Jaarverslag 2008 Universiteit Maastricht

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarverslag 2008 Universiteit Maastricht"

Transcriptie

1 Jaarverslag 2008 Universiteit Maastricht juni 2009

2 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding Missie Visie Strategische doelen Governance Onderwijs Een aantrekkelijk onderwijsaanbod Onderwijs van onderscheidende kwaliteit Studenten Excellente studenten Instroom per 2010: bachelor- en masterstudenten Onderzoek Versterkte nadruk op focus en kwaliteit Werving van aanvullende onderzoeksmiddelen Mensen en middelen Universitaire Ontwikkeling Sturingsconcept: prestatieafspraken en Balanced Scorecard Organisatie Communicatie en Marketing Tweetaligheid Samenwerking Duurzame ontwikkeling Kengetallen Samenwerking met azm Strategische ontwikkelingen Onderzoek Onderwijs en opleiding Financiering Financieel jaarverslag Jaarrekening Accountantsverklaring Verslag Raad van Toezicht Beloningsbeleid CvB en vergoedingen voor Raad van Toezicht Afkortingenlijst

3 1. Inleiding Voor u ligt het jaarverslag over 2008 van de Universiteit Maastricht. In het jaar 2008 is een vervolg gegeven aan de realisatie van de doelen uit het Strategisch Programma In september 2006 heeft de Universiteit Maastricht een breed gedragen strategisch programma voor de periode gepresenteerd, met de titel In het teken van talent. De strategische agenda die hieruit voortgekomen is, vormde de basis voor de activiteiten in Het strategisch programma is het antwoord van de universiteit op de huidige en toekomstige uitdagingen vanuit de internationale samenleving. De Universiteit Maastricht neemt met de in het programma uitgezette koers haar verantwoordelijkheid om onderwijs en onderzoek optimaal ter beschikking te stellen aan haar omgeving - een omgeving waarin het hoger onderwijs steeds concurrerender en internationaler wordt. De strategie van de UM is gericht op het stimuleren van excellentie en talent. Aangezien de planperiode van In het teken van talent de jaren 2007 tot en met 2010 beslaat, is 2008 het tweede jaar geweest waarin gewerkt werd met het strategisch programma. De in 2007 gestarte projecten zijn gecontinueerd, en daarnaast is een aantal nieuwe projecten, voortvloeiend uit het strategisch programma gestart. De in het document verwoorde strategische doelen In het teken van talent vormen, evenals vorig jaar, de rode draad voor dit jaarverslag. In de volgende paragrafen wordt daarom kort ingegaan op de missie, visie en strategische koers zoals geschetst in In het teken van talent. Enerzijds zijn de strategische doelen en keuzes voor de komende jaren een leidraad geweest voor de werkzaamheden in Anderzijds vormt het strategisch programma het kader voor de werkzaamheden van de universiteit voor de komende jaren. Om de aansluiting van het jaarverslag bij het strategisch programma zo groot mogelijk te maken, is het opgebouwd langs de vijf inhoudelijke hoofdlijnen van het strategisch programma: Onderwijs, Studenten, Onderzoek en Kennisvalorisatie, Mensen en Middelen, en Universitaire Ontwikkeling. Op deze manier wordt een heldere toetsing van de realisatie van de voornemens uit het strategisch programma mogelijk. Het jaarverslag gaat in ieder hoofdstuk eerst in op de realisatie van de voor het betreffende onderdeel gestelde doelen. Daarna wordt ingegaan op de stand van zaken van de acties, projecten en programma s die in gang zijn gezet om de realisatie van die doelen dichterbij te brengen (zie 1.3). 1.1 Missie Het opstellen van het strategisch programma heeft onder meer geleid tot een herijking van de missie van de UM, die in 2006 in enigszins aangepaste vorm opnieuw is vastgesteld. De missie van de UM, zoals verwoord in het nieuwe strategisch programma, luidt: De Universiteit Maastricht is een internationaal georiënteerde universiteit die kiest voor: een onderscheidend onderwijsaanbod van Europese topkwaliteit hoogstaand onderzoek rond geselecteerde thema s actieve samenwerking met bedrijven en instellingen bijdrage aan de ontwikkeling van de(eu)regio, waarvan Limburg deel uitmaakt. 2

4 1.2 Visie In het strategisch programma heeft de UM gekozen voor een koers die berust op de verantwoordelijkheid die de universiteit krachtens de haar toegewezen taken voelt voor de Nederlandse en Europese gemeenschap. Kennis is een van de belangrijkste grondstoffen van de Nederlandse en Europese samenleving. Door het afleveren van hoger opgeleiden, het bieden van arbeidsplaatsen, het ontwikkelen van nieuwe inzichten en het creëren van bedrijvigheid draagt de UM bij aan de verdere ontwikkeling van de Nederlandse en Euregionale kenniseconomie, en aan de realisatie van werkgelegenheid in Limburg. Op die manier investeert de UM in de realisatie van de maatschappelijke doelstellingen van de Nederlandse samenleving. Door haar internationale studentenpopulatie, de internationale thematiek van haar opleidingen en onderzoek en haar vele internationale samenwerkingsverbanden werkt de UM mee aan de verwezenlijking van een Europa, dat zich kan meten met de sterkste kenniseconomieën ter wereld. De UM brengt studenten van binnen en buiten de EU in aanraking met het onderwijs en onderzoek van de UM, werkt samen met buitenlandse universiteiten en zet haar onderwijsconcept in bij de opbouw van universiteiten in ontwikkelingslanden. Zo snijdt het mes aan twee kanten: een kwaliteitsimpuls naar binnen en een maatschappelijke bijdrage naar buiten. In een sterk globaliserende samenleving die steeds competitiever wordt, zijn communicatie, samenwerking, besef van sociale verhoudingen en maatschappelijke verantwoordelijkheid belangrijke bindmiddelen. De UM maakt zich daar in haar onderwijs sterk voor. De universiteit streeft ernaar om globalisering en de gevolgen ervan waar relevant te onderzoeken en in het onderwijs aan de orde te stellen. 1.3 Strategische doelen 2010 In 2007 is de UM van start gegaan met de gemaakte en geprioriteerde strategische keuzes. Afgelopen jaar is aan de hand van een aantal concrete doelen en activiteiten gewerkt aan de ambities van het strategische programma : In 2010 blijkt uit externe beoordelingen dat alle opleidingen van de Universiteit Maastricht de vaste plek in de Nederlandse top-3 behouden hebben en aantoonbaar behoren tot de Europese top-10. Om dit doel te realiseren legt de universiteit de nadruk enerzijds op een aantrekkelijk onderwijsaanbod en anderzijds op een uitmuntende onderwijskwaliteit tezamen met een onderscheidend onderwijsconcept. De UM zal in de periode onder meer: - portfoliomanagement voor het totale opleidingenaanbod invoeren. Op die manier kan de universiteit bij het maken van keuzes optimaal het totale UM-profiel bewaken en de aantrekkelijkheid van het onderwijsaanbod waarborgen; - universiteitsbreed nieuwe aantrekkelijke elementen in de curricula aanbrengen en de mogelijkheden voor interfacultair keuzeonderwijs verbeteren; - het Probleem Gestuurd Onderwijs (PGO) doorontwikkelen, onder meer om in te spelen op de veranderende samenstelling van de studentenpopulatie, technologische ontwikkelingen en nieuwe inzichten in leren; - de mogelijkheden van prestatiebekostiging in het onderwijs onderzoeken. 3

5 Excellent onderwijs vraagt om excellente studenten. De UM wil een studentenpubliek dat bij de universiteit past en ontwikkelt een HRM-beleid voor studenten. Dit beleid omvat onder meer: - toelating van studenten waarin zelf-selectie van studenten wordt geëntameerd als onderdeel van een proces dat is gericht op de beste matching tussen student en opleiding; - een universiteitsbrede invoering van het bindend studieadvies; - extra uitdagingen en beloningen voor studenten die goed presteren; - het gratis laten studeren van de top-3% van de studenten door hen op basis van resultaten een beurs te verstrekken ter hoogte van het door hen betaalde collegegeld; - scouting van wetenschappelijk talent onder studenten en het bieden van een omgeving waarin het talent zich kan ontwikkelen in wetenschappelijk onderwijs en onderzoek; - career services om studenten te ondersteunen bij hun intrede op de arbeidsmarkt. In 2010 heeft de universiteit een instroom van bachelorstudenten (in 2005 waren dat er 2.650) en masterstudenten. Net als in 2005 komt 30 procent van de bachelors uit het buitenland. Het percentage masterstudenten afkomstig uit andere EU-landen is gestegen naar 35 procent en het percentage van buiten de EU naar 15 procent. Om dit te bereiken zal de UM in de periode onder meer: - intensief studenten werven en zorgen voor een goed studentenbeleid; - bruggenhoofden in binnen- en buitenland op- en uitbouwen. In 2010 is het onderzoek van de Universiteit Maastricht in de breedte van goede kwaliteit en behoort het op geselecteerde terreinen tot de top-5 van Europa. Om dit te bereiken zal de UM in de periode onder meer: - portfoliomanagement in het onderzoek introduceren. In 2010 hebben alle faculteiten vier tot vijf geprioriteerde onderzoekslijnen. Deze lijnen passen binnen de UM-breed gedefinieerde invalshoeken: life sciences, governance en innovatie; - een gedifferentieerd carrièrepad voor wetenschappelijk medewerkers uitwerken; - starten met strategisch leerstoelbeleid; - het promotiestelsel verbeteren. Het aantal promoties stijgt van zo n 140 in 2005 naar 200 in In 2010 is het landelijke aandeel in tweede geldstroomprojecten gestegen van 3 naar 6 procent. Het derde geldstroomonderzoek is toegenomen met 60 procent. Om dit te bereiken zal de UM in de periode onder meer: - het indienen van projecten stimuleren door incentives en ondersteuning voor wetenschappers; - meedingen naar vormen van (mede-)financiering door derden van grootschalige innovatieve projecten en programma s, zoals de technologische en maatschappelijke topinstituten, de smart mix en de besteding van de gelden uit het Fonds Economische Structuurversterking; - bedrijvigheid en ondernemerschap stimuleren. In 2010 zijn de slagkracht van de beheerorganisatie en de bedrijfsvoering vergroot en zijn tevens substantiële middelen vrijgemaakt voor onderwijs en onderzoek. Om dit te bereiken is een start gemaakt met het programma Stroomlijning UM. Behalve de verbetering van ondersteunende processen en voorzieningen krijgt het programma als uitdrukkelijke doelstelling mee: geld vrijmaken voor het primaire proces. De universiteit stemt haar bestuur en organisatie af op de doelen van het strategisch programma. Om dit te bereiken zal de UM in de periode onder meer: - zich ontwikkelen tot een volledig tweetalige universiteit (Engels-Nederlands); 4

6 - een gericht HRM-beleid voeren: zo zal de UM het aandeel vrouwelijke hoogleraren doen stijgen naar 20% in 2010 en werkt de universiteit een gedifferentieerd carrièrepad uit voor wetenschappelijk medewerkers (onderwijs/onderzoekscarrière); - samenwerken met andere organisaties en instellingen op (inter)nationaal en Euregionaal niveau. 1.4 Governance Op 1 januari 2007 is de Code Goed Bestuur voor de Nederlandse universiteiten in werking getreden. De Code Goed Bestuur is een gemeenschappelijk product van de Nederlandse universiteiten en geeft een visie op de maatschappelijke positie van de Nederlandse universiteiten en regelt de beginselen van bestuur, toezicht, financieel beheer en maatschappelijke verantwoording. De Code bouwt voort op bestaande codes, zoals de Code Tabaksblatt en schetst kaders voor het besturen van de universiteit en de verantwoording die daarover dient te worden afgelegd. Ook in 2008 committeert de UM zich aan de Code Goed Bestuur voor de Nederlandse universiteiten. Middels dit jaarverslag legt het College van Bestuur verantwoording af over bestuur en beheer. Een separaat hoofdstuk is gewijd aan het beloningsbeleid van het College van Bestuur en vergoedingen voor de Raad van Toezicht, die in de Code Goed Bestuur nadrukkelijk aan de orde komen. De profielschets van de Raad van Toezicht wordt middels de website van de universiteit openbaar gemaakt. Ten slotte heeft de Raad van Toezicht een verslag opgesteld waarin onder meer de samenstelling en werkzaamheden aan de orde komen; zie hiervoor het verslag van de Raad van Toezicht verderop in dit jaarverslag. 5

7 2. Onderwijs De UM biedt een aantal unieke bachelor-, master- en PhD-opleidingen aan de meest internationale studentenpopulatie van Nederland. De opleidingen zijn veelal Engelstalig en hebben veelal een internationaal of Europees vertrekpunt. UM-studenten benaderen grensoverschrijdende vraagstukken vanuit een breed, internationaal perspectief en lossen problemen op vanuit verschillende dimensies. Het wetenschappelijk onderzoek van de universiteit vormt daarbij een onmisbare bron van kennis. Het onderwijs aan de UM scoort hoog op rankings van zowel studenten als onderwijsinstanties en de overheid, mede dankzij het PGO, waarvan de UM de Europese grondlegger is. Via deze onderwijsmethodiek doen studenten niet alleen essentiële kennis op, maar ook waardevolle vaardigheden die hen in staat stellen na hun afstuderen in zeer korte tijd volwaardig mee te draaien op de arbeidsmarkt. Zo stoomt de UM professionals klaar voor de internationale arbeidsmarkt, waarin ontwikkelingen zelden meer gebonden zijn aan grenzen of nationaliteiten. Ten aanzien van onderwijs stelt de UM zich in haar Strategisch Programma het volgende doel: De UM heeft zich in het strategisch programma ten doel gesteld dat alle opleidingen een vaste plek in de Nederlandse top-3 behouden en aantoonbaar behoren tot de Europese top-10. Om dit doel te realiseren legt de universiteit de nadruk enerzijds op een aantrekkelijk onderwijsaanbod en anderzijds op een uitmuntende onderwijskwaliteit tezamen met een onderscheidend onderwijsconcept. In 2008 blijft de UM hoog scoren in de Keuzegids hoger onderwijs. Zes opleidingen komen in de vergelijking met andere relevante opleidingen als nummer 1 uit de bus. Vijf opleidingen bezetten een tweede plaats, één een derde. Drie opleidingen scoren buiten de top-3, waarvan er twee een vierde plaats bezetten. Volgens de studentenoordelen zoals gepresenteerd in de thema-uitgave studeren van de Elsevier bezetten vier UM-opleidingen een eerste plaats, één een tweede en twee een derde. Geen van de gerankte UM-opleidingen scoort buiten de top-3. Volgens de ondervraagde hoogleraren scoren vier opleidingen in de top-3 en twee daarbuiten. Naar aanleiding van een analyse van de rankings wordt in 2009 een aantal verbeteracties uitgezet. Na de bacheloropleiding Psychologie zijn in 2008 ook de opleidingen Economics, International Business en European Studies opgenomen in de ranking van het Centrum für Hochschulentwicklung (CHE). De opleidingen eindigen op een groot aantal belangrijke facetten waaronder het totaaloordeel van studenten over de opleiding in de topgroep. Het masterprogramma International Business bezet in de ranking van de Financial Times een 25 ste plaats. In de Times World University ranking bezet de UM net als in 2007 een 111e plaats. Studenten van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid waren succesvol in verschillende nationale en internationale pleitwedstrijden. Zo vertegenwoordigde een Maastrichts koppel Nederland na het winnen van de nationale voorronde in de International Client Counseling Competition in Bangalore, wist het pleitgenootschap Gaius voor de derde keer in vijf jaar de eerste prijs binnen te halen bij de Nationale Pleitmarathon en zag een team van Maastrichtse fiscalisten zich beoordeeld als beste mondeling pleitteam in de European and International Tax law Competition. 6

8 2.1 Een aantrekkelijk onderwijsaanbod Portfoliomanagement Als uitvloeisel van het innovatiemodel dat binnen de UM wordt gehanteerd voor haar opleidingenaanbod is in 2008 een nieuwe research master in Metabolism and Nutrition van start gegaan. Daarnaast is een substantieel aantal voorstellen voor nieuwe opleidingen na een intern toetsingsproces ter goedkeuring voorgelegd aan de Nederlands Vlaamse Accreditatie Organisatie. Het betreft masteropleidingen in Artistic Research, Forensic Psychology, Sustainable Development, Health Food Innovation Management (lokatie Venlo) en een research master in European Studies. De nieuwe masteropleiding Global Supply Chain Management and Change (eveneens lokatie Venlo) is geaccordeerd door de NVAO en is ter goedkeuring doorgeleid naar het ministerie van OC&W. In september startte een nieuwe track Marketing-Finance binnen de master International Business, een nieuwe track Banking binnen de master Financial Economics en een nieuwe track Actuarial Sciences binnen de master Econometrics and Operations Research. Deze laatste track is recent erkend door het Actuarieel Genootschap. De UM Business School startte in 2008 met een Engelstalig modulair MBA programma. Verder is in 2008 de juridische bacheloropleiding van de Universiteit Hasselt van start gegaan. Deze opleiding, waaraan vanuit de Maastrichtse faculteit der Rechtsgeleerdheid een prominente bijdrage wordt geleverd, kende in haar eerste bestaansjaar een instroom van 250 studenten. Aantrekkelijke curricula De UM heeft zich ten doel gesteld universiteitsbreed elementen in de curricula aan te brengen die de aantrekkingskracht van de UM-opleidingen vergroten en tegelijkertijd bijdragen aan het onderscheidend vermogen van het onderwijs aan de Universiteit Maastricht. De universiteit wil het volgen van interfacultair keuzeonderwijs vergemakkelijken. In de planperiode van het strategisch programma werkt de UM aan het wegnemen van mogelijke belemmeringen. In aanvulling op de bestaande vaak faculteitsgebonden minors ontwikkelt de universiteit interfacultaire minors waarin studenten kennis kunnen maken met gebiedsoverstijgende thema s. In 2008 is de ontwikkeling van deze minors ter hand genomen met als doel dat met ingang van september 2009 elke faculteit tenminste twee minors aanbiedt aan studenten van andere faculteiten. Voor talentvolle studenten bestaat er binnen elke faculteit een honours programma. In paragraaf 3.1 wordt hierover meer informatie gegeven. In deze paragraaf wordt ook nader ingegaan op het project onderzoekgestuurd leren waarmee de UM de samenhang tussen onderwijs en onderzoek nieuw gestalte wil geven in het kader van talentontwikkeling van excellente studenten. 2.2 Onderwijs van onderscheidende kwaliteit Onderwijsprofiel De Universiteit Maastricht kiest onverkort voor PGO als hét onderwijsmodel voor de toekomst, voor PGO als onderscheidend handelsmerk van de universiteit. Het structureel bijhouden en vernieuwen van het onderwijsprofiel is daarom van groot belang: de universiteit wil open blijven staan voor nieuwe manieren van leren. Op geleide van het Strategisch Programma zijn thema s geïdentificeerd in het kader van onderwijsvernieuwing en e-learning die bijdragen aan de doorontwikkeling van het PGO en die in 7

9 aanmerking komen om in projectvorm verder te worden uitgewerkt. Hiervoor zijn meerjarig middelen gereserveerd. In 2008 zijn binnen een daartoe ingestelde taskforce verschillende e-learning projecten besproken en opgepakt. Onder toezicht van de Onderwijsadviesraad zijn in 2008 diverse onderwijsthema s besproken en opgepakt. Zo is er een seminar georganiseerd over toetsing in een PGO context en is er verder invulling gegeven aan het thema Werken en Leren. Voorts zijn diverse e-learning projecten opgestart en de Research Based Bachelor (SIRIUS) van start gegaan. In december is het University College Maastricht gastheer geweest van de jaarconferentie studiesucces de kunst van het veranderen van de VSNU. Tijdens deze conferentie is op een interactieve manier kennis uitgewisseld en zijn ervaringen gedeeld met betrekking tot projecten gericht op het vergroten van studiesucces in de bachelorfase. Kwaliteitszorg In het kader van het OKE (Onderwijs Kwaliteits Evaluatie) project zijn in 2008 verdere stappen gezet om de in het kader van onderwijskwaliteitszorg relevante gegevens voor betrokkenen eenvoudig toegankelijk te maken. In 2009 zal hier een vervolg aan worden gegeven met gebruikmaking van Business Intelligence software. Binnen de Faculteit der Rechtsgeleerdheid heeft in 2008 een majeure onderwijsherziening plaatsgevonden. In deze herijkingoperatie is getracht de inhoudelijke samenhang van programma's en onderlinge aansluiting van blokken daarbinnen te verbeteren en tegelijkertijd het aantal blokken zodanig te verminderen dat de onderwijsbegroting beheersbaar zou worden. Tevens is bij de herijking het vaardighedenonderwijs in de bachelorprogramma's kritisch onder de loep genomen. Binnen het University College is het curriculum committee gestart met een proces van stroomlijning en uitbouw van de cursuscatalogus binnen de huidige concentrations. Voor de komende jaren wordt verder in lijn met het kwaliteitsplan uitbouw op het terrein van de kunsten (muziek en theater) en maatschappelijk georiënteerde stages beoogd. Accreditatie Voor de bacheloropleidingen Psychologie en Kennistechnologie is in 2008 een nieuwe NVAO accreditatie verworven. Hetzelfde geldt voor de masteropleidingen Psychology en Mental Health. Ook is er een aantal postinitiële masteropleidingen geaccrediteerd. Het betreft masters in Affective Neuroscience, Health Professions Education en Public Health for Professionals. Met de accreditatie van laatstgenoemde opleidingen zijn alle bachelor- en masterprogramma s die aan de UM worden aangeboden geaccrediteerd. De Faculteit der Economie en Bedrijfskunde is in 2008 geheraccrediteerd door de EFMD; daarmee heeft de faculteit haar EQUIS-accreditatie verlengd. 8

10 3. Studenten Bij het realiseren van een universiteit met excellent onderwijs en onderzoek, ligt er voor de UM de uitdaging om zowel voor de bachelor- als voor de masterfase voldoende studenten te werven en er tegelijkertijd voor te zorgen dat die studenten van goede kwaliteit zijn. Hun actieve bijdrage, die het onderwijssysteem van de UM vereist, bepaalt immers in hoge mate de kwaliteit van het onderwijs. Daartoe zijn de volgende twee strategische doelen geformuleerd: 1. Excellent onderwijs vraagt om excellente studenten. De UM wil een studentenpubliek dat bij de universiteit past en ontwikkelt een HRM-beleid voor studenten. 2. In 2010 heeft de universiteit een instroom van bachelorstudenten (in 2005 waren dat er 2.650) en masterstudenten. Net als in 2005 komt 30 procent van de bachelors uit het buitenland. Het percentage masterstudenten afkomstig uit andere EU-landen is gestegen naar 35 procent en het percentage van buiten de EU naar 15 procent. Onderstaand zal per doel de stand van zaken worden aangegeven en wordt er inzicht verschaft in de activiteiten die in 2008 zijn ontplooid of voortgezet om deze doelstellingen te bereiken. 3.1 Excellente studenten HRM-voor studenten Excellent onderwijs vraagt om excellente studenten. Daarom wil de UM een studentenpubliek dat bij de universiteit past en ontwikkelt de universiteit een HRM-beleid voor studenten, gericht op in-, door- en uitstroom. Instroom: selectie en matching, numerus fixus In het kader van een sterk studentenbeleid, dat tot doel heeft studenten tijdens de individuele leerweg optimaal te ondersteunen en begeleiden, kiest de UM in haar strategisch programma voor een selectieve toelating van studenten, gericht op matching tussen student en opleiding. Selectie en matching leiden er naar verwachting toe dat de kwaliteit van de studentenpopulatie toeneemt, de kosten dalen door lagere uitval en dat de aantrekkingskracht op (top)studenten die kwaliteit en uitdaging zoeken, groter wordt. In 2007 heeft het CvB besloten om sterk in te zetten op de ontwikkeling van UM-beleid en instrumentarium gericht op selectie en matching. Er is geld vrijgemaakt voor een vijftal projecten binnen de FdR, FdEWB, FdCMW, FdP en FHML. Het betreft projecten die in de pilotfase gericht zijn op implementatie binnen de eigen faculteit, maar waar in de vervolgfase gekeken wordt naar een universiteitsbrede uitrol van de instrumenten. In 2008 heeft de pilotfase van de projecten plaatsgevonden. De projecten zijn van start gegaan, er heeft dataverzameling plaatsgevonden en een eerste analyse van de beschikbare gegevens. In 2009 zullen de projecten verder gestalte krijgen en overgaan naar fase twee waarin wordt gestart met de universiteitsbrede uitrol van de instrumenten. In 2008 kozen de bacheloropleidingen Geneeskunde en International Business voor een numerus fixus, waarbij International Business tevens een decentrale selectieprocedure heeft ingesteld voor 50 procent van haar beschikbare plaatsen. Naast fixus-opleidingen in de bachelorfase is bij een aantal masteropleidingen bewust gekozen voor het instellen van een capaciteitsfixus. De ingestelde capaciteitsfixus voor een doorstroommaster geldt uiteraard niet voor doorstroom bachelorstudenten. In 2008 is door de FdCMW en FdR een wijziging van de hoogte van de capaciteitsfixus van een aantal 9

11 masters aangevraagd en goedgekeurd. De gewijzigde capaciteitsfixi zullen met ingang van het academisch jaar tot uitvoering worden gebracht. In 2008 kenden in totaal 11 masteropleidingen binnen 3 faculteiten (FdP, FdR en FdCMW) een capaciteitsfixus; de maximale vastgestelde capaciteitsfixus varieert van 25 tot 60 studieplaatsen. Doorstroom: universiteitsbreed BSA Selectie en matching worden door de UM gekoppeld aan een universiteitsbreed bindend studie advies (BSA). Sinds enige jaren werken verschillende faculteiten van de UM met een BSA voor de bachelorfase. In 2008 heeft het CvB het verzoek van de FdCMW om met ingang van het academisch jaar 2009/2010 een BSA in te voeren voor de opleiding Cultuurwetenschappen/Arts and Culture, ingewilligd. In 2008 kenden in totaal negen bacheloropleidingen binnen vier faculteiten (FdR, FdEWB, FdCMW en FHS) een BSA. 475 studenten hebben in het academisch jaar een negatief BSA gekregen. De komende jaren wordt aandacht besteed aan de uitrol van BSA bij de resterende faculteiten. Uitstroom: Career Services De arbeidsmarkt wordt steeds internationaler en stelt steeds hogere eisen. Om de studenten in een vroeg stadium in aanraking te laten komen met en te begeleiden naar deze arbeidsmarkt, heeft de UM de faciliteit Career Services ontwikkeld. Er wordt op een proactieve manier aan alle studenten van de UM educatie, informatie, advies en begeleiding gegeven, gericht op hun (internationale) loopbaan. Verder fungeert Career Services als een breed platform, waarin contacten worden gelegd en samengewerkt kan worden met zowel interne (faculteiten, alumni, studieverenigingen) als externe partijen (nationale en internationale bedrijven, recruitment bureaus). Sinds het opzetten van de Career Services is het aantal activiteiten en het aantal studenten dat gebruikt maakt van de gerelateerde dienstverlening sterk gestegen. De activiteiten van Career Services betreffen onder andere individuele begeleiding van studenten (bijvoorbeeld Quick Career Advice), het Career and Information Centre (virtueel en hardcopy informatiecentrum), workshops en trainingen, het leveren van een bijdrage aan andere carrière-evenementen (alumni-lezingen, activiteiten van faculteiten en studieverenigingen), het opbouwen van interne en externe netwerken en de op- en uitbouw van de website Career Services die bedrijven en studenten van informatie en verdere resources voorziet. De Quick Career Service is in 2008 steeds meer een begrip geworden onder studenten. Er is hard gewerkt aan een meer uitgebreid en samenhangend workshopaanbod, dat zoveel mogelijk tweetalig is. De PR-richting studenten is verder uitgebreid en er is vanuit Career Services een actieve bijdrage geleverd aan career events vanuit studieverenigingen en faculteiten (o.a. European Career Days i.s.m. Concordantia, FdR en FdCMW). Tevens is gestart met een UM Career Services vacancy database, met daarin stages/internships, student jobs, vrijwilligerswerk en startersvacatures. De komende jaren zal de uitdaging voor Career Services zijn gelegen in het bereiken en het bewerken van de arbeidsmarkt. Dit zal een zeer arbeids- en tijdsintensief traject zijn met veel potentieel. Een juiste afstemming tussen, wensen, doelen en beschikbare capaciteit en middelen is hierin onontbeerlijk. Extra uitdagen en belonen van studenten die goed presteren De excellente student speelt een belangrijke rol bij het bevorderen van excellentie binnen zowel het onderwijs als het onderzoek. Het beleid van de UM is er op gericht om talent te scouten, optimaal te laten ontwikkelen te koesteren en te behouden. 10

12 Honours programma s De Honours programma s ten behoeve van talentvolle studenten, zijn gericht op het verbreden en verdiepen van kennis en inzicht. Ze bereiden talentvolle studenten voor op een onderzoekscarrière, internationale carrière of bijvoorbeeld, bij FHML, op een klinische carrière. Daarnaast verhogen ze hun kansen op de arbeidsmarkt. Elke faculteit biedt één of meerdere Honours programma s aan. Het UCM vervult daarnaast als Universitair Honours College een speciale rol. Dit Engelstalige bachelorprogramma biedt gemotiveerde en talentvolle studenten de mogelijkheid hun kennis maximaal te ontwikkelen en kent een speciale aanmeldingsprocedure. UM-Beurzenprogramma Voor het academisch jaar zijn naast externe beursprogramma s, zoals het Huygens Scholarship Programme, wederom beurzen verstrekt uit het UM-Beurzenfonds. Het gaat dan om de UM High Potential Scholarships en de UM-Bedrijfsbeurzen en de Agent Scholarships. De bedrijfsbeurzen werden mogelijk gemaakt door APG, Sabic Europe, ING Bank, Belden, Océ, en Strouven. In totaal werd aan maar liefst 64 studenten een beurs toegekend. Om de hoeveelheid beschikbare middelen voor beurzen te vergroten, zal de UM in samenwerking met het Universiteitsfonds Limburg de fondsenwerving zo veel mogelijk verder uitbouwen en beheren. Het gaat daarbij om de werving van vooral private middelen in de vorm van bijdragen van bedrijven, alumni en andere (vermogende) particulieren en stichtingen. Ten bate van de fondsenwerving voor beurzen zijn diverse programma s ontwikkeld, zoals het project 50 Friends make the difference. Ook hebben in studenten en young professionals uit met name Midden- en Oost Europa een beurs gekregen, gefinancierd vanuit de subsidie die is toegekend aan de UM in het kader van het MTEC/MATRA-programma. Top-3% regeling In aanvulling op de beurzen die de UM verstrekt aan talentvolle studenten die een master aan de UM willen volgen, zoals de High Potential beurzen, is in 2008 voor het eerst uitvoering gegeven aan het in 2007 ontwikkelde beleid om de top-3% van de bachelor en master studenten in ieder studiejaar gratis te laten studeren door hen achteraf een beurs te verstrekken ter hoogte van het door hen betaalde collegegeld. In 2007 zijn de kaders van de top-3% regeling opgesteld en goedgekeurd. Met ingang van het academisch jaar kwamen eerstejaars studenten, dat wil zeggen studenten die dat jaar gestart zijn met een Ba- of Ma-opleiding, in aanmerking voor een top-3% beurs of prijs ter hoogte van het door hen betaalde collegegeld. De komende academische jaren zal een getrapte invoering van de regeling plaatsvinden en de top-3% selectieprocedure zal jaarlijks worden geëvalueerd. Voor aanvang van het studiejaar wordt de selectieprocedure bekend gemaakt aan studenten, opdat zij op de hoogte zijn van de voorwaarden en criteria. Op 30 oktober 2008 zijn de eerste certificaten uitgereikt aan 139 studenten afkomstig uit Duitsland, Nederland, België, China, Denemarken, Finland, Hongarije, Italië, Kroatië, Oostenrijk, Polen, Roemenië, Rusland en de VS. Onderzoekgestuurd Leren Ter stimulering van excellentie in het hoger onderwijs heeft het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap het Sirius-programma ontwikkeld. In het kader van dit programma heeft de UM in 2008 de activiteit onderzoekgestuurd leren en hieraan gekoppeld de incentiveregeling onderzoeksgerelateerd studentenbudget voorgedragen voor subsidie. Met onderzoekgestuurd leren wil de UM de samenhang tussen onderwijs en onderzoek nieuw gestalte geven in het kader van de binding met excellente studenten. Het gaat om een overkoepelend programma waarin verschillende excellentiebevorderende instrumenten zijn verweven, met als kernpunten; onderzoeksoriëntatie en interdisciplinariteit in een maatschappelijke context. Er zijn twee clusters van activiteiten voorgedragen: een universiteitsbreed 11

13 programma en een specifiek programma bij het University College Maastricht (UCM) en hieraan gekoppeld een onderzoeksgeoriënteerde incentiveregeling. In oktober 2008 heeft OCW de UM-subsidieaanvraag goedgekeurd. Het betreft een vierjarig programma waarvoor de UM maximaal 50% van de verwachte kosten van M 4 krijgt vergoed. Het resterende deel wordt gematched door de UM. Daarvoor is in de periode jaarlijks k 500 gereserveerd. Het pilotproject PEERS loopt al bij het University College Maastricht. De onderzoekgestuurde lerenprojecten bij de andere faculteiten gaan in 2009 van start. Goede opvang en service: Student Services en klantgericht informatie voor studiekiezers en studenten De UM hecht veel waarde aan de verbetering van de service en informatievoorziening voor studenten en de persoonlijke begeleiding van studenten. De verwachtingen van de studenten ten aanzien van de studentgerelateerde dienstverlening groeien en er is een trend waarneembaar waarbij de student zich meer en meer als klant opstelt. Ze stellen hoge eisen aan de infrastructuur van hun universiteit, met name aan studieplekken, de universiteitsbibliotheek, IT-faciliteiten en aan huisvestings- en sportfaciliteiten. De UM probeert hieraan tegemoet te komen door de inrichting van een nieuwe campus die kan voorzien in kwalitatief goede woonruimte en in goede indoor-sportvoorzieningen en door het verbeteren van de student services en informatievoorziening. In 2008 is de in 2007 opgestarte inventarisatie van geleverde studentdiensten en de kwaliteit van deze dienstverlening afgerond en heeft er ten aanzien van de volgende vijf diensten een verdiepend onderzoek en evaluatie plaatsgevonden: 1) studentenhuisvesting, 2) talencursussen, 3) beurzenbeleid, 4) arbeidsmarktvoorbereiding en 5) de VISA-procedure en procedure voor het aanvragen van een bankrekeningnummer. De complexiteit van de informatievoorziening is mede door de overgang naar de bama-structuur en de verdere internationalisering, sterk toegenomen. Meer dan tevoren dienen de studiekiezer en de student op een overzichtelijke wijze, binnen een overzienbare termijn over kwalitatief goede en eenduidige informatie te kunnen beschikken. De informatievoorziening van de UM dient daar op te worden afgestemd. Om hier invulling aan te geven, zijn in 2008 de eerste stappen gezet om de onderwijslogistieke processen op elkaar af te stemmen binnen het zogenaamde MUSL-project. In 2008 is FdEWB als eerste faculteit overgestapt op de nieuwe manier van roosteren die zorgt voor persoonlijke roosters voor alle studenten en medewerkers. De andere faculteiten zullen begin 2009 volgen. In 2009 zal de implementatie van het grootste deel van het MUSL-project plaatsvinden. Uigebreide informatie over alle opleidingen wordt via de website op een eenvormige manier toegankelijk gemaakt. Ook krijgen de studenten online inzicht in bijvoorbeeld de status van hun toelatingsverzoeken, hun studievoortgang en hun afstudeeraanvragen. In 2009 wordt de UM-website geheel vernieuwd om beter op de informatiebehoeften te kunnen inspelen. 3.2 Instroom per 2010: bachelor- en masterstudenten In het strategisch programma heeft de UM zich als doel gesteld dat in 2010 de universiteit een instroom heeft van bachelorstudenten (in 2005 waren dat er 2.650) en masterstudenten. Net als in 2005 komt dan 30 procent van de bachelors uit het buitenland. Het percentage masterstudenten afkomstig uit andere EU-landen is gestegen naar 35 procent en het percentage van buiten de EU naar 15 procent. De instroom in 2008 bedroeg voor de bachelorfase (van wie 45,9% afkomstig uit andere EU-landen en 1,7% uit niet EU/EEA-landen) en voor de masterfase (van wie 34,4%, afkomstig uit andere EUlanden en 10,9% uit niet EU/EEA-landen). Dit is exclusief circa 500 voorwaardelijk toegelaten masterstudenten. 12

14 Aantallen studenten Instroom bachelor- en masterstudenten per faculteit (1ste jaars WO-Opleiding-Instelling) 06/07 07/08 Academisch jaar 08/09 FHML FdR FdEWB FdCMW FPN FHS/MICC FHS/UCM FHS/MGSoG De instroom per faculteit is opgenomen in Hoofdstuk 7. 08/ % BA MA % 07/ % 06/ % BA MA % BA MA % 13

15 Intensief studenten werven en zorgen voor een goed studentenbeleid Werving van studenten In 2008 is voortvarend gewerkt aan het implementeren van de ontwikkelde doellandenstrategie voor de nationale en internationale werving van studenten. De Universiteit Maastricht richt de werving op een beperkt aantal doellanden. In deze landen wordt op basis van intensieve samenwerking met partneruniversiteiten en het bedrijfsleven gewerkt wordt aan reputatieopbouw van de Universiteit Maastricht en het aantrekken van talentvolle studenten. De werving is zowel op de bachelor- en masterstudenten gericht als op PhD-kandidaten en promovendi. Het accent ligt echter op de masteropleidingen. De streefcijfers voor de bachelorfase zijn inmiddels vrijwel gerealiseerd. Een uitzondering is het aandeel studenten van buiten de EU/EEA, dat de komende jaren flink zal moeten toenemen. In de Nederlandse markt is naast toename ook een evenwichtige spreiding van de instroom vanuit de verschillende regio s een aandachtspunt. Masterwerving, gericht op een ouder en meer ervaren studentenpubliek, vraagt een heel eigen en andere aanpak dan bachelorwerving. Het beleid van de UM is erop gericht op maat de service te bieden die aankomende masterstudenten verwachten. Deze aanpak is bedoeld om te komen tot een verhouding van bachelor- en masterstudenten in de orde van grootte van 3:1, waarbij de masterfase ook nog eens een substantieel aandeel internationale studenten trekt. Het realiseren van deze ambitie vergt een grote inspanning. Ter bevordering van de instroom kiest de universiteit derhalve voor een sterk gezamenlijk beleid. De huidige doellanden zijn Duitsland, België, het Verenigd Koninkrijk, Polen, Turkije, China en India. Per doelland is een landenteam ingesteld. Daarin werken de faculteiten samen aan het ontwikkelen en uitvoeren van de wervingsstrategie, toegesneden op de sociaal economische context in het doelland en de positie van de Universiteit Maastricht in dat land. Een landenteam staat onder voorzitterschap van een senior academicus en wordt ondersteund door professionele marketingcommunicatiemedewerkers. In 2008 is ook voor Nederland een landenteam opgericht. Het Platform Werving, Toelating en Selectie is omgevormd tot Task Force Werving en Toelating en heeft voor alle doellanden en regio s marketingcommunicatieplannen laten uitwerken. In China en India zijn overeenkomsten met een selectieve groep universiteiten aangegaan. Dit heeft inmiddels de eerste resultaten opgeleverd in termen van gastdocentschappen, gezamenlijke opleidingen en onderzoekssamenwerking. In het kielzog hiervan is de belangstelling voor masteropleidingen en Phd-training aan de Universiteit Maastricht fors toegenomen. In 2008 is in Maastricht het India Instituut van start gegaan, waarin de strategische onderzoeksagenda betreffende India ontwikkeld wordt en dat fungeert als een (virtueel) centrum waarin onderzoeksactiviteiten in relatie tot India gecoördineerd worden. Daarnaast zijn de laatste voorbereidingen getroffen voor de inrichting van een kantoor van de Universiteit Maastricht te Bangalore in India. Hierin wordt het wetenschappelijk onderzoek met betrekking tot India gebundeld en de wetenschappelijke samenwerking tussen de verschillende partners in Nederland en in India gecoördineerd. Dit kantoor zal in 2009 officieel haar deuren openen voor Indiase studenten en partnerinstellingen en bedrijven. In Duitsland, België, Polen en het Verenigd Koninkrijk zijn presentaties gegeven op middelbare en internationale scholen; de presentaties vielen veelal samen met de deelname aan beurzen. Het opvolgen van geïnteresseerden studenten is in 2008 verder geïntensiveerd met behulp van digitale nieuwsbrieven zijn op maat per doelland en persoonlijke contacten. Binnen Europa zijn de wervingsactiviteiten in Duitsland opnieuw zeer succesvol. Het aantal Duitse studenten dat een opleiding start aan de Universiteit Maastricht neemt nog steeds toe. Ondanks het feit dat het voor buitenlandse instellingen moeilijk is in België studenten te informeren over studiemogelijkheden over de grens heeft de werving in België een extra impuls gekregen op instigatie van het België-team. Naast een groot aantal schoolbezoeken aan Franstalige en Nederlandstalige middelbare scholen, heeft dit team het algemene probleem van de erkenning van buitenlandse diploma s in België aan de orde gesteld bij de Vlaamse politiek en via de 14

16 officiële kanalen bij de Vlaamse minister van Onderwijs. Ten aanzien van de Vlaamse werkwijze met betrekking tot de diplomawaardering wordt op verzoek van de Universiteit Maastricht een 2009 een uitspraak van de Europese Commissie verwacht. De wervingsactiviteiten in Polen, het Verenigd Koninkrijk en Turkije zijn volgens planning verlopen. Voor de Nederlandse bachelorinstroom blijft de UM zich met haar wervingsactiviteiten, naast regionale initiatieven, tevens op andere gebieden binnen Nederland richten. Dat gebeurt o.a. door het aanbieden van gerichte voorlichting- en aansluitingsactiviteiten zowel op scholen, in het land, als aan de universiteit zelf. Denk hierbij aan de deelname aan bachelor- en masterbeurzen, het organiseren van open dagen (groot- en kleinschalig), het bezoeken en ontvangen van scholen, het aanbieden van class days en masterclasses etc. In de Nederlandse studentenwervingsmarkt is naast de bekende activiteiten - in 2008 vooral gewerkt aan de voorbereiding van een nieuwe campagne in Nederland, gericht op een versterking en verdieping van een netwerk met middelbare scholen, met een speciale focus op internationale scholen en scholen met tweetalig onderwijs. In samenspraak met deze scholen wordt een pakket ontwikkeld, waarbij scholen een beroep kunnen doen op de inhoudelijke expertise van de Universiteit Maastricht. Het betreft vakinhoudelijke, pedagogische en didactische expertise. Scholieren worden in deze campagne uitgenodigd zelf de universiteit en de stad te ontdekken binnen een studiekeuzemodule, die conform de systematiek van probleem gestuurd onderwijs is opgezet. In combinatie met de standaard activiteiten moeten deze campagne ertoe bijdragen dat in een tijd van regionalisering van de instroom aanstaande studenten uit heel Nederland richting de Universiteit Maastricht blijven komen. In aanvulling op de gemeenschappelijke werving hebben faculteiten en schools in landen die niet tot de doellanden behoren eigen wervingsactiviteiten ontplooid. Deze wervingsactiviteiten van faculteiten zijn aanvullend op de gemeenschappelijke werving en komen voort uit specifieke contacten van individuele faculteiten. Ten slotte is op initiatief van de Task Force Werving Toelating en Selectie, en in samenspraak met de faculteiten, gewerkt aan het verhelderen en harmoniseren van de toelatingseisen voor de masteropleidingen. Dit zal in 2009 resulteren tot de bijstelling van de verschillende Onderwijs en Examenregelingen op dit punt. Tevens heeft de Task Force geadviseerd tot het inrichten van een onestop-shop binnen het studenten service centrum, waar aanstaande bachelor en masterstudenten met al hun vragen over toelating en studeren aan de Universiteit Maastricht terecht kunnen. Dit advies is door het Management Team van de universiteit overgenomen. De one-stop-shop heeft per 1 januari 2009 zijn beslag gekregen. Aansluitingsactiviteiten VO-WO De aansluitingsactiviteiten zijn gericht op het aanbieden van de juiste begeleiding tijdens het studiekeuzeproces van scholieren uit het voortgezet onderwijs. Hierbij richt de UM zich zowel op de oriëntatie- als ook op de verdiepingsfase. In 2008 hebben de volgende aansluitingsactiviteiten plaats gevonden: - Doorlopende Leerlijnen Doorlopende Leerlijnen biedt leerlingen van het Stella Maris College en het Graaf Huyn College de mogelijkheid gedurende een aantal maanden onderwijsgroepen, masterclasses en/of profielwerkstukbegeleiding te volgen op de Universiteit Maastricht. In 2008 deden 150 scholieren hieraan mee. - Beta1op1 Bèta 1op1 is een project voor alle leerlingen van 5 en 6 Vwo die geïnteresseerd zijn in technische en natuurwetenschappen. Het project is een initiatief van het Platform Bèta Techniek dat vanuit OCW alle universiteiten in Nederland financieel in de gelegenheid stelt om bètagerelateerde 15

17 activiteiten aan te bieden. Wie deelneemt aan Bèta 1op1, krijgt de kans om kennis te maken met één van de bètaopleidingen die Universiteit Maastricht aanbiedt (Moleculaire Levenswetenschappen, Econometrie, de Sciences track bij UCM en Kennistechnologie). 115 scholieren namen deel aan bèta 1 op 1 in Masterclasses De Masterclasses worden georganiseerd voor de extra gemotiveerde 5- en 6-vwo leerlingen die zich in de verdiepende fase van hun studiekeuzeproces bevinden. De doelstellingen van de Masterclasses zijn tweezijdig. Enerzijds is het programma erop gericht de leerlingen kennis laten maken met de Universiteit Maastricht en het Probleem Gestuurd Onderwijs, anderzijds het contact met vakdocenten van het VO verbeteren en versterken zodat er een betere VO-WO aansluiting ontstaat. In 2008 waren er 88 deelnemers. In 2008 zijn 2 activiteiten voor de eerste keer georganiseerd: - Pre University College Een pilot die in 2008 voor het eerst georganiseerd is en waarschijnlijk in 2009 weer zal plaats vinden. Doel van het project is om naast het reguliere curriculum van het voortgezet onderwijs extra uitdaging te bieden voor de meest getalenteerde 5 en 6 VWO leerlingen. Met Pre University College wordt de mogelijkheid geboden om een vak te volgen aan de universiteit net zoals een reguliere student dat doet. Aan dit project deden 3 leerlingen mee. - Tweedaags Evenement In het najaar van 2008 heeft Maastricht University twee keer kennismakingsdagen georganiseerd voor twee middelbare scholen. Maastricht University heeft een programma opgesteld waarin leerlingen uitleg kregen over het Probleem Gestuurd Onderwijs, de onderwijsmethode die wordt toegepast. Naast deze uitleg mochten leerlingen ook zelf van het onderwijs proeven, door de simulatie van onderwijsgroepen, waarin zij het middelpunt van het onderwijs waren, en het studeren in de bibliotheek. Er deden 268 scholieren mee. In het kader van Doorlopende Leerlijnen, Bèta 1 op 1 en Proefstuderen (de voormalige Masterclasses) worden ook in 2009 weer activiteiten ontplooid. Pre University College was een pilot, maar wordt hoogst waarschijnlijk 2009 ook weer uitgevoerd. Ingeschreven studenten Het aantal ingeschreven studenten is van studenten in het academisch jaar gestegen naar studenten in het academisch jaar

18 Ingeschreven studenten per faculteit Aantal ingeschreven studenten FHML FdR FdEWB FdCMW FPN FHS/MICC FHS/UCM FHS/MGSoG /07 07/08 08/09 Academisch jaar Bruggenhoofden in binnen- en buitenland Ten behoeve van de verdere versterking van het (internationale) profiel van de UM wordt gewerkt aan het aangaan en onderhouden van samenwerkingsverbanden in zowel binnen- als buitenland. In 2008 hebben de activiteiten zich, evenals in 2007, gericht op Saoedi-Arabië. Zoals hierboven aangehaald zijn tevens voorbereidingen getroffen voor een bruggenhoofd in India, en zijn middelen verworven voor onderzoek naar activiteiten in Oman. Dichter bij huis zijn activiteiten ontplooid richting België (Hasselt) en Nederland (Venlo). Allereerst is het programma voor instroom van Saoedi-Arabische studenten gecontinueerd. Vanaf voorjaar 2007 verzorgt UCM jaarlijks voor ca. 40 studenten uit Saoedi-Arabië een programma dat hen voorbereidt op de opleiding tot arts aan de UM. Voorts zijn voorbereidingen getroffen om het studeren aan de UM voor een derde cohort studenten mogelijk te maken. Belangrijk aandachtspunt daarbij was het voeren van overleg met de ministeries van Buitenlandse Zaken, Justitie en Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen alsmede de IND over de mogelijkheden van uitbreiding van verblijfsmogelijkheden voor de begeleiders van vrouwelijke studenten. De plannen om te komen tot een opleiding Verkeerskunde zijn verder uitgewerkt in het kader van de tul, het samenwerkingsverband van de UM met de UHasselt. In 2008 zijn een businessplan en een accreditatieaanvraag opgesteld. Daarnaast is de opleiding Belgisch-Nederlands Recht, die wordt verzorgd in samenwerking met de UHasselt en de Universiteit Leuven, in september 2008 van start gegaan. Samen met de Euregio en in afstemming met het HBO is in het kader van de UMVenlo gewerkt aan de ontwikkeling van masterprogramma s. Daarbij is de strategische keuze gemaakt voor twee masters: Global Supply Chain Management and Change (GSCMC) en de master Health Food Management and Innovation (HFMI) (werktitels), die naar verwachting in september 2009 van start gaan. In 2008 zijn is gewerkt aan de voorbereiding van de accreditatieaanvragen voor beide opleidingen. Er is veelvuldig 17

19 gesproken met (regionale) stakeholders en de Provincie Limburg en de Gemeente Venlo hebben middelen toegezegd ter financiering van de opstart van de UMVenlo. De UMVenlo zal op deze wijze haar intermediaire rol in Noord-Limburg kunnen versterken, gericht op de verankering van kennis door kennisuitwisseling tussen de UM en de regio Limburg-Noord. Voorts is zoals gesteld gewerkt aan een businessplan voor een bruggenhoofd in India. De plannen betreffen de oprichting van een India Office in Bangalore. Het Office krijgt een drieledige taak: (1) het verstrekken van informatie over de Universiteit Maastricht alsmede het faciliteren van het wervings- en toelatingsproces; (2) het aanbieden van private onderwijsprogramma s en trainingsprogramma s die voorbereiden op studeren aan de Universiteit Maastricht en (3) het initiëren van academische samenwerkingsverbanden. Als counterpart wordt in Maastricht een India Instituut opgericht, dat deskundigheid bundelt op het gebied van het hedendaagse India, georiënteerd op de gebieden Business & Management, Life Sciences, IPR,&Kennismanagement, Innovatie, Cultuur&Technologie, alsmede de zogeheten Base/Bottom of the Pyramid (BoP) strategieën. Tenslotte heeft de Universiteit Maastricht eind 2008 een subsidie verworven van het Ministerie van OCW voor het verrichten van een haalbaarheidsstudie naar de kansen van het Nederlandse hoger onderwijs en onderzoek in Oman en de verdere regio. Gezien de sterkten van het Nederlands Hoger Onderwijs en de behoeften en mogelijkheden van de regio, denken wij aan een instituut dat zich vooral profileert op het terrein van 'education and learning'. De resultaten van het onderzoek worden medio 2009 verwacht. Internationale studentenmobiliteit In het studiejaar verbleven studenten voor hun studie een periode in het buitenland Uitwisselingsstudenten uitgaand per faculteit Aantal studenten FHML FdR FdEWB FdCMW FPN FHS/MICC FHS/UCM /06 06/07 07/08 In het studiejaar verbleven 767 buitenlandse studenten in het kader van een uitwisselingsprogramma aan de UM. 18

20 900 Uitwisselingsstudenten inkomend per faculteit Aantal studenten FHML FdR FdEWB FdCMW FPN FHS/MICC FHS/UCM /06 06/07 07/08 19

1. Algemeen beeld... 5. 1.1 Inleiding...5. 1.2 Missie, visie en doelstellingen Universiteit Maastricht...5

1. Algemeen beeld... 5. 1.1 Inleiding...5. 1.2 Missie, visie en doelstellingen Universiteit Maastricht...5 Jaarverslag 2009 Inhoudsopgave 1. Algemeen beeld... 5 1.1 Inleiding...5 1.2 Missie, visie en doelstellingen Universiteit Maastricht...5 1.3 Realisatie Strategisch Programma 2007-2010 In het teken van

Nadere informatie

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken.

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. ONDERWIJSVISIE OP HO OFDLIJNEN Geachte collega s, 1 Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. We

Nadere informatie

Understanding Society

Understanding Society Understanding Society Understanding Society Onze onderwijsprogramma s voor excellente en ambitieuze studenten Joop Vianen Conferentie Studiesucces in het hoger onderwijs 3 maart 2010 Onze onderwijsprogramma

Nadere informatie

Profielschets Rector Magnificus Universiteit Maastricht

Profielschets Rector Magnificus Universiteit Maastricht Profielschets Rector Magnificus Universiteit Maastricht Based in Europe, focused on the world. Maastricht University is a stimulating environment. Where research and teaching are complementary. Where innovation

Nadere informatie

Advies Universiteit van Tilburg

Advies Universiteit van Tilburg Advies Universiteit van Tilburg De Reviewcommissie (hierna commissie) heeft kennisgenomen van het voorstel van de Universiteit van Tilburg (hierna UvT) dat het College van Bestuur met zijn brieven van

Nadere informatie

Verschillen tussen Economische opleidingen

Verschillen tussen Economische opleidingen Verschillen tussen Economische opleidingen Economie (en Bedrijfseconomie) Bedrijfseconomie Fiscale Economie Econometrics and Operations Research Economics Afkorting EBE BE FE EOR ECO IBA Wat is de voertaal?

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 29 819 Tijdelijke regels betreffende experimenten in het hoger onderwijs op het gebied van vooropleidingseisen aan en selectie van aanstaande studenten

Nadere informatie

Universitaire Campus Venlo

Universitaire Campus Venlo Universitaire Campus Venlo Kennis/As Limburg Noordelijkste campus in de kennis/as plannen Ook de kleinste Universitaire campus binnen brede Greenport campus Universitaire Campus Venlo Doel bij te dragen

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour

Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour In deze bijlage zijn feiten en cijfers opgenomen over het hoger onderwijs die illustratief kunnen zijn voor de discussies in de

Nadere informatie

Onze visie WAT WIJ UITDRAGEN: ONZE VISIE

Onze visie WAT WIJ UITDRAGEN: ONZE VISIE Over ons - 2016 Onze visie WAT WIJ UITDRAGEN: VRIJHEID VAN GEEST, DENKEN EN MENINGSUITING ONGEBONDEN ONTWIKKELING VAN DE WETENSCHAP VERANTWOORDELIJKHEID JEGENS DE SAMENLEVING INTEGRITEIT IN WERK EN GEDRAG

Nadere informatie

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Economie en Bedrijfseconomie Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde ( FEWEB) Opbouw van studie door prof. dr. Henri de Groot (programmadirecteur)

Nadere informatie

Colofon Tekst en eindredactie Bureau Strategie en Internationalisering Universiteit Maastricht. Tekstbewerking Coenegracht Tekst en Communicatie

Colofon Tekst en eindredactie Bureau Strategie en Internationalisering Universiteit Maastricht. Tekstbewerking Coenegracht Tekst en Communicatie in het teken talent Colofon Tekst en eindredactie Bureau Strategie en Internationalisering Universiteit Maastricht Tekstbewerking Coenegracht Tekst en Communicatie Vertaling Talencentrum Universiteit Maastricht

Nadere informatie

Onderwijs en Kennisoverdracht

Onderwijs en Kennisoverdracht Onderwijs en Kennisoverdracht Ontwikkelingen in de duurzame landbouw in Suriname Prof. Tiny van Boekel, Decaan voor Onderwijs/Vice-rector, Wageningen University & Research Centre, NL Inhoud lezing Ontwikkelingen

Nadere informatie

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde wo bedrijfskunde Goede managers komen altijd aan de bak, ook in tijden van crisis. Maar nu het herstel tegen lijkt te vallen moet je wel voorbereid zijn op verrassingen. Veel bedrijfskunde-opleidingen

Nadere informatie

Voorlichting Econometrie & Operationele Research. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Voorlichting Econometrie & Operationele Research. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Voorlichting Econometrie & Operationele Research Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Vier bacheloropleidingen Bedrijfskunde Econometrie & Operationele Research Economie en Bedrijfseconomie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 400 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2013 Nr. 132 BRIEF

Nadere informatie

Datum 2 april 2013 Betreft Beleidsreactie op de evaluatie van de islam- en imamopleidingen in Nederland

Datum 2 april 2013 Betreft Beleidsreactie op de evaluatie van de islam- en imamopleidingen in Nederland a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT

VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT NAAR VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VERDIEPT, VERRIJKT EN VERBINDT De VU wil graag met u werken aan de versterking van de kwaliteit van het voortgezet

Nadere informatie

Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut.

Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut. ONDERZOEKSRAPPORT Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut. Introductie In het Human Capital 2015 report dat het World

Nadere informatie

STUDIEKEUZEGESPREKKEN BIJ LIBERAL ARTS AND SCIENCES

STUDIEKEUZEGESPREKKEN BIJ LIBERAL ARTS AND SCIENCES STUDIEKEUZEGESPREKKEN BIJ LIBERAL ARTS AND SCIENCES Over het voorkomen van studieuitval bij een universiteitsbrede, interdisciplinaire bacheloropleiding SURF ACADEMY: MASTERCLASS STUDIEKEUZEGESPREKKEN

Nadere informatie

profiel Open Universiteit Voorzitter en leden raad van toezicht

profiel Open Universiteit Voorzitter en leden raad van toezicht profiel Open Universiteit Voorzitter en leden raad van toezicht Open Universiteit Voorzitter en leden raad van toezicht Organisatie De Open Universiteit (OU), opgericht in 1984, is de jongste universiteit

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie

Mekelweg 4, kamer LB02.800 2628 CD Delft 015-2781430 j.vandeluitgaarden-ninaber@tudelft.nl

Mekelweg 4, kamer LB02.800 2628 CD Delft 015-2781430 j.vandeluitgaarden-ninaber@tudelft.nl Pagina 1/5 Mekelweg 4, kamer LB02.800 2628 CD Delft 015-2781430 j.vandeluitgaarden-ninaber@tudelft.nl Aan: TU Delft, College van Bestuur Van: Betreft: Prestatieafspraken TU Delft Datum: 2 januari 2011

Nadere informatie

Overzicht Bestemmingsfondsen / Fondsen op naam 1

Overzicht Bestemmingsfondsen / Fondsen op naam 1 Overzicht Bestemmingsfondsen / Fondsen op naam R. Mees & Zoonen Fonds 1920 Stichting voor Buitenlandse Studenten ARK Fonds Bijzondere Leerstoel Vervoersrecht Prof. dr. N.J. Polak Fonds Sanders Fonds Support

Nadere informatie

Reglement Honours Academy Universiteit Leiden HOOFDSTUK 1. ALGEMEEN

Reglement Honours Academy Universiteit Leiden HOOFDSTUK 1. ALGEMEEN Reglement Honours Academy Universiteit Leiden HOOFDSTUK 1. ALGEMEEN Artikel 1. Begripsbepalingen 1. In dit reglement wordt verstaan onder: a. adviesraad: de Adviesraad van de Honours Academy zoals nader

Nadere informatie

Overgangsregels 2014-2015. Page 1

Overgangsregels 2014-2015. Page 1 Inhoudsopgave MSc Accounting MSc Econometrics and Mathematical Economics MSc Economomics MSc Finance MSc Fiscale economie MSc Information Management MSc International Management MSc International Business

Nadere informatie

Protocol PDG en educatieve minor

Protocol PDG en educatieve minor Protocol PDG en educatieve minor 28 april 2014 Inhoud Protocol voor beoordelingen door de NVAO van de kwaliteit van de afstudeerrichtingen algemeen vormend onderwijs en beroepsgericht onderwijs, het traject

Nadere informatie

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting - Feiten en trends 2010-1- Studenten Aantal ingeschreven voltijd studenten in bekostigde HBO- en WO-instellingen in Nederland 2009-2010 2008-2009

Nadere informatie

Overzicht Bestemmingsfondsen / Fondsen op naam 1

Overzicht Bestemmingsfondsen / Fondsen op naam 1 Overzicht Bestemmingsfondsen / Fondsen op naam R. Mees & Zoonen Fonds 1920 SBS Fonds ARK Fonds Bijzondere Leerstoel Vervoersrecht Prof. dr. N.J. Polak Fonds Sanders Fonds Support Fund for the World Database

Nadere informatie

Vergelijking bachelor programma s Tilburg School of Economics and Management

Vergelijking bachelor programma s Tilburg School of Economics and Management Vergelijking bachelor programma s Tilburg School of and Business Afkorting BE EOR ECO EBE FE IBA Wat is de voertaal? Nederlands Nederlands of Engels mogelijk, vanaf 2 e jaar Engels Engels Nederlands, vanaf

Nadere informatie

Nextport International community Zwolle Region

Nextport International community Zwolle Region Nextport International community Zwolle Region December 2014 1 Ideaalbeeld Zwolle 2020 Wat hebben we bereikt? We schrijven 2020. Regio Zwolle heeft een transitie doorgemaakt en wordt internationaal gezien

Nadere informatie

De JB heeft binnen de UvA twee belangrijke partners: a. De Faculteit b. de UB

De JB heeft binnen de UvA twee belangrijke partners: a. De Faculteit b. de UB Meerjarenplan 2014-2016 Juridische Bibliotheek In 2016 zal de JB met de Faculteit naar het Roeterseiland verhuizen. Dit meerjarenplan beperkt en richt zich op de periode dat we ons enerzijds voorbereiden

Nadere informatie

Directeur onderwijsinstituut

Directeur onderwijsinstituut Directeur onderwijsinstituut Doel College van van Bestuur Zorgdragen voor de ontwikkeling van het facultair en uitvoering en organisatie van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen de faculteit, uitgaande

Nadere informatie

VERKORT VERKIEZINGSPROGRAMMA Leidse Universitaire Verkiezingen 21 april t/m 7 mei 2009

VERKORT VERKIEZINGSPROGRAMMA Leidse Universitaire Verkiezingen 21 april t/m 7 mei 2009 VERKORT VERKIEZINGSPROGRAMMA Leidse Universitaire Verkiezingen 21 april t/m 7 mei 2009 Inleiding De SGL hecht grote waarde aan bondige en duidelijke taal. Een verkiezingsprogramma is vaak lang en uitgebreid

Nadere informatie

NL Klaas Visser 2014. mastermogelijkheden psychologie. Mastermogelijkheden. Hoe verder na een bachelor Psychologie?

NL Klaas Visser 2014. mastermogelijkheden psychologie. Mastermogelijkheden. Hoe verder na een bachelor Psychologie? Mastermogelijkheden Hoe verder na een bachelor Psychologie? 1 Doel vandaag Beeld geven van Bachelor Master in Nederland Toegespitst op Psychologie Verschillen en overeenkomsten tussen opleidingen Psychologie

Nadere informatie

MASTERCLASS BELEIDSANALYSE EN BELEIDSBEOORDELING TRANSPARANTIE EN VERANTWOORDING IN DE PUBLIEKE SECTOR

MASTERCLASS BELEIDSANALYSE EN BELEIDSBEOORDELING TRANSPARANTIE EN VERANTWOORDING IN DE PUBLIEKE SECTOR PROFESSIONAL LEARNING & DEVELOPMENT EXECUTIVE EDUCATION MASTERCLASS BELEIDSANALYSE EN BELEIDSBEOORDELING TRANSPARANTIE EN VERANTWOORDING IN DE PUBLIEKE SECTOR MASTERCLASS BELEIDSANALYSE EN BELEIDSBEOORDELING

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Science De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Waarom een brede natuurwetenschappelijke opleiding? Je krijgt een brede natuurwetenschappelijke basis met vakken uit de

Nadere informatie

DIRECTEUR BELEID EN STRATEGIE

DIRECTEUR BELEID EN STRATEGIE FUNCTIEPROFIEL DIRECTEUR BELEID EN STRATEGIE HOGESCHOOL LEIDEN Inhoudsopgave 1 Hogeschool Leiden 3 De organisatie 3 De structuur 3 De thema s 4 2 4 Plaats in de organisatie 4 Taken en verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 S AMENVATTI NG Ok t ober2015 Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe opleiding Nieuw Ad programma

Nadere informatie

Studeren in Nederland

Studeren in Nederland Studeren in Nederland Annekee de Jager Kaj Temme Nederlandse Ambassade Brussel Leuven, 27 oktober 2015 Inhoud 1. Nederland 2. Waarom studeren in Nederland? 3. Onderwijs in Nederland 4. Nederlandse studentensteden

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio STRATEGISCH PLAN 20152020 Excellent onderwijs voor een innovatieve regio introductie Met meer dan 10.000 studenten en ruim 800 medewerkers zijn we het grootste opleidingencentrum voor beroepsonderwijs

Nadere informatie

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Naar transparanter hoger onderwijs Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Samenvatting van het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk hoger onderwijs Toegang vanuit [1] Eerste cyclus Tweede

Nadere informatie

GEMEENTE HOOGEVEEN. Voorstel voor burgemeester en wethouders. Onderwerp: Start HBO Hoogeveen

GEMEENTE HOOGEVEEN. Voorstel voor burgemeester en wethouders. Onderwerp: Start HBO Hoogeveen Onderwerp: Start HBO Hoogeveen Voorgesteld besluit: 1. t.b.v. voorbereiding opleiding CE Cultuurmanagement (start: studiejaar 2007-2008) 20.000,- beschikbaar stellen aan Hogeschool Drenthe. Genomen besluit

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag

Samenvatting aanvraag Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing Nieuwe opleiding is): Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1 Verplaatsing bestaande opleiding Nevenvestiging

Nadere informatie

Welkom. Alumnikringen Maastricht University

Welkom. Alumnikringen Maastricht University Welkom Alumnikringen Maastricht University Inhoud Alumni Wederzijds belang Alumnikringen Ervaringen Alumni Maastricht University Alumnus/alumna, alumni Iemand die, bekostigd of privaat gefinancierd, het

Nadere informatie

Auditrapportage 2014. Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel. Dynamiek onderweg

Auditrapportage 2014. Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel. Dynamiek onderweg Auditrapportage 2014 Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel Dynamiek onderweg De vier geïdentificeerde typologieën van de Centra co-creator; incubator; transformator; facilitator - zijn hieronder kort

Nadere informatie

Woord van de Teamleider. In deze nieuwsbrief. Agenda 2013

Woord van de Teamleider. In deze nieuwsbrief. Agenda 2013 In deze nieuwsbrief 1 Woord van de Teamleider 2 Masterclasses 3 Het front-office van TA 4 Lego Solar Race 5 Provincie Overijssel Woord van de Teamleider Beste lezer, Grote veranderingen doorvoeren in een

Nadere informatie

De waarde(n) van weten

De waarde(n) van weten De waarde(n) van weten STRATEGISCHE AGENDA HOGER ONDERWIJS 2015-2025 9 oktober 2015 De HO tour Waarom veranderen? Leven en werken in een in toenemende mate onvoorspelbare, complexe en geglobaliseerde wereld.

Nadere informatie

PRE UNIVERSITY JAARPROGRAMMA MASTERCLASSES EN HONOURSTRAJECT

PRE UNIVERSITY JAARPROGRAMMA MASTERCLASSES EN HONOURSTRAJECT PRE UNIVERSITY JAARPROGRAMMA MASTERCLASSES EN HONOURSTRAJECT schooljaar 2016-2017 1 Inhoud Inleiding... 3 Jaarplanning masterclasses... 4 Aanbod masterclasses... 4 Programma honourstraject... 5 Samenwerking

Nadere informatie

Voorlichting psychologie 21 mei 2015. Welkom!

Voorlichting psychologie 21 mei 2015. Welkom! Voorlichting psychologie 21 mei 2015 Welkom! Voorlichting psychologie 21 mei 2015 Sprekers: Stefanie Kwikkel, MSc Francis Voorn studieadviseur student psychologie Psychologie studeren aan de Radboud Universiteit

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 200 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2008 Nr. 183 BRIEF

Nadere informatie

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen Intentieverklaring van de Nederlandse minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, dr. Jet Bussemaker en de Vlaamse minister van Onderwijs en viceministerpresident van de Vlaamse Regering, Hilde Crevits,

Nadere informatie

Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08

Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08 Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08 TECHNUM in vogelvlucht Wat is Technum Welke participanten Waarom noodzakelijk Waar we voor staan Wat onze ambities zijn TECHNUM Zelfstandige onderwijsvoorziening

Nadere informatie

OPEN DAGEN WO FEBRUARI 2016. Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer.

OPEN DAGEN WO FEBRUARI 2016. Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer. OPEN DAGEN WO FEBRUARI 2016 Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer. 1 FEBRUARI 2016 (13:15-16:00) Meeloopdag International

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

Functieprofiel Raad van Toezicht

Functieprofiel Raad van Toezicht Functieprofiel Raad van Toezicht Opgesteld: november 2014 Vastgesteld: 25 november 2014 Functieprofiel Raad van Toezicht SALTO 1 Functieprofiel Raad van Toezicht SALTO Organisatieschets In 2001 zijn de

Nadere informatie

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Voorlichtingsdag Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde PROGRAMMA Bedrijfskunde@VU: hoe, wat en waarom? Prof. dr. W.E.H. Dullaert, Opleidingsdirecteur bachelor bedrijfskunde

Nadere informatie

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf Format samenvatting aanvraag Opmerking vooraf Mocht u de voorkeur geven aan openbaarmaking van de gehele aanvraag in plaats van uitsluitend onderstaande samenvatting dan kunt u dat kenbaar maken bij het

Nadere informatie

Advies Rijksuniversiteit Groningen

Advies Rijksuniversiteit Groningen Advies Rijksuniversiteit Groningen De Reviewcommissie (hierna commissie) heeft kennisgenomen van het voorstel van de Rijksuniversiteit Groningen (hierna RUG) dat het College van Bestuur van de RUG met

Nadere informatie

Kwaliteitskaart onderwijs Felipe Salve

Kwaliteitskaart onderwijs Felipe Salve Kwaliteitskaart onderwijs Felipe Salve Collega s aan het woord Aanleiding Deelprojecten Conclusies inventarisatie Verbeteracties Kwaliteitskaart Kwaliteitsproces Aanleiding Instellingsaccreditatie Onvrede

Nadere informatie

Kerncijfers. Onderwijs. Onderzoek [ 6 ]

Kerncijfers. Onderwijs. Onderzoek [ 6 ] [ 6 ] Kerncijfers Onderwijs Studenten 2010/2011 2011/2012 2012/2013 2013/2014 2014/2015 Instroom propedeuse bachelor 3.857 4.153 4.541 5.222 4.937 Deelnemers excellentie 7,2% 6,3% 6,0% 7,9% 10,4% Contacturen

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 27438 28 augustus 2015 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 22 augustus 2015, nr. 759965,

Nadere informatie

BESTUURS- EN ORGANISATIEWETENSCHAP FACULTEIT DER SOCIALE WETENSCHAPPEN

BESTUURS- EN ORGANISATIEWETENSCHAP FACULTEIT DER SOCIALE WETENSCHAPPEN BESTUURS- EN ORGANISATIEWETENSCHAP FACULTEIT DER SOCIALE WETENSCHAPPEN VOORLICHTING BESTUURS- EN ORGANISATIEWETENSCHAP > Wat is Bestuurs- en organisatiewetenschap (B&O)? > Zo zit je opleiding in elkaar

Nadere informatie

Medewerker bureau buitenland

Medewerker bureau buitenland Medewerker bureau buitenland Doel Ontwikkelen en beheren van mobiliteit- en beurzenprogramma s en samenwerkingsverbanden met andere onderwijsinstellingen op het gebied van uitwisseling en/of ontwikkelingssamenwerking,

Nadere informatie

Op zoek naar talent en ambitie!

Op zoek naar talent en ambitie! Op zoek naar talent en ambitie! Geneeskunde studeren in Rotterdam Decentrale selectie 2014 2015 Wat hebben we jou te bieden? Sterke kanten van het onderwijsprogramma Erasmusarts zijn: a patiënt-georiënteerd

Nadere informatie

Directeur (0,8 wtf) bouwend verbindend

Directeur (0,8 wtf) bouwend verbindend Functieprofiel Directeur SWV Passend Onderwijs (PO) IJmond Functienaam: Directeur Organisatie: Stichting Samenwerkingsverband Passend Onderwijs IJmond Dienstverband: 0,8 WTF Salarisschaal: conform CAO-PO

Nadere informatie

Spellingcontrole mag aan voor kandidaten met dyslexie. Afschaffing loting bij opleidingen met een numerus fixus

Spellingcontrole mag aan voor kandidaten met dyslexie. Afschaffing loting bij opleidingen met een numerus fixus Voortgezet Onderwijs 19 februari 2016 Inhoud Algemeen Meer maatwerk voor leerlingen Overgang po-vo Spellingcontrole mag aan voor kandidaten met dyslexie Rekenresultaten 2015 per school Scholen aan de slag

Nadere informatie

Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem

Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem Gezondheid, Sport en Welzijn Masteropleiding Medical Imaging/ Radiation Oncology Verschillende studies laten zien dat de druk op de gezondheidszorg

Nadere informatie

van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen Directeur onderwijsinstituut

van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen Directeur onderwijsinstituut Opleidingsmanager Doel Ontwikkelen van programma( s) van wetenschappenlijk onderwijs en (laten) uitvoeren en organiseren van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen de faculteit, uitgaande van een faculteitsplan

Nadere informatie

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de Wat je zeker moet Weten: diploma master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de studieduur 2 jaar =

Nadere informatie

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma MASTER IN DE toegepaste economische wetenschappen: HANDELSINGENIEUR IN DE WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica studieduur

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 DE MASTEROPLEIDING BIOMEDICAL

Nadere informatie

TU/e Bachelor College Herontwerp bacheloropleidingen. VSNU Conferentie Studiesucces 13 juni 2012 dr. Diana Vinke en drs.

TU/e Bachelor College Herontwerp bacheloropleidingen. VSNU Conferentie Studiesucces 13 juni 2012 dr. Diana Vinke en drs. TU/e Bachelor College Herontwerp bacheloropleidingen VSNU Conferentie Studiesucces 13 juni 2012 dr. Diana Vinke en drs. Jim Bergmans Inhoud presentatie Grote veranderingen in het TU/e bacheloronderwijs

Nadere informatie

Profiel. Hoofd Beleid en Advies. 2 juni 2016. Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen

Profiel. Hoofd Beleid en Advies. 2 juni 2016. Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen Profiel Hoofd Beleid en Advies 2 juni 2016 Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen Voor meer informatie over de functie Jeannette van der Vorm, adviseur Leeuwendaal Telefoon (088) 00 868 00 Voor sollicitatie

Nadere informatie

Meer kansen door internationaal basisonderwijs

Meer kansen door internationaal basisonderwijs Meer kansen door internationaal basisonderwijs Initiatiefvoorstel D66, VVD en Groenlinks Oktober 2013 Amsterdam is een wereldstad en de meest internationale stad van het land. De haven, het toerisme, de

Nadere informatie

middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs

middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs Summa College maart 2013 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: De vijf onderwijspijlers 4 Hoofdstuk 2: De vijf onderwijspijlers

Nadere informatie

Borging kwaliteit en functioneren examencommissies

Borging kwaliteit en functioneren examencommissies Borging kwaliteit en functioneren examencommissies Wageningen University 20 mei 2015, Prof. Dr. Martin Kropff Rapport Verdere Versterking Aanleidingen voor mijn verhaal:! Rapport onderwijsinspectie Vraag:

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HUMAN RESOURCE MANAGEMENT WORD EEN HR PROFESSIONAL DIE STRATEGISCH EN DUURZAAM KAN MEEDENKEN MET DE ORGANISATIE

FULL-TIME MASTER MASTER IN HUMAN RESOURCE MANAGEMENT WORD EEN HR PROFESSIONAL DIE STRATEGISCH EN DUURZAAM KAN MEEDENKEN MET DE ORGANISATIE FULL-TIME MASTER MASTER IN HUMAN RESOURCE MANAGEMENT WORD EEN HR PROFESSIONAL DIE STRATEGISCH EN DUURZAAM KAN MEEDENKEN MET DE ORGANISATIE CURRICULUM CREDITS HRM: introductie 3 E-Uitdagingen voor HRM 3

Nadere informatie

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE Behaal een academisch diploma. Ontwikkel uw loopbaan als gerontoloog U bent nu net afgestudeerde bachelor of enige tijd werkzaam als zorgverstrekker in een ziekenhuis,

Nadere informatie

Transitieverklaring van ROC Leiden, ID College, ROC Mondriaan en Nova College

Transitieverklaring van ROC Leiden, ID College, ROC Mondriaan en Nova College Transitieverklaring van ROC Leiden, ID College, ROC Mondriaan en Nova College 1. Achtergrond en perspectief De ernstige financiële problemen van het ROC Leiden noodzaken tot een nieuw perspectief voor

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2008MME13-1 -

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2008MME13-1 - PS2008MME13-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 6 mei 2008 Nummer PS : PS2008MME13 Afdeling : ECV Commissie : MME Registratienummer : 2008int221948 Portefeuillehouder : Ekkers Titel

Nadere informatie

Class Days 2011-2012. Informatie voor decanen

Class Days 2011-2012. Informatie voor decanen Class Days 2011-2012 Informatie voor decanen Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Programma Randwijck 3 Programma Binnenstad 4 3. Clusters 5 Overzicht 5 3.1 Economie 6 3.2 Rechten 8 3.3 Cultuur en Maatschappij

Nadere informatie

Staffing Professionals On Site Services Payrolling

Staffing Professionals On Site Services Payrolling Staffing Professionals On Site Services Payrolling Logistiek Office Finance Industrie De heldere keuzes van Flexpoint flexpoint Dagelijks zijn meer dan 3000 Flexpoint medewerkers aan de slag bij onze opdrachtgevers

Nadere informatie

Profiel leden Stichtingsbestuur, Algemeen

Profiel leden Stichtingsbestuur, Algemeen MEMO Aan: Van: Voorzitter Stichtingsbestuur Legal Affairs Datum: 28 maart 2014 Onderwerp: Profielschetsen SB, Concept 3 Voor de invulling van de toezichthoudende functie van het Stichtingsbestuur van TiU

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

ENTANGLE - Nieuwsbrief

ENTANGLE - Nieuwsbrief INHOUD Projectachtergrond 1 Projectomschrijving 2 Partners 3 Kick ck-off meeting in Brussel 4 Rethinking Education 4 Contactgegevens en LLP 5 ENTANGLE vindt zijn oorsprong in de dagelijkse praktijk binnen

Nadere informatie

IPS EXCELLENTIEPROGRAMMA S STUDIEJAAR 2014-2015. Domein Health Instituut Paramedische Studies

IPS EXCELLENTIEPROGRAMMA S STUDIEJAAR 2014-2015. Domein Health Instituut Paramedische Studies IPS EXCELLENTIE STUDIEJAAR 2014-2015 Domein Health Instituut Paramedische Studies 2 Instituut Paramedische Studies Domein Health Excellentieprogramma s Paramedische Studies Uitdagende talentprogramma s

Nadere informatie

Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen

Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen 22 november 2011 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordeling van het bijzonder kenmerk ondernemen 5 2.1 Uitgangspunten voor de beoordeling van het bijzonder

Nadere informatie

Mastermogelijkheden. Hoe verder na een bachelor Psychologie? NL Klaas Visser 2014. mastermogelijkheden psychologie

Mastermogelijkheden. Hoe verder na een bachelor Psychologie? NL Klaas Visser 2014. mastermogelijkheden psychologie Mastermogelijkheden Hoe verder na een bachelor Psychologie? 1 Doel vandaag Beeld geven van Bachelor Master in Nederland Toegespitst op Psychologie Verschillen en overeenkomsten tussen opleidingen Psychologie

Nadere informatie

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 De Nationale Studenten Enquête (NSE) is een grootschalig landelijk onderzoek waarin jaarlijks alle Bachelor en Master studenten in het hoger onderwijs gevraagd

Nadere informatie

Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G.

Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G. S T A T E N V O O R S T E L Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G. Mik Titel : Inzet middelen

Nadere informatie

Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma

Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Afdeling Strategie en Coördinatie Koning Albert II-laan 35 bus 10 1030 Brussel

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Advies van het gebruikersplatform Studiekeuze Informatie (SKI)

Advies van het gebruikersplatform Studiekeuze Informatie (SKI) Advies van het gebruikersplatform Studiekeuze Informatie (SKI) Inleiding Voor u ligt het advies van het gebruikersplatform studiekeuze informatie. Dit gebruikersplatform bestaat uit een aantal belanghebbende

Nadere informatie

Programmalijnen. Stichting izovator:

Programmalijnen. Stichting izovator: Programmalijnen Stichting izovator 2014 Stichting izovator, 27 november Stichting izovator: Oude Amersfoortseweg 121 1212 AA Hilversum E-mailadres: info@izovator.nl Website: www.izovator.nl 1 1. Context

Nadere informatie

fr, Vere : Geachte mevrouw Bussemaker,

fr, Vere : Geachte mevrouw Bussemaker, t 0 4 fr, Vere : Hogeschoe1if Prinsessegracht 21 Postbus 123 2501 CC Den Haag t (070)31221 21 f(070)31221 00 Aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap - Mevrouw dr. M. Bussemaker Postbus 16375

Nadere informatie