Applicatie A Applicatie B Applicatie C. Middleware Infrastructuur. Netwerk Infrastructuur

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Applicatie A Applicatie B Applicatie C. Middleware Infrastructuur. Netwerk Infrastructuur"

Transcriptie

1 Hoofdstuk 5 Middleware-infrastructuur 46! " # $%'& In het vorige deel werd de netwerkinfrastructuur besproken. In het volgende deel zullen de applicaties besproken worden. In dit deel echter wordt de technologie besproken die gebruikt zal worden om deze verschillende componenten te integreren. In het verleden legden organisaties de nadruk op het snel uitwisselen van informatie met hun klanten, partners en leveranciers over het Internet. In de huidige wereld is dit echter niet meer voldoende. Er is behoefte aan een uniforme interface tot ongelijke systemen en een gemeenschappelijk transport van data, zowel binnen de organisatie als tussen de organisatie en het internet. Dit alles moet bovendien gebeuren op een betrouwbare en veilige wijze. De communicatie services die ontwikkelaars toelaten om de vele verschillende componenten in een e-business architectuur - zowel custom als off the shelf - samen te lijmen, noemen we middleware. (*),+.-0/,-.12-3)546$/87-:9,9$;:)=< 6?>!) Middleware kan gezien worden als het koppelingselement tussen architectuur en functionaliteiten. Het levert een uniforme interface tot ongelijke systemen en een gemeenschappelijk transport van data, zowel binnen de organisatie als tussen de organisatie en het internet, zonder dat hierbij een één op één koppeling (synchroon) tussen deze systemen tot stand wordt gebracht. Hierdoor wordt het eenvoudiger om applicaties en services te laten samenwerken zonder rekening te houden met afhankelijkheden tussen communicatie protocols, besturingssystemen en hardware platforms. Applicaties en services sluiten dan aan op de middleware-infrastructuur en laten het transport en omzetting van data afhandelen door de middleware. De term Enterprise Application Integration (EAI) wordt steeds vaker gebruikt om naar middleware te verwijzen. EAI is echter geen technologie, maar een discipline of activiteit die tot doel heeft ondernemingsbreed applicatieintegratie te bewerkstelligen met als doelstelling een optimale ondersteuning van de business processen te verwezenlijken. Middleware is hierbij natuurlijk van groot belang. EAI is geen nieuwe ontwikkeling, alleen een relatief nieuwe term voor de zojuist beschreven werkzaamheden. Transacties via Internet zijn een belangrijke drijfveer voor ontwikkelingen op het gebied van middleware. Het alternatief voor middleware is het hard integreren van applicaties en services (de zogenaamde spaghetti-architectuur). Dit betekent in de regel dat de programmacode van elk systeem toegevoegd moet worden aan elk van de te koppelen systemen en vice versa. Middleware fungeert daarentegen als 'onafhankelijke derde', als tolk tussen systemen, onafhankelijk van de omgeving waarin de middleware werkt. Applicatie A Applicatie B Applicatie C Middleware Infrastructuur Service α Figuur 5-1: Middleware Netwerk Infrastructuur Hoewel XML (extended Mark-up Language) zich tracht te profileren als de oplossing voor het bekomen van interoperabiliteit, is er tot op heden nog geen algemeen aanvaarde standaard voor middleware. 46

2 Hoofdstuk 5 Middleware-infrastructuur 47 $;0;:)$/ 46$/ $;3) < 6?>!) E-business stelt hoge eisen aan de waardeketen. Informatiestromen tussen de diverse systemen van de keten moeten vlekkeloos verlopen. Integratie van de keten is het adagium. Integratie stelt hoge eisen aan de onderlinge samenwerking tussen diverse applicaties en services. Het doel van deze uitgebreide communicatiemogelijkheden tussen applicaties is het verbeteren van het reactievermogen, het versnellen van de communicatie tussen business partners en het versnellen van de interne processen van de organisatie. Dit is de rol van middleware. Vanuit procesoogpunt zijn drie belangrijke rollen voor middleware te onderscheiden: Datadeler. Vele applicaties hebben dezelfde data nodig. Voor het gebruik van centrale data door diverse applicaties is een interfacelaag nodig. Middleware is een oplossing voor uniforme communicatie met centrale databases. Procesregisseur. Veel applicaties vormen een schakel in de keten. Het opeenvolgend verwerken en vasthouden van data, en het wegschrijven in de juiste databases, is van groot belang. Middelware kan een belangrijke regisseursrol vervullen bij dit proces. Servicemakelaar. Data moet veelal gecontroleerd, opgedeeld, samengevoegd of in nieuwe formaten omgezet worden. Dit vindt veelal plaats binnen applicaties. Vaak zijn deze services nagenoeg identiek en kunnen dus ook worden losgemaakt en als middleware fungeren. In deze rol wordt middleware veelal geassocieerd met het fenomeen midoffice. Het bepalen van bovenstaande rollen van middleware, en eventuele andere, is van belang om niet te vervallen in een reeks van middleware-oplossingen, maar het overzicht op de gehele digitale keten te bewaren. Middleware hoort een aandachtspunt te zijn bij de architectuur, bij het vertalen van de complete, veelal complexe stromen van businessprocessen naar een digitale blauwdruk. Deze rollen zullen gebruikt worden bij het bepalen van de geschiktheid van het Linux platform als middleware-infrastructuur. 4)?> - 1 Om dit deel overzichtelijk te houden, word er getracht categorieën met verschillende types van middleware te onderscheiden. Het verschil tussen deze categorieën is echter niet altijd even duidelijk: bepaalde middleware software biedt ondersteuning voor meerdere categorieën. Zo omvat BEA Tuxedo zowel transaction processing als message queuing. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen de volgende categorieën: Middleware op basis van berichten (Message Oriented Middleware - MOM) Externe Procedure-aanroepen (Remote Procedure Calls - RPC) Object Request Broker (ORB) Microsoft Component Object Model (COM) Common Object Request Broker Architecture (CORBA) Database middleware: Remote Data Access (RDA) Transaction Processing (TP) en Applicatie servers Transaction Processing Monitors (TPM) Applicatie servers Het is belangrijk op te merken dat elk type middleware ontworpen is voor het vervullen van een specifieke opdracht. De keuze van middleware is daarom afhankelijk van de behoeften van de onderneming. Het is best mogelijk dat één onderneming meerdere middleware technologieën gebruikt. Er is geen one size fits all oplossing. 47

3 Hoofdstuk 5 Middleware-infrastructuur 48 $/ $; -3) Het vorige hoofdstuk toonde aan dat Linux mogelijkheden biedt tot het bouwen van een degelijke netwerkinfrastructuur met aandacht voor open standaarden. Dit is echter onvoldoende ter ondersteuning van e-business. Verschillende applicaties en services moeten kunnen samenwerken door een uniforme interface tot ongelijke systemen en een gemeenschappelijk transport van data, zowel binnen de organisatie als tussen de organisatie en het Internet. Middleware biedt hiertoe mogelijkheden. In tegenstelling tot de netwerkinfrastructuur, zijn de meeste middleware oplossingen voor Linux commercieel van aard. Meestal gebruiken deze oplossingen wel open standaarden. Recentelijk zijn er ook enkele Open Source initiatieven rond middleware gestart. Meestal zijn deze gebaseerd op Java, of vormen ze een uitbreiding van het Apache project of één van de vele Open Source programmeertalen. Een eerste type van middleware dat besproken werd was Message Oriented Middleware. Hierdoor kunnen programma's op verschillende systemen boodschappen met elkaar uitwisselen. Linux biedt ondersteuning voor berichtuitwisseling (Messaging), transformatie en monitoren van berichten, en workflow. Externe procedure-aanroepen of Remote Procedure Calls, gespecificeerd is de OSF DCE en ONC RPC Open standaarden, zijn een veel gebruikte vorm van middleware op het Linux platform, maar worden steeds meer vervangen door Object Request Brokers. Op vlak van deze Object Request Brokers zijn zowel het Microsoft Component Object Model (COM) als de OMG Common Object Request Broker Architecture (CORBA) op Linux vertegenwoordigd. Op vlak van Database Middleware beschikt Linux naast bedrijfseigen varianten, over zowel ODBC als JDBC. Deze maken het eenvoudiger om data op te vragen uit verschillende types van databases, op verschillende platformen en/of in meerdere locaties. E-business vereist soms meer dan enkel de mogelijkheid om te communiceren met een database. Er is behoefte aan database-systemen die de ACID eigenschappen ondersteunen. Transaction Processing (TP) Monitors, veelal geassocieerd met Applicatie servers, leveren een dergelijke omgeving. Het aanbod van TP Monitors is pas recentelijk op gang gekomen door de beschikbaarheid van high-end databases. De Open Source varianten richten zich vooral op Open Source databases. Linux biedt dus mogelijkheden tot het uitbouwen van een degelijke middlewareinfrastructuur, die bovendien gebaseerd is op open standaarden. Er bestaan middleware oplossingen op basis van berichten, externe procedure-aanroepen, Object Request Broker, Remote Data Access, Transaction Processing en Applicatie servers. De huidige populariteit van middleware op Linux is waarschijnlijk het gevolg van de aandacht voor open standaarden. Deze trend wordt bevestigd in een IDC marktonderzoek 1 van 5 Juni 2001 dat concludeerde dat de omzet van middleware voor Linux zes maal sneller zou stijgen dan de gemiddelde omzet van Linux over de periode IDC, 2001 Worldwide Software Market Forecaster, 5 Juni

4 Hoofdstuk 5 Middleware-infrastructuur 49! "#$ % &')( #+*,.-/ 10 Door middel van Message-Oriented Middleware (MOM) kunnen programma's op verschillende systemen boodschappen met elkaar uitwisselen. Daarbij kunnen ze wachten op antwoord (synchrone communicatie), of gewoon verder functioneren in afwachting van andere boodschappen (asynchrone communicatie). De boodschappen die bij een bepaald subsysteem aankomen, blijven opgeslagen in een wachtrij (queue) alvorens te worden verwerkt. MOM is een geschikte oplossing voor peer-to-peer-communicatie, maar ook voor client/server-systemen die gebruik maken van distributed processing. In deze thesis wordt een onderscheid gemaakt tussen ondersteuning voor berichtuitwisseling (messaging), transformatie en monitoren van berichten, en workflow. Daarnaast zal er eveneens behoefte zijn voor koppelvlakken met andere pakketten (zogenaamde adapters). Workflow Integration MOM Basis MOM Figuur 5-2: Message Oriented Middleware Ondersteuning voor berichtenuitwisseling vormt de basis van Message Oriented Middleware en levert de mogelijkheid tot een connectieloze, asynchrone transactionele message store-enforward die dienst kan doen als de kern van een Message Broker (zie 5.1.2). Linux biedt ondersteuning voor berichtenuitwisseling met IBM MQSeries (www.ibm.com), BEA MessageQ (www.bea.com/products/messageq), TIBCO Rendezvous (www.tibco.com) en Talarian SmartSockets (www.talarian.com). Naast deze commerciële pakketten zijn er tevens Open Source Open Source pakketten zoals XmlBlaster (www.xmlblaster.org) en Java Open Reliable Asynchronous Messaging (www.objectweb.org/joram) IG:EPBAI?Z=:aHJYG:bK=?7ENMOcBC=G: Message Brokering is het transformeren en monitoren van berichten. Dit was tot voor kort een aanpak bij het gebruik van middleware, maar is nu een product dat op eigen benen staat. Message Broker services omvatten bijvoorbeeld: message queuing, message dictionary, message warehouse, message transformation, message routing, en mogelijkheden tot systeembeheer. Velen leveren eveneens een publish-and-subscribe service. Het transformeren en monitoren van berichten op Linux kan gebeuren met IBM MQSeries Integrator (www.ibm.com), EntireX Broker (www.softwareag.com) en een combinatie van TIBCO MessageBroker en Hawk (www.tibco.be). MessageBroker levert transformatie van berichten. Hawk biedt mogelijkheden tot het monitoren en beheren van berichten. EntireX Broker levert een set van platform- en transportonafhankelijke communicatieservices die een variëteit aan gedistribueerde applicaties mogelijk maken door messaging concepten. In tegenstelling tot de meeste queuing systemen zijn er verscheidene communicatiemodellen mogelijk: synchroon of asynchroon, conversational of stateless, 49

5 Hoofdstuk 5 Middleware-infrastructuur 50 request/reply of peer-to-peer. Hierdoor kan EntireX Broker voldoen aan de behoeften van elke applicatie. In multi-tier omgevingen kan asynchrone messaging hulp bieden waar synchrone messaging de performantie kan doen dalen door objecten die vast zitten tussen requests en responses IG? [ VNIQ Y:Y F =G\ =G: B Workflow middleware is de drijvende kracht achter Business Process Management (BPM). Het ondersteunt het definiëren, creëren, ontplooien, uitvoeren, monitoren en beheren van business processen op een gestructureerde manier. Daarbij wordt het vaak toegepast bij het stroomlijnen van werkprocessen. Het is ook een bron van informatie voor toepassingen voor bedrijfsbesturing, omdat het gegevens over de bedrijfsprocessen oplevert. Het beheren van de workflow kan met behulp van Linux gebeuren door IBM MQSeries Workflow (www.ibm.com), of TIBCO InConcert en IntegrationManager (www.tibco.com). IntegrationManager ondersteunt bij het definiëren en beheren van geautomatiseerde business processen. InConcert laat de onderneming toe om klantgeoriënteerde processen, die steunen op handelingen van werknemers, te automatiseren. Het toewijzen van taken aan medewerkers met InConcert of MQSeries Workflow is flexibel. Door het vastleggen van de hiërarchische organisatie, de rollen die men kan uitvoeren, en de registratie van aan- en afwezigheid, is gegarandeerd dat taken op het juiste moment aan de juiste persoon worden toegewezen. Case voorbeeld: Kiala.com gebruikt Tibco MOM voor e-logistics Het Belgische e-logistics bedrijf Kiala, dat eerder reeds aan bod kwam in deze thesis voor het gebruik van Oracle op Linux, maakt gebruik van Message Oriented Middleware op basis van Linux. De basis van Kiala wordt gevormd door berichtenuitwisseling met Tibco RendezVous. Het transformeren en monitoren van berichten wordt vervolgens gedaan door Tibco Hawk. Tibco IntegrationManager wordt gebruikt om de processen binnen Kiala te beheren. Bron: en Door gebruik te maken van middleware componenten uit dezelfde familie, wordt het (her)inrichten van een proces relatief eenvoudig. Men hoeft zich tijdens de procesinrichting geen zorgen te maken in de koppeling met bestaande functies of toepassingen. Proces(her)inrichting begint met modelleren. De meeste middleware bevatten tools waarmee processen snel en doeltreffend gemodelleerd en geëxporteerd kunnen worden. Export naar de uiteindelijke workflow middleware is uiteraard mogelijk, maar minstens zo belangwekkend zijn de import- en simulatiemogelijkheden. Hiermee kan een bestaand model worden doorgerekend en kan het effect van wijzigingen nauwkeurig worden voorspeld. Een ideaal stuk gereedschap voor de moderne procesmanager. Workflow management staat of valt met het op de juiste plaats en tijd bij elkaar brengen van taken en resources. Hiermee heeft Workflow Middleware weinig moeite. Met de WebSphereadapters van MQSeries Workflow is het bijvoorbeeld mogelijk om standaard pakketten (ERP, CRM, HRM) te koppelen. 50

6 Hoofdstuk 5 Middleware-infrastructuur 51 ( %#bl& # G #+*c0 Een variant van het basismodel voor het doorgeven van berichten is de externe procedureaanroep (Remote Procedure Call, RPC). De externe procedure-aanroep is een techniek waarbij twee programma s op verschillende machines communiceren via een algemene syntaxis en semantiek voor procedure-aanroepen en returns. Een 'client' proces roept een functie aan bij de externe server en het proces dat de 'call' vervaardigd wacht totdat het de resultaten krijgt. Het aangeroepen programma en het aanroepende programma gedragen zich beide alsof het partnerprogramma wordt uitgevoerd op dezelfde machine. Dat wil zeggen: de procedure-aanroep wordt gebruikt voor de toegang tot externe 2 diensten. Het programma dat de service aanvraagt kan dit doen zonder de netwerk details te kennen. De code roept een procedure op die zich bevindt op een extern systeem en de resultaten worden teruggegeven. RPC gebruikt het client/server model. Het programma dat de aanvraag verstuurt is de client en het programma dat de service verleent is de server. Zoals een gewone locale procedure-aanroep, is RPC een synchrone (gelijktijdige) operatie die vereist dat de aanvrager geschorst wordt totdat het resultaten van de externe procedure teruggegeven zijn. Het gebruik van lightweight processes of threads die dezelfde adresruimte delen laten echter toe dat meerdere RPC s simultaan kunnen uitgevoerd worden. RPC s werken goed voor kleine, eenvoudige applicaties waar de communicatie hoofdzakelijk point-to-point is (eerder dan one system to many). RPC s zijn niet goed schaalbaar tot grote, bedrijfskritische applicaties omwille van hun synchrone aard. Bovendien laten RPC s vele cruciale details over aan de programmeur. Voorbeelden hiervan zijn het afhandelen van netwerk- of systeemfouten, de ondersteuning van meerdere connecties, buffering en flow controle, en de synchronisatie tussen processen. De ontwikkeling van RPC standaards is de voorbije jaren niet significant, hoofdzakelijk omwille van de opkomst van Object Request Brokers (ORB). Deze worden besproken in het volgende deel. 1EN<<GVN=_Q Y?Z= H II?>E:D Het Linux platform levert twee belangrijke RPC oplossingen: OSF DCE en ONC RPC. Daarnaast zijn er nog enkele afgeleide RPC oplossingen en XML-RPC (www.xmlrpc.com), een verzameling van projecten die het RPC protocol implementeren in XML. De OSF (Open software Foundation) Distributed Computing Environment (DCE, beschikbaar op levert een RPC mechanisme, samen met IDL stub compilers; Kerberos voor het beveiligen en controleren van de toegang tot data; en een Directory server die het eenvoudiger maken om gedistribueerde bronnen te vinden. FreeDCE is een Linux versie van DCE en is beschikbaar op freedce.sourceforge.net. Het ONC RPC protocol van Sun Microsystems is eveneens beschikbaar op Linux. NFS is gebaseerd op dit protocol. ONC RPC vormt eveneens de basis voor JaRPC (www.nclabs.com), een RPC implementaie voor Java; PowerRPC (www.netbula.com), een RPC implementatie voor C/C++; en ILU (www.parc.xerox.com/istl/projects/ilu) of Inter-language Unification, een RPC implementatie voor onder andere C/C++, Python, Java, en Perl. 2 Dit is echter niet noodzakelijk: RPC werkt eveneens voor de communicatie tussen processen op dezelfde machine. 51

7 Hoofdstuk 5 Middleware-infrastructuur 52 -/ &$( c_ ( *]- )0 Toen objectgeoriënteerde technologie belangrijker werd bij het besturingssysteemontwerp zijn ook client/server-ontwerpers deze benadering gaan toepassen. Hierbij verzenden clients en servers berichten heen en weer tussen objecten. Bij object-georiënteerde systemen wordt de scheidingslijn tussen data en programma's gesloopt: een object bevat zowel informatie als bewerkingen (insiders spreken van state en behaviour). De objectcommunicatie kan afhankelijk zijn van een onderliggende berichten- of RPC-structuur of rechtstreeks boven op de objectgeoriënteerde mogelijkheden van het besturingssysteem worden ontwikkeld. Een client die een dienst nodig heeft, verzendt een verzoek naar een object request broker (ORB), een makelaar in objectverzoeken, die werkt als een overzicht van alle externe diensten die beschikbaar zijn in het netwerk. De broker roept het juiste object aan en geeft daaraan alle relevante gegevens door. Vervolgens behandelt het externe object het verzoek en verzendt het een antwoord naar de broker, die het antwoord doorzendt naar de client. De ondersteuning van ORB in een netwerk laat de client toe om een service aan te vragen zonder te weten waar de server zich in het gedistribueerde netwerk bevindt, en/of hoe de interface tot die server er uit ziet. Componenten kunnen elkaar herkennen en interface informatie uitwisselen tijdens hun uitvoering. Het succes van de objectgeoriënteerde benadering is afhankelijk van de standaardisatie van het objectmechanisme. Helaas bestaan er op dit gebied enkele concurrerende ontwerpen. Eén daarvan is het Component Object Model (COM) van Microsoft. Deze benadering wordt ondersteund door Software AG, dat DCOM voor Linux heeft ontwikkeld. Een concurrerende benadering, die werd ontwikkeld door de Object Management Group (OMG, terug te vinden op is de Common Object Request Broker Architecture (CORBA). Java s Remote Method Invocation (RMI) kan eveneens beschouwd worden als een ORB. RMI is echter hoofdzakelijk nuttig bij het vereenvoudigen van de communicatie tussen Java programma s en houdt zich niet bezig met andere programmeertalen, terwijl DCOM en CORBA wel andere talen ondersteunen. RMI is een manier waarop Java-objecten (software componenten) elkaar kunnen aanroepen. Hiermee is het mogelijk Java-objecten die zich op verschillende computers bevinden te laten samenwerken. RMI werkt alleen met softwarecomponenten die in Java geschreven zijn (om ook niet-java programma s te kunnen aanroepen moet RMI over IIOP (zie Corba) worden gebruikt). Omdat Java geschikt is voor vrijwel alle hardware-platforms kan er met behulp van RMI een gedistribueerd systeem over meerdere hardware platforms worden gerealiseerd )I\$I:=:cB 8;K =MB I<>=V L8 Het Microsoft Component Object Model (COM) wordt gekenmerkt door het gebruik van binaire interfaces waardoor dit model zich grotendeels taal-onafhankelijk mag noemen. Het is een component model dat de meeste OO principes goed ondersteunt, behalve overerving. Opvallend is het gebrek aan netwerk transparantie: er is locatie transparantie voor componenten onderling op een enkele computer op voorwaarde dat het Microsoft Windows platform gebruikt wordt. Tussen verschillende computers onderling is er, ondanks het RPCprotocol waarop COM communicatie steunt, geen netwerk communicatie voor COM mogelijk. Hieraan probeert men, zonder veel succes, een mouw aan te passen door middel van een uitbreiding van COM: Distributed COM (DCOM). Communicatie tussen verschillende componenten die op verschillende computers verblijven via een netwerk verbinding is nu wel mogelijk, maar van transparantie is nog altijd geen sprake. 52

8 Hoofdstuk 5 Middleware-infrastructuur 53 Microsoft s DCOM wordt beschikbaar gesteld voor Linux door Software AG via EntireX DCOM 3 (www.softwareag.com/entirex). Dit product biedt een oplossing voor allerlei integratie problemen en laat toe om verschillende componentarchitecturen door elkaar heen te gebruiken. Het is bijvoorbeeld mogelijk om binnen Windows 2000 een object op te roepen op Linux. Ook het ongekeerde is mogelijk. Het DCOM gedeelte op Linux is bovendien vrij downloadbaar, en kan gecombineerd worden met CORBA via Software AG EntireX Communicator. DCOM voor Linux biedt locatie transparantie voor componenten onderling op één enkele computer. Netwerk transparantie wordt toegevoegd bij de introductie van EntireX Communicator. Dit is een tool om bestaande toepassingen te integreren als DCOM objecten. Op dit moment zijn er bijvoorbeeld diensten zoals Transactiebeheer en Object Pooling beschikbaar. De beveiliging waar COM op steunt is grotendeels platform-afhankelijk en afhankelijk van het gebruikte communicatie protocol. Net zoals in Microsoft DCOM, is de RPC die Linux DCOM gebruikt tevens verrijkt met verschillende beveiligingsniveaus en wordt secure RPC genoemd. In tegenstelling tot Microsoft DCOM, biedt Linux DCOM echter geen ondersteuning voor versiebeheer van componenten. 23 3NW )I\\ IG: 8;K =MB = L? I =??ZMOEBC=>M_BAD?Z= 8 CORBA (Common Object Request Broker Architecture, beschikbaar op is een architectuur en specificatie voor het maken, distribueren en beheren van gedistribueerde objecten (over verschillende computersystemen verspreide, op zichzelf staande software modules). CORBA is opgesteld door de Object Management Group (OMG), een samenwerkings-verband van meer dan 700 ICT leveranciers. Zowel de International Organization for Standardization (ISO) als X/Open hebben CORBA uitgeroepen tot de standaard architectuur voor gedistribueerde objecten. Het grote verschil met COM is dat CORBA een specificatie is en geen implementatie. CORBA gebruikt een Interface Definition Language (IDL) waarmee het de interface van componenten specificeert. Door middel van deze interface definitie kan men elke taal gebruiken voor de implementatie waarvoor de desbetreffende CORBA Object Request Broker (ORB) een mapping voorziet. CORBA is dus grotendeels taalonafhankelijk. CORBA ondersteunt de OO (Object Oriented) principes door de IDL, inclusief overerving. Opmerkelijk is dat er ook veel CORBA mappings bestaan voor niet OO-talen. Het gebied waarin CORBA uitblinkt is de transparantie die deze kan voorzien door middel van de ORB. Netwerk transparantie evenals migratie transparantie worden goed ondersteund. De mogelijkheden om verschillende ORB s met elkaar te laten communiceren over een netwerkverbinding breidt deze transparantie nog uit over netwerken. Standaard wordt er ook een protocol voor inter-orb communicatie over een TCP/IP connectie gedefiniëerd, met name het Internet Inter-ORB Protocol (IIOP), afgeleid van het General Inter-ORB protocol (GIOP), een protocol waardoor ORB software van de ene leverancier kan communiceren met ORB software van een andere leverancier. Er zijn heel wat diensten beschikbaar voor CORBA, beschreven in de thesis Component Based Software Development for the Internet (lumumba.luc.ac.be/kris/thesis) die Kris Luyten tijdens het academiejaar schreef aan het Limburgs Universitair Centrum (www.luc.ac.be). Spijtig genoeg is er geen echt versie-beheer, maar wordt de verantwoordelijkheid in handen van de ontwikkelaar gegeven. CORBA ondersteund service transacties, maar geeft geen garanties voor de ondersteuning van geneste transacties. Er is zelfs een service voor licentie beheer, welke interessant is naar de praktische implementatie die gepaard gaat met deze thesis. 3 Meer documentatie is terug te vinden op 53

9 Hoofdstuk 5 Middleware-infrastructuur 54 Goede beveiliging definiëren in een specificatie is geen gemakkelijke opdracht, zeker als deze niet mag steunen op de veiligheid van het praktisch gebruik van programmeertalen of van de gastomgevingen. Een eerste vereiste voor CORBA beveiliging is de authenticatie van componenten. In het algemeen veronderstellen zowel CORBA als DCOM dat het systeem beschikt over een betrouwbare communicatielaag en houden ze zich niet bezig met de problemen die het gevolg zijn van het slecht functioneren van deze laag. Reeds vroeg besefte OMG dat CORBA s request-reply communicatie niet geschikt was voor het bouwen van gedistribueerde bedrijfskritische applicaties. Sommige CORBA leveranciers voegden daarom eigen bedrijfseigen extensies toe aan hun producten, teneinde deze tekortkoming weg te werken. De OMG beschreef de CORBA Event Service, een set van services die zich bevinden bovenop CORBA, en die de meeste extensies die aangebracht waren door de leveranciers in het CORBA model bracht. In 1998 keurde OMG de Asynchronous Messaging Service goed. Deze service wordt echter niet veel toegepast in de hedendaagse CORBA implementaties. Case voorbeeld: gebruikt MICO middleware voor een 24x7 service "The Weather Channel (TWC distribueert locale weergegevens met behulp van Linux, MICO en S-Lang. Linux werd gekozen omwille van de betrouwbaarheid. MICO, eveneens Open Source, is een CORBA 2.x implementatie die dienst doet als middleware. MICO wordt onderhouden door de Johann Wolfgang Goethe Universitaet Frankfurt an Main (www.informatik.uni-frankfurt.de) en is beschikbaar op Tenslotte wordt het geheel geconfigureerd en beheerd met behulp van S-Lang. Dit is een Open Source scripting taal die kan samenwerken met C en C++ programma s. Weather.com levert een 24x7 service sinds 10/10/2000 en heeft gedurende haar levensduur een continue service weten te bieden. Bron: linuxpr.com/releases/2675.html Op Linux zijn er verscheidene ORBs beschikbaar. Zo levert IBM (www.software.ibm.com) Component Broker en WebSphere ORBs op basis van CORBA. Andere ORBs zijn terug te vinden bij BEA ObjectBroker (BEA Systems), Visibroker (www.inprise.com), IONA Orbix (www.iona.com), Arachne (www.arachne.org) en ORBacus (www.ooc.com) dat vroeger bekend stond als OmniBroker. Naast deze commerciële pakketten zijn er tevens Open Source pakketten zoals OmniORB (www.omniorb.org) en MICO (het acroniem mico staat voor MICO Is CORBA) dat beschikbaar is op In aanvulling op de basis functionaliteit bieden deze Open Source ORBs ook een object transactie service, data persistence en mogelijkheden tot beveiliging. 54

10 Hoofdstuk 5 Middleware-infrastructuur 55 $( _ $( $( &&_G!* 0 Database middleware is een set van technologieën en standaards die het opvragen van data uit verschillende types van databases, op verschillende platformen en/of in meerdere locaties, eenvoudiger maakt. Het levert de connectie tussen een applicatie en een database. Database middleware implementeert een RDA (Remote data Access) protocol voor het zenden van data manipulation language statements naar de juiste Database server. Nadat de Database server de aanvraag verwerkt heeft wordt het resultaat teruggezonden door RDA naar het verzoekende proces. Het RDA concept maakt het mogelijk applicaties te maken die beschikbaar gesteld kunnen worden over het Internet aan een client. Database Middleware wordt gekenmerkt door het heen en weer vervoeren van SQL en database gegevens tussen de applicatie en de database. Bovendien helpt het bij het garanderen van de beveiliging en het vermijdt dat applicaties direct moeten handelen met de database server. Database middleware is beschreven door verscheidene connectivity standaards zoals Open DataBase Connectivity (ODBC), Java DataBase Connectivity (JDBC) en produkt-specifieke standaards. Vele Database verkopers leveren hun eigen bedrijfseigen (proprietary) oplossing voor toegang tot hun database. Ze verenigen eigen middleware technologie in hun producten. Deze eigen middleware technologie levert meestal snellere toegangstijden (access times) omdat het geen externe translatiemechanismen moet gebruiken. Zo levert Kylix (www.borland.com/kylix) de DataSnap tool waarmee schaalbare Web service-enabled database middleware gebouwd kan worden die door standaard Web services en XML, DCOM of CORBA, kan samenwerken met databases zoals Oracle, Informix, IBM DB2, MySQL, PostgreSQL/Red Hat Database, en Borland InterBase. Deze thesis richt zich op open standaarden, waarvan ODBC en JDBC kort toegelicht zullen worden. 23_37498 $=G: Y_BAY )IG::=>M_B`EPH EPB 8 ODBC is een verzameling van database access middleware drivers die programma s toegang verleent tot de data in een database. ODBC definieert enkel de client zijde van de database connectiviteit. Voor de server zijde veronderstelt ODBC de aanwezigheid van een bedrijfseigen ODBC-driver (bv: SQL*Net voor Oracle). De databaseleverancier moet hiervoor dus een extra stuk software ontwikkelen (de ODBC-driver) waarmee de gegevens extern benaderd kunnen worden. ODBC drivers transformeren ODBC calls naar leverancier-specifieke access requests en responses. Dit heeft zowel voor- als nadelen: ODBC biedt een standaard interface, maar zonder rekening te houden met de eigenschappen van de bedrijfseigen middleware. Hierdoor consumeert ODBC relatief veel geheugen en vertraagt het de toegang tot de data in een database. Open Source ODBC-drivers voor Linux worden geleverd door het FreeODBC project (www.jepstone.net/freeodbc). De meeste databases die eerder reeds besproken werden, leveren een ODBC-driver, zoals IBM (www.ibm.com), Oracle (www.oracle.com), Sybase (www.sybase.com) en Informix (www.informix.com). Tevens zijn er ODBC implementaties in enkele Open Source databases zoals bijvoorbeeld PostgreSQL en MySQL. 23_3NW YHJY YBCY IG::=M_B`EPH EB JDBC is een verzameling van database access middleware drivers die Java applets, servlets of andere Java applicaties toegang verleent tot data van meerdere database omgevingen zoals onder meer Oracle en Sybase. De werking van JDBC is analoog aan ODBC. JDBC implementaties voor Linux zijn terug te vinden bij onder meer: Borland (www.borland.com), IBM (www.ibm.be), Sybase Direct Connect (www.sybase.com), Sybase Open Server Connect (www.sybase.com), BEA Logic (www.bea.com) en Oracle Web Server (www.oracle.com). Op de Web site vindt men een actuele lijst van leveranciers van JDBC drivers. 55

11 Hoofdstuk 5 Middleware-infrastructuur 56 P #c &$(] # L& G # * c0 # L &(7 P ) " In dit laatste hoofdstuk over Linux Middleware wordt er gekeken naar Transaction Processing monitors en Applicatie servers. Deze twee middleware technologieën worden samen besproken omdat transaction processing meestal gebeurt via een Applicatie server E I:?ZIM>= E :GF CX In tegenstelling tot de eerder besproken middleware technologieën worden Transaction Processing (TP) monitors niet gebruikt voor algemene program-to-program communicatie. TP monitors leveren een omgeving voor transactie-applicaties die toegang hebben tot databases. TP Monitors zijn traditionele database-systemen die ontworpen zijn om vele gebruikers tegelijkertijd te woord te staan, zonder belangrijke wachttijden. TP Monitors worden aangewend op grote computers zoals IBM-mainframes. Ze worden bijvoorbeeld in bancaire toepassingen gebruikt: wanneer een klant bijvoorbeeld een overschrijving doet, wordt de database aangepast en wordt er een bevestiging gestuurd naar de klant. Deze taken zijn deel van één enkele transactie. Honderden klanten voeren dergelijke transacties uit op hetzelfde ogenblik. Een transactie wordt gekenmerkt door de vier ACID eigenschappen: Atomicity, Consistency, Isolation en Durability. Een systeem dat niet voldoet aan deze eigenschappen kan leiden tot fouten in de database, met rampzalige gevolgen voor de onderneming in kwestie. Atomicity: De resultaten van het uitvoeren van een transactie (een groep SQL statements) slagen ofwel allemaal, ofwel falen ze als één eenheid. Consistency: Een gedeelde bron (zoals een database) wordt getransformeerd van een geldige staat naar een andere geldige staat. Dit vereist een nauwkeurig toezicht van de security en integriteit van de database. Isolation: De resultaten van een transactie zijn onzichtbaar voor andere transacties tot deze transactie volledig afgehandeld is. Durability: De resultaten van een transactie zijn permanent en overleven toekomstige falingen van het systeem en/of media. Thans zijn er van deze TP Monitors ook gedistribueerde varianten verkrijgbaar. Het gaat hier om de "remote data" variant van client/server. Distributed Transaction Processing (DTP) is een vorm van Transaction Processing die toelaat dat een transactie samengesteld is door meerdere applicaties die toegang hebben tot één of meerdere databases, op één of meerdere computers verspreid over een netwerk. DTP vertegenwoordigt een evolutie in de hedendaagse bedrijfskritische applicaties. Door het gebruik van DTP kunnen bijvoorbeeld databases in het hoofdkantoor en in de regionale kantoren gesynchroniseerd worden en simultaan geactualiseerd worden. DTP vereenvoudigt eveneens transaction processing tussen meerdere ondernemingen. DTP kan bijvoorbeeld ingezet worden bij het coördineren van computers van leveranciers en fabrikanten (cfr. Supply Chain Management). De meest bekende Transaction middleware voor Linux is waarschijnlijk BEA Tuxedo (www.bea.com/products/tuxedo). Andere pakketten zijn bijvoorbeeld Tecco (www.tecco.at), Tibco TIB/ActiveEnterprise (www.tibco.com), BEA WebLogic Tengah (www.bea.com), IONA OrbixOTM (www.iona.com) en Software AG EntireX (www.softwareag.com). 56

12 Hoofdstuk 5 Middleware-infrastructuur 57 Naast deze commerciële TP monitors zijn zijn er sinds kort ook Open Source varianten zoals Java Open Transaction Manager (www.objectweb.org/jotm), FTPM 4 (Free Transaction Processing Monitor en GTS 5 (GNU Transaction Server). Bovendien is er ondersteuning van transaction processing voor de meeste databases, zoals bijvoorbeeld MySQL (www.mysql.com), PostgreSQL (www.postgresql.org) NW V ENMYB EN= c=? Applicatie servers zijn gericht op de realisatie van front-end integratie: de bouw van nieuwe eindgebruikers functionaliteit ten behoeve van interne en externe gebruikers gebaseerd op herbruikbare componenten. Applicatie servers worden meestal gebruikt in combinatie met één of meer Web servers om zo functionaliteit te leveren voor high-level services (zoals events en activatie); schaalbare eigenschappen, meestal geassocieerd met een object-gebaseerde transactie monitor (objects en connection pooling, clustering support, session fail-over, en andere high-availability eigenschappen); en de gedistribueerde transactiemanagement capaciteit die nodig is om meerdere resource managers (databases) automatisch te kunnen actualiseren. Voorbeelden van Open Source Applicatie servers voor Linux zijn de Zope Application Server (www.zope.com) en Enhydra (www.enhydra.org). Beiden ondersteunen XML, maar Zope richt zich op Python, terwijl Enhydra zich eerder richt op Java. Case voorbeeld: Yahoo! Real Estate gebruikt Zope HomeGain, beter bekend als Yahoo! Real Estate (realestate.yahoo.com), gebruikt de Open Source Zope Applicatie server ter realisatie van haar online makelaar in onroerend goed. Naast Zope wordt eveneens gebruik gemaakt van Remote Procedure Calls (RPC) met de Python RPC bibliotheek ILU (www.parc.xerox.com/istl/projects/ilu) die als Open Source ter beschikking gesteld wordt door Xerox PARC. Door gebruik te maken van de open Source programmeertaal Python en Zope s Oracle binding voor Python (DCOracle), draait HomeGain RPC servers die data uit Oracle databases vertaald naar Python objecten, waarna deze benaderd worden door ILU RPC. Bron: Naast deze Open Source Applicatie servers zijn er ook commerciële Applicatie servers zoals: IBM WebSphere (www.software.ibm.com), Allaire JRun (www.allaire.com), BEA WebLogic (www.bea.com/products/weblogic/), iplanet Application Server (www.iplanet.com), Oracle Application Server (www.oracle.com), Borland AppServer (Borland (Inprise)), Allaire ColdFusion (www.allaire.com), Silver Stream Application Server (www.silverstream.com), en iportal Application Server (www.iona.com). Alternatieven voor de grote Applicatie servers worden geboden door het Jakarta project (jakarta.apache.org), waarvan Tomcat (jakarta.apache.org/tomcat) waarschijnlijk het meest bekende subproject is. Dit is een Open Source oplossing voor Java ServerPages (zie hoofdtuk 6: secundaire applicaties). Tomcat wordt onder andere gebruikt in de Java Open Application Server (www.objectweb.org/jonas), die eveneens Open Source is. 4 Free Transaction Processing Monitor (FTPM) is in een pre-alpha staat van ontwikkeling. De broncode is vrij beschikbaar onder de GNU General Public Licence (GPL). 5 GTS (GNU Transaction Server) wordt ontwikkeld door Todd Graham Lewis en heeft tot op heden nog geen bruikbare Transaction Processing Monitor opgeleverd. 57

The OSI Reference Model

The OSI Reference Model Telematica Applicatielaag Hoofdstuk 16, 17 Applicatielaag 4Bevat alle toepassingen die van het netwerk gebruik maken n E-mail n Elektronisch nieuws n WWW n EDI (Electronic Data Interchange) n Napster,

Nadere informatie

Zelftest Java EE Architectuur

Zelftest Java EE Architectuur Zelftest Java EE Architectuur Document: n1218test.fm 22/03/2012 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INLEIDING BIJ DE ZELFTEST JAVA EE ARCHITECTUUR Nota:

Nadere informatie

Overzicht. Besluit en aanbevelingen 77

Overzicht. Besluit en aanbevelingen 77 Besluit en aanbevelingen 77 Als afsluiting van deze thesis wordt een besluit geformuleerd, gevolgd door enkele aanbevelingen omtrent het gebruik van GNU/Linux in een e-business omgeving. Uit deze thesis

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Hoofdstuk 1.JMS...2

Inhoudsopgave. Hoofdstuk 1.JMS...2 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1.JMS...2 1.1.Inleiding...2 1.2.Messaging architectuur...3 1.2.1.Point to point domein...3 1.2.2.Publish/Subscribe domein...4 1.2.3.Synchrone - asynchrone verwerking...4 1.2.4.De

Nadere informatie

Zelftest Java concepten

Zelftest Java concepten Zelftest Java concepten Document: n0838test.fm 22/03/2012 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INLEIDING BIJ DE ZELFTEST JAVA CONCEPTEN Om de voorkennis nodig

Nadere informatie

Object bus en objecten zijn de toekomst van het Internet

Object bus en objecten zijn de toekomst van het Internet Object bus en objecten zijn de toekomst van het Internet Tot voor kort kende het gebruik van internettechnologie een aantal problemen met het beschikbaar stellen van zakelijke toepassingen. De simpele

Nadere informatie

Network Computing Architecture Toekomstige rol van Oracle Developer marginaal

Network Computing Architecture Toekomstige rol van Oracle Developer marginaal Network Computing Architecture Toekomstige rol van Oracle Developer marginaal Door Patrick Koning Een aantal jaren geleden realiseerde Oracle zich dat zijn Designer/Developer strategie voor applicatieontwikkeling

Nadere informatie

Beknopte dienstbeschrijving beveiligen van Webapplicaties m.b.v. digitale certificaten en PKI

Beknopte dienstbeschrijving beveiligen van Webapplicaties m.b.v. digitale certificaten en PKI Beknopte dienstbeschrijving beveiligen van Webapplicaties m.b.v. digitale certificaten en PKI Document: Beknopte dienstbeschrijving beveiligen van Webapplicaties Versie: maart 2002 mei 2002 Beknopte dienstbeschrijving

Nadere informatie

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Slimmer samenwerken met SharePoint Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Workflows, forms, reports en data WAAROM KIEZEN VOOR K2? Of u nu workflows moet maken voor items in SharePoint

Nadere informatie

Multi-tier client/server revolutie

Multi-tier client/server revolutie Multi-tier client/server revolutie Op weg naar een flexibele, onderhoudbare informatievoorziening Vandaag de dag hebben organisaties nog altijd te kampen met hoge ontwikkel- en onderhoudskosten bij het

Nadere informatie

SOA Security. en de rol van de auditor... ISACA Roundtable 2 juni 2008. Arthur Donkers, 1Secure BV arthur@1secure.nl

SOA Security. en de rol van de auditor... ISACA Roundtable 2 juni 2008. Arthur Donkers, 1Secure BV arthur@1secure.nl SOA Security en de rol van de auditor... ISACA Roundtable 2 juni 2008 Arthur Donkers, 1Secure BV arthur@1secure.nl 1 SOA Web 2.0, web services en service oriented architecture (SOA) is tegenwoordig de

Nadere informatie

Niklas Integratie Platform Verbeteren, besparen en méér

Niklas Integratie Platform Verbeteren, besparen en méér Niklas Integratie Platform Verbeteren, besparen en méér Het betaalbare integratieplatform voor al uw Business-to-Business Integratie en Applicatie Integratie Volledig geautomatiseerde afhandeling van elektronisch

Nadere informatie

Informatiearchitectuur

Informatiearchitectuur Informatiearchitectuur Onderwerpen Waarom is architectuur (nu) zo belangrijk? Wat is informatiearchitectuur? Ontwikkelingen in de tijd Structuur applicaties Applicatie-integratie Webservices Praktijkvoorbeeld

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Hoofdstuk 1.RMI...2

Inhoudsopgave. Hoofdstuk 1.RMI...2 - CORBA Inhoudsopgave Hoofdstuk 1.RMI...2 1.1.Inleiding...2 1.2.De remote...4 1.3.Het remote...5 1.4.De server...6 1.5.De server opstarten...8 1.6.De client applicatie...8 1.7.De stub en skeleton en...10

Nadere informatie

Application interface. service. Application function / interaction

Application interface. service. Application function / interaction Les 5 Het belangrijkste structurele concept in de applicatielaag is de applicatiecomponent. Dit concept wordt gebruikt om elke structurele entiteit in de applicatielaag te modelleren: softwarecomponenten

Nadere informatie

Congres Architectuur in de Zorg

Congres Architectuur in de Zorg Congres Architectuur in de Zorg Men neme een architect Recept voor een goed zorgsysteem Nieuwegein, 23 juni 2011 Even voorstellen Even voorstellen M&I/Partners, Speerpunten in de zorg EPD-strategie en

Nadere informatie

Zelftest Informatica-terminologie

Zelftest Informatica-terminologie Zelftest Informatica-terminologie Document: n0947test.fm 01/07/2015 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INTRODUCTIE Deze test is een zelf-test, waarmee u

Nadere informatie

Integratie in de praktijk

Integratie in de praktijk Integratie in de praktijk Werken als integratie consultant bij KLM Werken als integratie consultant bij KLM T. Lansbergen A. Kwekel Hogeschool Rotterdam 13/10/2015 Agenda Introductie - Organisatie Use

Nadere informatie

Base24 database suite

Base24 database suite Base24 database suite Introductie De Base24 database suite is een zeer geavanceerde database oplossing die ontworpen is voor de management, opslag, inzage en uitwisseling van medische informatie zoals

Nadere informatie

Distributed Systems Architectures

Distributed Systems Architectures Distributed Systems Architectures Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 12 Slide 1 Topics covered Multiprocessor architectures Client-server architectures Distributed object architectures

Nadere informatie

ONTWERP VAN GEDISTRIBUEERDE SOFTWARE ACADEMIEJAAR 2009-2010 1 STE EXAMENPERIODE, 15 JANUARI 2010, 14U 17U30 VRAAG 1: INLEIDENDE BEGRIPPEN[20 MIN]

ONTWERP VAN GEDISTRIBUEERDE SOFTWARE ACADEMIEJAAR 2009-2010 1 STE EXAMENPERIODE, 15 JANUARI 2010, 14U 17U30 VRAAG 1: INLEIDENDE BEGRIPPEN[20 MIN] ONTWERP VAN GEDISTRIBUEERDE SOFTWARE ACADEMIEJAAR 2009-2010 1 STE EXAMENPERIODE, 15 JANUARI 2010, 14U 17U30 Naam :.. Richting :.. Opmerkingen vooraf : - werk verzorgd en duidelijk, zodat er geen dubbelzinnigheden

Nadere informatie

NK ICT architectuur presentatie d.d. 17-10-06

NK ICT architectuur presentatie d.d. 17-10-06 NK ICT architectuur presentatie d.d. 17-10-06 Inhoudsopgave External Business Generation (EBG) software magxia Positionering en specificaties van magxia Concrete case Vakantiehuisje.nl Gezichtspunten daarbij

Nadere informatie

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing Cloud Computing Definitie In de recente literatuur rond Cloud Computing zijn enorm veel definities te vinden die het begrip allemaal op een verschillende manier omschrijven. Door deze diversiteit zijn

Nadere informatie

Opportuniteiten in een GNU/Linux omgeving

Opportuniteiten in een GNU/Linux omgeving ! Opportuniteiten in een GNU/Linux omgeving Eindverhandeling voorgedragen tot het behalen van de graad van handelsingenieur in de beleidsinformatica Door : Kristof BORREY Promotor : Prof. Dr. K. VANHOOF

Nadere informatie

Les 11: systeemarchitectuur virtuele machines

Les 11: systeemarchitectuur virtuele machines Les 11: systeemarchitectuur virtuele machines Geavanceerde computerarchitectuur Lieven Eeckhout Academiejaar 2008-2009 Universiteit Gent Virtuele machines Motivatie Interfaces Virtualisatie: inleiding

Nadere informatie

Weblogic 10.3 vs IAS 10.1.3

Weblogic 10.3 vs IAS 10.1.3 Vision ~ Knowledge ~ Results Weblogic 10.3 vs IAS 10.1.3 OGh Fusion Middleware/ SOA Dag 19 Mei 2010, Het Oude Tolhuys Edwin Biemond email edwin.biemond@whitehorses.nl Web http://blogs.whitehorses.nl/,

Nadere informatie

INFITT01 - Internettechnologie WEEK 8

INFITT01 - Internettechnologie WEEK 8 INFITT01 - Internettechnologie WEEK 8 Programma Databases (JDBC, JNDI, ORM, JPA) MVC & Spring/Struts EJB Databases Veel web applicaties moeten informatie over langere tijd op kunnen slaan. Een voor de

Nadere informatie

REST Adapter in SAP PI/PO voor REST-based Web Services

REST Adapter in SAP PI/PO voor REST-based Web Services REST Adapter in SAP PI/PO voor REST-based Web Services Inleiding Eindelijk! SAP heeft officieel de REST Adapter voor SAP PI/PO uitgebracht. Deze is beschikbaar vanaf SAP NetWeaver 7.3 EHP1 SP14 of SAP

Nadere informatie

Tim Mallezie Architectuur van besturingssystemen: Vraag A2.

Tim Mallezie Architectuur van besturingssystemen: Vraag A2. Procesbeheer: kenmerken van moderne besturingssystemen. 1. Bespreek de (drie) meest typische kenmerken van moderne besturingssystemen. 2. In hoeverre beantwoorden UNIX, Linux en Windows NT hieraan? Geef

Nadere informatie

Ontwerpen van een Enterprise Service Bus

Ontwerpen van een Enterprise Service Bus Applicatie-ontwikkeling waarbij integratie met andere systemen niet van toepassing is komt zelden meer voor. Daarom komt steeds prominenter naar voren de vraag naar een Enterprise Service Bus (ESB). Maar

Nadere informatie

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag.

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Voorbeeldproject Een Haagse SOA Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Aanleiding Vanuit de visie

Nadere informatie

Organisatie. Gestart in 2009 Open Source Webdevelopment Grafische achtergrond Servicegericht

Organisatie. Gestart in 2009 Open Source Webdevelopment Grafische achtergrond Servicegericht Even voorstellen Organisatie Gestart in 2009 Open Source Webdevelopment Grafische achtergrond Servicegericht Ons team Philip Vergunst Oprichter en webdeveloper Nathan Vergunst Back-end developer Cor van

Nadere informatie

Software Mobiliteit. UAMS - 6 maart 2001. Theo D'Hondt Lab voor Pogrammeerkunde Vrije Universiteit Brussel http://prog.vub.ac.

Software Mobiliteit. UAMS - 6 maart 2001. Theo D'Hondt Lab voor Pogrammeerkunde Vrije Universiteit Brussel http://prog.vub.ac. Software Mobiliteit Theo D'Hondt Lab voor Pogrammeerkunde Vrije Universiteit Brussel http://prog.vub.ac.be/~tjdhondt p. 1 Overzicht Stelling Objecttechnologie Distributie Mobiliteit Evolutie Besluit p.

Nadere informatie

Responsive web applicaties op Oracle

Responsive web applicaties op Oracle APEX Responsive web applicaties op Oracle Spreker(s) : Datum : E-mail : Arian Macleane & Jacob Beeuwkes 06-06-2013 info@transfer-solutions.com WWW.TRANSFER-SOLUTIONS.COM Outline Trends APEX intro APEX

Nadere informatie

Parasoft toepassingen

Parasoft toepassingen Testen op basis van OSB en Digikoppeling Voor de bestaande Overheid Service Bus en de nieuwe standaard Digikoppeling zijn verschillende test- omgevingen opgezet. Hiermee kan het asynchrone berichtenverkeer

Nadere informatie

Tinus Plotseling 29-12-2002. MySQL

Tinus Plotseling 29-12-2002. MySQL Tinus Plotseling 29-12-2002 MySQL Inhoudsopgave Inleiding... 3 MySQL Geschiedenis... 3 MySQL Toepassingen... 3 MySQL Voordelen... 4 MySQL Nadelen... 4 MySQL bij ASCI... 4 PostgreSQL... 5 ORACLE... 6 MS

Nadere informatie

Ontwikkeltools voor softwarecomponenten - de stand van zaken

Ontwikkeltools voor softwarecomponenten - de stand van zaken Ontwikkeltools voor softwarecomponenten - de stand van zaken Huidige generatie ontwikkeltools geschikt voor het snel opleveren van schaalbare two-tier, three-tier en multi-tier client/server applicaties.

Nadere informatie

Technical Deep Dive Microsoft Dynamics CRM 4.0. Dennis Schut

Technical Deep Dive Microsoft Dynamics CRM 4.0. Dennis Schut Technical Deep Dive Microsoft Dynamics CRM 4.0 Dennis Schut Agenda Versies Microsoft Dynamics CRM 4.0 Infrastructurele & software vereisten Microsoft Dynamics CRM 4.0 Onze ervaringen met Microsoft Dynamics

Nadere informatie

Enterprise Architectuur de link tussen Business & ICT

Enterprise Architectuur de link tussen Business & ICT Enterprise Architectuur de link tussen Business & ICT Oriented Architecture (SOA) Nieuwe hype? Of. Jaap Schekkerman, B.Sc. Opinion Leader, Verdonck, Klooster & Associates President & Founder, Institute

Nadere informatie

.NET of.not in de praktijk voorbij het onderbuikgevoel

.NET of.not in de praktijk voorbij het onderbuikgevoel .NET of.not in de praktijk voorbij het onderbuikgevoel Robert Jan Elias & Maarten Gribnau robertjan.elias@mavim.com & maarten.gribnau@mavim.com http://www.mavim.com 1/15 Inhoud Mavim het bedrijf Mavim

Nadere informatie

Het wat, hoe en waarom van applicatieservers Strategisch gebruik van applicatieservers in multi-product frontend toepassingen bij (bank)verzekeraars

Het wat, hoe en waarom van applicatieservers Strategisch gebruik van applicatieservers in multi-product frontend toepassingen bij (bank)verzekeraars Het wat, hoe en waarom van applicatieservers Strategisch gebruik van applicatieservers in multi-product frontend toepassingen bij (bank)verzekeraars Een veranderende wereld De wereld is sterk aan verandering

Nadere informatie

Powerpoint presentatie College 5 Gilbert van Lierop & Farshad Salamat

Powerpoint presentatie College 5 Gilbert van Lierop & Farshad Salamat Powerpoint presentatie College 5 Gilbert van Lierop & Farshad Salamat Wat is een database? Een verzameling van georganiseerde data Een database bestaat uit applicaties, SQL en het DBMS Watis eendbms? EenDBMS

Nadere informatie

Portals & Open Source

Portals & Open Source Portals & Open Source OGh Jaarcongres 2003 Zeist, 7 october R.V.L.P. Schaaf Agenda Introductie Begrippenkader en standaards Open Source portals Onder de loep: Imbrium Praktijk case Open Source in uw organisatie?

Nadere informatie

Copyright IBS 2006. Nieuwbouw. Vereenvoudigd en versnelt Java ontwikkeling. Huub Cleutjens

Copyright IBS 2006. Nieuwbouw. Vereenvoudigd en versnelt Java ontwikkeling. Huub Cleutjens Nieuwbouw Vereenvoudigd en versnelt Java ontwikkeling Huub Cleutjens Inhoud IBS en Java Keuzes: taal / architectuur Productiviteit / arbeidsdeling IBS Java Development Accelerator Persistence UI Persistence

Nadere informatie

Virtueel of Fysiek. Uitdagingen bij migratie naar Windows 7

Virtueel of Fysiek. Uitdagingen bij migratie naar Windows 7 Het jaar 2011/2012 staat voor veel organisaties in het teken van Windows 7. De overstap van Windows XP naar Windows 7 lijkt in eerste instantie eenvoudig te zijn maar blijkt in de praktijk toch complex.

Nadere informatie

Business Process Management

Business Process Management Business Process Management Daniël van der Perren 7-12-2009 Business Process Management Inhoud Business Process Management... 3 Maar wat is nu een Process?... 4 Wat is een Business Process?... 5 Wat is

Nadere informatie

Cerussa FIN Pre-requirements

Cerussa FIN Pre-requirements Pre-requirements Inhoudstafel A. Algemeen... 3 B. Type installaties... 3 C. Hardware en software vereisten... 4 1. PC Clients... 4 2. Terminal Server Clients (Thin Clients)... 4 3. Server... 4 D. Operating

Nadere informatie

Single sign on kan dé oplossing zijn

Single sign on kan dé oplossing zijn Whitepaper Single sign on kan dé oplossing zijn door Martijn Bellaard Martijn Bellaard is lead architect bij TriOpSys en expert op het gebied van security. De doorsnee ICT-omgeving is langzaam gegroeid

Nadere informatie

Capita Selecta Design Patterns voor administratieve applicaties

Capita Selecta Design Patterns voor administratieve applicaties Capita Selecta voor administratieve applicaties Bij afstudeerproject: Generiek framework voor administratieve toepassingen in een webgeörienteerde omgeving Henk van de Ridder 26 augustus 2006 Inhoud 26

Nadere informatie

Business-to-Business

Business-to-Business Business-to-Business 1 WAT IS BUSINESS-TO-BUSINESS? 1.1 Inleiding Bedrijven communiceren veelvuldig met elkaar. Orders worden geplaatst, facturen worden verzonden, informatie wordt uitgewisseld. Zo n dertig

Nadere informatie

Het is een verticaal geïntegreerd bedrijf, dat zowel actief is in de productie van grondstoffen en halffabrikaten als van afgewerkte producten.

Het is een verticaal geïntegreerd bedrijf, dat zowel actief is in de productie van grondstoffen en halffabrikaten als van afgewerkte producten. Referenties Beaulieu International Group De klant Beaulieu International Group is een Belgische industriële groep die ontstond in de zomer van 2005 uit de fusie van vijf zelfstandige takken van de voormalige

Nadere informatie

De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering

De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering OpenERP Inhoud Ervaringen vanuit de gebruiker DEMO Open source filosofie OpenERP Voor welke bedrijven

Nadere informatie

m.b.v. digitale certificaten en PKI Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van e-mail

m.b.v. digitale certificaten en PKI Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van e-mail Beknopte dienstbeschrijving Beveiligen van e-mail m.b.v. digitale certificaten en PKI Document: Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van e-mail Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Snel te

Nadere informatie

Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving

Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving Cloud of Clouds Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving whitepaper CUSTOM 1 Bedrijven maken steeds vaker gebruik van meerdere clouddiensten, omdat ze aan iedereen in de organisatie

Nadere informatie

Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I

Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I WOSI Ruud Jungbacker en Michael de Vries - Technisch ontwerp Website Document historie Versie(s) Versie Datum Status Omschrijving / wijzigingen 0.1 20 nov 2008 Concept

Nadere informatie

Invantive Producer. Als integriteit en compliance noodzakelijk is. Maar niks extra mag kosten.

Invantive Producer. Als integriteit en compliance noodzakelijk is. Maar niks extra mag kosten. Invantive Producer Als integriteit en compliance noodzakelijk is. Maar niks extra mag kosten. Agenda Invantive Visie De Invantive Benadering Het Invantive Resultaat Invantive Producer Praktijkvoorbeelden

Nadere informatie

Analyse Programmeertalen

Analyse Programmeertalen Analyse Programmeertalen De keuze van een programmeertaal mag niet onderschat worden. Het is dankzij deze taal dat de gebruiker interactie heeft met het complete systeem. Het is dus vanzelfsprekend dat

Nadere informatie

CEL. Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving

CEL. Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving CEL Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving FACTSHEET CEL VERSIE 1.0 DECEMBER 2001 CEL - Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving Inhoudsopgave Wat is CEL? 1 Uitgangspunten 1 De eindgebruiker

Nadere informatie

Service Oriented Architecture voor interne beheersing

Service Oriented Architecture voor interne beheersing Service Oriented Architecture voor interne beheersing Bedrijfsprocessen overschrijden steeds vaker de grenzen van de organisatie, bijvoorbeeld in het geval van processen met toeleveringsbedrijven. Dergelijke

Nadere informatie

Hoge beschikbaarheid bij Lips Textielservices Johan Westerduin, Transfer Solutions

Hoge beschikbaarheid bij Lips Textielservices Johan Westerduin, Transfer Solutions Hoge beschikbaarheid bij Lips Textielservices Johan Westerduin, Transfer Solutions 22 April, 2010 Woerden, Nederland Introductie Transfer Solutions Transfer Solutions is een gespecialiseerde

Nadere informatie

1 Client/Server. 2 Geschiedenis. 3 Toekomst

1 Client/Server. 2 Geschiedenis. 3 Toekomst Deel 1 Inleiding 1 Client/Server 2 Geschiedenis 3 Toekomst Het client-server model is een model voor de samenwerking tussen twee of meer programma's, die zich op verschillende computers kunnen bevinden.

Nadere informatie

OpenIMS 4.2 Portaal Server

OpenIMS 4.2 Portaal Server OpenIMS 4.2 Portaal Server Inhoudsopgave 1 WAT IS EEN ENTERPRISE INFORMATIE PORTAAL?...3 1.1 BESPARINGEN...3 1.2 GERICHT OP EEN SPECIFIEKE DOELGROEP...3 2 OPENIMS PORTAAL SERVER (PS)...4 2.1 CENTRAAL BEHEER...4

Nadere informatie

ONTWERP VAN GEDISTRIBUEERDE SOFTWARE ACADEMIEJAAR 2011-2012 1 STE EXAMENPERIODE, 23 JANUARI 2012, 8U30 12U00 VRAAG 1: VERDEELDE SYSTEMEN [10 MIN]

ONTWERP VAN GEDISTRIBUEERDE SOFTWARE ACADEMIEJAAR 2011-2012 1 STE EXAMENPERIODE, 23 JANUARI 2012, 8U30 12U00 VRAAG 1: VERDEELDE SYSTEMEN [10 MIN] ONTWERP VAN GEDISTRIBUEERDE SOFTWARE ACADEMIEJAAR 2011-2012 1 STE EXAMENPERIODE, 23 JANUARI 2012, 8U30 12U00 Naam :.. Richting :.. Opmerkingen vooraf : - werk verzorgd en duidelijk, zodat er geen dubbelzinnigheden

Nadere informatie

Samengaan van Geo-informatie en Service Oriëntatie

Samengaan van Geo-informatie en Service Oriëntatie Samengaan van Geo-informatie en Service Oriëntatie Waterbodem Applicatie (WAB*info) 10 juli 2008 Gaston Lamaitre Data-ICT-Dienst, Delft Inhoud Wat doet Rijkswaterstaat? Doel van WAB*info De randvoorwaarden

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren November 2014 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 1 Inhoudstafel 1 Introductie 3 1.1

Nadere informatie

De weg naar goede gedistribueerde systemen - het belang van architectuur

De weg naar goede gedistribueerde systemen - het belang van architectuur Met de komst van Internet en applicatieservers ontstaat nieuwe aandacht voor gedistribueerde systemen. Het distribueren van systemen heeft veel voordelen, maar is ook complexiteitsverhogend. Hoe kunnen

Nadere informatie

Ondersteunde platformen voor Crystal Reports XI ====================================== (c) 2004 Business Objects

Ondersteunde platformen voor Crystal Reports XI ====================================== (c) 2004 Business Objects Ondersteunde platformen voor Crystal Reports XI ====================================== (c) 2004 Business Objects De volgende platforms worden ondersteund op het moment dat versie XI wordt uitgebracht.

Nadere informatie

Neptune. Het complete integratieplatform voor uw organisatie! BROCHURE OPTIMALISEREN VAN INFORMATIE EN PROCESSEN

Neptune. Het complete integratieplatform voor uw organisatie! BROCHURE OPTIMALISEREN VAN INFORMATIE EN PROCESSEN BROCHURE Neptune Het complete integratieplatform voor uw organisatie! OPTIMALISEREN VAN INFORMATIE EN PROCESSEN Axians Rivium Boulevard 41 2909 LK Capelle aan den IJssel Tel: +31 88 988 96 00 - www.axians.nl

Nadere informatie

Automatische online en lokale backup en recovery van bedrijfsdata

Automatische online en lokale backup en recovery van bedrijfsdata Automatische online en lokale backup en recovery van bedrijfsdata Omdat u moet kunnen vertrouwen op uw backup... BACKUPAGENT, DE VOORDELEN OP EEN RIJ - Veilige backups zonder omkijken, alle bedrijfskritische

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren Maart 2015 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 2 December 2014 Yannick Verschueren

Nadere informatie

T Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit

T Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit Duur van stage/afstuderen Manager Begeleider Locatie : 6 à 9 Maanden : dr. ir. J.J. Aue : dr. ir. H.J.M. Bastiaansen

Nadere informatie

Socio-technisch systemen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1

Socio-technisch systemen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1 Socio-technisch systemen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1 Systeem categoriën Technische op computer gesteunde systemen Systemen die HW en SW bevatten, maar waar

Nadere informatie

Alfresco's Simple Records Management

Alfresco's Simple Records Management Alfresco's Simple Records Management Het e erste open source dossie r beh eersysteem Ee nvoudig beheer van dossiers Nieuwe wetten, regelgeving en normen hebben voor veel verandering gezorgd in hoe verslagen

Nadere informatie

Uitleg algemene structuur WTell

Uitleg algemene structuur WTell Uitleg algemene structuur WTell Brondocument C:\WebServer\Handleiding\WTellAlgemeen\WTellStructuurGlobaal.odt Versiebeheer Versie Datum Uitleg 1.0v 21-09-11 1e versie met uitleg globale structuur WTell

Nadere informatie

Open Source Software. Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl)

Open Source Software. Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl) Open Source Software Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl) Open Source Software (OSS) Wat is het Waarom willen we het wel (of niet) OSS voorbeelden Geschiedenis Licenties Ontwikkeling en ondersteuning Wat

Nadere informatie

Microsoft Excel. It s all about Excel - VBA

Microsoft Excel. It s all about Excel - VBA X Microsoft Excel Stap in de wereld van Visual Basic for Applications (VBA) binnen het Microsoft Office programma Excel. Leer hoe deze programmeertaal precies in elkaar zit en hoe u deze in de dagelijkse

Nadere informatie

Beveiligingsbeleid Perflectie. Architectuur & Procedures

Beveiligingsbeleid Perflectie. Architectuur & Procedures Beveiligingsbeleid Perflectie Architectuur & Procedures 30 november 2015 Versiebeheer Naam Functie Datum Versie Dimitri Tholen Software Architect 12 december 2014 0.1 Dimitri Tholen Software Architect

Nadere informatie

Het SEESCOA project; jouw user interface, altijd en overal

Het SEESCOA project; jouw user interface, altijd en overal Het SEESCOA project; jouw user interface, altijd en overal Kris Luyten Karin coninx 17 januari 2002 Samenvatting De informatica kende een ware revolutie voordat men tot de desktop PC gekomen is. 20 jaar

Nadere informatie

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 We staan aan de vooravond van de volgende Internetrevolutie De klassieke werkwijze van organisaties zal

Nadere informatie

Meer mogelijkheden voor mobiele medewerkers met secure app delivery

Meer mogelijkheden voor mobiele medewerkers met secure app delivery Meer mogelijkheden voor mobiele medewerkers met secure app delivery Werken met Windows-applicaties op alle mogelijke devices, met volledige security. Om gemakkelijk en productief te werken, willen veel

Nadere informatie

Leones. Business Case Service Management Tool

Leones. Business Case Service Management Tool Leones Business Case Service Management Tool Inhoudsopgave 1. AFBAKENING... 3 1.1 DOEL... 3 1.2 AANNAMES... 3 1.3 HUIDIGE SITUATIE... 3 1.4 PROBLEEMSTELLING... 3 1.5 WAT ALS ER NIETS GEBEURT?... 3 2. OPTIES...

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting (Dutch summary)

Nederlandse samenvatting (Dutch summary) Nederlandse samenvatting (Dutch summary) Ditproefschriftpresenteerteen raamwerk voorhetontwikkelenvanparallellestreaming applicaties voor heterogene architecturen met meerdere rekeneenheden op een chip.

Nadere informatie

De dynamiek van Middleware (in het HBO onderwijs)

De dynamiek van Middleware (in het HBO onderwijs) De dynamiek van Middleware (in het HBO onderwijs) Before I came here, I was confused about this subject. Having listened to your lecture, I m still confused, but on a higher level -- Enrico Fermi 1 Agenda

Nadere informatie

Enabling Mobile. Een whitepaper over het ontsluiten van data en systemen voor gebruik met en door mobiele applicaties

Enabling Mobile. Een whitepaper over het ontsluiten van data en systemen voor gebruik met en door mobiele applicaties Enabling Mobile Een whitepaper over het ontsluiten van data en systemen voor gebruik met en door mobiele applicaties Door Rutger van Iperen Mobile Developer bij AMIS Services Introductie Het gebruik van

Nadere informatie

Technologieverkenning

Technologieverkenning Technologieverkenning Videocontent in the cloud door de koppeling van MediaMosa installaties Versie 1.0 14 oktober 2010 Auteur: Herman van Dompseler SURFnet/Kennisnet Innovatieprogramma Het SURFnet/ Kennisnet

Nadere informatie

Digikoppeling adapter

Digikoppeling adapter Digikoppeling adapter Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555

Nadere informatie

To cloud or not to cloud Afgewogen keuzes maken met DYA Software

To cloud or not to cloud Afgewogen keuzes maken met DYA Software To cloud or not to cloud Afgewogen keuzes maken met DYA Software Robert Deckers Engineering World 2011 v1 Architectuur: technologie in perspectief Klantbehoefte Toepassing Systeem T 2 Vele wegen die naar

Nadere informatie

Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder

Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder IT beheerder als bedreigde diersoort: Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder Auteur: Reinout Dotinga Quality Assured Services B.V. Thorbeckestraat

Nadere informatie

RACKBOOST Hosted Exchange. Mobiel, veilig en eenvoudig. hosting support consulting

RACKBOOST Hosted Exchange. Mobiel, veilig en eenvoudig. hosting support consulting RACKBOOST Hosted Exchange Mobiel, veilig en eenvoudig hosting support consulting RACKBOOST Hosted Exchange RACKBOOST, SINDS 1999 TOONAANGEVEND RACKBOOST is sinds 1999 een toonaangevende Belgische leverancier

Nadere informatie

icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous

icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous 2006-2007 Inhoudsopgave 1 2 1.1 Programmeertaal PHP5..................... 2 1.2 MySQL database......................... 3 1.3 Adobe Flash...........................

Nadere informatie

Zope. Een technische introductie. Martijn Pieters Antraciet BV mj@antraciet.nl. V1.2-26 september 1999

Zope. Een technische introductie. Martijn Pieters Antraciet BV mj@antraciet.nl. V1.2-26 september 1999 Een technische introductie Zope Martijn Pieters Antraciet BV mj@antraciet.nl V1.2-26 september 1999 Kerkstraat 19 Postbus 256 1400 AG Bussum The Netherlands e info@antraciet.nl t +31 (0)35 625 4545 f +31

Nadere informatie

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant CMS Ronde Tafel Cloud Continuity Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau Opgericht in 1992 in Nederland Ruim 20 jaar ervaring

Nadere informatie

Databases - Inleiding

Databases - Inleiding Databases Databases - Inleiding Een database is een verzameling van een aantal gegevens over een bepaald onderwerp: een ledenbestand van een vereniging, een forum, login gegevens. In een database worden

Nadere informatie

Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk

Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk Veel zorginstellingen geven aan informatievoorziening te willen verbeteren. Om bijvoorbeeld de cliënt meer centraal te stellen of Het

Nadere informatie

WSO2 ebms adapter. Yenlo WSO2 ontbijtsessie. Ministerie van Infrastructuur en Milieu. 1 DEFINITIEF, 18 september 2012

WSO2 ebms adapter. Yenlo WSO2 ontbijtsessie. Ministerie van Infrastructuur en Milieu. 1 DEFINITIEF, 18 september 2012 Ministerie van Infrastructuur en Milieu WSO2 ebms adapter Yenlo WSO2 ontbijtsessie Auteurs Paul Leunissen (Enterprise Architect IenM, 06 5250 6691) Stephen Oostenbrink (Enterprise Architect IenM, 06 4211

Nadere informatie

begin presentatie welkom naam jan vegt functie business consultant bedrijf www.2en40.nl 2 specialismes + E A I Enterprise Application Integration EAI integratie-vraagstukken veel meer details bij Rita

Nadere informatie

Windows XP Migratie opties. Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl)

Windows XP Migratie opties. Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl) Windows XP Migratie opties Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl) Windows XP Migratie opties Wat is het probleem met Windows XP De opties te vervanging van Windows XP Migratie naar Linux Mint Probleem met

Nadere informatie

Viewer MapGuide Open Source/Enterprise

Viewer MapGuide Open Source/Enterprise Viewer MapGuide Open Source/Enterprise Versie 2.0, december 2012 GISkit BV Introductie Van Mapguide 6.5 MapGuide Open Source Ondanks het succes van MapGuide 6.5 had architectuur van dit product zijn beperkingen.

Nadere informatie