De resultaten van de publieksopgraving in Dalfsen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De resultaten van de publieksopgraving in Dalfsen"

Transcriptie

1 De resultaten van de publieksopgraving in Dalfsen Henk van der Velde en Niels Bouma Inleiding In de zomermaanden van 2017 heeft er in Oosterdalfsen een publieksopgraving plaatsgevonden. Een archeoloog, 14 studenten en bijna 400 vrijwilligers hebben een bijdrage geleverd aan de archeologie van een bijzondere vindplaats. In 2015 werden namelijk ter plaatse de resten opgegraven van een compleet grafveld uit de periode van de hunebedbouwers, enkele graven uit de periode daar net na (Enkelgrafcultuur en Klokbekerperiode), een grafveld uit de Bronstijd, boerderijen uit de IJzertijd en een klein maar zeer rijk grafveld uit de Vroege Middeleeuwen. Omdat niet alles kon worden opgegraven, werd in de afgelopen zomer een tweede poging gedaan, en met succes. In totaal is ca m 2 opgegraven gedurende vier weken. Het opgegraven gedeelte ligt in de noordwesthoek van het onderzoeksterrein en sluit aan bij put 150, 151 en 152, waar resten van een gebouw uit de hunebedperiode tevoorschijn zijn gekomen, enkele graven uit de Late Steentijd en het grafveld uit de Vroege Middeleeuwen. Daarnaast is aan de westkant een werkput open gelegd waarin onder andere de middeleeuwse weg tevoorschijn zou gaan komen en een put op de overgang van de dekzandrug naar een voormalige oude loop van de Vecht waar we resten uit de steentijd verwachten. Voorafgaand aan de publieksopgraving hadden we de volgende vragen: Zijn er nog graven uit de periode van de hunebedbouwers te verwachten? Liggen er nog graven uit de periode van de Enkelgrafcultuur of Klokbekerperiode? 1

2 Tijdens het onderzoek uit 2015 is een gebouw uit de hunebedperiode opgegraven. Is dit een boerderij of een gebouw dat samen hangt met het grafveld? Kan de nieuwe opgraving hier meer duidelijkheid over geven? In 2015 zijn graven uit de Vroege Middeleeuwen tevoorschijn gekomen. Zijn er nog meer te verwachten en hoe wordt de ligging van dit grafveld verklaard? Is er bijvoorbeeld sprake van gelijktijdige bewoning? Zijn er nog meer resten uit de periode van de IJzertijd en Middeleeuwen te verwachten? Naast deze vragen was het hoofddoel van de opgraving om niet archeologen uit te leggen en te laten ervaren wat archeologie nu eigenlijk is en hoe een opgraving wordt uitgevoerd. De bedoeling was om juist studenten (toekomstige archeologische professionals) hier bij te betrekken zodat ze (als archeologen van de toekomst) leren te communiceren met het in archeologie geïnteresseerd publiek. Hoewel de evaluatie van dit project nog niet is afgerond, heeft al het enthousiasme van deelnemers en pers ons er van overtuigd dat we op de goede weg zijn en heeft de archeologie van Dalfsen er een paar honderd ambassadeurs bij gekregen. 2

3 De eerste resultaten Gedurende de opgraving zijn 113 sporen ontdekt en honderden vondsten verzameld. Veel van die vondsten zijn wel geadministreerd maar nog niet allemaal verwerkt waardoor de beschrijving van de resultaten een voorlopig karakter heeft. Wel is al het materiaal gescand. Veel er van is niet nader te dateren dan in de Bronstijd of IJzertijd (tussen ca en 500 v. Chr.), gewoonweg omdat het te kleine wandfragmentjes betreft zonder enige versiering. Enkele scherven waren opvallend. Zo is er een wandscherf gevonden van zogenaamd wikkeldraadaardewerk, dat gedateerd wordt tussen 1800 en 1500 v. Chr. Uit deze periode (de Vroege Bronstijd) hadden we nog geen sporen en vondsten. Deze vondst suggereert dat vanaf de periode van de hunebedbouwers (ca v. Chr.) tot aan het begin van de Midden-IJzertijd (ca. 500 v. Chr.) het gebied continu in gebruik is geweest als begraaf- dan wel woonplaats. Ook zijn er verscheidene afslagen, werktuigen en enkele vuurkuilen uit de Midden-Steentijd ( v. Chr) tevoorschijn gekomen. Hun ligging was verwacht want ook in 2015 zijn veel vondsten uit deze periode opgegraven. Er zijn geen sporen en vondsten gedaan die met zekerheid dateren uit de periode van de hunebedbouwers (veel vuursteen laat zich moeilijk scherp dateren). Aan de ene kant kunnen we hier teleurgesteld over zijn. Aan de andere kant levert het ons ook belangrijke nieuwe informatie op. Ten eerste weten we nu zeker dat we ter plaatse alle bekende grafkuilen hebben gevonden en het grafveld dus volledig is onderzocht. Ten tweede is het ontbreken van sporen van kuilen, bijgebouwen en greppels een belangrijke aanwijzing dat er wellicht geen boerenerf uit deze periode heeft gelegen. Er zijn zelfs geen scherven gevonden. Het ondersteunt mogelijk een eerder opgeworpen alternatieve interpretatie dat het gevonden gebouw geen boerderij betreft maar een cultushuisje dat een rol gespeeld heeft bij begrafenisrituelen. Sporen van graven uit de periode van de Enkelgrafcultuur en Klokbekerperiode ontbreken ook. Het opgegraven terrein ligt misschien te ver verwijderd van het grafveld zelf. Wel is er een graf uit de Bronstijd gevonden. Het betreft een concentratie verbrand bot (crematieresten). Tijdens de opgraving in 2015 zijn ca. 30 crematiegraven aangetroffen. Ze zijn allemaal gedateerd met behulp van 14 C-analyse in de periode tussen de tweede fase van de Midden-Bronstijd en het begin van de Vroege IJzertijd (ca tot 700 v. Chr.). Ook deze heeft tot dit grafveld behoord. Wat opvalt is de grote verspreiding van deze crematiegraven. Alleen ter hoogte van het aarden monument (het monumentale graf uit de hunebedperiode) is sprake van enige concentratie. Voor de rest lijken deze graven te zwerven door het landschap en vrijwel overal op te duiken, vooral op de hogere delen van de dekzandrug. Eén van de hoogtepunten van de opgraving is de vondst van ploegsporen en akkerlagen op diverse plekken. Deze ploegsporen zijn het resultaat van akkerbewerking gedurende de Brons- en IJzertijd. Zowel in de nabijgelegen nieuwbouwwijk Gerner Marke als tijdens de opgraving zijn dit soort ploegsporen niet aangetroffen waardoor we de ligging van akkers alleen maar bij benadering konden lokaliseren. Een pakket ploegsporen, akkerlagen en stuifzandlagen vertelt een bijzonder verhaal over de wijze waarop boeren in de loop van de Bronstijd het gebied in cultuur wilden brengen. Na de begroeiing te hebben verwijderd werd de grond geploegd en mest opgebracht. De akkers bleken echter 3

4 kwetsbaar te zijn voor verstuivingen waardoor in een relatief korte periode de akkers tot zeker vijf keer toe opnieuw moesten worden ingericht. De aard van het zand (vrij arm aan leem) is waarschijnlijk zeer bepalend geweest voor de locatiekeuze gedurende de steentijd en de Bronstijd, want het is gemakkelijk te bewerken. Het is echter ook zeer kwetsbaar voor overstuivingen zoals blijkt uit deze vondst. Waarschijnlijk is dit de reden dat het gebied in de loop van de IJzertijd verlaten wordt. De vondst van de akker- en ploeglagen stellen ons in staat om dit verhaal tot in detail te bestuderen. Hieruit zijn monsters verzameld voor daterend en botanisch onderzoek. We hopen straks te weten te komen wat er precies verbouwd werd maar ook hoe het landschap er uit zag voordat de boeren zich er gingen vestigen. Dat laatste is van bijzonder belang, omdat we hierdoor via een omweg meer te weten komen over de periode waarin het gebied als dodenlandschap functioneerde. Uit onderzoek elders weten we dat de nabestaanden het landschap rondom grafheuvels eeuwenlang kunstmatig in een bepaalde staat hielden. Het blijkt namelijk dat er een heidelandschap aanwezig was, een landschapstype dat alleen kan blijven bestaan doordat het onderhouden wordt. Het is spannend wat de resultaten van het aanvullend botanisch onderzoek ons straks te bieden hebben. Ploegkrassen 4

5 Ploegkrassen in de laagte Humeuze akkerlagen in het profiel Behalve het crematiegraf uit de Bronstijd zijn er verschillende sporen en vondsten uit de Late Bronstijd en Vroege IJzertijd tevoorschijn gekomen. De sporen betreffen zowel enkele paalkuilen als kuilen waarmee de ligging van bijgebouwen gereconstrueerd kon worden. Van boerderijen zelf is niets teruggevonden maar er zijn wel resten van zeven vierpalige spiekers opgegraven. Hun ligging verraadt ook dat er boerderijen in de buurt moeten hebben gelegen, mogelijk nog verder noordelijk van het reeds opgegraven gedeelte. Het geheel toont ons een landschap dat gedurende de Late Bronstijd volledig in cultuur werd gebracht en waar tot in de Vroege IJzertijd werd gewoond. Aardewerk uit de latere IJzertijd en Romeinse tijd ontbreekt opnieuw. Ook in 2015 werd dit niet gevonden. 5

6 Paalkuilen van een spieker De spectaculaire vondsten uit de graven die gedateerd werden in de 6 e eeuw na Chr. deden vermoeden dat een (bijzondere) nederzetting niet ver weg zou zijn. Tijdens de publieksopgraving zijn echter geen sporen van boerderijen uit deze periode tevoorschijn gekomen. Hieruit kunnen we de conclusie trekken dat er geen directe relatie is tussen de ligging van graven en bewoning. Het verklaart misschien ook wel waarom we vrijwel nooit grafvelden uit deze periode aantreffen in het oosten van Nederland. Ze zijn klein qua afmeting en liggen niet bij makkelijker te herkennen nederzettingsresten. Het onderstreept ook de bijzondere locatiekeuze van de nabestaanden. Heel bewust werden de doden begraven in een landschap waar oude grafmonumenten nog zichtbaar geweest moeten zijn. De ligging van het vroegmiddeleeuwse grafveld is daarmee een duidelijke markering van hun aanwezigheid. Ze plantten daarmee als het ware hun vlag in nieuw gebied. Tijdens de publieksopgraving zijn diverse houtskoolrijke kuilen blootgelegd. In tegenstelling tot de mesolithische haardkuilen of haardplaatsen wijzen deze kuilen op het massaal stoken van hout teneinde daar houtskool van te maken. Dit gebeurde tegen het einde van de Vroege Middeleeuwen. Omdat het gebied bijna 1000 jaar niet bewoond was, zullen er veel bomen hebben gestaan. Houtskool was een zeer gewild product voor ambachtelijke activiteiten. Nadat de bomen in de loop van twee eeuwen verdwenen waren, werd het gebied opnieuw ingericht als akkerland. Er zijn verschillende greppels gevonden die uit deze periode dateren. Gedurende de gehele publieksopgraving hebben groepen zich bezig gehouden met het onderzoek naar de weg die over de hoogste delen van de dekzandrug gelopen heeft. De opbouw en gebruiksgeschiedenis van de weg is minutieus in kaart gebracht. De oudste delen, dat wil zeggen verschillende bundels karrensporen, liggen op meer dan anderhalve meter onder maaiveld. Deze dateren vermoedelijk uit het begin van de Late Middeleeuwen. Weliswaar zijn archeologen van mening dat de route zelf duizenden jaren ouder is, maar sporen zijn er niet gevonden. Op sommige plekken is goed te zien dat de meeste karren hetzelfde spoor volgden maar een enkeling besloot om zijn kar buiten de gebaande paden te sturen. Ook valt op dat de weg vaak nat en drassig geweest 6

7 moet zijn. Dat komt mogelijk omdat de omliggende akkers ongemerkt iets hoger kwamen te liggen als gevolg van bemesting. In de Late Middeleeuwen viel het waarschijnlijk nog mee al zal dat er toe geleid hebben dat het water eerder naar de weg stroomde dan er van af. In het profiel is dan ook te zien dat de boeren met enige regelmaat onderhoud pleegden door het wegdek wat te verhogen. Vooral nadat de plaggenlandbouw zijn intrede deed (in de omgeving van Dalfsen gebeurde dat waarschijnlijk in de 16 e eeuw, weten we van andere onderzoeken) was dat bittere noodzaak. Als gevolg van plaggenbemesting verdwenen niet alleen de laagtes uit het landschap maar moesten de boeren het wegdek bij tijd en wijle substantieel verhogen zodat het oppervlak min of meer gelijk bleef aan dat van de flankerende akkers. Historische weg 7

8 Besluit Deze beschrijving van de eerste resultaten laat zien dat de publieksopgraving een belangrijke aanvulling heeft geleverd op het bestaande beeld dat uit de opgraving van 2015 naar voren is gekomen. Daarmee voldoet het project zowel aan de doelstellingen van overdracht van kennis over archeologie aan iedereen die daarin geïnteresseerd is, als dat er nieuwe kennis is verworven. Dat laatste zal zeker nog toenemen omdat verschillende materiaalgroepen en grondsporen nog niet tot in detail bestudeerd zijn. In oktober vindt opnieuw archeologisch onderzoek plaats maar dan samen met basisschoolleerlingen uit de gemeente Dalfsen. Opnieuw is het spannend wat dat nieuwe onderzoek gaat brengen. Deze opgraving werd mede mogelijk gemaakt door 8

OPGRAVING BEST-AARLE AFGEROND

OPGRAVING BEST-AARLE AFGEROND OPGRAVING BEST-AARLE AFGEROND In het najaar van 2011 en de lente van 2012 deed een team archeologen van Archeologisch Onderzoek Leiden (Archol bv) en Diachron UvA bv opgravingen in Aarle in de gemeente

Nadere informatie

3000 jaar historie van Best-Aarle opgegraven

3000 jaar historie van Best-Aarle opgegraven Locatie: Best en Aarle Periode: NEO, BRONS, IJZ, ROM, XME, NT Complextype: ELA, GC, GVX, IX, IPER, NX, NHP, XXX. Soort onderzoek: opgraving Jaartal onderzoek:2011 en 2012 Datum vondst:2011 en 2012 Uitvoerder:

Nadere informatie

Meta uit Meteren. Archeologen graven het skelet van Meta op. Foto: ADC Archeoprojecten / Hazenberg Archeologie. Restaurator Floris Reijnen aan het

Meta uit Meteren. Archeologen graven het skelet van Meta op. Foto: ADC Archeoprojecten / Hazenberg Archeologie. Restaurator Floris Reijnen aan het Meta uit Meteren Tijdens opgravingen in het toekomstige woongebied De Plantage in Meteren (gemeente Geldermalsen) troffen archeologische onderzoekers eind 2010 een aantal crematiegraven uit de IJzertijd

Nadere informatie

Project 434: Bureaustudie Actualisering archeologische verwachting nieuwbouwlocatie Stadhuiskwartier. Interne Rapportages Archeologie Deventer 55

Project 434: Bureaustudie Actualisering archeologische verwachting nieuwbouwlocatie Stadhuiskwartier. Interne Rapportages Archeologie Deventer 55 Interne Rapportages Archeologie Deventer 55 Mei 2012 Project 434: Bureaustudie Actualisering archeologische verwachting nieuwbouwlocatie Stadhuiskwartier COLOFON 2012, Gemeente Deventer, Deventer. Auteur:

Nadere informatie

Opwindende ontdekkingen in oud-oosterhout! Wo uter is

Opwindende ontdekkingen in oud-oosterhout! Wo uter is rcheobode Opwindende ontdekkingen in oud-oosterhout! Wo uter is archeoloog. Hij hoort bij de groep archeologen die nu aan het opgraven is in Oosterhout in het gebied Vrachelen. Daar wordt over een jaar

Nadere informatie

Publiekssamenvatting. Archeologisch onderzoek Groene Rivier Pannerden

Publiekssamenvatting. Archeologisch onderzoek Groene Rivier Pannerden Publiekssamenvatting Archeologisch onderzoek Groene Rivier Pannerden Catastrofale overstromingen kwamen vaak voor in de geschiedenis van Pannerden, wat met de ligging in de driehoek tussen de rivieren

Nadere informatie

De archeologie van Weert-Nederweert van de prehistorie tot de Middeleeuwen

De archeologie van Weert-Nederweert van de prehistorie tot de Middeleeuwen De archeologie van Weert-Nederweert van de prehistorie tot de Middeleeuwen dr. H.A. Hiddink senior-archeoloog VUhbs, Amsterdam cursus Weerterlogie, 17-02-2016 Geologie - hooggelegen rug in Roerdalslenk

Nadere informatie

Archol bv. Ivo van Wijk. Voorlopig verslag Archeologische Opgraving Plangebied Joannes Riviusstraat te Elsloo, gemeente Stein

Archol bv. Ivo van Wijk. Voorlopig verslag Archeologische Opgraving Plangebied Joannes Riviusstraat te Elsloo, gemeente Stein 2012 Archol bv Ivo van Wijk Voorlopig verslag Archeologische Opgraving Plangebied Joannes Riviusstraat te Elsloo, gemeente Stein Voorlopig verslag Archeologische Opgraving Plangebied Joannes Riviusstraat

Nadere informatie

Graven op het tracé van de rondweg

Graven op het tracé van de rondweg Een uitzonderlijk grote klus Graven op het tracé van de rondweg HARRY BENSCHOP Begin maart is gestart met het archeologisch onderzoek op het tracé van de omleidingsweg rond Baarle. Vóór de kerst moet het

Nadere informatie

N I E U W S B R I E F

N I E U W S B R I E F N I E U W S B R I E F - augustus 2017 - Redactioneel Deze keer vooral een nieuwsbrief over de drukke periode van september en oktober. U leest over uiteenlopende evenementen in en om ons archeologisch

Nadere informatie

1 Hoe gaan we om met archeologie in de gemeente Oss? U heeft een omgevingsvergunning aangevraagd.voordat we een vergunning kunnen verlenen,

1 Hoe gaan we om met archeologie in de gemeente Oss? U heeft een omgevingsvergunning aangevraagd.voordat we een vergunning kunnen verlenen, Sinds 2010 heeft de gemeente Oss een archeologiebeleid. Vanaf 1 januari 2013 geldt dit voor het gehele grondgebied van de nieuwe gemeente Oss, inclusief Lith dus. Deze brochure is voor iedereen bedoeld

Nadere informatie

4.7 De opgravingen Waterdael en Ter Hofstadlaan in een notendop

4.7 De opgravingen Waterdael en Ter Hofstadlaan in een notendop 4.7 De opgravingen Waterdael en Ter Hofstadlaan in een notendop Opgraving Waterdael Tussen 1990 en 2008 hebben aan de oostkant van de kern Someren voor Nederlandse begrippen zeer grootschalige opgravingen

Nadere informatie

verslag van archeologisch onderzoek vanaf de jaren zeventig in de wijk padbroek werkgroep archeologie cuijk museum ceuclum

verslag van archeologisch onderzoek vanaf de jaren zeventig in de wijk padbroek werkgroep archeologie cuijk museum ceuclum OUDE BEWONING IN PADBROEK verslag van archeologisch onderzoek vanaf de jaren zeventig in de wijk padbroek werkgroep archeologie cuijk museum ceuclum Oude bewoning in Padbroek Tijdens de bouw en inrichting

Nadere informatie

Opgraving Davidstraat-Romeinstraat Enkhuizen. Een eerste stand van zaken.

Opgraving Davidstraat-Romeinstraat Enkhuizen. Een eerste stand van zaken. Opgraving Davidstraat-Romeinstraat Enkhuizen. Een eerste stand van zaken. In de vroege zomer van 2017 heeft Archeologie West-Friesland een opgraving uitgevoerd tussen de Davidstraat, Romeinstraat en Korte

Nadere informatie

The Zakynthos Survey 2005 -- Verslag van de werkzaamheden en resultaten

The Zakynthos Survey 2005 -- Verslag van de werkzaamheden en resultaten The Zakynthos Survey 2005 -- Verslag van de werkzaamheden en resultaten Gert Jan van Wijngaarden Het veldwerk binnen het verkennende onderzoek van de Zakynthos Survey 2005 duurde vier weken: maandag 4

Nadere informatie

Evaluatiebrief Archeologisch onderzoek 58915 Sevenum-Beatrixstraat IVO-P

Evaluatiebrief Archeologisch onderzoek 58915 Sevenum-Beatrixstraat IVO-P Postbus 297 6900 AG Zevenaar Ringbaan Zuid 8a 6905 DB Zevenaar tel. 0316-581130 fax 0316-343406 info@archeodienst.nl www.archeodienst.nl Archeodienst BV, Postbus 297, 6900 AG Zevenaar Evaluatiebrief Archeologisch

Nadere informatie

Antea Group Archeologie 2015/124 Adviesdocument bestemmingsplan Wateringse Veld vijf restlocaties, gemeente Den Haag.

Antea Group Archeologie 2015/124 Adviesdocument bestemmingsplan Wateringse Veld vijf restlocaties, gemeente Den Haag. Antea Group Archeologie 2015/124 Adviesdocument bestemmingsplan Wateringse Veld vijf restlocaties, gemeente Den Haag. projectnr. 405215.01 revisie 03 25 februari 2016 auteur M. Arkema Opdrachtgever BDP

Nadere informatie

De presentatie rond de trap

De presentatie rond de trap Kijktocht OER! Plus 6000 jaar geleden woonden er al mensen in dit gebied. Het is de prehistorie; de tijd van de jagers en boeren. De mensen noemen we Swifterbantmensen. Deze kijktocht helpt je ontdekken

Nadere informatie

2)Q(JUeJ^ Cxjh.a'-i U&firot 2ÖU. ftjlóuoaj 0# ^^UI MJ^ '#B0VINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr. f5(z^s Mkl. G Overig. Woerden, JU -ÖvT- Zö

2)Q(JUeJ^ Cxjh.a'-i U&firot 2ÖU. ftjlóuoaj 0# ^^UI MJ^ '#B0VINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr. f5(z^s Mkl. G Overig. Woerden, JU -ÖvT- Zö Woerden, JU -ÖvT- Zö p. Zonder begeleidend schrijven C^ Ter informatie [~Ëj Volgens afspraak G Overig '#B0VINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr. f5(z^s Mkl Dat.ontv.: 19 MEI 2015 The Missing Link Pelmolenlaan

Nadere informatie

Rond en groen De piramiden van Ronse

Rond en groen De piramiden van Ronse Rond en groen De piramiden van Ronse /LEAD/ Volgens de Vlaamse streekauteur Omer Wattez (1857-1935) is Ronse de Parel van de Vlaamse Ardennen. Deze eretitel heeft de stad grotendeels aan zijn geaccidenteerde

Nadere informatie

Opgravingen in Ruien - Rosalinde (gem. Kluisbergen) : van een prehistorisch kampement uit de ijstijd tot de Romeinse periode

Opgravingen in Ruien - Rosalinde (gem. Kluisbergen) : van een prehistorisch kampement uit de ijstijd tot de Romeinse periode Opgravingen in Ruien - Rosalinde (gem. Kluisbergen) : van een prehistorisch kampement uit de ijstijd tot de Romeinse periode Het onderzoeksgebied vanuit de lucht bekeken (Foto: Birger Stichelbaut). De

Nadere informatie

6.3. Analyse en interpretatie van de grondsporen Algemeen

6.3. Analyse en interpretatie van de grondsporen Algemeen 6.3. Analyse en interpretatie van de grondsporen 6.3.1. Algemeen In totaal werden er tijdens het vlakdekkend onderzoek 31 sporen geregistreerd in het vlak. Vijf ervan kwamen ook reeds tijdens het vooronderzoek

Nadere informatie

Archeologisch onderzoek begeleiding Kevelderstraat Groenlo GRONTMIJ ARCHEOLOGISCHE RAPPORTEN 68

Archeologisch onderzoek begeleiding Kevelderstraat Groenlo GRONTMIJ ARCHEOLOGISCHE RAPPORTEN 68 Archeologisch onderzoek begeleiding Kevelderstraat Groenlo GRONTMIJ ARCHEOLOGISCHE RAPPORTEN 68 Archeologische begeleiding Kevelderstraat Groenlo GRONTMIJ ARCHEOLOGISCHE RAPPORTEN 68 Definitief ISSN 1573-5710

Nadere informatie

Archeologietoets. locatie kerkstraat 57 Riel gemeente Goirle

Archeologietoets. locatie kerkstraat 57 Riel gemeente Goirle Archeologietoets locatie kerkstraat 57 Riel gemeente Goirle Archeologietoets Locatie Kerkstraat 57, Riel projectleider: B. van Spréw Datum: 13 oktober 2006 Uitgevoerd in opdracht van SAB Eindhoven contactpersoon:

Nadere informatie

VERSLAGEN VAN WERKZAAMHEDEN

VERSLAGEN VAN WERKZAAMHEDEN VERSLAGEN VAN WERKZAAMHEDEN 1. ACTIVITEITEN VAN DE WERKGROEP APELDOORN (AWA) Door Chris Nieuwenhuize (veldwerkleider). Inventarisatie cultuurhistorie Bruggelen De Stichting Probos heeft samen met een aantal

Nadere informatie

Begraven en cremeren in de prehistorie

Begraven en cremeren in de prehistorie 9 e Cultuur n e e t historisch Apeldoorn e m g Begraven en cremeren in de prehistorie Rond kerkhoven, begraafplaatsen en andere zaken die met de dood te maken hebben, hangt vaak een waas van geheimzinnigheid

Nadere informatie

Theo de Jong gemeente archeoloog Helmond 3 februari Archeologisch onderzoek Mierlo-Hout en Brandevoort

Theo de Jong gemeente archeoloog Helmond 3 februari Archeologisch onderzoek Mierlo-Hout en Brandevoort Theo de Jong gemeente archeoloog Helmond 3 februari 2015 Archeologisch onderzoek Mierlo-Hout en Brandevoort Archeologie in Helmond, Mierlo-Hout en Brandevoort: 1. waar-waarom-wanneer 2. projecten en perioden

Nadere informatie

Archeologienota: Het archeologisch vooronderzoek aan de Hoorn te Leuven Vanessa Vander Ginst Maarten Smeets Marjolein Van Der Waa

Archeologienota: Het archeologisch vooronderzoek aan de Hoorn te Leuven Vanessa Vander Ginst Maarten Smeets Marjolein Van Der Waa Archeologienota: Het archeologisch vooronderzoek aan de Hoorn te Leuven Vanessa Vander Ginst Maarten Smeets Marjolein Van Der Waa Kessel-Lo, 2016 Studiebureau Archeologie bvba Archeologienota: Het archeologisch

Nadere informatie

Nieuw Delft - Veld 2, 3, 6, 7, 8, 9, 10.2 en 11

Nieuw Delft - Veld 2, 3, 6, 7, 8, 9, 10.2 en 11 Delftse Archeologische Notitie 99 Nieuw Delft - Veld 2, 3, 6, 7, 8, 9, 10.2 en 11 Een archeologisch bureauonderzoek Jean Paul Bakx, Jorrit van Horssen & Bas Penning 5 Nieuw Delft Veld 3 5.1 Plangebied

Nadere informatie

Oerboeren in de Friese Wouden.

Oerboeren in de Friese Wouden. Stichting IJstijdenmuseum Buitenpost. www.ijstijdenmuseum.nl. Oerboeren in de Friese Wouden. Het grootste deel van de geschiedenis van ons mensen ligt in de prehistorie. Met prehistorie duiden we een tijd

Nadere informatie

Archeologische onderzoek in "Het Bosje" Een opgraving en aanvullend proefsleuvenonderzoek in het plangebied Elst - Het Bosje (Gemeente Rhenen)

Archeologische onderzoek in Het Bosje Een opgraving en aanvullend proefsleuvenonderzoek in het plangebied Elst - Het Bosje (Gemeente Rhenen) Archeologische onderzoek in "Het Bosje" Een opgraving en aanvullend proefsleuvenonderzoek in het plangebied Elst - Het Bosje Gemeente Rhenen) L. Meurkens Colofon Archol rapport 84 Archeologische onderzoek

Nadere informatie

Houtskool uit ijzertijdcrematiegraven en mogelijke middeleeuwse meilers uit Lomm-Hoogwatergeul

Houtskool uit ijzertijdcrematiegraven en mogelijke middeleeuwse meilers uit Lomm-Hoogwatergeul Houtskool uit ijzertijdcrematiegraven en mogelijke middeleeuwse meilers uit Lomm-Hoogwatergeul RAPPORTNUMMER DATUM AUTEUR 684 FEBRUARI 2011 K. HÄNNINEN Colofon Titel: BIAXiaal 684 Houtskool uit ijzertijdcrematiegraven

Nadere informatie

Nieuwsbrief 1 maart 2012

Nieuwsbrief 1 maart 2012 Nieuwsbrief 1 maart 2012 De Heemshof Het gebied rond De Heemshof in Heemskerk wordt bedreigd door nieuwbouwplannen van de gemeente. Op verzoek van Lambert Koppers, eigenaar van De Heemshof en deelnemer

Nadere informatie

Figuur 1 Geulafzettingen (Bron: CHS)

Figuur 1 Geulafzettingen (Bron: CHS) Archeologie, aardkundige waarden en cultuurhistorie Naar de archeologie in onder andere de Groeneveldse Polder is een bureaustudie gedaan door de heer Bult van het Vakteam Archeologie i. De in weergegeven

Nadere informatie

Al in de Bronstijd leefden er mensen in het gebied

Al in de Bronstijd leefden er mensen in het gebied Hoogwatergeul Veessen-Wapenveld Archeologisch onderzoek in het gebied van de Hoogwatergeul Veessen-Wapenveld Al in de Bronstijd leefden er mensen in het gebied Om de dorpen en steden langs de IJssel te

Nadere informatie

prehistorie en volle middeleeuwen.

prehistorie en volle middeleeuwen. xxxxxxx xxxxxxx Graven en nederzettingsresten uit de late prehistorie en volle middeleeuwen. Een archeologisch onderzoek te Weert-Laarveld Drs. A.J. Tol Met bijdragen van: Dr. S. Knippenberg Drs. J.W.

Nadere informatie

Verslag Inventariserend Veldonderzoek. Locatie Klinkenbeltsweg, Driebergenbuurt, (Blok VIII), Deventer Projectnummer 272

Verslag Inventariserend Veldonderzoek. Locatie Klinkenbeltsweg, Driebergenbuurt, (Blok VIII), Deventer Projectnummer 272 Verslag Inventariserend Veldonderzoek Locatie Klinkenbeltsweg, Driebergenbuurt, (Blok VIII), Deventer Projectnummer 272 Archeologie Deventer RMW-VHMZ Auteur: Edith Haveman Datum: 29-8-2005 0 Project 272,

Nadere informatie

Een verborgen verleden. Archeologie in Heerde. www.heerde.nl

Een verborgen verleden. Archeologie in Heerde. www.heerde.nl Een verborgen verleden Archeologie in Heerde www.heerde.nl Een verborgen verleden De gemeente Heerde heeft een rijke geschiedenis. U als inwoner kent een deel van deze geschiedenis. Misschien zelf meegemaakt

Nadere informatie

Plan van Aanpak. PvA A I / Johan de Wittlaan 13 te Woerden (gemeente Woerden) 1

Plan van Aanpak. PvA A I / Johan de Wittlaan 13 te Woerden (gemeente Woerden) 1 Plan van Aanpak Johan de Wittlaan 13 te Woerden (gemeente Woerden) Projectnr. A16-085-I, september 2016, versie: 1 Auteur: dr. P.T.A. de Rijk Verkennend booronderzoek Veldwerk Inleiding: Onderzoeksvragen:

Nadere informatie

Collectie archeologie Laatst aangepast zondag 23 maart 2008 00:33. De Steentijd

Collectie archeologie Laatst aangepast zondag 23 maart 2008 00:33. De Steentijd De Steentijd Het HVR museum beschikt over een uitgebreide steentijdcollectie waarvan een representatief gedeelte permanent wordt tentoongesteld. De collecties zijn gevormd uit schenkingen en bruiklenen

Nadere informatie

b. Bekijk het laatste deel van de maquette, de kwelders. Waarom staat daar geen dorpje, denk je?

b. Bekijk het laatste deel van de maquette, de kwelders. Waarom staat daar geen dorpje, denk je? Kijktocht OER! basis 6000 jaar geleden woonden er al mensen in dit gebied. Het is de tijd van de jagers en verzamelaars. De mensen noemen we Swifterbantmensen. Hoe ze leefden en hoe hun gebied eruitzag,

Nadere informatie

Cultureel erfgoed Boxmeer

Cultureel erfgoed Boxmeer Cultureel erfgoed Boxmeer Stand van zaken Boxmeer, 3 december 2013 R-MRM. Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 1.1 Doel van dit rapport... 3 2. Opgravingen Sterckwijck...4 2.1 Voorbeelden Landschappen in de

Nadere informatie

een zee Rendierjagers De rendierjagers leefden in de prehistorie in ons land. Dat is de tijd voordat de van tijd een zee van tijd

een zee Rendierjagers De rendierjagers leefden in de prehistorie in ons land. Dat is de tijd voordat de van tijd een zee van tijd Werkblad Ω Een tijd geleden... Ω Les : Rendierjagers Rendierjagers De rendierjagers leefden in de prehistorie in ons land. Dat is de tijd voordat de mensen konden schrijven. Ze woonden niet op een vaste

Nadere informatie

QUICKSCAN N69 BRAAMBOSCHROTONDE, GEMEENTE BERGEIJK Arcadis Archeologisch Rapport 75 5 JANUARI 2016

QUICKSCAN N69 BRAAMBOSCHROTONDE, GEMEENTE BERGEIJK Arcadis Archeologisch Rapport 75 5 JANUARI 2016 QUICKSCAN N69 BRAAMBOSCHROTONDE, GEMEENTE Arcadis Archeologisch Rapport 75 5 JANUARI 2016 Arcadis Nederland B.V. Postbus 1018 5200 BA 's-hertogenbosch Nederland +31 (0)88 4261 261 www.arcadis.com 2 Contactpersonen

Nadere informatie

Het kringgrep-urnenveld bij Vledder

Het kringgrep-urnenveld bij Vledder Het kringgrep-urnenveld bij Vledder Het 3000 jaar oude urnenveld dat aan het eind van de Heidemaatsweg in de heide en dennen verscholen ligt is via een smal voetpaadje te bereiken. Op de plaats zelf staat

Nadere informatie

Levensloopje. Een wandeling van 7,2 km

Levensloopje. Een wandeling van 7,2 km Levensloopje Een wandeling van 7,2 km 1 Levensloopje De wandeling maakt onderdeel uit van het project Gedenkparken. Het vormt de verbinding tussen de twee deelprojecten Levensbomenbos en de oude begraafplaats

Nadere informatie

Bewoning en landgebruik in het Maaswerkengebied in de Metaaltijden

Bewoning en landgebruik in het Maaswerkengebied in de Metaaltijden 103 Angela Simons Bewoning en landgebruik in het Maaswerkengebied in de Metaaltijden Inleiding Tot de metaaltijden worden de Bronstijd en de IJzertijd gerekend. De Bronstijd duurde van circa 2000 tot 800

Nadere informatie

Informatie. 2de opgraving Archeologische Vereniging Philips van Horne 25 juli 08 augustus 2009 WERVIK BELGIË

Informatie. 2de opgraving Archeologische Vereniging Philips van Horne 25 juli 08 augustus 2009 WERVIK BELGIË Informatie 2de opgraving Archeologische Vereniging Philips van Horne 25 juli 08 augustus 2009 WERVIK BELGIË 2 DE OPGRAVINGSCAMPAGNE ARCHEOLOGISCHE VERENIGING PHILIPS VAN HORNE WERVIK 2009 INLEIDING Met

Nadere informatie

INFORMATIERAPPORT EN SELECTIEADVIES

INFORMATIERAPPORT EN SELECTIEADVIES INFORMATIERAPPORT EN ELECTIEADVIE Proefsleuvenonderzoek Bedrijventerrein fase 2 (Homoetsestraat), Maurik, gemeente Buren Archis onderzoekmeldingsnummer 4120 Inleiding Tussen 14 en 23 februari 2011 is door

Nadere informatie

Bewoningssporen uit de 14 e eeuw en een turfput aan de Kievitspeelweg

Bewoningssporen uit de 14 e eeuw en een turfput aan de Kievitspeelweg Bewoningssporen uit de 14 e eeuw en een turfput aan de Kievitspeelweg door: Paul Lammeretz Tungelroy, 01-07-2017 Het is algemeen bekend dat vanaf het onstaan van de eerste landbouw in deze streken de bewoning

Nadere informatie

Programma van Eisen. 3880 AK PUTTEN T (0341) 359 732 E mstruijs@putten.nl. Naam, adres, telefoon, e-mail datum paraaf. Regio Noord-Veluwe

Programma van Eisen. 3880 AK PUTTEN T (0341) 359 732 E mstruijs@putten.nl. Naam, adres, telefoon, e-mail datum paraaf. Regio Noord-Veluwe Programma van Eisen Locatie Putten, Hoge Einderweg 19 Projectnaam Hoge Einderweg 19 Plaats binnen archeologisch proces 0 Archeologische begeleiding (AB) onder het protocol opgraven Opsteller Naam, adres,

Nadere informatie

memo Locatiegegevens: Inleiding

memo Locatiegegevens: Inleiding memo van Bram Silkens afdeling RB Datum Contact 28-04-2016 Walcherse Archeologische Dienst (gemeenten Middelburg, Veere en Vlissingen) postbus 70 4330 AB Middelburg b.meijlink@middelburg.nl (06-52552925)

Nadere informatie

Archeologische Quickscan

Archeologische Quickscan Document: Archeologische Quickscan versie 2 Plangebied: Polderpark, Oudesluis, gemeente Schagen Adviesnummer: 16185 Opsteller: drs. C.M. Soonius (senior archeoloog) & drs. S. Gerritsen (senior archeoloog)

Nadere informatie

MET KWAST EN VERGROOTGLAS

MET KWAST EN VERGROOTGLAS LES 3 Activiteit Doel Duur Lesmateriaal MET KWAST EN VERGROOTGLAS Determineren van archeologische vondsten De leerling kan met hulpmiddelen een eenvoudige historische bron dateren en het gebruik omschrijven

Nadere informatie

Houtskoolanalyse van een Romeins crematiegraf, Heule-Peperstraat (Kortrijk, België)

Houtskoolanalyse van een Romeins crematiegraf, Heule-Peperstraat (Kortrijk, België) Houtskoolanalyse van een Romeins crematiegraf, Heule-Peperstraat (Kortrijk, België) RAPPORTNUMMER DATUM AUTEUR 621 27 NOVEMBER 2012 D. LENTJES & S. LANGE Colofon Titel: BIAXiaal 621 Houtskoolanalyse van

Nadere informatie

WEST-VLAAMSE ARCHEOKRANT

WEST-VLAAMSE ARCHEOKRANT V.O.B.o.W. nr. 74 - mei 2012 België-Belgique P.B. 8800 Roeselare 1 BC 6675 P 409155 WEST-VLAAMSE ARCHEOKRANT West-Vlaamse Archeokrant: Driemaandelijks tijdschrift, jaargang 20, afgiftekantoor Roeselare,

Nadere informatie

Archeologie in Utrecht Informatie, adressen en procedures

Archeologie in Utrecht Informatie, adressen en procedures Archeologie in Utrecht Informatie, adressen en procedures Utrecht.nl Archeologie in Utrecht De Utrechtse bodem zit vol waardevolle resten uit het verleden. Daarom mogen er vaak alleen onder bepaalde voorwaarden

Nadere informatie

UTRECHT - VLEUTEN/DE MEERN.:. Groot Zandve1d H.L. WYNIA

UTRECHT - VLEUTEN/DE MEERN.:. Groot Zandve1d H.L. WYNIA UTRECHT-VLEUTEN/DE MEERN UTRECHT - VLEUTEN/DE MEERN.:. Groot Zandve1d H.L. WYNIA Een nieuwe verrassing wachtte de archeologen van de gemeente Utrecht in september 2003 toen de resten werden gevonden van

Nadere informatie

Advies Archeologische Monumentenzorg 2013 nr. 83

Advies Archeologische Monumentenzorg 2013 nr. 83 Advies Archeologische Monumentenzorg 2013 nr. 83 Selectiebesluit Proefsleuvenonderzoek Betonson fase 1 en 2 te Son naam Gemeente/bedrijf Datum Aanvrager René van de Gemeente Son en Breugel 8-8-2013 Brand

Nadere informatie

Strubben Kniphorstbosch

Strubben Kniphorstbosch Staatsbosbeheer T 0592 248984 www.staatsbosbeheer.nl Strubben Kniphorstbosch Wandelen in de prehistorie - 9 km Terug naar toen Bij iedere stap die u in Strubben Kniphorstbosch zet, past een verhaal uit

Nadere informatie

OUD RHENEN - achttiende jaargang - september no. 3 - blz. 28. Bronstijd in Eist. A J. van Drunen

OUD RHENEN - achttiende jaargang - september no. 3 - blz. 28. Bronstijd in Eist. A J. van Drunen OUD RHENEN - achttiende jaargang - september 1999 - no. 3 - blz. 28 Bronstijd in Eist A J. van Drunen Nieuwbouw De bouw van de nieuwe boerderij wilde niet echt vlotten. Het was nog te kort geleden dat

Nadere informatie

MIDDELEEUWS UTTILOCH ONDER WIJK AARDHUUS?

MIDDELEEUWS UTTILOCH ONDER WIJK AARDHUUS? MIDDELEEUWS UTTILOCH ONDER WIJK AARDHUUS? In 2013 is bij een archeologisch onderzoek aan de rand van Uddel - op de plek waar nu de woonwijk Aardhuus ligt - een archeologische vindplaats ontdekt. Sporen

Nadere informatie

2. ACTIVITEITEN VAN DE WERKGROEP LOCHEM (AWL) Door Jan Kleinen.

2. ACTIVITEITEN VAN DE WERKGROEP LOCHEM (AWL) Door Jan Kleinen. 2. ACTIVITEITEN VAN DE WERKGROEP LOCHEM (AWL) Door Jan Kleinen. 13 Almen ook bewoond in de Vroege Bronstijd. Een bouwbegeleidend onderzoek. In verband met de bouw van een ligboxstal aan de Dorpsstraat

Nadere informatie

PREHISTORIE IN BOXTEL Dik Bol (auteur) Hans de Visser (tweede lezer) mei 2016

PREHISTORIE IN BOXTEL Dik Bol (auteur) Hans de Visser (tweede lezer) mei 2016 Samenvatting PREHISTORIE IN BOXTEL Dik Bol (auteur) Hans de Visser (tweede lezer) mei 2016 Deze basistekst is gekoppeld aan de canon van Boxtel. In deze basistekst wordt het vroegste deel van de menselijke

Nadere informatie

Archeologisch Onderzoek op het terrein van de voormalige Van Haeften Kazerne aan de Zwolseweg

Archeologisch Onderzoek op het terrein van de voormalige Van Haeften Kazerne aan de Zwolseweg 2 e Cultuur n e e t historisch Apeldoorn e m g Archeologisch Onderzoek op het terrein van de voormalige Van Haeften Kazerne aan de Zwolseweg In de herfst van 2000 en de winter van 2001 heeft archeologisch

Nadere informatie

2. ACTIVITEITEN VAN DE WERKGROEP LOCHEM (AWL) Door Jan Kleinen.

2. ACTIVITEITEN VAN DE WERKGROEP LOCHEM (AWL) Door Jan Kleinen. 2. ACTIVITEITEN VAN DE WERKGROEP LOCHEM (AWL) Door Jan Kleinen. 13 Tentoonstelling Recente opgravingen in Lochem Van februari tot en met april organiseerde de AWL in Lochem en in Gorssel een tentoonstelling

Nadere informatie

Projectnummer: C Opgesteld door: Ons kenmerk: : Kopieën aan:

Projectnummer: C Opgesteld door: Ons kenmerk: : Kopieën aan: MEMO ARCADIS NEDERLAND BV Zendmastweg 19 Postbus 63 9400 AB Assen Tel 0592 392 111 Fax 0592 353 112 www.arcadis.nl Onderwerp Werkprotocol archeologie uitvoering Groote Diep Assen, 16 mei 2013 Van drs I.E.

Nadere informatie

De bewoners van het Gooi

De bewoners van het Gooi De bewoners van het Gooi Perioden en culturen door Egbert J. Pelgrim Voor een niet-ingewijde bevatten artikelen over archeologische onderwerpen soms een overstelpende hoeveelheid termen om allerlei verschillende

Nadere informatie

De Kasteelseloop. Geachte Heer/Mevrouw,

De Kasteelseloop. Geachte Heer/Mevrouw, De Kasteelseloop Geachte Heer/Mevrouw, In het kader van het ontwikkelen van een reconstructieplan voor de Peel biedt het Projectbureau van de Reconstructie Commissie de mogelijkheid om een z.g. Projectplan

Nadere informatie

Verkennend archeologisch onderzoek IVO Vorstenbosch-Bergakkers fase 2. R. Jansen, L.G.L. van Hoof

Verkennend archeologisch onderzoek IVO Vorstenbosch-Bergakkers fase 2. R. Jansen, L.G.L. van Hoof Verkennend archeologisch onderzoek IVO Vorstenbosch-Bergakkers fase 2 R. Jansen, L.G.L. van Hoof Colofon Archol Rapport nummer 41 Verkennend archeologisch onderzoek Vorstenbosch-Bergakkers fase 2 Uitvoering:

Nadere informatie

De IJzertijd (van 800 tot 12 voor Christus).

De IJzertijd (van 800 tot 12 voor Christus). De IJzertijd (van 800 tot 12 voor Christus). 1 En toen was er IJzer! Dat moeten de boeren aan het eind van de Bronstijd 2 hebben gezegd. Er is een metaal gevonden dat iedereen kan gebruiken. Brons 3 was

Nadere informatie

Archeologisch onderzoek Geluidswal Spier

Archeologisch onderzoek Geluidswal Spier Archeologisch onderzoek Geluidswal Spier Bureauonderzoek GRONTMIJ ARCHEOLOGISCHE RAPPORTEN 1081 Archeologisch onderzoek Geluidswal Spier Bureauonderzoek GRONTMIJ ARCHEOLOGISCHE RAPPORTEN 1081 Definitief

Nadere informatie

BOORnieuws. Archeologie in Portland. Nummer 5 zomer 2005 800 JAAR OUDE BOERDERIJEN ONDER EEN NIEUWBOUWWIJK GEMEENTE ALBRANDSWAARD

BOORnieuws. Archeologie in Portland. Nummer 5 zomer 2005 800 JAAR OUDE BOERDERIJEN ONDER EEN NIEUWBOUWWIJK GEMEENTE ALBRANDSWAARD BOORnieuws Nummer 5 zomer 2005 Archeologie in Portland GEMEENTE ALBRANDSWAARD Albrandswaard ligt op het Zuidhollandse eiland IJsselmonde. In deze gemeente is een nieuwe woonwijk gebouwd: Portland. Maar

Nadere informatie

RAAP-NOTITIE 1378. Plangebied Weideveld. Gemeente Bodegraven Een archeologische begeleiding

RAAP-NOTITIE 1378. Plangebied Weideveld. Gemeente Bodegraven Een archeologische begeleiding RAAP-NOTITIE 1378 Plangebied Weideveld Gemeente Bodegraven Een archeologische begeleiding Colofon Opdrachtgever: gemeente Bodegraven Titel: Plangebied Weideveld, gemeente Bodegraven; een archeologische

Nadere informatie

RMB NOTITIE Quickscan archeologie Uden Eikenheuvelweg/Munterweg. Inleiding

RMB NOTITIE Quickscan archeologie Uden Eikenheuvelweg/Munterweg. Inleiding RMB NOTITIE 1015 Quickscan archeologie Uden Eikenheuvelweg/Munterweg Inleiding De gemeente Uden heeft als bevoegde overheid het RMB gevraagd een advies uit te brengen over de een plangebied aan de Eikenheuvelweg

Nadere informatie

Locatie Zandoerleseweg, perceel 845 Datum onderzoek 21 Juni 2010 Datum evaluatieverslag 21 juni 2010 Opstelier evaluatieverslag

Locatie Zandoerleseweg, perceel 845 Datum onderzoek 21 Juni 2010 Datum evaluatieverslag 21 juni 2010 Opstelier evaluatieverslag Locatie Zandoerleseweg, perceel 845 Datum onderzoek 21 Juni 2010 Datum evaluatieverslag 21 juni 2010 Opstelier evaluatieverslag Mirjam Brouwer Goedkeuring evaluatieverslag Jos van der Weerden Locatie.

Nadere informatie

AWN veldverkenning 17-12-2011 Locatie: Laakse Slenk Hulkesteinsebos. Gemeente: Zeewolde Kavel:OZ35/36

AWN veldverkenning 17-12-2011 Locatie: Laakse Slenk Hulkesteinsebos. Gemeente: Zeewolde Kavel:OZ35/36 AWN veldverkenning 17-12-2011 Locatie: Laakse Slenk Hulkesteinsebos. Gemeente: Zeewolde Kavel:OZ35/36 Aanleiding voor de verkenning is de recent gegraven Laakse Slenk. De Slenk is aangelegd op een terrein

Nadere informatie

Activiteitenschema Archeologie

Activiteitenschema Archeologie Activiteitenschema Archeologie Soort activiteit: Spullen opgraven uit de zandbak. Tijdsindeling: 5 Minuten de plaatjes in de zandbak verstoppen. 5 Minuten vertellen over hoe de mensen vroeger wat zochten

Nadere informatie

Wad een Workshop Onderzoekstochten 2015

Wad een Workshop Onderzoekstochten 2015 Wad een Workshop Onderzoekstochten 2015 Datum laag water Lauwersoog Naam Locatie/hulpmiddel Locatie(detail) Begeleiders 19-4-2015 18:06 Heffezand Wad/Schip Op het wad tussen Simonszand en de kust 2-5-2015

Nadere informatie

ADC Rapport 33 - Polder Breeveld. Archeologisch onderzoek in de polder Breeveld langs de spoorlijn Woerden-Harmelen. W.K.Vos

ADC Rapport 33 - Polder Breeveld. Archeologisch onderzoek in de polder Breeveld langs de spoorlijn Woerden-Harmelen. W.K.Vos 1 Archeologisch onderzoek in de polder Breeveld langs de spoorlijn Woerden-Harmelen W.K.Vos 2 COLOFON ADC Rapport 33 Archeologisch onderzoek in de polder Breeveld langs de spoorlijn Woerden-Harmelen Auteur:

Nadere informatie

Aannemer Boskalis aan de slag met realisatie N260

Aannemer Boskalis aan de slag met realisatie N260 December 2016 De kom van Baarle-Nassau (Nederland) en Baarle- Hertog (België) heeft doorstromings- en leefbaarheidsproblemen. Om deze problemen aan te pakken werken de provincie Noord-Brabant, provincie

Nadere informatie

Ontdekking. Dorestad teruggevonden

Ontdekking. Dorestad teruggevonden Dorestad teruggevonden Ontdekking Het vroegmiddeleeuwse Dorestad verdween na de negende eeuw van de kaart. Pas rond 1840 werd de stad teruggevonden, bij toeval. Kort daarna deed het RMO opgravingen en

Nadere informatie

evaluatierapport zaltbommel-ruiterstraat 8 archeologische begeleiding

evaluatierapport zaltbommel-ruiterstraat 8 archeologische begeleiding evaluatierapport zaltbommel-ruiterstraat 8 archeologische begeleiding 1 1 inleiding Van vrijdag 19 september tot en met dinsdag 23 september 2014 heeft VUhbs archeologie in opdracht van de familie van

Nadere informatie

ADVIES ARCHEOLOGIE 16 dec 2013

ADVIES ARCHEOLOGIE 16 dec 2013 NAW plan: Plan: Opp plangebied: RO-procedure: Opsteller: Aanvrager: Inrichting openbare ruimte plangebied Pantarhei aanleg ontsluitingsweg, parkeergelegenheid, openbaar groen ca. 5000 m² (locatie Pantarhei);

Nadere informatie

Visie Molenakkers - Dalen

Visie Molenakkers - Dalen Visie Molenakkers - Dalen Plangebied Visie Molenakkers - Dalen Opbouw: Dalen in perspectief (structuurvisie en kwaliteitskaart) Analyse Molenakkers Stedenbouwkundige randvoorwaarden Stedenbouwkundige visie

Nadere informatie

Archeologie en cultuurhistorie Strijpsche Kampen

Archeologie en cultuurhistorie Strijpsche Kampen Archeologie en cultuurhistorie Strijpsche Kampen Bijlage 3 bij Nota van Uitgangspunten Strijpsche Kampen Definitief Gemeente Oirschot Grontmij Nederland bv Eindhoven, 11 mei 2007 Verantwoording Titel :

Nadere informatie

GERAARDSBERGEN- DUYTSENKOUTER

GERAARDSBERGEN- DUYTSENKOUTER GERAARDSBERGEN- DUYTSENKOUTER Archeologienota Deel 3 : Programma van maatregelen 2016K8 Jasmine CRYNS Pieter LALOO Ghent Archaeological Team bvba Dorpsstraat 73 8450 Bredene Project: 2016K8 - Geraardsbergen-Duytsenkouter

Nadere informatie

Hunebedden. Inleiding. Hoofdstuk 1 Wat zijn hunebedden en waar kun je ze vinden?

Hunebedden. Inleiding. Hoofdstuk 1 Wat zijn hunebedden en waar kun je ze vinden? Hunebedden Inleiding Ik hou mijn werkstuk over hunebedden, omdat ik het een leuk onderwerp vind. Maar ik hou het er ook over, omdat ik er veel van te weten wil komen. Ik ben op het idee gekomen, omdat

Nadere informatie

Ewijk Keizershoeve II

Ewijk Keizershoeve II BEOORDELINGS- EN EVALUATIE RAPPORT Ewijk Keizershoeve II Afb. 1 1 Ewijk Keizershoeve II (gemeente Beuningen) Projectnummer: 4120863 Lourens van der Feijst September-december 2010 1.1 Inleiding Van september

Nadere informatie

BIJLAGE 1 BEELD met toelichting BOEREN IN DE IJZERTIJD

BIJLAGE 1 BEELD met toelichting BOEREN IN DE IJZERTIJD EDE VROEGER EN NU Geldersch Landschap & Kasteelen BIJLAGE 1 BEELD met toelichting voor groep 5 t/m 8 www.glk.nl 1.1 LEVEN ALS BOER IN DE IJZERTIJD Toelichting bij de praatplaten bij het lesprogramma 1.1

Nadere informatie

Wonen in de Duinburg

Wonen in de Duinburg Wonen in de Duinburg Onderzoek in de ringwalburg van Domburg Lezing voor de Zeeuwse Amateur-Archeologen-Dag Walcherse Archeologische Dienst, maart 2011 Een opgraving in de Duinburg inleiding de geschiedenis

Nadere informatie

Een verkennend archeologisch onderzoek te Rosmalen - Varkenshoek

Een verkennend archeologisch onderzoek te Rosmalen - Varkenshoek A Provincie Noord-Brabant Een verkennend archeologisch onderzoek te Rosmalen - Varkenshoek R. Jansen, C.R.C. Schamp ArchottV Archeologische Rapporten Maaskant LLadci Provincie Noord-Brabant Een verkennend

Nadere informatie

De Vlaardingencultuur. leven in de steentijd

De Vlaardingencultuur. leven in de steentijd De Vlaardingencultuur leven in de steentijd INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 3 LES 1... 4 LES 2... 5 LES 3... 7 OPDRACHTEN... 8-12 2 Inleiding Voor u ligt de docentenhandleiding van het lespakket over de Vlaardingencultuur.

Nadere informatie

Pagina 1 van 7. Archeologie West-Friesland Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn Postbus 603, 1620 AR Hoorn

Pagina 1 van 7. Archeologie West-Friesland Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn Postbus 603, 1620 AR Hoorn Document: Archeologisch Advies Plangebied: Witte Kool, Sint Maarten, gemeente Schagen Adviesnummer: 17024 Opsteller: drs. C.M. Soonius (senior archeoloog) Datum: 01-02-2017 Advies Vervolgtraject Geen.

Nadere informatie

PLAN VAN AANPAK. Pagina 1 van 7 LOCATIE. Knegsel, gemeente Eersel PROJECT

PLAN VAN AANPAK. Pagina 1 van 7 LOCATIE. Knegsel, gemeente Eersel PROJECT Pagina 1 van 7 PLAN VAN AANPAK LOCATIE Knegsel, gemeente Eersel PROJECT Bomen fietspad Knegsel-Steensel PLAATS BINNEN ARCHEOLOGISCH PROCES Archeologische begeleiding OPSTELLER Naam, adres, telefoon, e-mail

Nadere informatie

Doelgroep: groep 5 t/m 8 (vraag 9 is vooral geschikt voor groep 7/8. Groep 5/6 kan deze vraag overslaan)

Doelgroep: groep 5 t/m 8 (vraag 9 is vooral geschikt voor groep 7/8. Groep 5/6 kan deze vraag overslaan) UITLEG VOOR DE LEERKRACHT In deze lessenserie hebben leerlingen van alles geleerd over archeologie en het leven van vroeger. Met deze quiz kunnen ze hun kennis testen. Opmerking: De leerlingen hebben tot

Nadere informatie

MAAIKE GROOT ARCHEOLOGISCH CENTRUM VRIJE UNIVERSITEIT-HENDRIK BRUNSTING STICHTING

MAAIKE GROOT ARCHEOLOGISCH CENTRUM VRIJE UNIVERSITEIT-HENDRIK BRUNSTING STICHTING A MAAIKE GROOT ARCHEOLOGISCH CENTRUM VRIJE UNIVERSITEIT-HENDRIK BRUNSTING STICHTING Rituelen op het Romeinse platteland Tussen 1992 en 2005 vond in de nieuwbouwwijk Tiel-Passewaaij grootschalig archeologisch

Nadere informatie

Aanvullend bodemonderzoek veenputten Appel, Nijkerk

Aanvullend bodemonderzoek veenputten Appel, Nijkerk Aanvullend bodemonderzoek veenputten Appel, Nijkerk Inleiding In 2008 heb ik een onderzoek uitgevoerd naar een groot aantal afwijkend gevormde depressies op de Appelse heide. 1 De conclusie van dit onderzoek

Nadere informatie

De kracht van vrijwilligers Bijdragen aan educatie en publieksbereik. Bijdragen aan educatie en publieksbereik

De kracht van vrijwilligers Bijdragen aan educatie en publieksbereik. Bijdragen aan educatie en publieksbereik Bijdragen aan educatie en publieksbereik Vrijwilligers als ambassadeurs van de archeologie Wie met veel bevlogenheid met archeologie bezig is, kan daar ook enthousiast over vertellen. Door inzet van vrijwilligers

Nadere informatie

Een andere mogelijke betekenis is dat het zou gaan over een verheffing naast de Zenne

Een andere mogelijke betekenis is dat het zou gaan over een verheffing naast de Zenne Heffen: Verklaring naam Heffen: Eerste maal vermelding in 1088 Heffena = Heffe en A Wil zeggen bezinksel en water Mogelijke betekenis: modderbeek of moerasgebied Een andere mogelijke betekenis is dat het

Nadere informatie