Workshop Metadata, Ontologieën en het Semantische Web

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Workshop Metadata, Ontologieën en het Semantische Web"

Transcriptie

1 Workshop Metadata, Ontologieën en het Semantische Web 1. Inleiding In de hedendaagse informatiemaatschappij is de digitalisering van erfgoedcollecties van prioritair belang geworden en maakt het deel uit van de kerntaken van een museum of culturele instelling. Door de groei en ontwikkeling van nieuwe informatietechnologieën wordt het tevens mogelijk om de groeiende kwantiteit aan informatie in deze digitale gegevensbanken voor een groter publiek ter beschikking te stellen op het World Wide Web. Deze toenemende massa aan digitale data op het internet met betrekking tot het culturele erfgoed impliceert echter niet dat de geïnteresseerde nu alvast zijn informatie probleemloos terug kan vinden. Efficiënt zoeken naar informatie op het internet vraagt vaak enige voorkennis en menselijke interpretatie om bruikbare informatie terug te vinden. De zoekfuncties zijn vaak full text en houden geen rekening met verschillende schrijfwijzen, synoniemen, ed., en het is onmogelijk om te weten of de auteur van de data wel dezelfde betekenis heeft gegeven aan eenzelfde term als zijn collega. Komt daarbij nog het probleem van een meertalige wereld, en zo wordt het al snel heel moeilijk om een omvattend resultaat van de zoekopdracht op het internet te verkrijgen. Standaardisering en semantische interoperabiliteit bieden hiervoor de oplossing. Iedereen die zich bezig houdt met digitalisering is op de hoogte van het belang van een standaardisering van data binnen de eigen collectie database. Als de metadata in een databank door iedereen die zich bezig houdt met de registratie van de collecties op een andere manier geïnterpreteerd worden, wordt het zoeken naar een object of een serie van objecten een probleem. Hetzelfde geldt voor de gebruikte terminologie. Verschillende mensen gebruiken namelijk verschillende woorden om hetzelfde concept te beschrijven. Ook hierdoor krijgt men bij het zoeken naar een bepaalde term in de database slechts gedeeltelijke resultaten te zien. Gevolg: men moet al op twee of meerdere termen gaan zoeken om alle gezochte objecten uit de databank te filteren. In een situatie waarbij een onbekend aantal verschillende schrijfwijzen of synoniemen gebruikt zijn, worden de zoekresultaten al snel zeer onvolledig. Om dit probleem te voorkomen, worden er voor de meeste collectiedatabases richtlijnen opgesteld van wat, waar, en hoe men data moet invullen. De metadata worden dus gedefinieerd. Bovendien wordt er steeds vaker gebruik gemaakt van thesauri voor een gestandaardiseerd gebruik van terminologie binnen een collectie, of zelfs overkoepelend over alle collecties binnen de instelling heen. Verder bestaat er door het gebruik van thesauri de mogelijkheid om verbanden te leggen tussen termen met eenzelfde betekenis. Juist door de relaties tussen de verschillende metadata en de thesaurus termen te bepalen, voorziet men de eigen digitale database van een belangrijke basis aan semantiek, waardoor data beter bevraagbaar wordt. 2. Het Semantische Web Ook om digitale data te kunnen delen op het internet is het nodig dat de ontvanger van deze data in staat is om de inhoud juist te interpreteren en te verwerken. Mensen zijn in staat om bepaalde taken uit te voeren op het bestaande World Wide Web, zoals het zoeken van een vertaling, de laagste prijs van een DVD of het reserveren van een boek. Een machine (waaronder computers) is niet of zeer slecht in staat om bruikbare informatie te halen uit webpagina's. Op dit moment zijn de meeste webpagina's op het internet geschreven in de Hypertext Markup Language (HTML), wat vooral de opmaak van het document, maar niet de context van de data weergeeft die een machine nodig heeft om de betekenis van de informatie te achterhalen. Het uitdrukken van informatie op het internet op een manier dat zowel mensen als machines ermee kunnen omgaan, vormt de basis van het Semantische web (Semantic Web). Dit semantische web is een uitwerking van de visie van W3C (World Wide Web Consortium) directeur Tim Berners Lee over het Web als een universeel medium voor de uitwisseling van informatie. Het leidende principe van het semantische web is dat men basis- en domein specifieke ontologieën toekent aan digitale gegevens. Hierdoor worden de digitale gegevens door Roxanne Wyns 1/7

2 concepten gerepresenteerd die zo uitwisselbaar worden op het internet zonder de oorspronkelijke context en betekenis te verliezen. Op deze manier kan een computer de informatie interpreteren, én tot meer betekenisvolle zoekresultaten komen. Om de doelstellingen van het Semantisch Web te verwezenlijken, zijn er uiteraard een aantal technologische "bouwstenen" nodig. Het W3C heeft hiervoor onder andere de RDF-standaard ontwikkeld (zie lager). 3. Europeana en Semantiek Een volledig overkoepelend semantisch web waar alle digitale data aanwezig op het Web met elkaar verbonden zou zijn (de zogenaamde Linking Open Data of LOD-cloud - is nog ver weg. Op een kleinere schaal, bijvoorbeeld binnen portaalsites die voorzien worden met data uit verschillende databases, kan semantiek wel al een belangrijke bijdrage leveren om data te verrijken. Voor Europeana, is de ontwikkeling van deze semantische webtechnologie van groot belang. Hun doel is de meertalige content afkomstig uit verschillende culturele organisaties, bibliotheken, archieven, musea, film- en audio archieven, semantisch met elkaar te verbinden en ze zo toegankelijker te maken voor een groot publiek. In het kader van deze doelstellingen houdt het project Europeana Connect zich bezig met de ontwikkeling van een meertalige zoekrobot en de semantische verrijking van de digitale content. Met het Europeana Thought Lab ging men van start met de bouw van een prototype van de semantische search engine. Momenteel is de meertalige ondersteuning nog beperkt tot het Engels, het Frans en het Nederlands. Op hun website, is dit prototype al beschikbaar. Het bevat momenteel data afkomstig uit het Rijksmuseum Amsterdam, Musee du Louvre, en het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie. Wanneer men in de zoekrobot als keyword Maria ingeeft, krijgt men de resultaten gerangschikt volgens: works created by matching person, works showing matching person, works showing concept, works related to matching person, works titled, works with matching Signature transcript en works showing a more specific concept. De semantische relaties tussen al deze objecten zijn echter nog zeer beperkt, maar het toont de mogelijkheden die de semantische verijkte data kan bieden. Europeana kan deze semantische rijkdom echter nooit verkrijgen zonder dat er reeds belangrijk voorafgaand basiswerk op dit vlak werd verricht. Elke inhoudleverancier aan Europeana, of dit nu gebeurt via projecten als EuropeanaLocal die werkt met nationale aggregatoren, Athena, MIMO, of zelfstandige instituten die de eigen technologische kennis in huis hebben om hun data rechtstreeks aan Europeana te leveren, moeten starten met het standaardiseren van hun metadata, gecontroleerde vocabulaires en de data zelf, en dit om volgende redenen: De verschillende structurele conventies van collectiemanagement databases maken het delen van digitale data met betrekking tot het culturele erfgoed onmogelijk, tenzij er gebruik wordt gemaakt van een metadataschema dat als een gemeenschappelijke standaard bekeken wordt. Op deze manier wordt het voor een machine mogelijk om te begrijpen wat de betekenis van de data is en vooral waar deze data in het dataschema van de ontvangende repository terecht moet komen. Het gebruik van eenvoudige standaard formaten voor metadata, zoals Dublin Core, CDWA lite, museumdat, ed., maken het mogelijk om culturele erfgoed data op de juiste plaats toe te leveren aan de repository van Europeana. De data zal op deze manier zeker op de juiste plaats in de database terechtkomen, m.a.w. Titel zal bij Title en Auteur bij Creator terechtkomen. 4. Semantische expressiviteit Het begrijpen van de waarden en de verbanden tussen deze metadata elementen vraagt echter een grotere semantische expressiviteit of uitdrukking. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van formele semantische talen. Elk van deze formele talen is geschikt voor een ander type van informatie uitwisseling en de keuze is tevens afhankelijk van de complexiteit van de data die uitgewisseld moet worden. Het CIDOC Conceptual Reference Model (CRM) is een officiële ISO-standaard die ontwikkeld werd door de ICOM/CIDOC Documentation Standards Group. CIDOC CRM geeft de Roxanne Wyns 2/7

3 nodige definities en formele structuren die nodig zijn voor het beschrijven van concepten en relaties (ontologieën) die gebruikt worden in cultureel erfgoed en museum informatie. Het gaat uit van een object-georiënteerde benadering waarin een object beschreven wordt aan de hand van gebeurtenissen in het leven van het voorwerp zoals: ontwerp, productie, verkoop, gebruik, afdanking, herontdekking, aankoop, restauratie, Deze objectgeoriënteerde aanpak zorgt voor de zogenaamde semantische lijm die nodig is om de verschillende verspreide bronnen van culturele erfgoedinformatie op het internet en in portaalsites met elkaar te laten communiceren en zo tot een waardevolle globale informatiebron te komen. Volgens sommige moet een goed standaard metadata formaat dan ook CRM compatibel zijn. CIDOC CRM voorziet een aantal CRM elementen met bijhorende definities en codes die het toelaten om data met elkaar te laten communiceren in een online omgeving. Schematisch uitgedrukt zou E5 Event, gelinked zijn aan E4 Period, E53 Place,, om een E1 CRM element te vormen. Welke naam er ook aan het metadata veld binnen de lokale database gegeven wordt, door het toekennen van het CRM element en de bijhorende code, zal de software toch in staat zijn om de exacte betekenis te achterhalen en te verbinden met gerelateerde data. Wanneer iedereen die digitale culturele erfgoeddata op het internet toegankelijk maakt, hun types van gebeurtenissen zou mappen naar deze CRM elementen, kunnen semantische en associatieve relaties tussen de metadata afkomstig uit verschillende collectie databanken gelegd worden. Wanneer dit gebeurt, spreekt men van data integratie. CIDOC CRM zit al vervat in verschillende standaard schema s voor metadata, zoals CDWA lite en museumdat. Ook Europeana gaat in de richting van een CRM object-georiënteerde benadering met de ontwikkeling van het Europeana Data Model (EDM). Om deze uitwisseling en het gebruik van gegevens om het internet en binnen de portaalsite Europeana nog verder te bevorderen, is er tevens nood aan een eenvoudige taal voor het uitdrukken van conceptuele vocabulaires. Betekenisvolle metadata kan het terugvinden van informatie al bevorderen, maar metadata vereist ook met elkaar verbonden vocabulaires. Om op dit moment binnen de enorme massa aan cultureel-erfgoedinformatie die beschikbaar is op het internet tot goede zoekresultaten te komen, moet men vaak meerdere zoektermen ingeven. Een goed voorbeeld van deze problematiek is bijvoorbeeld een full text zoekopdracht naar de schilder Domenikos Theotocopoulos, alias El Greco. Sommige registers zullen El Greco gebruiken, andere dan weer Domenikos Theotocopoulos. Een full text search naar Domenikos Theotocopoulos of El Greco levert dus nooit alle resultaten op. De oplossing voor dit probleem is eveneens het voorzien van semantische of associatieve relaties tussen terminologieën. 5. Thesauri en Knowledge Organisation Systems Een van de belangrijkste instrumenten om de data in een digitale gegevensbank te standaardiseren en daarmee dus ook beter bevraagbaar te maken, is het gebruik van thesauri. Een thesaurus is een hulpmiddel om gestructureerde vocabulaires te controleren en te beheren. Het belangrijkste doel om thesauri te gebruiken is de standaardisering van de data, met als gevolg een beter resultaat van de zoekopdracht. Meestal is een bepaalde thesaurus gericht op een specifiek onderwerp, zoals geografische referenties, materialen en technieken, of objectnamen. Eigenlijk moeten thesauri, of welke andere soort van classificatie schema s en gecontroleerde terminologieën, gezien worden als een set van concepten waarbij tevens de semantische relatie tussen deze concepten bepaald wordt. Dit noemt me conceptueel gebaseerde vocabulaires, waar objecten niet omschreven worden door termen, maar door abstracte concepten die gerepresenteerd worden door termen. Deze concepten kunnen georganiseerd worden in hiërarchische relaties of met elkaar verbonden worden met niet hiërarchische (associatieve) relaties. De W3C werkgroep voor semantische webactiviteit ontwikkelde hiervoor een aantal formele talen (Knowledge representation languages) die het toelaten om betekenis (semantiek) aan Roxanne Wyns 3/7

4 de inhoud toe te voegen: Recource Description Framework (RDF), Web Ontology Language (OWL), Simple Knowledge Organisation System (SKOS). RDF beschrijft de kenmerken van bronnen op het web (resources) in de vorm van een drieledige - subject-predicate-object - structuur (in RDF-termen een triple), en is zeer geschikt voor het voorzien van semantische betekenis aan metadata records. De kracht zit in de eenvoud en zeker ook in de potentiële precisie wanneer men voor zowel subject als object een pointer (URI) gebruikt om exacte verbanden te leggen. Omdat RDF zo flexibel is, staat het heel open om op verder te bouwen. Om RDF efficiënt te gebruiken en om zijn toepassingen herbruikbaar te maken, zijn er verdere afspraken nodig, zoals OWL en SKOS. OWL is een expressievere taal die een meer volledige uitwisseling van informatie toelaat, maar voor de semantische representatie van eenvoudige taxonomieën, thesauri en classificatieschema s is een eenvoudige formele taal voor het uitdrukken van conceptuele vocabulaires eigenlijk voldoende. SKOS werd ontworpen door de W3C voor de representatie van thesauri, taxonomieën en andere soorten van vocabulaires. Het belangrijkste doel ervan is een eenvoudige publicatie van gestructureerde gecontroleerde vocabulaires mogelijk te maken. Hierbij wordt niet uitgegaan van termen, maar van abstracte concepten die uitgedrukt worden in termen. De betekenis van een concept wordt niet alleen omschreven door woorden in zijn oorspronkelijke taal, maar ook door ze te linken aan andere concepten in de vocabulaire. De concepten kunnen hiërarchisch georganiseerd worden door het aanduiden van broadernarrower relaties, of ze te linken met niet-hiërarchische gerelateerde termen. Deze applicatie is tevens RDF-gebaseerd. SKOS wordt door Europeana aanzien als de manier om semantische hulpmiddelen, zoals meertalige vocabulaires en classificatieschema s, in de repository te voorzien en vervolgens de data semantisch te verrijken door de content te mappen naar deze semantische representatie schema s. 6. Opbouw van SKOS en mappen van concepten Wat SKOS doet is een hulpmiddel aanbieden om conceptuele schema s (thesauri, classificatie schema s, taxonomieën, ) afkomstig uit verschillende bronbestanden met elkaar te verbinden. Het leggen van de semantische relaties is echter nog steeds een manueel werk dat vaak doorgedreven expertise op het vlak van conceptuele woordenlijsten vraagt om de opdracht tot een goed einde te brengen. Dit proces van verbanden leggen noemt met de mapping. Wat men hier doet is definiëren dat de term ID: = Belgie uit het authority bestand RMAH Reference Geographiques overeenkomt met ID: = Belgium uit het authority bestand TGN. Een mapping van bijvoorbeeld de eigen museumthesaurus naar andere gecontroleerde vocabulaires zoals o.a. de AAT (The Art and Architecture Thesaurus), CONA (The Cultural Objects Name Authority) en de TGN (The Getty thesaurus of Georgraphic Names), vraagt dus enige voorkennis van de betekenis en van de taal van de gebruikte terminologie in beide thesauri en de aanwezigheid van scopenotes die de term definiëren. Het is echter belangrijk om te beseffen dat dit soort van werk noodzakelijk is voor het uitwisselen van data op het Web, maar dat het ook kan helpen om de eigen data in het lokale database systeem beter bevraagbaar te maken of de onderlinge uitwisseling van deze gegevens tussen cultureel-erfgoedorganisaties te verbeteren. De principes van SKOS kunnen dus ook in het interne database management systeem zeer nuttig blijken. SKOS biedt eigenlijk een basisprincipe aan om semantische- en associatieve relaties binnen een thesaurus te voorzien door het gebruik van codes die het type van hun relaties binnen de thesaurus aanduiden. Hieronder wordt een overzicht gegeven van de basisclassificaties en eigenschappen van het SKOS vocabulaire en hoe ze gebruikt moeten worden om de basis structuur van het conceptuele schema te ordenen volgens een drieledige - subject-predicate-object RDF structuur: Hiërarchisch: - BT: Broader term Roxanne Wyns 4/7

5 - NT: Narrower term De belangrijkste semantische relaties binnen een thesaurus zijn de hiërarchische en niethiërarchische relaties. Broader terms en narrower terms worden gebruikt om de hiërarchische relaties tussen de termen aan te duiden. In deze relatie gaat de BT hoger gerangschikt staan en verwijzen naar een bredere scope van de NT. Associatief: - RT: Related term Een related term wordt gebruikt voor het aanduiden van niet-hiërarchische semantische relaties tussen de termen in een thesaurus. Equivalenten: - Use: Use (Preferred Term) - UF: Used For (Non Preferred term) De preferred term is de term waarvan overeengekomen werd dat het de standaard term (index term) is waarop tevens het meest gezocht zal worden door de gebruikers. Non-preferred terms worden meestal in een thesaurus opgenomen om de gebruikers te helpen de geschikte preferred term terug te vinden en te gebruiken. Het is ook mogelijk om meer dan een preferred term op te geven, dit wanneer beide termen van even groot belang zijn of even vaak als zoekterm ingegeven zullen worden door de gebruikers. Het gebruik van preferred en non-preferred terms is vooral relevant waneer er synoniemen in de thesaurus opgenomen worden. Zo kan een woord op meerdere manieren gespeld worden of kunnen twee verschillende woorden in essentie juist hetzelfde betekenen. Vermits het belangrijk is om in een thesaurus best maar één preferred term te hebben, dienen voor synoniemen non-preferred terms gebruikt te worden. Deze dienen meestal om de gebruiker te leiden in de zoekopdrachten en zo de meer geschikte term terug te vinden. Definition: - SN: Scope Note Een van de belangrijkste aspecten om een thesaurus goed te gebruiken, is het toewijzen van termen op de juiste manier en vooral in hun juiste betekenis aan een object. Een goede thesaurus moet daarom duidelijk aanduiden wat de conceptuele betekenis van de betreffende term is. Dit kan beperkt gebeuren door het linken van niet geprefereerde termen en hun semantische relaties, maar het gebruik van scope notes is een betere methode. Een scope note neemt vaak de vorm van een definitie van een bepaalde term aan. Eén enkele thesaurus term moet een betekenis hebben. De definitie van de term in de vorm van een scope note moet deze betekenis dus weergeven. Waarom zijn deze scope notes nu zo noodzakelijk? Enerzijds zijn er de homografen, woorden die hetzelfde gespeld worden maar een volledig andere betekenis hebben. Een voorbeeld hiervan is de Franse term bois. Deze term kan zowel hout als gewei betekenen. Om misverstanden bij de toewijzing van zulk soort homografen te vermijden, kan zowel gebruik gemaakt worden van een hiërarchische gestructureerde thesaurus, waar de broader term vaak specificeert welke betekenis de term heeft: Animal Bois Vegetal Bois Maar er kan verwarring blijven bestaan bij homografen. Een voorbeeld: Fossile Bois Dit probleem kan eventueel opgelost worden door een bijkomende kwalificatie op te geven zoals Fossile Bois (vegetal), maar zo n oplossing kan in de eerste plaats best vermeden worden. Roxanne Wyns 5/7

6 Hiernaast kan eenzelfde term ook meerdere keren herhaald worden in een thesaurus, maar kan het door zijn hiërarchische plaatsing in de thesaurus toch naar iets anders verwijzen. Een voorbeeld is: Dier Hoorn Antilope Dier Huid Antilope De term antilope heeft dezelfde betekenis, maar door zijn plaatsing in de thesaurus, verwijst de term naar een ander type van materiaal. Een scope note kan hier indiceren wat wel en niet onder de betekenis van deze term valt. Scope notes: - geven een definitie die meer informatie geeft over de wat de betekenis van een term is - geven een indicatie wat wel en niet behoort tot het concept van een bepaalde term - geven en verwijzing naar andere termen: synoniemen, related terms, - geven bijkomende instructies in het gebruik van de term - moeten relevant zijn voor index- en zoekfuncties Door thesauri op deze manier van semantische scope notes te voorzien, wordt het gebruik van termen in een verkeerde context vermeden en het gebruik van meerdere termen met dezelfde of een gelijkaardige betekenis beperkt. Op deze manier wordt data eenvoudiger opzoekbaar en de resultaten van de zoekopdracht vollediger. 7. Conceptueel verbinden van authority bestanden en multi-linguistische thesauri SKOS biedt ook de mogelijkheid aan om thesauri meertalig te maken en meerdere van dit soort authoritybestanden met elkaar in een online omgeving te verbinden. Een meertalige thesaurus kan eigenlijk gezien worden als een set van mono-linguistische thesauri die gemapped worden naar een eenzelfde concept. Men spreekt hier dus niet van een synoniem, maar van de source language en de target language. Wanneer men werkt met meertalige equivalenten, zal men geconfronteerd worden met culturele en conceptuele verschillen. Op het moment dat men een meertalige thesaurus creëert is het dan ook van het grootste belang om naast de term, ook de scope note te vertalen en aan te duiden in welke mate de term een equivalent is van de bron. Men kan op semantisch niveau een onderscheid maken tussen volgende equivalenten. - Exacte equivalenten (=): Wanneer de term identiek in betekenis en scope is en dus als preferred term kan gebruikt worden. Vb: NL: administratie = FR: administration - Niet-exacte equivalenten ( ): Een term in de target language heeft dezelfde betekenis als het algemene concept van de source language, alhoewel de betekenis van deze termen toch niet helemaal identiek zijn. Vb: crown property ( ) patrimonio nacional - Enkel naar meervoudig (A=B+C): Wanneer de term in de source language niet exact kan gematched worden aan een equivalent in de target language, maar het concept van de term kan uitgedrukt worden door een combinatie van twee of meerdere bestaande termen. Vb: listed building (source) = edifice inscrit + edifice classe (target). - Geen equivalent: Wanneer de target language geen term bezit met een gelijkaardige betekenis. In dit geval kan de term in de source language blijven staan of vertaald worden uit de originele taal. Vb: NL: Boortmeerbeek = FR: Boortmeerbeek. 8. Hoe werkt SKOS - De door termen gerepresenteerde concepten worden geïdentificeerd d.m.v. URI s (Uniform Recource Identifier) - Deze termen worden lexicaal verbonden met equivalenten in een of meerdere talen - Elke term wordt voorzien van een conceptuele betekenis d.m.v. een scope note - De termen worden semantisch met elkaar verbonden d.m.v. hiërarchische en associatieve netwerken (= semantische webtechnologie) - Gebruikt URI ( Uniform Recource Identifier) om te verwijzen (identificeren) van Concepten Roxanne Wyns 6/7

7 9. Conclusie Het toevoegen van semantiek aan digitale data d.m.v. het gebruik van metadata formaten en mapping van conceptuele vocabulaires is zeker geen eenvoudig werk, en vraagt naast technologische kennis ook nog een groot inzicht in de collecties, de database en de gebruikte terminologieën. Het is dus aan alle database managers en gebruikers om zo consequent mogelijk te zijn bij de uitbouw en vooral bij het invullen van data in collectiebeheersystemen. Zonder te starten met een eigen standaardisering binnen de database, het definiëren van zowel metadatavelden als het gebruik van authority lijsten zoals thesauri d.m.v. scope notes, kan de volgende stap bij het toegankelijk maken van de data op het Web, nooit bereikt worden. Standaardisering en semantische interoperabiliteit zijn daarmee de belangrijkste doelstellingen om de culturele erfgoed informatie toegankelijker te maken op het web. Roxanne Wyns 7/7

Linked Open Data en EDM. Jacco van Ossenbruggen Centrum Wiskunde & Informatica (CWI) Vrije Universiteit Amsterdam

Linked Open Data en EDM. Jacco van Ossenbruggen Centrum Wiskunde & Informatica (CWI) Vrije Universiteit Amsterdam Linked Open Data en EDM Jacco van Ossenbruggen Centrum Wiskunde & Informatica (CWI) Vrije Universiteit Amsterdam Cultureel erfgoed & informatica Projecten Token2000 (1999) MultimediaN, CATCH (2004) Europeana

Nadere informatie

1. Probleemstelling formuleren en sleutelwoorden bepalen.

1. Probleemstelling formuleren en sleutelwoorden bepalen. 1. Probleemstelling formuleren en sleutelwoorden bepalen. Vooraleer je aan een literatuuronderzoek begint, is het belangrijk om voldoende informatie over je onderwerp te verzamelen via vakwoordenboeken,

Nadere informatie

CEST-RICHTLIJNEN INVENTARISEREN. Bert Lemmens & Henk Vanstappen (PACKED vzw)

CEST-RICHTLIJNEN INVENTARISEREN. Bert Lemmens & Henk Vanstappen (PACKED vzw) CEST-RICHTLIJNEN INVENTARISEREN Bert Lemmens & Henk Vanstappen (PACKED vzw) INHOUD business case van registreren standaarden? tools? WAAROM REGISTREREN? collectie vindbaar maken collectie beheren data

Nadere informatie

2015-10-08 Brussel, TiNT 2015 Jef Malliet

2015-10-08 Brussel, TiNT 2015 Jef Malliet Het belang en gebruik van terminologie i voor Linked Data TiNT 2015 Brussel, 8 oktober 2015 Jef Malliet Erfgoedplus.be, Provincie Limburg Context: Ontworpen in 2002, bouw gestart in 2005, on-line in 2009,

Nadere informatie

Metadata- en Technische Standaarden voor digitaliseringsprojecten

Metadata- en Technische Standaarden voor digitaliseringsprojecten Metadata- en Technische Standaarden voor digitaliseringsprojecten (Draft 4 02.12.2009_CDL) Inhoud 1. Introductie 2. Richtlijnen technische standaarden 3. Richtlijnen inzake metadata standaarden 4. Mapping

Nadere informatie

De mogelijkheden van XML voor de langdurige bewaring van digitale documenten. DAVID studiedag 30 nov 2000

De mogelijkheden van XML voor de langdurige bewaring van digitale documenten. DAVID studiedag 30 nov 2000 De mogelijkheden van XML voor de langdurige bewaring van digitale documenten DAVID studiedag 30 nov 2000 Prof. Jan Engelen, Steven Depuydt K.U.Leuven - ESAT Onderzoeksgroep Document Architecturen Waarom

Nadere informatie

SVCN en het Semantische Web een eerste exploratie

SVCN en het Semantische Web een eerste exploratie SVCN en het Semantische Web een eerste exploratie Guus Schreiber, VU Jacco van Ossenbruggen, CWI Overzicht Zoeken in grote virtuele webcollecties Principes van het Semantische Web Welke technieken kunnen

Nadere informatie

Free text of gecontroleerd vocabulaire: een dilemma

Free text of gecontroleerd vocabulaire: een dilemma Free text of gecontroleerd vocabulaire: een dilemma Dr. Gerhard J.A. Riesthuis Universiteit van Amsterdam 17 februari 2004 17 feb. 2004 dr. Gerhard J.A. Riesthuis 1 Een oude discussie In de jaren dertig

Nadere informatie

De termen kunnen de documenten terugvindbaar maken, maar de termen zijn niet geschikt om de documenten op onderwerp op te bergen.

De termen kunnen de documenten terugvindbaar maken, maar de termen zijn niet geschikt om de documenten op onderwerp op te bergen. 1. Inleiding Voor u ligt de eerste editie van de thesaurus van termen op het gebied van antroposofie, vrijeschool onderwijs, begeleiding van het vrijeschoolonderwijs en verwante onderwerpen die is ontwikkeld

Nadere informatie

OSLO Open Standaarden voor Lokale Overheden

OSLO Open Standaarden voor Lokale Overheden Open Standaarden voor Lokale Overheden OSLO Publiek private samenwerking inventarisatie uitwerking formaliseren Plan van aanpak Open Standaarden voor Lokale Overheden ER-diagram definities serialisatie

Nadere informatie

Europeana en de digitale ontsluiting van cultureel erfgoed. Workshop 3: Aggregatie

Europeana en de digitale ontsluiting van cultureel erfgoed. Workshop 3: Aggregatie Europeana en de digitale ontsluiting van cultureel erfgoed Brussel, 16 december 2009 Wat is aggregatie? Workshop 3: Aggregatie Van Dale: Aggregaat: vereniging of ophoping van niet scheikundig verbonden

Nadere informatie

Legal Intelligence, een nieuwe dienst voor juristen

Legal Intelligence, een nieuwe dienst voor juristen Legal Intelligence, een nieuwe dienst voor juristen Vanaf 30 maart 2004 is Legal Intelligence als commerciële dienst beschikbaar voor een breed publiek. Maar waarom zou men eigenlijk moeten overwegen een

Nadere informatie

Nummer VGA 05.017 Datum 2005-09-06 versie: 0.5

Nummer VGA 05.017 Datum 2005-09-06 versie: 0.5 Programma Vernieuwing Gegevensarchitectuur (VGA) Onderwerp: Metadata in de KB Bestemd voor: projectteam Auteur: Theo van Veen Nummer VGA 05.017 Datum 2005-09-06 versie: 0.5 v 0.1 2005-05-24 Eerste versie

Nadere informatie

ZOEKEN IN SPORTDISCUS

ZOEKEN IN SPORTDISCUS ZOEKEN IN SPORTDISCUS EENVOUDIG ZOEKEN ZOEKRESULTAAT: SORTEREN EN VERFIJNEN (FILTERS) GEAVANCEERD ZOEKEN SEARCH HISTORY DE THESAURUS (wat is het?) ZOEKEN MET DE THESAURUS EENVOUDIG ZOEKEN Als je naar SPORTDiscus

Nadere informatie

CRVa: werk in uitvoering Samantha Castano, projectmedewerker CRVa

CRVa: werk in uitvoering Samantha Castano, projectmedewerker CRVa CRVa: werk in uitvoering Samantha Castano, projectmedewerker CRVa Centraal Register Vormgevingsarchieven Het Centraal Register Vormgevingsarchieven (CRVa) is een onderzoeksinstrument dat zowel externe

Nadere informatie

ZOEKEN IN BUSINESS SOURCE PREMIER

ZOEKEN IN BUSINESS SOURCE PREMIER ZOEKEN IN BUSINESS SOURCE PREMIER ZOEKEN IN BUSINESS SOURCE PREMIER EENVOUDIG ZOEKEN ZOEKRESULTAAT: SORTEREN EN VERFIJNEN (FILTERS) GEAVANCEERD ZOEKEN SEARCH HISTORY ZOEKEN NAAR LANDENINFORMATIE ZOEKEN

Nadere informatie

De URI-strategie voor de Linked Data van de RCE. (Versie 0.2)

De URI-strategie voor de Linked Data van de RCE. (Versie 0.2) De URI-strategie voor de Linked Data van de RCE (Versie 0.2) De uitwerking Termen (thesauri) http://{term.cultureelerfgoed.nl/}/{id}/{et, AT, ABR,...}/{UUID} Bv. http://term.cultureelerfgoed.nl/id/et/0198a25a-3469-469e-8103-a613e32fcdc6

Nadere informatie

Standaarden in het (digitaal) beschrijven van vormgevingsarchieven Bernadine Ypma, zelfstandig onderzoeker

Standaarden in het (digitaal) beschrijven van vormgevingsarchieven Bernadine Ypma, zelfstandig onderzoeker Standaarden in het (digitaal) beschrijven van vormgevingsarchieven Bernadine Ypma, zelfstandig onderzoeker Deze samenvatting geeft de resultaten van een onderzoek naar ontsluitingsmethoden van vormgevingsarchieven

Nadere informatie

Op weg naar de Digitale Collectie Nederland 30 september 2014. Pieter Vijn Beeld& Geluid

Op weg naar de Digitale Collectie Nederland 30 september 2014. Pieter Vijn Beeld& Geluid Op weg naar de Digitale Collectie Nederland 30 september 2014 Pieter Vijn Beeld& Geluid Op weg naar de Digitale Collectie Nederland(Pieter Vijn, Beeld en Geluid) Het consortiumproject Digitale Collectie,

Nadere informatie

Als je naar ERIC gaat kom je automatisch bij Basic Search (eenvoudig zoeken).

Als je naar ERIC gaat kom je automatisch bij Basic Search (eenvoudig zoeken). ZOEKEN IN ERIC EENVOUDIG ZOEKEN ZOEKRESULTAAT: SORTEREN EN VERFIJNEN (FILTERS) GEAVANCEERD ZOEKEN SEARCH HISTORY DE THESAURUS (wat is het?) ZOEKEN MET DE THESAURUS EEN TWEEDE THESAURUSTERM TOEVOEGEN EENVOUDIG

Nadere informatie

Uw data op het Web van Data

Uw data op het Web van Data Uw data op het Web van Data Een beknopt plan van aanpak voor erfgoedinstellingen Ivo Zandhuis In opdracht van het Provinciaal Historisch Centrum 8 maart 2011 2 Over het Provinciaal Historisch Centrum Het

Nadere informatie

Instructies annotatie experiment

Instructies annotatie experiment Instructies annotatie experiment Achtergrond Het Rijksmuseum maakt bij het beschrijven van de collectie gebruik van zelf ontwikkelde thesauri en gecontroleerde woordenlijsten. Aan de ene kant kost het

Nadere informatie

in het agrifood domein Nicole.Koenderink@wur.nl 1 VIAS-symposium

in het agrifood domein Nicole.Koenderink@wur.nl 1 VIAS-symposium Semantic Web in het agrifood domein Nicole Koenderink 1 VIAS-symposium Overzicht Web 3.0: bouwstenen en doelen Semantiek Hoe krijg je semantiek in het bestaande web? Wat kun je met semantische informatie?

Nadere informatie

Nr. 6, februari 2010

Nr. 6, februari 2010 Nr. 6, februari 2010 Update van de AAT-Ned In de vorige nieuwsbrief werd het aangekondigd en nu is het zover: de Nederlandstalige AAT is geactualiseerd! Er zijn ruim 2300 nieuwe termen vertaald en toegevoegd

Nadere informatie

Fundamenten in verandering:

Fundamenten in verandering: Fundamenten in verandering: archieven op het Semantisch Web In beleidsnota s en in discussies bij de koffieautomaat is een voor sommigen nieuw begrip te horen: het Semantisch Web, soms Uitgave van de Koninklijke

Nadere informatie

Inhoud van deze handleiding

Inhoud van deze handleiding Inhoud van deze handleiding Wat is Limo Thuiswerken = gebruik de stuiterproxy Aanmelden in LIMO Zoeken in Limo Zoeken: algemeen Zoektips Zoeken: simple and advanced search Zoeken: simple search: een voorbeeld

Nadere informatie

Flexibiliteit en Duurzaamheid: Teksttechnologie en Museumdocumentatie

Flexibiliteit en Duurzaamheid: Teksttechnologie en Museumdocumentatie Flexibiliteit en Duurzaamheid: Teksttechnologie en Museumdocumentatie Spectrum in een nieuw jasje Edward Vanhoutte & Ron Van den Branden Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie Koninklijke Academie voor

Nadere informatie

Systeemarchitecturen en opslag van gegevens

Systeemarchitecturen en opslag van gegevens Systeemarchitecturen en opslag van gegevens Deel 3: zoeken in ongestructureerde gegevens Dr. Wilfried Lemahieu wilfried.lemahieu@econ.kuleuven.ac.be Gestructureerde versus ongestructureerde gegevens De

Nadere informatie

online informatieonderzoek

online informatieonderzoek online informatieonderzoek eric sieverts @sieverts sieverts@gmail.com GITP PAO - april 2016 kenmerken van informatieonderzoek 2 Doelgericht Plangericht Controleerbaar Herhaalbaar Betrouwbaar informatiebehoefte

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren November 2014 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 1 Inhoudstafel 1 Introductie 3 1.1

Nadere informatie

Whitepaper Thesauri en Smartsite

Whitepaper Thesauri en Smartsite Whitepaper Thesauri en Smartsite HET GEBRUIK VAN THESAURI 2 INLEIDING 2 METADATA EN SMARTSITE 2 THESAURI EN LIJSTEN 3 OPBOUW THESAURUS 3 Relatie-indicatoren 3 De hiërarchische relatie BT/NT 3 De equivalente

Nadere informatie

TERf Dataprofiel voor Archeologisch Vindplaatsen

TERf Dataprofiel voor Archeologisch Vindplaatsen TERf Dataprofiel voor Archeologisch Vindplaatsen Auteur: Bert Lemmens Date: 2012-04-27 Subject: Version Date Changes Author 0.1 2012-03-09 Start document Bert Lemmens 0.2 2012-03-13 Versie 1 Bert Lemmens

Nadere informatie

Digitaal publiceren en metadata. Gerard Kuys, 13 maart 2014

Digitaal publiceren en metadata. Gerard Kuys, 13 maart 2014 1 Digitaal publiceren en metadata Gerard Kuys, 13 maart 2014 Gepubliceerde data zijn net als artikelen 2 Je publiceert ze om: Geciteerd te worden Omdat ze iets toevoegen aan een vertoog of aan een discussie

Nadere informatie

Web of Science (WoS) Social Sciences Citation Index, Arts & Humanities Citation IndexConference Proceedings Citation Index Social Science & Humanities

Web of Science (WoS) Social Sciences Citation Index, Arts & Humanities Citation IndexConference Proceedings Citation Index Social Science & Humanities BIBLIOTHEEK SOCIALE WETENSCHAPPEN Web of Science (WoS) Social Sciences Citation Index, Arts & Humanities Citation IndexConference Proceedings Citation Index Social Science & Humanities Kris Scheys september

Nadere informatie

Terminologiebeleid in België De rol van SNOMED CT

Terminologiebeleid in België De rol van SNOMED CT Terminologiebeleid in België De rol van SNOMED CT Situering Het elektronisch patiëntendossier en de uitwisseling van informatie is een absolute noodzaak om de kosten van de gezondheidszorg niet te laten

Nadere informatie

Context Informatiestandaarden

Context Informatiestandaarden Context Informatiestandaarden Inleiding Om zorgverleners in staat te stellen om volgens een kwaliteitsstandaard te werken moeten proces, organisatie en ondersteunende middelen daarop aansluiten. Voor ICT-systemen

Nadere informatie

Semantiek (met de BAG als voorbeeld) Dienstverlening in verbinding Wetgeving in verbinding 12 maart 2014 Marco Brattinga (marco.brattinga@ordina.

Semantiek (met de BAG als voorbeeld) Dienstverlening in verbinding Wetgeving in verbinding 12 maart 2014 Marco Brattinga (marco.brattinga@ordina. 1 Semantiek (met de BAG als voorbeeld) Dienstverlening in verbinding Wetgeving in verbinding 12 maart 2014 Marco Brattinga (marco.brattinga@ordina.nl) DIT is geen nummeraanduiding Meerdere werkelijkheden

Nadere informatie

vanuit de technische en organisatorische omgeving, werk-verdeling, budget, planning, en hergebruik van componenten. Het documenteren van SA dient

vanuit de technische en organisatorische omgeving, werk-verdeling, budget, planning, en hergebruik van componenten. Het documenteren van SA dient 9 Samenvatting Software heeft vooruitgang in veel vakgebieden mogelijk gemaakt en heeft een toenemend invloed op ons leven en de samenleving in zijn geheel. Software wordt gebruikt in computers, communicatienetwerken,

Nadere informatie

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag.

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Voorbeeldproject Een Haagse SOA Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Aanleiding Vanuit de visie

Nadere informatie

SLIM 3.0. Sluit Nederland aan op Internationale Metadatastandaarden ONDERDEEL: RDA. NOTITIE 2f Work records SLIM 3.0

SLIM 3.0. Sluit Nederland aan op Internationale Metadatastandaarden ONDERDEEL: RDA. NOTITIE 2f Work records SLIM 3.0 Sluit Nederland aan op Internationale Metadatastandaarden ONDERDEEL: RDA 2012 NOTITIE 2f Work records Datum 6 januari 2013 Documentgeschiedenis 10 oktober 2012: 1 e versie Peter Schouten 18 november 2012

Nadere informatie

informatie architectuur lesweek 4 IAM V1. 2010-2011

informatie architectuur lesweek 4 IAM V1. 2010-2011 informatie architectuur lesweek 4 IAM V1. 2010-2011 vandaag labels metadata tags search informatie architectuur vijf stappen 1. content categoriseren 2. hiërarchie aanbrengen 3. rubrieken en content soorten

Nadere informatie

Software Quality Assurance Plan

Software Quality Assurance Plan Software Quality Assurance Plan GameTrac Versie Datum Auteur(s) Opmerking 1.0 10-12-2010 Bram Bruyninckx Eerste iteratie 1 Door hieronder te tekenen verklaart u akkoord te zijn met dit document en zijn

Nadere informatie

Zoeken binnen Pleio Moderne zoektechnologie in een sociale omgeving

Zoeken binnen Pleio Moderne zoektechnologie in een sociale omgeving Zoeken binnen Pleio Moderne zoektechnologie in een sociale omgeving Next2Know, maart 2014 Inhoud Zoeken op Pleio... 1 De pijlers van Pleio... 1 Information Retrieval als sociale activiteit... 1 Geavanceerd

Nadere informatie

Invulboek MovE - Minimale registratie

Invulboek MovE - Minimale registratie Instellingsnaam De officiële naam van de instelling die het object (of de groep objecten) beheert en er verantwoordelijk voor is. Noteer in dit veld de officiële naam van de instelling die verantwoordelijk

Nadere informatie

Een moderne dienstverlening voor musea en erfgoedinstellingen

Een moderne dienstverlening voor musea en erfgoedinstellingen Een moderne dienstverlening voor musea en erfgoedinstellingen Wat is Heron? Heron of Heritage Online staat voor: Een moderne softwaretoepassing voor het beheren, duurzaam bewaren en ontsluiten van al uw

Nadere informatie

Het digitale informatielandschap van de toekomst. Jeanine Tieleman Kwaliteitsmedewerker Digitaal Erfgoed Nederland jeanine.tieleman@den.

Het digitale informatielandschap van de toekomst. Jeanine Tieleman Kwaliteitsmedewerker Digitaal Erfgoed Nederland jeanine.tieleman@den. Het digitale informatielandschap van de toekomst Jeanine Tieleman Kwaliteitsmedewerker Digitaal Erfgoed Nederland jeanine.tieleman@den.nl Opzet presentatie: Wat is DEN? Digitale informatiemaatschappij

Nadere informatie

LIMO zoekt gedrukte EN elektronische publicaties - in de catalogi van de K.U.Leuven bibliotheken en de andere bibliotheken van Libisnet -in LIRIAS =

LIMO zoekt gedrukte EN elektronische publicaties - in de catalogi van de K.U.Leuven bibliotheken en de andere bibliotheken van Libisnet -in LIRIAS = LIMO zoekt gedrukte EN elektronische publicaties - in de catalogi van de K.U.Leuven bibliotheken en de andere bibliotheken van Libisnet -in LIRIAS = academische publicaties K.U.Leuven - databanken en e-book

Nadere informatie

Informatieobjecten zijn systematisch beschreven

Informatieobjecten zijn systematisch beschreven AP17 Informatieobjecten zijn systematisch beschreven Statement De aan de dienst gerelateerde informatieobjecten zijn systematisch beschreven en op passende wijze gemodelleerd. Afgeleid van BP2 (vindbaar)

Nadere informatie

Bibliotheek Sociale Wetenschappen Introductie tot het zoeken Antropologie

Bibliotheek Sociale Wetenschappen Introductie tot het zoeken Antropologie Bibliotheek Sociale Wetenschappen Introductie tot het zoeken Antropologie Website faculteitsbibliotheek Zoekmachine LIMO: boeken, artikels, eindwerken, tijdschrifttitels, kranten Specifieke databanken:

Nadere informatie

DE CB-NL DE CONCEPTEN BIBLIOTHEEK VOOR DE GEBOUWDE OMGEVING

DE CB-NL DE CONCEPTEN BIBLIOTHEEK VOOR DE GEBOUWDE OMGEVING DE CB-NL DE CONCEPTEN BIBLIOTHEEK VOOR DE GEBOUWDE OMGEVING 2 e ICT Vendor bijeenkomst 26 augustus 2013 Bram Mommers Namens de CB-NL Agenda Nr Onderwerp 1 Welkom en kort voorstelrondje 5 minuten 2 Doel

Nadere informatie

informatie architectuur 9 december 2010 IAM V1. 2010-2011

informatie architectuur 9 december 2010 IAM V1. 2010-2011 informatie architectuur 9 december 2010 IAM V1. 2010-2011 IAM informatie architectuur Herkennen, structureren en vindbaar maken van informatie. IAM informatie architectuur Herkennen, structureren en vindbaar

Nadere informatie

De toekomst van de zoekmachines. Wie zoekt die vindt

De toekomst van de zoekmachines. Wie zoekt die vindt De toekomst van de zoekmachines Wie zoekt die vindt Soms wordt het web vergeleken met een gigantische bibliotheek waar iemand alle boeken door elkaar heeft gegooid en waar je geblindoekt op zoek mag naar

Nadere informatie

MultimediaN E-Culture en Prenten Kabinet Online

MultimediaN E-Culture en Prenten Kabinet Online MultimediaN E-Culture en Prenten Kabinet Online Vragenlijst voor subject annotatie Mei 2008 Een onderdeel van het invoeren van de objecten is het vastleggen van de onderwerpsontsluiting; ook wel subject

Nadere informatie

Toelichting release notes. 22 mei 2014

Toelichting release notes. 22 mei 2014 Toelichting release notes 22 mei 2014 1 2 Toelichting release notes Error! Unknown document property name. 22 mei 2014 Inleiding release notes Dit document beschrijft de belangrijkste en meest zichtbare

Nadere informatie

FORUM STANDAARDISATIE 22 april 2015 Agendapunt 2: Open standaarden, lijsten Stuk 2C: Advies opname SKOS op de pas toe of leg uit -lijst

FORUM STANDAARDISATIE 22 april 2015 Agendapunt 2: Open standaarden, lijsten Stuk 2C: Advies opname SKOS op de pas toe of leg uit -lijst FS 150422.2C FORUM STANDAARDISATIE 22 april 2015 Agendapunt 2: Open standaarden, lijsten Stuk 2C: Advies opname SKOS op de pas toe of leg uit -lijst Over de standaard Het publiceren van thesauri en taxonomieën

Nadere informatie

DEN Collecties en Open Archives Initiative

DEN Collecties en Open Archives Initiative DEN Collecties en Open Archives Initiative DEN Janneke van Kersen Nadrukkelijk is de afgelopen jaren door de overheid en erfgoedinstellingen aandacht gegeven aan de digitalisering van ons cultureel erfgoed.

Nadere informatie

CLARIN-NL Metadataproject

CLARIN-NL Metadataproject CLARIN-NL Metadataproject Griet Depoorter griet.depoorter@inl.nl Instituut voor Nederlandse Lexicologie 19/02/2010 Projectpartners Daan Broeder Dieter Van Uytvanck Folkert de Vriend Laura van Eerten Griet

Nadere informatie

De kracht van genetwerkte terminologiebronnen: CATCHPlus en de Cultural Commonwealth Johan Oomen en Hennie Brugman

De kracht van genetwerkte terminologiebronnen: CATCHPlus en de Cultural Commonwealth Johan Oomen en Hennie Brugman De kracht van genetwerkte terminologiebronnen: CATCHPlus en de Cultural Commonwealth Johan Oomen en Hennie Brugman Door een combinatie van uiteenlopende factoren zoals de adaptatie van standaarden, massadigitalisering,

Nadere informatie

BEFDSS. Het Belgische uitwisselingsformaat voor onderzoekgegevens afkomstig van visueel rioolonderzoek. 1/12/2006 1 / 6

BEFDSS. Het Belgische uitwisselingsformaat voor onderzoekgegevens afkomstig van visueel rioolonderzoek. 1/12/2006 1 / 6 Het Belgische uitwisselingsformaat voor onderzoekgegevens afkomstig van visueel rioolonderzoek. 1/12/2006 1 / 6 Inhoudstafel... 1 1 Voorwoord... 3 2 De samenstelling van het uitwisselingsformaat... 4 3

Nadere informatie

Software Engineering Groep 4

Software Engineering Groep 4 Software Engineering Groep 4 Software Design Description Jeroen Nyckees (Design Manager) Jan-Pieter Hubrecht (Project Manager) 3 e Bachelor Computerwetenschappen se4-1112@wilma.vub.ac.be 11 december 2011

Nadere informatie

STAR Lab Technical Report

STAR Lab Technical Report VRIJE UNIVERSITEIT BRUSSEL FACULTEIT WETENSCHAPPEN VAKGROEP INFORMATICA EN TOEGEPASTE INFORMATICA SYSTEMS TECHNOLOGY AND APPLICATIONS RESEARCH LAB STAR Lab Technical Report Information management door

Nadere informatie

Digitale strategie voor nieuw Museum voor Edelsmeedkunst, Juwelen en Diamant Informatie aan Zee - 18/09/2015

Digitale strategie voor nieuw Museum voor Edelsmeedkunst, Juwelen en Diamant Informatie aan Zee - 18/09/2015 Digitale strategie voor nieuw Museum voor Edelsmeedkunst, Juwelen en Diamant Informatie aan Zee - 18/09/2015 An Labis (MEJD) Bert Lemmens (PACKED vzw) Pieter De Praetere (PACKED vzw) overzicht 1. digitale

Nadere informatie

--- Top50orohydro- 381dpi --- PRODUCTSPECIFICATIE V3.0 (2011)

--- Top50orohydro- 381dpi --- PRODUCTSPECIFICATIE V3.0 (2011) --- Top50orohydro- 381dpi --- V3.0 (2011) PRODUCTSPECIFICATIE Pagina 1 van 10 Productspecificatie Top50orohydro- 381dpi V3.0 (2011) 1. OVERZICHT 1.1. Informatie over de opstelling van de productspecificatie

Nadere informatie

Dataprofiel voor Artefacten

Dataprofiel voor Artefacten Dataprofiel voor Artefacten Auteur: Bert Lemmens Date: 2013-01-29 Subject: modelprofielen Versie Datum Wijzigingen Auteur 0.1 2013-01-29 Start document Bert Lemmens 1 2 Inleiding Dit document beschrijft

Nadere informatie

Wanneer je al in Limo aan het werken bent, kan je scopus intypen in de zoekbalk en Databases / E-journals aanduiden.

Wanneer je al in Limo aan het werken bent, kan je scopus intypen in de zoekbalk en Databases / E-journals aanduiden. SCOPUS 1. Beschrijving Scopus is een onderzoeksdatabank van Elsevier met abstracts van artikelen en boekhoofdstukken op alle vakgebieden. Het bevat tevens de verwijzingen uit en citaties van die artikelen

Nadere informatie

Cartesius Eén poort voor historisch geografisch materiaal

Cartesius Eén poort voor historisch geografisch materiaal Cartesius Eén poort voor historisch geografisch materiaal Sint-Niklaas 21 juni 2012 Rink W. Kruk Historische geografische documenten Wat is Cartesius? Wat doet Cartesius? Hoe doet Cartesius het? Inhoud

Nadere informatie

voor wie is deze brochure bedoeld?

voor wie is deze brochure bedoeld? voor wie is deze brochure bedoeld? Deze publicatie is bedoeld voor iedereen die zich professioneel met de registratie van erfgoedcollecties bezighoudt. Het kan hierbij gaan om musea, bibliotheken, archieven

Nadere informatie

Bibliotheek Sociale Wetenschappen Introductie tot het zoeken

Bibliotheek Sociale Wetenschappen Introductie tot het zoeken Bibliotheek Sociale Wetenschappen Introductie tot het zoeken Website faculteitsbibliotheek Zoekmachine LIMO: boeken, artikels, eindwerken, tijdschrifttitels, kranten 2 bib.kuleuven.be/sbib Zoeken: de start

Nadere informatie

1. Proloog webtechno, rauwkost

1. Proloog webtechno, rauwkost 9 1. Proloog webtechno, rauwkost Voor men kan beginnen met het maken het aanpassen van een website is het nuttig om eerst eens een kijkje te nemen naar bestaande sites. Bij deze, mogelijk hernieuwde, kennismaking

Nadere informatie

1. Milieuklacht... 2 1.1 Handleiding opladen XML in mkros... 2 2. Werken met Refertes... 5

1. Milieuklacht... 2 1.1 Handleiding opladen XML in mkros... 2 2. Werken met Refertes... 5 1. Milieuklacht............................................................................................. 2 1.1 Handleiding opladen XML in mkros......................................................................

Nadere informatie

Doorlichting technische onderbouw VKC online catalogus. Bert Lemmens PACKED vzw 16 oktober 2012 KMSK Antwerpen

Doorlichting technische onderbouw VKC online catalogus. Bert Lemmens PACKED vzw 16 oktober 2012 KMSK Antwerpen Doorlichting technische onderbouw VKC online catalogus Bert Lemmens PACKED vzw 16 oktober 2012 KMSK Antwerpen 1. Opdracht Onderwerp Probleemstelling Uitdagingen Onderzoeksvragen 2. Analyse Sterkte-zwakte

Nadere informatie

Ruimte voor verbeelding

Ruimte voor verbeelding Ruimte voor verbeelding Semantiek van de Basisregistraties door Marijke Abrahamse m.m.v. Jolanda van der Linden en Daniel Wunderink Semantiek??? = Betekenisleer gaat over betekenis van woorden of zinnen

Nadere informatie

Korte Handleiding CINAHL

Korte Handleiding CINAHL Korte Handleiding CINAHL Inhoud: WALAEUS BIIBLIIOTHEEK Inleiding Inloggen Subject Headings en Keywords Zoeken Zoekscherm Zoeken op onderwerp Zoeken op auteur, auteursadres, e.d. Zoeken op tijdschrift Zoeken

Nadere informatie

Web of Science: SCI, SSCI en AHCI

Web of Science: SCI, SSCI en AHCI Web of Science: SCI, SSCI en AHCI De Web of Science Citation index is toegankelijk via de Web of Knowledge (Wok), een portaalsite van het Institute of Scientific Information (ISI). De Web of Science Citation

Nadere informatie

De Openbare Bibliotheek en de catalogus

De Openbare Bibliotheek en de catalogus De Openbare Bibliotheek en de catalogus Daniel van Spanje Senior productmanager Metadata Services OCLC Leiden 2 oktober 2012 Bij een open opstelling heb je geen catalogus nodig De boekwinkel Selexyz Dekker

Nadere informatie

Les 10 : Aanmaken van een database (deel2).

Les 10 : Aanmaken van een database (deel2). Les 10 : Aanmaken van een database (deel2). Wat is een database? Een centrale opslagruimte voor gegevens. Alle informatie wordt centraal opgeslagen en kan door iedereen geraadpleegd worden. Voordelen van

Nadere informatie

1 Handleiding LIMO Faculteit Architectuur KU Leuven, campus Sint-Lucas Brussel

1 Handleiding LIMO Faculteit Architectuur KU Leuven, campus Sint-Lucas Brussel 1 Handleiding LIMO Faculteit Architectuur KU Leuven, campus Sint-Lucas Brussel 1. Toegang tot LIMO Om optimaal gebruik te kunnen maken van het zoekpotentieel van Limo moet je ervoor zorgen dat je verbonden

Nadere informatie

OUD IS IN. 12 september 2013

OUD IS IN. 12 september 2013 OUD IS IN 12 september 2013 David Coppoolse Vlaamse Erfgoedbibliotheek Marleen Vandenreyt Provinciale Bibliotheek Limburg Welkom 2 In deze presentatie Realisering Flandrica.be 2011-2012 Ervaringen van

Nadere informatie

Forensics in Office365. Christian Prickaerts 12 juni 2014, Amsterdam

Forensics in Office365. Christian Prickaerts 12 juni 2014, Amsterdam Forensics in Office365 Christian Prickaerts 12 juni 2014, Amsterdam 2 Vanaf Office 2007 Vóór de 2007 versie standaard het OLE formaat Object Linking and Embedding (OLE) Sinds de 2007 versie standaard

Nadere informatie

Business-to-Business

Business-to-Business Business-to-Business 1 WAT IS BUSINESS-TO-BUSINESS? 1.1 Inleiding Bedrijven communiceren veelvuldig met elkaar. Orders worden geplaatst, facturen worden verzonden, informatie wordt uitgewisseld. Zo n dertig

Nadere informatie

Concept COLLEGE NOTITIE Agendapunt: 05 Lijst open standaarden Additioneel onderzoek OAI-PMH College Standaardisatie

Concept COLLEGE NOTITIE Agendapunt: 05 Lijst open standaarden Additioneel onderzoek OAI-PMH College Standaardisatie Forum Standaardisatie Wilhelmina v Pruisenweg 104 2595 AN Den Haag Postbus 84011 2508 AA Den Haag www.forumstandaardisatie.nl FORUM STANDAARDISATIE Concept COLLEGE NOTITIE FS28-10-05C Agendapunt: 05 Lijst

Nadere informatie

Software Design Document

Software Design Document Software Design Document PEN: Paper Exchange Network Software Engineering groep 1 (se1-1415) Academiejaar 2014-2015 Jens Nevens - Sander Lenaerts - Nassim Versbraegen Jo De Neve - Jasper Bevernage Versie

Nadere informatie

EBSCO-databanken : Communication and Mass Media Complete, Green File & International Political Science Abstracts

EBSCO-databanken : Communication and Mass Media Complete, Green File & International Political Science Abstracts EBSCO-databanken : Communication and Mass Media Complete, Green File & International Political Science Abstracts 1. Beschrijving van de databanken EBSCOhost is de overkoepelende naam voor toegang tot een

Nadere informatie

Standaarden en digitale archivering

Standaarden en digitale archivering Standaarden en digitale archivering K. van der Meer 1, 2 en H.H.J. Lorist 1 1 TU Delft 2 IBW UI Antwerpen Waarom kiezen voor standaarden Samenwerking tussen leveranciers of leveranciers en gebruikers +

Nadere informatie

Rapport onderzoek update scenario s

Rapport onderzoek update scenario s BIJLAGE 3. 20140217_Rapport_onderzoek_update_scenario s Rapport onderzoek update scenario s Auteur: Alina Saenko Datum: 17 februari 2014 Versie Datum Wijzigingen Auteur 0.1 05.02.2014 Klad versie Alina

Nadere informatie

Nieuws & RSS in DotNetNuke

Nieuws & RSS in DotNetNuke Nieuws & RSS in DotNetNuke Intro terminologie DNN content modules Feed modules Voorbeelden Nieuws op je website Doelen Publiceren unieke eigen content (bijv. overheid) Agregatie van nieuws rondom een thema

Nadere informatie

EBSCO-databanken Communication and mass media complete; GreenFILE; ebook Collection

EBSCO-databanken Communication and mass media complete; GreenFILE; ebook Collection BIBLIOTHEEK SOCIALE WETENSCHAPPEN EBSCO-databanken Communication and mass media complete; GreenFILE; ebook Collection Kris Scheys september 2015 Inhoud Inleiding... 5 1 Start... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

Nadere informatie

EndNote Web handleiding

EndNote Web handleiding EndNote Web handleiding Bibliographic reference manager voor het verzamelen, beheren, delen van referenties en het maken van literatuurlijsten 1. Een account aanmaken Je kan je registreren via de databank

Nadere informatie

Deel 2: Endnote bibliografische software gebruiken als databasemanager en editor

Deel 2: Endnote bibliografische software gebruiken als databasemanager en editor Deel 2: Endnote bibliografische software gebruiken als databasemanager en editor Versie feb. 2015 pag. 38 Endnote output: 1. Organiseer je database 2. Doorzoek de referenties in je database 3. Publiceren,

Nadere informatie

Handleiding. TU Delft Beeldbank

Handleiding. TU Delft Beeldbank Handleiding TU Delft Beeldbank 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Zoeken 3 2.1 Voorbeelden van zoektermen 3 2.2 Zoeken in velden 3 3 Uploaden 3 3.1 Inleiding 3 3.2 Beeldmateriaal 4 3.2.1 Title 4 3.2.2 Creator

Nadere informatie

Multilingual/Multimedia Access To Cultural Heritage

Multilingual/Multimedia Access To Cultural Heritage Multilingual/Multimedia Access To Cultural Heritage Hanneke Smulders Infomare Informatie 2007 Gent, 14 september 2007 Agenda Introductie van het MultiMatch project. Doel, focus en zoekfunctionaliteit.

Nadere informatie

Termen en begrippen Eisen Duurzaam Digitaal Depot

Termen en begrippen Eisen Duurzaam Digitaal Depot Afgedrukt : 722011 Pagina 1 van 12 R.S. Jonker Aangeboden digitaal archiefstuk A Digitaal archiefstuk (DA), zoals de archiefvormer het aanbiedt aan het depot. Hiertoe wordt het door de zorgdrager verwijderd

Nadere informatie

1 Deelproject Spraakherkenning: SHoUT Audio Indexering Service

1 Deelproject Spraakherkenning: SHoUT Audio Indexering Service 1 Deelproject Spraakherkenning: SHoUT Audio Indexering Service De in het CHoral project ontwikkelde audio-indexeringstechnologie op basis van automatische spraakherkenning (SHoUT) wordt beschikbaar gemaakt

Nadere informatie

PLANETS - Testbed. duizend jaar geschiedenis ligt op honderd kilometer plank van het de geschiedenis dijt uit, jaarlijks met kilometers

PLANETS - Testbed. duizend jaar geschiedenis ligt op honderd kilometer plank van het de geschiedenis dijt uit, jaarlijks met kilometers duizend jaar geschiedenis ligt op honderd kilometer plank van het de geschiedenis dijt uit, jaarlijks met kilometers PLANETS - Testbed Petra Helwig Senior adviseur Digitale Duurzaamheid Stel je voor Je

Nadere informatie

Opdracht 1 Aanmelden. Opdracht 2a Asset beheer

Opdracht 1 Aanmelden. Opdracht 2a Asset beheer Opdracht 1 Aanmelden 1. Open een internetbrowser 2. Ga naar https://training.memorix.nl 3. Meldt u aan met: Klantcode: train Gebruiksernaam: trainbeheer01 t/m trainbeheer08 Wachtwoord: eeptrainbeheer01

Nadere informatie

Weet wat je in huis hebt

Weet wat je in huis hebt Weet wat je in huis hebt Hoe maak ik een goede inventaris? maart 2007 Nut en doel van registratie Wat is een museum? "Een museum is een permanente instelling ten dienste van de gemeenschap en haar ontwikkeling,

Nadere informatie

Plone user case: www.mpi.nl

Plone user case: www.mpi.nl Plone user case: www.mpi.nl Jacquelijn Ringersma Karin Kastens Jos van Berkum Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek Plone gebruikersdag, 16 September 2009 Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek

Nadere informatie

Het Terminologiebeleid in België Het actieplan e-gezondheid 2013-2018

Het Terminologiebeleid in België Het actieplan e-gezondheid 2013-2018 Het Terminologiebeleid in België Het actieplan e-gezondheid 2013-2018 Arabella D Havé 1 1 2 2 Actieplan e-gezondheid: Informatisering van de gezondheidszorg 2013-2018 Organisatie van een Rondetafelconferentie

Nadere informatie

Doorlichting technisch onderbouw VKC online catalogus. Bert Lemmens PACKED vzw 7 september 2012 MSK Gent

Doorlichting technisch onderbouw VKC online catalogus. Bert Lemmens PACKED vzw 7 september 2012 MSK Gent Doorlichting technisch onderbouw VKC online catalogus Bert Lemmens PACKED vzw 7 september 2012 MSK Gent 1. Opdracht Onderwerp Objectief Onderzoeksvragen 2. Technische onderbouw Systemen Datastructuur Online

Nadere informatie