontale scheidingen De horizontale scheiding wordt gerealiseerd door de verdiepingsvloer. Hierbij is de aansluiting met de gevel belangrijk om verticale branddoorslag te voorkomen. Figuur 10 Detail horizontale scheiding Op bovenstaand detail is te zien dat de aansluitingen met de verdiepingsvloeren niet brandwerend is doorgezet in de buitengevel. Branddoorslag in de gevel is hierdoor mogelijk naar het naastgelegen en bovengelegen brandcompartiment. Bouwbesluit De hierboven vermelde branddoorslag en -overslagtrajecten zijn beoordeeld op basis van het Bouwbesluit. Het Bouwbesluit regelt de branddoorslag en overslagtrajecten redenerend vanuit een brand in een brandcompartiment met als doel branduitbreiding van het ene compartiment naar het andere te beperken. Het gaat hier om een brandwerendheid van binnen naar buiten. Bij deze brand is de gevel aan de buitenzijde in brand geraakt en heeft zich via de gevel naar binnen verplaatst. Over branddoorslag van buiten naar binnen worden in het Bouwbesluit geen regels gegeven. Onderstaande geveldoorsnede laat zien dat er een verticale luchtspouw aanwezig is vanaf de loze ruimte op vloerniveau van de 1 ste verdieping tot boven het dak en kan zodoende gemakkelijk voor een schoorsteeneffect zorgen. De regelgeving biedt hiervoor expliciet geen handvatten. De brandcompartimenteringen verticaal uitvoeren in plaats van horizontaal ter voorkoming van branduitbreiding naar andere brandcompartimenten is een oplossing. Een andere oplossing is het doorzetten van de horizontale brandcompartimenteringsscheiding door de gevelconstructie. 18

19 Figuur 11 Luchtspouw gevel. Rode lijn geeft de opening aan, waar ongehinderd warmte en brand zich kan uitbreiden (het schoorsteeneffect). 19

20 3.3 Realisatie dak Met uitzondering van het dak boven de gymzaal bestaat het dak van het gebouw volgens tekening uit (van boven naar beneden): bitumen dakbedekking, afschotlaag EPS, dampremmende laag en 240 mm breedplaatvloer. Zie onderstaand detail. Figuur 12 Detail dak Afwijkend van het detail is op het dak een laag grind aangetroffen, behalve onder de dakrand. Hiermee wordt ruimschoots voldaan aan artikel 2.85 van het Bouwbesluit. Op het detail is te zien dat de dakruimte ook weer als een loze ruimte is opgebouwd met kunststof beplating aan de buitenzijde en multiplex aan de binnenzijde, bevestigd op vuren houten regels en stijlen. 20

21 4. HET BRANDVERLOOP In dit hoofdstuk wordt het brandverloop behandeld en wordt antwoord gegeven op de volgende vraag: Op welke manier heeft de gevelconstructie bijgedragen aan het brandverloop bij de brand? Om het brandverloop goed in beeld te krijgen is een aantal zaken van essentieel belang, nl: de plaats van ontstaan van de brand, de windrichting en -kracht, de brandscheidingen, de gebruikte materialen etc. 4.1 Het brandverloop Om het brandverloop in beeld te brengen is het van belang om te ontdekken waar de brand is ontstaan. Uit analyse van de sporen die een brand achterlaat is het brandverloop vast te stellen. Dit alles dient vervolgens geverifieerd te worden aan de hand van een studie van bouwtekeningen, de gebruikte materialen en hun brandgedrag, onderzoek ter plaatse, bestudering van foto s en film en het houden van interviews. Het onderzoeksteam heeft vastgesteld dat de brand ontstaan is aan oostzijde en buitenzijde van het gebouw, onder de overstek van de 1 ste verdieping. Windrichting NNO 5-7 Bft d Plaats van ontstaan van de brand Figuur 13 Ontstaan van de brand d bron KNMI 21

22 Foto 1 (bron 112 Groningen) Foto 2 (bron TBO) plaats van ontstaan De plaats waar de brand is ontstaan is mede vastgesteld door de aangetroffen brandpatronen op de betonplaten en steunpalen. In bijlage 4 is in chronologische volgorde met fotomateriaal het brandverloop in beeld gebracht. De brand heeft zich vanwege de krachtige wind en het gebruik van het vele hout in de gevel, snel kunnen ontwikkelen en uitbreiden. De brand is in de spouw (tussen het koper en de gevel) uitgebreid. Via de gevel kon de brand zich binnen korte tijd tot aan de dakrand en van de zuidzijde naar de noordzijde van het gebouw verspreiden, waarbij het naar zuidzijde sneller ging vanwege de harde wind. Tevens werd duidelijk dat de brand via de gevel de verschillende brandcompartimenten is binnengegaan (zie hiervoor de details in figuur 10) en deze ruimten volledig heeft schoongebrand. Via de buitengevel is de brand aan de noordkant zelfs voorbij het trappenhuis gegaan vanwege de harde wind en de daarmee gepaard gaande lange vlamtongen (zie foto 11). De binnenzijde van het trappenhuis is intact. De vlammen zijn ondanks uitstekende geveldelen overgeslagen naar de lokalen. Foto 11 Noordgevel Naar binnen toe heeft de brand zich kunnen uitbreiden via diverse wegen. (zie bijlage 5: plattegrond brandscheiding) Hierdoor werd de brand, geholpen door de wind, zelfs uitslaand aan de westgevel en kon op die wijze ook achter de gevelconstructie uitbreiden naar alle zijden. 22

23 Foto 12 Foto 13 Hierbij dient opgemerkt te worden dat enkele brandwerende scheidingen in de vorm van rolluiken niet gesloten waren (zie foto 12 en 13) waardoor de brand binnendoor ook vrij spel had om de andere brandcompartimenten te bereiken. In de aangeleverde documenten van de Brandweer, stad Groningen (kenmerk 86992/iw) blijkt dat op 16 september (een maand voor de brand) tijdens een controle is geconstateerd dat er diverse tekortkomingen in het bouwwerk werden aangetroffen. Ook het niet (of onvoldoende sluiten) van de brandwerende deuren is toen opgemerkt. In de opgestelde aanschrijving aan de stichting openbaar onderwijs groep Groningen werd aangegeven dat de tekortkomingen binnen een maand na dagtekening verholpen dienden te zijn. De hoofddraagconstructie van het gebouw heeft het bijzonder goed gehouden, want vier uur na de melding waren er nog vlamverschijnselen te zien. Dit geldt tevens voor de dakconstructie die aan de bovenzijde nog geheel intact was (zie foto 14). Foto 14 23

24 4.2 De gevelconstructie De constructie van de gevel en het materiaalgebruik hebben een negatieve invloed gehad op het brandverloop. De brand kon hierdoor ongehinderd uitbreiden naar de verschillende brandcompartimenten. Foto 20 hout, dampfolie, underlayment Foto 21 Koper, hout, dampfolie,underlayment Op foto 20 en 21 is te zien hoe de gevel is samengesteld. Op foto 20 is te zien dat het koper van de gevel is gevallen en dat de isolatie is weggebrand (glaswol verbrand bij 800C 0 ). Aan de binnenzijde van de gevel is het underlayment zichtbaar waarop een aftimmering is aangebracht van Indonesisch betonplex. De ruimte tussen de aftimmering (10 mm.) in combinatie met de dunne vuren houten delen zorgt ervoor dat het materiaal gemakkelijk ontbrand. Door de hoge temperatuur en de harde wind ontstaat er een drukverschil in de verticale open ruimten van de gevel. Hierdoor treedt een venturie-werking op, waardoor de gevel gaat werken als een schoorsteen. Koper is een warmtegeleider en kan deze warmte snel doorgeven aan haar omgeving. Het hout dat in direct contact staat met de koperplaat wordt hierdoor verwarmd. Op foto 21 is een restant te zien van de gevelsamenstelling op de oostzijde. Dit deel was één van de weinige delen die op de grond gevonden is. Het was opvallend hoe weinig er teruggevonden is. Bijna al het hout van de gevels was compleet opgebrand. 4.3 De dakconstructie De bijdrage van de dakconstructie aan de brand is nagenoeg nihil. Met uitzondering van het dak boven de gymzaal bestaat het dak van het gebouw uit (van boven naar beneden): grindlaag, bitumen dakbedekking, afschotlaag EPS, dampremmende laag en 240 mm breedplaatvloer. Bij deze hevige brand is gebleken dat het aanbrengen van grind een goede aanvulling is geweest op de brandwerendheid en heeft hierdoor de bitumen en het EPS beschermd (foto 24). 24

25 Dak Gymzaal Koper Grind ligt er nog Gevel stak overal iets door Foto 24 Het dak van de gymzaal bestond (van binnen naar buiten) uit: geperforeerde stalen dakplaat, canalures aan buitenzijde opgevuld met akoestisch materiaal, dampremmende laag PE, isolatiebeplating en 2 lagen bitumen dakbedekking. Dit dak is volledig weggebrand hetgeen verklaarbaar is te noemen bij een dergelijk brand De werking van brandpreventieve scheidingen Uit onderzoek is gebleken dat over het algemeen de aanwezige bouwkundige brandscheidingen hun werk hebben gedaan, op enkele zelfsluitende rolluiken na en essentiële lekkages in de scheidingen. De trappenhuizen op de kopse gevels hebben zich goed gehouden, zeker gezien de tijd dat de brand heeft gewoed en de heftigheid van de brand. De eis voor de brandwerendheid van de trappenhuizen was 30 minuten WBDBO. De scheiding van het trappenhuis in de westgevel is volledig weggebrand. Door het ontbreken van het beeldmateriaal van de eerste 30 minuten van de brand valt niet ter herleiden of de scheiding het 30 minuten volgehouden heeft. 25

26 4.5 De kunststofisolatiematerialen In deze paragraaf wordt stilgestaan bij de gebruikte isolatiematerialen in het gebouw. In relatie tot de plaats van het ontstaan van de brand is de plaats van verwerking van het materiaal cruciaal. Met andere woorden, was kunststofisolatie in de onmiddellijke nabijheid van de plaats waar de brand begonnen is verwerkt? Hiertoe zijn de bouwkundige tekeningen geanalyseerd en waar nodig is een toelichting gevraagd bij de architect. In aanvulling daarop heeft veldonderzoek plaatsgevonden en zijn interviews afgenomen om tot een betrouwbare reconstructie te komen. In bijlage 6 is de theorie van de kunststofisolatiematerialen toegevoegd Realisatie kunststofisolatiematerialen en brandverloop In het gebouw is met minimaal 3 verschillende soorten isolatiemateriaal gewerkt. In de geveldelen en de inwendige wanden (hoog aan de muur in de lokalen, akoestische isolatie) is gewerkt met glaswol, in de metalstud wanden is steenwol aangetroffen en op het buitengevelwerk nabij de toegangen van de school is EPS aangetroffen. Het dak van de gymzaal was voorzien van een staaldak plaat, kunststofisolatie bedekt met bitumen. Windrichting Figuur 14 Plattegrond gebouw Hierboven is de plattegrond van de school weergegeven. In het blauw de plaats van de aangetroffen kunststofisolatie (EPS) en in de rode cirkel het ontstaan van de brand op basis van het technisch brandonderzoek van het team. Op de gevel waren de restproducten van de hechtmortel nog zichtbaar. Gelet op de plaats van het ontstaan van de brand kan de kunststofisolatie onmogelijk een bijdrage hebben geleverd in het eerste uur van de brand. Onderstaand een foto die meer dan een uur na de melding is genomen. Duidelijk waarneembaar is dat hier de brand nog in het midden van het gebouw woedt, nog ver verwijderd van de plaats waar kunststofisolatie is bevestigd. 26

27 Foto 25 brand 8.32 uur Nader onderzocht is de overhangende vloer van de 1 ste verdieping. Onder deze vloer moet een isolatielaag bevestigd worden ter voorkoming van een koudebrug in de constructie. Aanleiding voor dit specifieke deel van het gebouw is tweeledig. In de eerste plaats vanwege het vermoeden dat er ergens in dit deel van de constructie de brand is begonnen en ten tweede zou een kunststofisolatie in dit deel van de constructie als een brandversneller hebben kunnen werken. Er zijn geen restproducten (zoals op de foto hieronder de afdrukken van de hechtmortel) aangetroffen op dit deel van de constructie. Detailtekeningen gaven onvoldoende weer welk materiaal hiervoor is gebruikt, De regievoerend architect op de bouw is gevraagd uitsluitsel te geven. Volgens zijn verklaring is in dit deel van de constructie 14 cm. glaswoldeken verwerkt wat met een houten constructie is bevestigd aan de betonconstructie. Figuur 16 gevel waar kunstisolatie is verlijmd met hechtmortel, de hechtmortel is in kleine porties op de gevel aangebracht, bij het wegbranden van de isolatie blijft een rest ronding van de hechtmortel achter op de gevel. 27

28 Bij deze brand heeft de kunststofisolatie geen cruciale rol gespeeld in het brandverloop c.q. het eerste uur van de brand. Motivatie voor deze conclusie is het afwezig zijn van dit materiaal op de plaats van het ontstaan van de brand. De kunststofisolatie op het dak van de gymzaal is wel in een eerder stadium in aanraking gekomen met de brand, maar heeft geen substantiële bijdrage geleverd aan de uitbreiding van de brand. 28

29 5. CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN Onderstaand zijn de conclusies en aanbevelingen weergegeven van het onderzoek dat door het TBO-VNOG is uitgevoerd om de vraag te kunnen beantwoorden Hoe heeft deze brand zich zo snel kunnen ontwikkelen in een relatief nieuw pand? De conclusies en aanbevelingen zijn gerubriceerd naar de onderzoeksvragen die leidend zijn geweest voor dit onderzoek. Onderzoeksvraag 1 In hoeverre heeft de brandcompartimentering en de gevelconstructie voldaan aan de wettelijke eisen? Conclusie; Een gevel waarin openingen aanwezig zijn en waarbij brandoverslag via de gevel kan plaatsvinden moet volgens NEN 6068 voldoen aan brandvoortplantingsklasse 2. Om te bepalen of een gevelconstructie hieraan voldoet dient een samenstel van de constructie over 15 cm te worden onderzocht. Achter de koperen gevel en aan de onderzijde van de loze ruimte ter hoogte van de verdiepingsvloer waren vurenhouten latten aanwezig. Deze voldoen niet aan brandvoortplantingsklasse 2, maar wel aan brandvoortplantingsklasse 4. De regelgeving geeft niet expliciet regels voor branddoorslag van buiten naar binnen. In de NEN 6068 wordt alleen het warmtestralingcriterium als het enige warmteoverdracht mechanisme beschouwd. Bij deze brand is echter direct vuur bij houten latten aan de onderkant van de gevel geweest, waardoor het vuur zich in de gevelconstructie kon uitbreiden. Een gevelconstructie waarbij convectieve warmteoverdracht kan plaatsvinden via de spouw is zonder aanvullende maatregelen niet geschikt als gevelconstructie waarachter zich meerdere brandcompartimenten bevinden. De brandcompartimentering is niet volgens de bouwregelgeving uitgevoerd. De loze ruimte ter hoogte van de eerste verdiepingsvloer is ter hoogte van de brandscheiding niet dichtgezet. De aansluitingen van de gevel met verdiepingsvloeren zijn niet brandwerend dichtgezet, waardoor branddoorslag naar binnen mogelijk was. Onderzoeksvraag 2 Op welke manier heeft de gevelconstructie bijgedragen aan het brandverloop bij de brand? Conclusie; De bijdrage van de gevelconstructie aan de brand is essentieel geweest voor de snelle uitbreiding en het grote destructieve resultaat van de brand. De samenstelling van de gevel en het materiaalgebruik heeft een negatieve 29

30 invloed gehad op het brandverloop en de brand kon hierdoor ongehinderd uitbreiden naar verschillende brandcompartimenten. De dunne houten delen en de grote hoeveelheid lucht die er doorheen kan (schoorsteen effect) hebben bijgedragen aan een snelle brandontwikkeling. De bijdrage van de dakconstructie aan de brand is nagenoeg nihil. Met uitzondering van het dak boven de gymzaal bestond uit het dak van het gebouw uit (van boven naar beneden): grindlaag, bitumen dakbedekking, afschotlaag EPS, dampremmende laag en 240 mm breedplaatvloer. De grindlaag heeft de bitumen en EPS goed beschermd. Het dak van de gymzaal bestond (van binnen naar buiten) uit: geperforeerde stalen dakplaat, canalures aan buitenzijde opgevuld met akoestisch materiaal, dampremmende laag PE, isolatiebeplating en 2 lagen bitumen dakbedekking. Dit dak is volledig weggebrand hetgeen verklaarbaar is te noemen bij een dergelijk brand. De kunststofisolatie heeft geen rol gespeeld in het brandverloop c.q. het eerste uur van de brand. Motivatie voor deze conclusie is het afwezig zijn van dit materiaal op de plaats van het ontstaan van de brand. De kunststofisolatie op het dak van de gymzaal is wel in een eerder stadium van de brand in aanraking geweest met de brand, maar heeft geen substantiële bijdrage geleverd aan de snelle uitbreiding van de brand. Onderzoeksvraag 3 In hoeverre zijn binnen de bestaande wetgeving maatregelen te treffen om een dergelijke brand in de toekomst te voorkomen c.q. te beperken? Om een dergelijke brand in de toekomst te voorkomen wordt vanuit het gezichtspunt van het team brandonderzoek aanbevolen om: bij het ontwerp en de bouw houten delen of andere materialen te gebruiken die duurzaam voldoen aan brandvoortplantingsklasse 2. het gehele samenstel van de gevelconstructie te laten testen. er voor te zorgen dat de constructie aan de buitenzijde niet gemakkelijk vlam kan vatten. Dit kan door een zorgvuldige keuze van het materiaalgebruik van de gevel en het op afstand houden van brandbare objecten ten opzichte van de gevel. dezelfde aandacht aan verticale brandcompartimentering te besteden als aan horizontale brandcompartimentering. Aanbevolen wordt om de detailleringen in ieder geval met de afdeling preventie te bespreken. de horizontale brandcompartimentering doorzetten door de gevelconstructie. de afdeling preventie vanaf het eerste vooroverleg te betrekken bij (specifieke)bouwplannen. 30

31 BIJLAGEN 31

32 BIJLAGE 1: DETAILTEKENINGEN Figuur 6 detaillering gevel 32

33 Figuur 9 detail loze ruimte t.h.v. de verdiepingsvloer 33

34 Figuur 10 Detail horizontale scheiding 34

35 Figuur 12 detail dak 35

36 BIJLAGE 2: BRANDVOORTPLANTINGSKLASSE HOUT Brandvoortplantingsklasse hout Brandvoortplantingsklasse Rookproductie Massief hout: < 560 kg/m kg/m m-1 > 790 kg/m3 2 Zachtboard m-1 Hardboard m-1 Spaanplaat m-1 Bron: 36

37 Tabel brandvoortplantingsklasse Gangbare houtsoorten voor kozijnen. Houtsoort (overeenkomstig 1015) 1) Rode Shorea spp. 5) Europees Picea abies 6) NEN meranti vuren Naaldhout/ Loofhout KOMO gecertificeerd 2) H: volhout V: gevingerlast L: gelamineerd (en gevingerlast) Verduurzamen 7) Loofhout H / V / L Nee TA DA Afwerking: OA: onbehandeld TA: transparant DA: dekkend Naaldhout H / V / L Ja DA Matig hard Hardheid Gemiddelde volumieke massa (kg/m3) Hard Brandvoortplantingsklasse (onbehan-deld) 4) Bijzonderheden Kleur > 560 =3 Merbau Intsia spp. Western red cedar Thuja plicata 5) Loofhout H / V Nee TA DA Naaldhout H Nee OA TA DA Zeer hard Kleur roodbruin Zacht Onbehandeld beschut to Beschermen in ruwbouwfase beschadigingen Onbehandeld wrc v Oregon pine Pseudotsuga menziesii Naaldhout H / V Ja TA DA Matig hard apr Kleur oranjebruin(foto voorblad hoof Iroko Milicia Voorheen excelsa 5) spp. clorophora Loofhout H / V Nee TA DA Hard Kleur geelbruin Bron: 4) De brandvoortplantingsklasse van de houtsoort wordt bepaald door de volumieke massa. In de praktijk speelt ook de afwerking een belangrijke rol. 5) Ook geschikt voor gevelbekleding en vakvulling. 6) Geschikt voor gevelbekleding en vakvulling, mits verduurzaamd. 7) Algemeen: Ramen die door de timmerfabrikant uitgevoerd volgens katern 22 van de KVT, behoeven geen verduurzaming 37

38 BIJLAGE 3: KADASTRALE AFMETING 38

39 BIJLAGE 4: CHRONOLOGISCHE WEERGAVE BRANDVERLOOP Foto 4 Foto 1 en 2 Foto 3 Foto 7 Foto 8 Foto 9 en 10 Foto 5 Foto 6 39

40 Foto uur Foto uur Foto uur Foto uur Foto uur Foto uur 40

41 Foto uur Foto uur e Bij het bekijken van de foto s is een aantal belangrijke zaken ten aanzien van het tijdsverloop te zien: Foto 3, 7.29 uur: De melding kwam binnen om 6.17 uur. Het is niet precies bekend hoe laat de brand begonnen is. Deze foto is genomen 1 uur en 12 minuten na de melding. De brand in gevel en op de 1 ste en 2 de verdieping is goed te zien, evenals de hevige wind. Foto 4, 7.41 uur: De brand verspreidt zich tegen de windrichting in richting de noord gevel. Foto 5, 7.46 uur: Deze foto is genomen van de noord- en westgevel. De brand is uitslaand op de 1 ste verdieping in het midden van het gebouw. Dit is 1 uur en 29 minuten na de melding. De vlammen op de hoek van de noordgevel zijn vlammen die alleen nog tussen de gevel zitten en er aan de bovenzijde uitkomen. Foto 6, 8.01 uur: De brand is volledig uitslaand op 2 de verdieping en de gevel is al volledig weg. Dit geldt gedeeltelijk ook voor de 1 ste verdieping, in het midden van gebouw. De vlammen aan de bovenzijde van de gevel aan de rechterkant, hierbij is de brand uitgebreid via de gevel. Foto 7, 8.32 uur: Zichtbaar zijn de vlammen aan de boven- en onderzijde van de gevel tot aan de zuid gevel. De brand is zich aan het uitbreiden via de gevel. Foto 8, 9.40 uur: De brand bevindt zich in de totale zuid gevel en is uitslaand op 1 ste verdieping. Foto 9, uur: De 1 ste verdieping is al nagenoeg uitgebrand. De 2 de verdieping nog niet. De begane grond brandt ook, tevens is aan de verkleuring van het koper te zien hoe heet het is tussen de gevel. Foto 10, uur: Duidelijk is te zien hoe de brand zich langzaam naar binnen verplaatst en dat de lokalen op de hoek bijna uitgebrand zijn. Dit zijn de lokalen die het verst weg liggen ten opzichte van de plaats waar de brand is ontstaan. e Fotos 3 t/m 10 bron: brandweerfotograaf Haren 41

42 BIJLAGE 5 BRANDSCHEIDINGEN 42

43 BIJLAGE 6: THEORIE BRANDGEDRAG EN KUNSTSTOFISOLATIE Theorie Als grondstof voor kunststofisolatie producten wordt als basis een residu van aardolie gebruikt. Door verschillende toevoegingen c.q. bewerkingmethoden krijgt het zijn uiteindelijk vorm. De brandbare eigenschappen zitten hierin opgesloten. Kunststofisolatiemateriaal is te verdelen in twee hoofdgroepen; thermoharders en thermoplasten. Bij een thermoharder ontstaat bij polymeriseren een ruimtelijke structuur. Deze is ook bij verwarmen niet in een andere vorm te gieten. Thermoplasten zijn lange lineaire ketens, die bij hogere temperaturen te vervormen zijn. Thermoharders In de groep thermoharders zijn de meest bekende soorten de PUR (polyurethaan) en PIR (polyisocyanuraat). PUR ontstaat uit de componenten isocyanaten en polyolen. Het verschil in deze twee zit in extra toevoeging van isocyanaten in PIR. Deze toevoeging heeft een brandvertragend karakter waardoor PIR bij 300 C begint te ontleden en pyrolysegassen af gaat staan aan de omgeving. PUR vertoont dit gedrag al bij 180 C. f Het staat fabrikanten vrij om de productnaam PIR te gebruiken, in Nederland is niet vastgelegd bij welke hoeveelheid isocyanaten het product PIR genoemd mag worden. Derhalve komen er verschillen voor in het brandgedrag van PIR. Beide producten zullen in het eerste traject van verhitting (180 C/400 C ) pyrolysegassen vrij laten komen om daarna geheel of gedeeltelijk te verkolen. Thermoplasten Thermoplasten zijn vooral bekend door PE (polyetheen), EPS (geëxpandeerd polystyreen, ook wel bekend als piepschuim) en XPS (geëxtrudeerd polystyreen). Indien de platen niet beschikken over een SE-keurmerk (Schwer Entflammbar), dan betreft het de meest brandbare variant. EPS bestaat voor 98% uit lucht en voor 2% uit product. De verbrandingswaarde van EPS varieert tussen de 39 en 50 MJ/Kg (één en ander afhankelijk van de gebruikte toevoegingen). Gemiddeld wordt gerekend met een waarde van 42 MJ/Kg en is daarmee vrijwel gelijk aan de verbrandingswaarde van benzine (43 MJ/Kg) g. Het smelten/verweken van polystyreen ligt lager dan bij de genoemde thermoharders en begint bij 100 C. EPS zal bij verhitting veranderen in PS, vervolgens vervormen en vergassen om uiteindelijk geheel te verbranden. Een ontwikkelde brand waarbij EPS betrokken is zal sneller verlopen dan een standaard brand. Bij volledige verbranding zullen geen restproducten traceerbaar zijn. PE bestaat uit moleculen met waterstof en koolstof. Bij volledige verbranding reageert dit met zuurstof tot koolstofdioxide en water. f Repressieve brandweerrisico s bij kunststofisolatie Joep Kleinheerenbrink en Leo van Ruiven g Brandweerproblematiek EPS Suurenbroek brandonderzoek en advies

Beach hotel te Zoutelande. Rapportage berekening permanente vuurbelasting

Beach hotel te Zoutelande. Rapportage berekening permanente vuurbelasting Beach hotel te Zoutelande Rapportage berekening permanente vuurbelasting Beach hotel te Zoutelande Rapportage berekening permanente vuurbelasting Opgesteld door: Datum: 6-3-2015 S&W Consultancy Rapportnr:

Nadere informatie

Rapport onderzoek brandverloop woonblok Schiermonnikoog te Zaandam

Rapport onderzoek brandverloop woonblok Schiermonnikoog te Zaandam 2008 Rapport onderzoek brandverloop woonblok Schiermonnikoog te Zaandam Team BrandOnderzoek Brandweer Apeldoorn 14-10-2008 Onderzoek brand Schiermonnikoog Zaandam 1 van 17 TBO Inhoud 1. Inleiding 2. Onderzoeksopdracht

Nadere informatie

1 Inleiding Algemeen Doel Uitgangspunten Computermodel 5 2 NEN

1 Inleiding Algemeen Doel Uitgangspunten Computermodel 5 2 NEN Rapport nr. 3091-01-01A 11 maart 2014 Zorgwoningen Jacob Catssingel, Breda Inhoud Pagina 1 Inleiding 4 1.1 Algemeen 4 1.2 Doel 4 1.3 Uitgangspunten 5 1.4 Computermodel 5 2 NEN 6068 6 2.1 Toepassingsgebied

Nadere informatie

Brandveiligheidsaspecten van de uitbreiding van het kantoorpand van IHC Hydrohammer B.V. te Kinderdijk. Ontwerp met 3 verdiepingen

Brandveiligheidsaspecten van de uitbreiding van het kantoorpand van IHC Hydrohammer B.V. te Kinderdijk. Ontwerp met 3 verdiepingen Brandveiligheidsaspecten van de uitbreiding van het kantoorpand van IHC Hydrohammer B.V. te Kinderdijk Ontwerp met 3 verdiepingen Rapportnummer FM 17692-3-RA d.d. 27 februari 2014 Brandveiligheidsaspecten

Nadere informatie

Basisprincipe inzake regelgeving brandveiligheid gevelconstructies.

Basisprincipe inzake regelgeving brandveiligheid gevelconstructies. Basisprincipe inzake regelgeving brandveiligheid gevelconstructies. Voor gevels en wanden van kantoorgebouwen kunnen brandwerendheidseisen gelden om branddoorslag en/of brandoverslag te voorkomen. De weerstand

Nadere informatie

Alles over verbouwen en renoveren!

Alles over verbouwen en renoveren! 1. Algemeen Alles over verbouwen en renoveren! Belangrijkste functie van thermische isolatie is het beperken van het energieverbruik en de reductie van de CO 2 uitstoot (milieu). Voor het isoleren van

Nadere informatie

WAND, BINNEN, NIET DRAGENDE, MONTAGEWAND, GIPSPLATEN (attest, productcertificaat)

WAND, BINNEN, NIET DRAGENDE, MONTAGEWAND, GIPSPLATEN (attest, productcertificaat) WAND, BINNEN, NIET DRAGENDE, MONTAGEWAND, GIPSPLATEN (attest, productcertificaat) BRL 1003 "Niet dragende -binnenwanden" (2003-12) BRL 2212 "Montage van systeemwanden en/of systeemplafonds" (2000-01) Beschouwde

Nadere informatie

AFD BEPERKING ONTSTAAN BRANDGEVAARLIJKE SITUATIE

AFD BEPERKING ONTSTAAN BRANDGEVAARLIJKE SITUATIE UITGANGSPUNTEN Regelgeving Tekeningen Gebouw LEGENDA UITGANGSPUNTEN..P LEGENDA VOORZIENINGEN BRANDVEILIGHEID Opmerking 1 Opmerking 2 Het bouwplan is getoetst aan: - Bouwbesluit 2012; - 2.2 Sterkte bij

Nadere informatie

Beoordeling brandoverslag

Beoordeling brandoverslag ADVIES Beoordeling brandoverslag Opdrachtgever: Ravestein Bouwmanagement B.V. Utrechtsestraatweg 36 3445 AS Woerden De heer ing. P. Dunnewold Architect: Kolpa Architecten B.V. Strevelsweg 700/406 3083

Nadere informatie

BRL 2880 " Systemen voor het brandwerend bekleden van lijnvormige stalen bouwconstructies " ( )

BRL 2880  Systemen voor het brandwerend bekleden van lijnvormige stalen bouwconstructies  ( ) BRANDWERENDE BEKLEDING, STAALCONSTRUCTIES (attest) BRL 2880 " Systemen voor het brandwerend bekleden van lijnvormige stalen bouwconstructies " (2004-03) Beschouwde afdelingen van het Bouwbesluit afdeling

Nadere informatie

Garage naast een woning: brandveiligheid

Garage naast een woning: brandveiligheid Garage naast een woning: brandveiligheid Probleem Aan de hand van het Bouwbesluit vaststellen welke eisen gelden voor de beperking van uitbreiding van brand bij een woning met een garage. Oplossingsrichtingen

Nadere informatie

Beschouwde afdelingen van het Bouwbesluit afdeling artikel; leden

Beschouwde afdelingen van het Bouwbesluit afdeling artikel; leden DEUR, BINNEN, BRANDWEREND, STAAL (attest) BRL 3241 "Brandwerende puien, ramen en deuren (2003-11) Beschouwde afdelingen van het Bouwbesluit afdeling artikel; leden Beperking van ontwikkeling van brand

Nadere informatie

Beschouwde afdelingen van het Bouwbesluit afdeling artikel; leden

Beschouwde afdelingen van het Bouwbesluit afdeling artikel; leden DAKISOLATIE, THERMISCHE (attest, productcertificaat) BRL 1309 "Thermische isolatie voor platte of hellende daken op een onderconstructie in combinatie met een gesloten dakbedekkingssysteem" (2004-01) BRL

Nadere informatie

Brandcompartimenten in Bouwbesluit 2012

Brandcompartimenten in Bouwbesluit 2012 Brandcompartimenten in Bouwbesluit 2012 Indelen met verstand van zaken kan kosten besparen Ing. Adriaan de Jong 25 april 2012 Kennismaking Adriaan de Jong Nieman Raadgevende Ingenieurs Eindhoven Vestigingsdirecteur

Nadere informatie

Techniek. TBA-Richtlijn 1.11 Brandstroken Buitengevelisolatie

Techniek. TBA-Richtlijn 1.11 Brandstroken Buitengevelisolatie Techniek TBA-Richtlijn 1.11 Brandstroken Buitengevelisolatie TBA-Richtlijn 1.11 Brandstroken bij buitengevelisolatie TBA-Richtlijn 1.11 Brandstroken bij buitengevelisolatie 1 Inleiding 3 2 Indeling van

Nadere informatie

ADVIES. Beschrijving. Pagina 1 van 5. Adviescommissie Praktijktoepassing brandveiligheidsvoorschriften. Postbus 1819 3000 BV Rotterdam

ADVIES. Beschrijving. Pagina 1 van 5. Adviescommissie Praktijktoepassing brandveiligheidsvoorschriften. Postbus 1819 3000 BV Rotterdam ADVIES Registratienummer: 1302-1 Betreft: Parkeren onder galerij woongebouw Trefwoorden: Parkeren onder galerij, rookvrije vluchtroute, niet-besloten ruimte : Status: Definitief Beschrijving Het project

Nadere informatie

Verbouw woning tot 3 appartementen

Verbouw woning tot 3 appartementen Verbouw woning tot 3 appartementen conform Bouwbesluit 2012, bestaande bouw Lokatie: obijnstraat 9743 K Groningen Kadastraal: Sectie L, nr. 5170 Gemeente Groningen Boerweg 4 9619 PT Froombosch Verbouw

Nadere informatie

Beheersbaarheid van Brand Project:

Beheersbaarheid van Brand Project: Beheersbaarheid van Brand Project: Uitbreiding Lidl Bleiswijk Vlampunt Plataanlaan 14 3741 WE Baarn t 035 541 62 23 www.vlampunt.nl e info@vlampunt.nl IBAN NL62ABNA 0460016997 BIC. ABNANL2A KvK nr. 32126074

Nadere informatie

Thermografisch onderzoek aan de gebouwschil van de woning aan de Thorbeckelaan nr. 24 te Eindhoven

Thermografisch onderzoek aan de gebouwschil van de woning aan de Thorbeckelaan nr. 24 te Eindhoven Thermografisch onderzoek aan de gebouwschil van de woning aan de Thorbeckelaan nr. 24 te Eindhoven ing. M.A.P. (Marcel) van Aarle Datum : 12 maart 2013 Aantal pagina s : 27 Opdrachtgever : Haagdijk B.V.

Nadere informatie

Berekening brandoverslag. Nieuwbouw Gastenhuis aan de Karel Brouwerhof te Leusden

Berekening brandoverslag. Nieuwbouw Gastenhuis aan de Karel Brouwerhof te Leusden Berekening brandoverslag Nieuwbouw Gastenhuis aan de Karel Brouwerhof te Leusden Versiebeheer AIVN16.0040-001 1.0 02-09-2016 Eerste versie R. Dam C.R. Duursema Wijz. Datum Omschrijving Opsteller Paraaf

Nadere informatie

1 Inleiding 3. 2 Brandwerendheid. 10. 3 Algemeen 11

1 Inleiding 3. 2 Brandwerendheid. 10. 3 Algemeen 11 inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Bestaande situatie. 3 1.2 Nieuwe situatie. 5 1.2.1 Winkeluitbreiding zuidzijde. 5 1.2.2 Winkeluitbreiding hoofdentree. 7 1.2.3 Betonnen stabiliteitswand. 9 2 Brandwerendheid. 10

Nadere informatie

Beoordeling brandoverslag. Instructie. Versie 1.1. Datum 6 januari 2011 Status Definitief

Beoordeling brandoverslag. Instructie. Versie 1.1. Datum 6 januari 2011 Status Definitief Beoordeling brandoverslag Instructie Versie 1.1 Datum 6 januari 2011 Status Definitief Colofon Versie 1.1 T 0800-899 1103 info.infofoon@rgd.minbzk.nl Pagina 3 van 14 Inhoud 1 Inleiding... 7 1.1 Algemeen...

Nadere informatie

Stralingsberekening NEN 6068

Stralingsberekening NEN 6068 Behoort bij beschikking d.d. nr.(s) 04-06-2014 ZK14000188 Juridisch beleidsmedewerker Publiekszaken / vergunningen Stralingsberekening NEN 6068 Nieuw te bouwen werktuigenberging BEM1401121 gemeente Steenbergen

Nadere informatie

Notitie 4111199.N02. Akoestisch advies voor de verbouw van het fabrieks- annex kerkgebouw aan de Oudeweg te Ter Apel tot woongebouw.

Notitie 4111199.N02. Akoestisch advies voor de verbouw van het fabrieks- annex kerkgebouw aan de Oudeweg te Ter Apel tot woongebouw. Akoestisch advies voor de verbouw van het fabrieks- annex kerkgebouw aan de Oudeweg te Ter Apel tot woongebouw Inleiding In opdracht van B.B.A.W. Bouwmanagement te Norg is ten behoeve van de verdere planuitwerking

Nadere informatie

Onderbouw. Brandveiligheidseisen ONDERBOUW. Om voor optoppen in aanmerking te komen moet een woongebouw aan

Onderbouw. Brandveiligheidseisen ONDERBOUW. Om voor optoppen in aanmerking te komen moet een woongebouw aan 3 Onderbouw Om voor optoppen in aanmerking te komen moet een woongebouw aan een aantal voorwaarden voldoen. Het is belangrijk dat het gebouw in goede bouwkundige staat verkeert, gunstig gelegen is en dat

Nadere informatie

VOORSCHRIFTEN BELOOPBARE OPPERVLAKKEN EN GEVELS

VOORSCHRIFTEN BELOOPBARE OPPERVLAKKEN EN GEVELS houtwijzer bouwen hout en brand VOORSCHRIFTEN BELOOPBARE OPPERVLAKKEN EN GEVELS Het Bouwbesluit stelt eisen aan de brandeigenschappen van bouwmaterialen om de kans op het ontstaan en de snelle ontwikkeling

Nadere informatie

Wanneer moet dakisolatie onbrandbaar zijn?

Wanneer moet dakisolatie onbrandbaar zijn? Wanneer moet dakisolatie onbrandbaar zijn? Prof. ir Nico Hendriks BDA Groep B.V. Gorinchem 3 december 2010 Wanneer moet dakisolatie onbrandbaar zijn? 1 3 december 2010 Wanneer moet dakisolatie onbrandbaar

Nadere informatie

ATRIA EN HET BOUWBESLUIT

ATRIA EN HET BOUWBESLUIT ATRIA EN HET BOUWBESLUIT Veiligheidsregio Haaglanden 11-09-2006 Inleiding Onder een atrium wordt verstaan een wel of niet besloten ruimte welke zich over een aantal verdiepingen uitstrekt. Deze vorm van

Nadere informatie

Brandwerendheid in een brandoverslagsituatie

Brandwerendheid in een brandoverslagsituatie Brandwerendheid in een brandoverslagsituatie Probleem Aan de hand van het Bouwbesluit vaststellen welke brandwerendheids-eisen gelden in een brandoverslagsituatie. Oplossingsrichtingen Oplossingsrichtingen

Nadere informatie

DAKOPBOUW SCHEVENINGEN B RAND O LINK

DAKOPBOUW SCHEVENINGEN B RAND O LINK DAKOPBOUW SCHEVENINGEN B RAND O LINK ARCHITECTEN 6 8 10 12 14 DAKOPBOUW SCHEVENINGEN Nieuwe dakopbouwen in PELLENAERSTRAAT EN JONGE- NEELSTRAAT, SCHEVENINGEN 16 18 20 22 24 26 HARTEVELTSTRAAT GEVERS DEYNOOTWEG

Nadere informatie

groot brandcompartiment, handhaving, spiegelsymmetrie, WBDBO

groot brandcompartiment, handhaving, spiegelsymmetrie, WBDBO ADVIES Registratienummer: 1103 Betreft: Trefwoorden: WBDBO bedrijfspand Vastgesteld d.d.: 31 januari 2011 Status: groot brandcompartiment, handhaving, spiegelsymmetrie, WBDBO Definitief Postbus 30941 2500

Nadere informatie

Beschouwde afdelingen van het Bouwbesluit afdeling artikel; leden

Beschouwde afdelingen van het Bouwbesluit afdeling artikel; leden BINNENDEUR EN -KOZIJN (attest, productcertificaat) BRL 2211 "Binnendeuren en -kozijnen" (2002-11) Beschouwde afdelingen van het Bouwbesluit afdeling artikel; leden Beperking van ontwikkeling van brand

Nadere informatie

cætshage architectenbureau detail 01 horizontale principe detaillering binnenwanden 1:5 horizontale principe detaillering aansluting binnenwanden 1:5

cætshage architectenbureau detail 01 horizontale principe detaillering binnenwanden 1:5 horizontale principe detaillering aansluting binnenwanden 1:5 25 50 25 100 Metal Stud profielen, breedte 75 mm h.o.h. max 600 mm Metal Stud profielen, breedte 50 mm h.o.h. max 600 mm 100 Metal Stud profielen, breedte 50 mm h.o.h. max 600 mm 25 75 10 75 25 210 Metal

Nadere informatie

Opzet en gebruik. Inleiding

Opzet en gebruik. Inleiding Opzet en gebruik Inleiding Stalen gevelbekleding wordt al grootschalig toegepast in hallenbouw en andere utiliteitsbouw, maar vraagt voor woningbouw een subtielere detaillering. Deze set details uit de

Nadere informatie

Bovengenoemd project betreft de nieuwbouw van een melkveestal voor vof Aarts aan de Broekstraat 2a te Asten-Heusden.

Bovengenoemd project betreft de nieuwbouw van een melkveestal voor vof Aarts aan de Broekstraat 2a te Asten-Heusden. Documentnummer 1405f d.d. 30 mei 2014 Projectnummer 14.5725.1a Project melkveestal Aarts Betreft brandcompartimentering Bovengenoemd project betreft de nieuwbouw van een melkveestal voor vof Aarts aan

Nadere informatie

Reinaerdt deuren BV Postbus AA Haaksbergen

Reinaerdt deuren BV Postbus AA Haaksbergen Efectis Nederland BV Efectis Nederland-rapport 2009-Efectis-R0111 Beoordeling van de brandwerendheid in de zin van Bijlage A van NEN 6069:2005 van houten, beglaasde wanden, al dan niet voorzien van deuren

Nadere informatie

Bijlage 1 Tekeningen brandcompartimentering

Bijlage 1 Tekeningen brandcompartimentering NOTITIE OPVANG- EN DOORSTROOMCAPACITEIT Aan : dhr. Rinse van den Ouweelen T.a.v. : Verwey Vastgoed Management Referentie : N150008AB Behandeld door : Vestiging Utrecht / Norddin Boutkabout Datum : 11 november

Nadere informatie

Rookwerendheid van Attema Brandwerende Doorvoer

Rookwerendheid van Attema Brandwerende Doorvoer Postbus 554 2665 ZN Bleiswijk Brandpuntlaan Zuid 16 2665 NZ Bleiswijk 088 3473 723 nederland@efectis.com Postbus 58 4200 AB GORINCHEM Onze referentie Bleiswijk, Projectnummer ENL-14-001109 Rookwerendheid

Nadere informatie

ADVIES. Registratienummer: 1308 Brandwerend rolscherm OV-busterminal Trefwoorden: Brandwerendheid, beoordelingscriteria, EI, EW Datum: 3 oktober 2013

ADVIES. Registratienummer: 1308 Brandwerend rolscherm OV-busterminal Trefwoorden: Brandwerendheid, beoordelingscriteria, EI, EW Datum: 3 oktober 2013 ADVIES Registratienummer: Betreft: Brandwerend rolscherm OV-busterminal Trefwoorden: Brandwerendheid, beoordelingscriteria, EI, EW : Status: Definitief Postbus 1819 3000 BV Rotterdam www.adviescommissiebrandveiligheid.nl

Nadere informatie

Uitvoering brandveiligheid dakconstructies van stalen damwandprofiel

Uitvoering brandveiligheid dakconstructies van stalen damwandprofiel Uitvoering brandveiligheid dakconstructies van stalen damwandprofiel Projectnummer: 411N5028 Datum: 30 juni 2006 Nederlands Instituut voor Brandweer en Rampenbestrijding Postbus 7010 6801 HA Arnhem Telefoon:

Nadere informatie

ROCKWOOL BRANDOVERSLAG REKENTOOL

ROCKWOOL BRANDOVERSLAG REKENTOOL ROCKWOOL BRANDOVERSLAG REKENTOOL Om snel een inschatting te maken van het risico op brandoverslag bij industriële hallen kunt u de ROCKWOOL brandoverslag Rekentool gebruiken. Hiermee kan de benodigde brandwerendheid

Nadere informatie

De Grote Vaart Pieter Zeemanlaan te Papendrecht

De Grote Vaart Pieter Zeemanlaan te Papendrecht De Grote Vaart Pieter Zeemanlaan te Papendrecht geluidwering tussen woningen Opgesteld door: Datum: 2 mei 2011 S&W Consultancy Rapportnr: 2110489 Postbus 5185 Versie: 1 4380 KD Vlissingen Tel: 0118 442

Nadere informatie

Dakkapellen Door H. Koelemij (TNO Bouw)

Dakkapellen Door H. Koelemij (TNO Bouw) Dakkapellen Door H. Koelemij (TNO Bouw) Algemeen Belangrijkste functie van een dakkapel is het creëren van extra leefruimte in een woning. De dakkapel wordt geplaatst op een hellend dak. wat is het verschil?

Nadere informatie

B&W-Aanbiedingsformulier

B&W-Aanbiedingsformulier B&W.nr. 09.0387., d.d. 14 april 2009 B&W-Aanbiedingsformulier Onderwerp Rapportage inspecties naar brandveiligheid Muldersstraat e.o. BESLUITEN Behoudens advies van de commissie 1. In te stemmen met bijgevoegde

Nadere informatie

Wat is een veiligheidstrappenhuis?

Wat is een veiligheidstrappenhuis? Wat is een veiligheidstrappenhuis? Probleem Het benoemen en hanteren van een veiligheidstrappenhuis en aan de hand van het Bouwbesluit bepalen welke eisen er van toepassing zijn op zo n trappenhuis. Oplossingsrichtingen

Nadere informatie

Bouwdeel F/G Brouwhuis aan de Ceresstraat te Breda

Bouwdeel F/G Brouwhuis aan de Ceresstraat te Breda Quickscan brandveiligheid Omgevingsvergunning Project: Bouwdeel F/G Brouwhuis aan de Ceresstraat te Breda Kenmerk: 2014139.qsb.mj.a1 Datum: 16-03-2015 Bijlage 7 bij besluit 2014/1642-V1 Bezoekadres Postadres

Nadere informatie

Verzamelrapport - brandwerendheid in de zin van NEN-EN :2005 van doorvoeringen met de FP Wall Outlet

Verzamelrapport - brandwerendheid in de zin van NEN-EN :2005 van doorvoeringen met de FP Wall Outlet P.O. Box 554 2665 ZN Bleiswijk Brandpuntlaan Zuid 16 2665 NZ Bleiswijk The Netherlands +31 88 3473 723 nederland@efectis.com Verzamelrapport - brandwerendheid in de zin van NEN-EN 1366-3:2005 van doorvoeringen

Nadere informatie

Postbus 554 2665 ZN Bleiswijk Brandpuntlaan Zuid 16 2665 NZ Bleiswijk 088 3473 723 nederland@efectis.com

Postbus 554 2665 ZN Bleiswijk Brandpuntlaan Zuid 16 2665 NZ Bleiswijk 088 3473 723 nederland@efectis.com Postbus 554 2665 ZN Bleiswijk Brandpuntlaan Zuid 16 2665 NZ Bleiswijk 088 3473 723 nederland@efectis.com Vleugelboot 22 3991 CL HOUTEN Boerhaavelaan 40 2713 H ZOETERMEER Postbus 190 2700 AD ZOETERMEER

Nadere informatie

DAKBEDEKKING, BAANVORMIG (attest, productcertificaat, procescertificaat)

DAKBEDEKKING, BAANVORMIG (attest, productcertificaat, procescertificaat) DAKBEDEKKING, BAANVORMIG (attest, productcertificaat, procescertificaat) BRL 1511 "Baanvormige dakbedekkingssystemen." "Deel 1: Algemene bepalingen" (2004-09) "Deel 2: Specifieke bepalingen voor dakbedekkingssysteme

Nadere informatie

Datum Referentie Uw referentie Behandeld door 13 mei D. Brobbel

Datum Referentie Uw referentie Behandeld door 13 mei D. Brobbel Gatwickstraat 11 1043 GL AMSTERDAM Postbus 94204 1090 GE AMSTERDAM T +31 (0)20-6967181 F +31 (0)20-6634962 E Amsterdam@chri.nl www.chri.nl Notitie 20140549-02 Project: "Masterplan-Faculteit" te Rotterdam

Nadere informatie

VLOER, BEGANE GROND, COMBINATIEVLOER, BETONBALKEN en EPS- VULELEMENTEN (attest, productcertificaat)

VLOER, BEGANE GROND, COMBINATIEVLOER, BETONBALKEN en EPS- VULELEMENTEN (attest, productcertificaat) VLOER, BEGANE GROND, COMBINATIEVLOER, BETONBALKEN en EPS- VULELEMENTEN (attest, productcertificaat) BRL 0203 "Vrijdragende systeemvloeren van vooraf vervaardigd constructief beton" (2003-12) + wijzigingsblad

Nadere informatie

InleIDInG ReGelGeVInG en BouwBeSluIT

InleIDInG ReGelGeVInG en BouwBeSluIT 4. BRANDVEILIGHEID INLEIDING REGELGEVING EN BOUWBESLUIT Gevels van gebouwen zijn de belangrijkste onderdelen als het gaat om de bescherming van de inhoud van het gebouw en het comfort voor de gebruikers.

Nadere informatie

DAKBEDEKKING, GESPOTEN of STRIJKBAAR (attest, productcertificaat) Beschouwde afdelingen van het Bouwbesluit afdeling artikel; leden

DAKBEDEKKING, GESPOTEN of STRIJKBAAR (attest, productcertificaat) Beschouwde afdelingen van het Bouwbesluit afdeling artikel; leden DAKBEDEKKING, GESPOTEN of STRIJKBAAR (attest, productcertificaat) BRL 1507 "Gespoten of strijkbare dakbedekkingen" (2004-01) Beschouwde afdelingen van het Bouwbesluit afdeling artikel; leden Algemene sterkte

Nadere informatie

DAKOPBOUWEN SCHEVENINGEN

DAKOPBOUWEN SCHEVENINGEN DAKOPBOUWEN SHEVENINGEN 6 8 10 12 14 DAKOPBOUW SHEVENINGEN Nieuwe dakopbouwen in PELLENAERSTRAAT EN JONGE- NEELSTRAAT, SHEVENINGEN 16 18 20 22 24 26 HARTEVELTSTRAAT GEVERS DEYNOOTWEG IJSBRANTSZSTRAAT 35

Nadere informatie

Postbus 554-2665 ZN Bleiswijk Brandpuntlaan Zuid 16-2665 NZ Bleiswijk 088 3473 723 nederland@efectis.com

Postbus 554-2665 ZN Bleiswijk Brandpuntlaan Zuid 16-2665 NZ Bleiswijk 088 3473 723 nederland@efectis.com Postbus 554-2665 ZN Bleiswijk Brandpuntlaan Zuid 16-2665 NZ Bleiswijk 088 3473 723 nederland@efectis.com Beoordeling van mogelijke uitbreidingen op het toepassingsgebied van de in rapport 2013-Efectis-R0409a

Nadere informatie

Brandveiligheid Beperking van het uitbreidingsgebied van brand en rook

Brandveiligheid Beperking van het uitbreidingsgebied van brand en rook Brandveiligheid Beperking van het uitbreidingsgebied van brand en rook Ruud van Herpen 15 9 2014 1 Wie ben ik Ruud van Herpen MSc. FIFireE : Technisch directeur, Nieman Raadgevende Ingenieurs Fellow Fire

Nadere informatie

HVAC-Infobrief Toepassing van brandroosters in Nederland

HVAC-Infobrief Toepassing van brandroosters in Nederland HVAC-Infobrief: Toepassing van brandroosters in Nederland Het gebruik van brandroosters is in Nederland volledig ingeburgerd. Toch bestaan er heel wat misverstanden over de juiste toepassingen en mogelijkheden.

Nadere informatie

Beschrijving ADVIES. Plattegrond atriumontsluiting woningen, variant A. Plattegrond atriumontsluiting woningen, variant B

Beschrijving ADVIES. Plattegrond atriumontsluiting woningen, variant A. Plattegrond atriumontsluiting woningen, variant B ADVIES Registratienummer: Betreft: Twee vluchtroutes in een atrium Trefwoorden: Bouwbesluit 2012, woongebouw, nieuwbouw, vluchtroute, atrium : Status: Definitief Beschrijving De appartementen in een nieuw

Nadere informatie

Voorbeeldprojecten. KOMO-attest voor staalframebouw. Het optoppen van woongebouwen is een vrij nieuwe bouwopgave.

Voorbeeldprojecten. KOMO-attest voor staalframebouw. Het optoppen van woongebouwen is een vrij nieuwe bouwopgave. 8 Voorbeeldprojecten Het optoppen van woongebouwen is een vrij nieuwe bouwopgave. In hoofdstuk 2 bleek, dat optoppen een interessant instrument is om de voor de deur staande herstructurering van na-oorlogse

Nadere informatie

Grondgebondenwoningen Churchillpark te Leiden=

Grondgebondenwoningen Churchillpark te Leiden= N fåäéáçáåö fåçéçê~åüíî~å^íéäáéê_çìïâìåçéoçííéêç~ãiòáàåçççêãç_áìëåçåëìäíäê~åççîéêëä~öäéj êéâéåáåöéåìáíöéîçéêçîççêçéééåöéòáåëïçåáåöéåî~åüéíéêçàéåí`üìêåüáääé~êâíéiéáçéåk aéäéêéâéåáåöéåòáàåìáíöéîçéêççãíéäéé~äéåçñéêêáëáåççéäê~åççîéêëä~ö~~åïéòáöáë

Nadere informatie

WAND, BUITEN, DRAGEND, CELLENBETON, BLOKKEN BLOKELEMENTEN of PANELEN (attest, productcertificaat)

WAND, BUITEN, DRAGEND, CELLENBETON, BLOKKEN BLOKELEMENTEN of PANELEN (attest, productcertificaat) WAND, BUITEN, DRAGEND, CELLENBETON, BLOKKEN BLOKELEMENTEN of PANELEN (attest, productcertificaat) BRL 1008 "Dragende binnen- en buitenwanden" (2003-12) Beschouwde afdelingen van het Bouwbesluit afdeling

Nadere informatie

Brandschot ; canalures staaldak profiel type 106.

Brandschot ; canalures staaldak profiel type 106. 12-07-2005 Pagina 1 Ko Eisinger Opdrachtgever / producent: Contact persoon: Naam. Firma Alèrt BV. Naam. Dhr R de Nijs. Adres. Schiedamsedijk 29. Tel. 010-4733311. Postcode. 3100 AD Schiedam. Fax. 010-4270258.

Nadere informatie

Algemeen Vervang in het document Nationale Beoordelingsrichtlijn voor Beoordelingsrichtlijn.

Algemeen Vervang in het document Nationale Beoordelingsrichtlijn voor Beoordelingsrichtlijn. Wijzigingsblad d.d. 01092015 behorende bij d.d. 15032004 d.d. 20052016 Pagina 1 van 6 Vaststelling, aanvaarding en bindend verklaring d.d.20052016. Aanvaard door de KOMO Kwaliteits en Toetsingscommissie

Nadere informatie

Praktijkonderwijs Eemsdeltacollege te Appingedam Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen

Praktijkonderwijs Eemsdeltacollege te Appingedam Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen Praktijkonderwijs Eemsdeltacollege te Appingedam Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen Nederlandse Aardolie Maatschappij 17 november 2015 definitief BD5879.74064 VIIA Hammerfestweg

Nadere informatie

ADVIES. Pagina 1 van 6. Adviescommissie praktijktoepassing brandveiligheidsvoorschriften. Secretariaat info@adviescommissiebrandveiligheid.

ADVIES. Pagina 1 van 6. Adviescommissie praktijktoepassing brandveiligheidsvoorschriften. Secretariaat info@adviescommissiebrandveiligheid. ADVIES Registratienummer: Betreft: Adviesaanvraag upgrade tweede vluchtmogelijkheid of enkele vluchtroute op galerij Trefwoorden: Verbouw, handhaving, zorgplicht, vluchtroute, beschermde route, enkele

Nadere informatie

Rapportage Brandveiligheid

Rapportage Brandveiligheid Projectmanager E.J. de Graaf Rapportage Brandveiligheid Middelstegracht 145 t/m 151 8 appartementen hofjeswoningen Brandveiligheid Rookproductie Brand- en Rookcompartimentering Edwin@bouwconsultancydegraaf.nl

Nadere informatie

Woningtype Stema Nieuwbouw Uitweg

Woningtype Stema Nieuwbouw Uitweg Woningtype Stema Nieuwbouw Uitweg Uitbreidingsmogelijkheden Goldewijk Doetinchem B.V. Bedrijventerrein Verheulsweide Nijverheidsweg 12 7005 BJ Doetinchem Tel.: (0314) 75 11 11 www.goldewijk.nl Uitbreidingsmogelijkheden,

Nadere informatie

Permanente vuurlastberekening

Permanente vuurlastberekening Saturn te Duiven Betreft: Saturn te Duiven Opdrachtgever: Bouwontwikkeling Jongen bv Europalaan 26 6199 AB Maastricht-Airport T 043-387 39 00 E info@bouwbedrijvenjongen.nl Betreft: Projectnummer: Saturn

Nadere informatie

Welkom bij: Brandveilig bouwen en verbouwen

Welkom bij: Brandveilig bouwen en verbouwen Welkom bij: Brandveilig bouwen en verbouwen Niels van de Pol of Wim Verburg, SBR Initiatief van: Mogelijk gemaakt door: Initiatief van: BouwLokalen Regionale kennisoverdracht op tien locaties Actuele onderwerpen

Nadere informatie

Beleid bestaande bouw - beleidspakket. Kwaliteit brandveiligheid

Beleid bestaande bouw - beleidspakket. Kwaliteit brandveiligheid Beleid bestaande bouw - beleidspakket Kwaliteit brandveiligheid 1 Voorwoord In dit rapport zijn de door het gemeentebestuur vastgestelde pakketten met de brandveiligheidseisen voor bestaande gebouwen weergegeven.

Nadere informatie

Isover RKL-31 Façade

Isover RKL-31 Façade NIEUW Isover RKL-31 Façade Compleet isolatiesysteem voor slanke houtskeletbouwgevels www.isover.nl/rkl Nieuwe eisen aan energiebesparing Ontwikkeling EPC-waarden Per 1 januari 2015 zijn de eisen aan energiebesparing

Nadere informatie

Hoefbladstraat te Nieuw-Vennep Beoordeling brandveiligheid. Datum 10 december 2015 Referentie Hoofdweg GH ROTTERDAM

Hoefbladstraat te Nieuw-Vennep Beoordeling brandveiligheid. Datum 10 december 2015 Referentie Hoofdweg GH ROTTERDAM Hoofdweg 70 3067 GH ROTTERDAM T +31 (0)10-4257444 F +31 (0)10-4254443 E rotterdam.ch@dpa.nl www.dpa.nl/cauberg-huygen K.v.K 58792562 IBAN NL71 RABO 0112 075584 Hoefbladstraat 24-26 te Nieuw-Vennep Beoordeling

Nadere informatie

Bouwkundige brandveiligheid en WBDBO in de praktijk We willen een brand graag beheersbaar houden.

Bouwkundige brandveiligheid en WBDBO in de praktijk We willen een brand graag beheersbaar houden. Bouwkundige brandveiligheid en WBDBO in de praktijk We willen een brand graag beheersbaar houden. 1 BEPERKING VAN UITBREIDING VAN BRAND Brandcompartiment Het gedeelte van het gebouw dat bestemd is als

Nadere informatie

STAPPENPLAN BEOORDELING BRANDVEILIGHEID volgens Bouwbesluit 2012 UTILITEITSGEBOUWEN. Kenmerk: 2013-R-V1.2

STAPPENPLAN BEOORDELING BRANDVEILIGHEID volgens Bouwbesluit 2012 UTILITEITSGEBOUWEN. Kenmerk: 2013-R-V1.2 STAPPENPLAN BEOORDELING BRANDVEILIGHEID volgens Bouwbesluit 2012 UTILITEITSGEBOUWEN Kenmerk: 2013-R-V1.2 Datum rapport : Opdrachtgever : Project nummer : Behandeld door : Opmerking : STAPPENPLAN BEOORDELING

Nadere informatie

STAPPENPLAN BEOORDELING BRANDVEILIGHEID (voor nieuwbouw utiliteitsgebouwen, op hoofdlijnen, volgens bouwbesluit 2012 versie 1.0)

STAPPENPLAN BEOORDELING BRANDVEILIGHEID (voor nieuwbouw utiliteitsgebouwen, op hoofdlijnen, volgens bouwbesluit 2012 versie 1.0) STAPPENPLAN BEOORDELING BRANDVEILIGHEID (voor nieuwbouw utiliteitsgebouwen, op hoofdlijnen, volgens bouwbesluit 2012 versie 1.0) Dit stappenplan biedt ontwerpers een richtlijn om te komen tot een brandveilig

Nadere informatie

Kunststof isolatiematerialen veilig toepassen. Peter van de Leur DGMR Bouw b.v.

Kunststof isolatiematerialen veilig toepassen. Peter van de Leur DGMR Bouw b.v. Kunststof isolatiematerialen veilig toepassen Peter van de Leur DGMR Bouw b.v. Inhoud Rol van kunststoffen in brand Rol gebouwisolatie bij branden met doden / grote materiële schade Bepalende factoren

Nadere informatie

Postbus 58 4200 AB GORINCHEM. Lange Kleiweg 5 Postbus 1090 2280 BC RIJSWIJK. Notified Body Nr.: 1234. Niet-dragende wand met Attema hollewanddozen

Postbus 58 4200 AB GORINCHEM. Lange Kleiweg 5 Postbus 1090 2280 BC RIJSWIJK. Notified Body Nr.: 1234. Niet-dragende wand met Attema hollewanddozen CLASSIFICATIE VAN DE BRANDWERENDHEID VOLGENS EN 13501-2:2007+A1:2009 VAN EEN NIET-DRAGENDE WANDCONSTRUCTIE VOORZIEN VAN HOLLEWANDDOZEN MET VERSCHILLENDE TYPEN BEDRADING Opdrachtgever: Attema B.V. Postbus

Nadere informatie

<> Inhoudsopgave 1 Algemene projectgegevens Sterkte bij brand (afdeling 2.2) Beperking van het ontstaan van een brandgevaarlijke situa

<> Inhoudsopgave 1 Algemene projectgegevens Sterkte bij brand (afdeling 2.2) Beperking van het ontstaan van een brandgevaarlijke situa Adviesbureau VanderWeele Installatietechniek en Bouwfysica Brandveiligheid Marinegebouw 6 te Amsterdam Datum: eferentie: apport: 19 maart 2015, rev. 15 september 2015 2015106 309 J.P. van der Weele / S.

Nadere informatie

Vrijesectorwoningen hebben vandaag de dag soms

Vrijesectorwoningen hebben vandaag de dag soms In de wijk Overgooi in Almere staat sinds kort een woonhuis annex meditatieruimte in de vorm van twee piramides. Piramides op schaal nagebouwd volgens de afmetingen van de wereldberoemde Cheopsversie uit

Nadere informatie

Datum Ons kenmerk Contactpersoon VH00/ Erik Boelaars

Datum Ons kenmerk Contactpersoon VH00/ Erik Boelaars Veiligheid De gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) Openingstijden= E-mail gemeente@nijmegen.n1 Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Datum Ons kenmerk Contactpersoon

Nadere informatie

Alkreflex 2L-2. In de spouw. innovation in insulation. Algemeen. Verwerking / bestekomschrijving

Alkreflex 2L-2. In de spouw. innovation in insulation. Algemeen. Verwerking / bestekomschrijving In de spouw Alkreflex 2L-2 Algemeen Alkreflex 2L-2 zodanig monteren dat aan weerszijden van de Alkreflex 2L-2 een spouw aanwezig is van minimaal 20 mm. Alkreflex 2L-2 monteren op houten regels. In gevelconstructies

Nadere informatie

situatie schaal 1:1000 kadastrale gemeente Leiden sectie i grond perceel no. 3392

situatie schaal 1:1000 kadastrale gemeente Leiden sectie i grond perceel no. 3392 Nieuwe Rijn Nieuwstraat Hooigracht Hooglandsekerk-choorsteeg Middelweg situatie schaal 1:1000 kadastrale gemeente Leiden sectie i grond perceel no. 3392 Middelstegracht Kloosterpoort Groenesteeg -hof schachten

Nadere informatie

Verwerkings- en Montage voorschriften NONIGNIS / IGNIS

Verwerkings- en Montage voorschriften NONIGNIS / IGNIS Verwerkings- en Montage voorschriften NONIGNIS / IGNIS Gevelbekleding NONIGNIS / IGNIS van massief hout. NONIGNIS kan worden toegepast in de gevel, kozijnborstweringen en voor houten bergingen, schuttingen,

Nadere informatie

KOMO attest-met-productcertificaat

KOMO attest-met-productcertificaat halfproduct Telefoon: E-mail: Fax: Website: GEVINGERLAST HOUT VOOR DRAGENDE TOEPASSINGEN Nummer: Uitgegeven: Vervangt: Producent Tel. Fax E-mail: Website: Verklaring van CI Dit attest-met-productcertificaat

Nadere informatie

KEUZELIJST: RUWBOUW. Groningen Oosterhamrikkade - TRE Projectnummer: 320020 Woningmodel: Type A, B en C Versiedatum: 10 december 2014

KEUZELIJST: RUWBOUW. Groningen Oosterhamrikkade - TRE Projectnummer: 320020 Woningmodel: Type A, B en C Versiedatum: 10 december 2014 KEUZELIJST: RUWBOUW Project: Groningen Oosterhamrikkade - TRE Projectnummer: 320020 Woningmodel: Type A, B en C Versiedatum: 10 december 2014 lijst Project: Projectnummer: Woningmodel: Versiedatum: Groningen

Nadere informatie

Postbus ZN Bleiswijk Brandpuntlaan Zuid NZ Bleiswijk

Postbus ZN Bleiswijk Brandpuntlaan Zuid NZ Bleiswijk Postbus 554-2665 ZN Bleiswijk Brandpuntlaan Zuid 16-2665 NZ Bleiswijk 088 3473 723 nederland@efectis.com T.a.v. dhr. A. Schouteten Postbus 5036 5004 EA TILBURG Onze referentie Rijswijk, Uw referentie -

Nadere informatie

WAND, BINNEN, DRAGEND, CELLENBETON, BLOKKEN BLOKELEMENTEN of PANELEN (attest, productcertificaat)

WAND, BINNEN, DRAGEND, CELLENBETON, BLOKKEN BLOKELEMENTEN of PANELEN (attest, productcertificaat) WAND, BINNEN, DRAGEND, CELLENBETON, BLOKKEN BLOKELEMENTEN of PANELEN (attest, productcertificaat) BRL 1008 "Dragende binnen- en buitenwanden" (2003-12) Beschouwde afdelingen van het Bouwbesluit afdeling

Nadere informatie

De brandwerendheid van ramen, wanden en deuren

De brandwerendheid van ramen, wanden en deuren De brandwerendheid van ramen, wanden en deuren Bert Nieuwenhuizen (BBN), Jacques Mertens (Peutz), Gisela van Blokland (NEN) Inleiding Dit artikel geeft een korte beschrijving van de wijze waarop de normcommissie

Nadere informatie

Definitief Ontwerp Gebouw 25

Definitief Ontwerp Gebouw 25 Definitief Ontwerp Gebouw 25 Transformatie van voormalige militaire stal tot woon-werkwoningen Locatie: Nieuwe Kazernelaan 2, 6711 JC Ede datum: Architect: Situatietekening en foto's situatie luchtfoto

Nadere informatie

Zelf je zolder isoleren? Doe het met isoeasy

Zelf je zolder isoleren? Doe het met isoeasy Zelf je zolder isoleren? Doe het met isoeasy hellend dak ISOLEREN ÉN AFWERKEN IN ÉÉN HANDELING! isoeasy De nummer 1 in zolderisolatie Het snelste systeem Isoleren met isoeasy is zo makkelijk. In slechts

Nadere informatie

CLASSIFICATIE VAN DE BRANDWERENDHEID VOLGENS EN :2007+A1:2009 VAN EEN MULTIGIPS GIPSBLOKWAND 70 MM

CLASSIFICATIE VAN DE BRANDWERENDHEID VOLGENS EN :2007+A1:2009 VAN EEN MULTIGIPS GIPSBLOKWAND 70 MM Postbus 554 2665 ZN Bleiswijk Brandpuntlaan Zuid 16 2665 NZ Bleiswijk 088 3473 723 nederland@efectis.com VAN DE BRANDWERENDHEID VOLGENS EN 13501-2:2007+A1:2009 VAN EEN MULTIGIPS GIPSBLOKWAND 70 MM Documentnummer

Nadere informatie

Wijzigingsblad BRL 5212

Wijzigingsblad BRL 5212 14-12-2015 Dit wijzigingsblad behoort bij BRL 5212 d.d.22-05-2007 Wijzigingsdatum 14-12-2015 Vastgesteld door het College van deskundigen Dak en gevelbekleding van SKG-IKOB d.d.04-06-2015. Aanvaard door

Nadere informatie

AVR Afvalverwerking BV Nieuwbouw Stortbordes december 2011

AVR Afvalverwerking BV Nieuwbouw Stortbordes december 2011 INHOUDSOPGAVE Pagina 1 Inleiding... 4 1.1 Inleiding... 4 1.2 Doelstelling... 4 1.3 Gebruikte documenten bij het opstellen van dit rapport... 4 1.4 Uitgangspunten bij het opstellen van dit rapport... 4

Nadere informatie

Afstudeer opdracht Jack van den Broek - 202215. Bijlage materialisering en detailering

Afstudeer opdracht Jack van den Broek - 202215. Bijlage materialisering en detailering Bijlage materialisering en detailering Isolatie materiaal (dak) Er is in dit project sprake van platte daken, galerijen en terrassen met onderconstructies van betonvloeren en stalen dakplaten. De eisen

Nadere informatie

NEN 6050 Brandveilig werken op het dak

NEN 6050 Brandveilig werken op het dak NEN 6050 Brandveilig werken op het dak www.duweldakmarkt.nl Voorwoord Sinds september 2006 bestaat er een NVN 6050. In deze norm is vastgelegd hoe er brandveilig kan worden gewerkt op het dak. De norm

Nadere informatie

TECHNISCHE BEPALINGEN EN WERKBESCHRIJVING

TECHNISCHE BEPALINGEN EN WERKBESCHRIJVING TECHNISCHE BEPALINGEN EN WERKBESCHRIJVING 24 RUWBOUWTIMMERWERK 24.52 VLOER-, WAND- EN DAKELEMENTEN 24.52.20-a RUWBOUW STELWERK HOUTEN ELEMENTEN, HOUTEN WANDELEMENT Bevestiging... 1. HOUTEN WANDELEMENT

Nadere informatie

"BRANDVEILIGE STOOKPLAATSEN IN HOUTSKELETBOUW"

BRANDVEILIGE STOOKPLAATSEN IN HOUTSKELETBOUW SKH PUBLICATIE 96-02 d.d. 1996-10-09 "BRANDVEILIGE STOOKPLAATSEN IN HOUTSKELETBOUW" Uitgave: SKH deze publikatie is door SKH opgesteld waarbij gebruik gemaakt is van opgedane ervaring en de vermelde literatuurbronnen.

Nadere informatie

Brandveiligheidsonderzoek. Van de nieuw te bouwen loods aan de Druisdijk 9B te Alphen

Brandveiligheidsonderzoek. Van de nieuw te bouwen loods aan de Druisdijk 9B te Alphen Brandveiligheidsonderzoek Van de nieuw te bouwen loods aan de Druisdijk 9B te Alphen Van Dun Advies BV Dorpsstraat 54 5113 TE Ulicoten T: 013-519 9458 F: 013-519 9727 E: info@vandunadvies.nl www.vandunadvies.nl

Nadere informatie

AOntwerpaspecten Brandveiligheid van rieten gevels A 6010-1

AOntwerpaspecten Brandveiligheid van rieten gevels A 6010-1 AOntwerpaspecten Brandveiligheid van rieten gevels A 6010-1 A 6000 A 6010 bladzijde ONTWERPASPECTEN BRANDVEILIGHEID VAN RIETEN GEVELS Auteurs: ir. R.A.P. van Herpen, technisch directeur bij Nieman Raadgevende

Nadere informatie

Brandwerende ventilatieroosters

Brandwerende ventilatieroosters Brandwerende ventilatieroosters Vierkante of rechthoekige brandwerende ventilatieroosters voor verticale of horizontale montage Ronde brandwerende ventilatieroosters voor verticale of horizontale montage

Nadere informatie