Vleermuizen. in onze omgeving

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vleermuizen. in onze omgeving"

Transcriptie

1 Vleermuizen in onze omgeving De meeste mensen komen nooit in aanraking met vleermuizen Toch kan het gebeuren dat een vleermuis uw huis als tijdelijke verblijfplaats kiest of per ongeluk in uw kamer terechtkomt. Ook als slachtoffer van uw kat of het verkeer kunt u te maken krijgen met deze mysterieuze dieren. Onbekend maakt onbemind en er doen allerlei enge verhalen de ronde over hondsdolheid en vampiers, waardoor veel mensen deze dieren eng vinden. Is die angst terecht? Is hondsdolheid bij vleermuizen een gevaar voor ons of onze huisdieren? Wat moet u doen als u een vleermuis of zelfs een hele kolonie aantreft in uw huis? Met deze folder hopen wij uw vragen te beantwoorden. vleermuizenfolder2 jw.indd :12:54

2 foto: Marièle van Haren 2 vleermuizenfolder2 jw.indd :12:55

3 Wat zijn vleermuizen? Vleermuizen zijn zoogdieren. Ze hebben een vacht en de vrouwtjes voeden hun jongen met melk. Met muizen hebben ze niets te maken. Hun officiële naam is Chiroptera of handvleugeligen. Ze vliegen namelijk met hun tot vleugels omgevormde handen. Vleermuizen zijn de enige zoogdieren die kunnen vliegen. En ze hebben nòg een unieke eigenschap: echolocatie. Ze zenden terwijl ze vliegen hele hoge, voor ons onhoorbare tonen uit. Die geluiden weerkaatsen op alles wat ze tegenkomen. Zo kunnen ze zonder iets te raken in het donker vliegen en insecten vangen. Koloniedieren Vleermuizen zijn sociale, hoog ontwikkelde dieren, die in groepsverband leven. Zo n hechte groep noemen we een kolonie. s Zomers leven de mannetjes en vrouwtjes gescheiden van elkaar. De vrouwtjes brengen in kraamkolonies hun jongen ter wereld. De mannetjes, onvolwassen dieren en onbevruchte vrouwtjes zoeken vaak alleen of in kleine groepjes hun verblijfplaats. Vleermuiskalender Na hun winterslaap, in de loop van april en mei, vormen zich de kraamkolonies. De moeders gaan s nachts op insectenjacht en laten de jongen in de kraamkamer achter. In vier tot zes weken groeien de jongen op om van begin tot eind juli zelfstandig uit te vliegen. Daarna vallen de kolonies uit elkaar en gaat elk dier zijn eigen weg. In de nazomer begint de paartijd. Bij veel soorten bezetten de mannetjes een territorium en proberen met uitgebreid baltsgedrag zoveel mogelijk vrouwtjes te lokken. Ze hebben dan een echte harem. Afhankelijk van de temperatuur gaan de vleermuizen in de loop van oktober tot in december in winterslaap. Sommige soorten overwinteren vlak 3 vleermuizenfolder2 jw.indd :12:55

4 bij hun zomergebied, andere trekken honderden of duizenden kilometers daarvandaan. De winterslaap duurt tot in het voorjaar. De zaadcellen van de mannetjes blijven in het lichaam van het vrouwtje leven. Pas als ze in het voorjaar ontwaakt en voldoende insecten heeft kunnen eten, komt er een eicel vrij en vindt de bevruchting plaats. Na een zwangerschap van één tot anderhalve maand wordt het jong geboren. Sommige soorten krijgen twee jongen: meer kan niet, want ze hebben maar twee tepels die melk geven. De voortplantingssnelheid van vleermuizen is erg traag, maar daar staat weer tegenover dat ze erg oud kunnen worden. Veel soorten kunnen wel 20 jaar of ouder worden! Voedsel zoeken Even na zonsondergang vliegen de dieren uit op zoek naar voedsel. Vanuit hun verblijfplaats vliegen ze ieder naar hun eigen jachtgebied. Elke vleermuis heeft verschillende plekken, die achter elkaar bezocht worden. Zo kan een Dwergvleermuis wel twee tot drie kilometer van de kolonie vliegen en de Meervleermuis tot tien kilometer. De jachttijd varieert met hun honger en het aantal insecten dat rondvliegt. In het vroege voorjaar en late najaar jagen ze vooral aan het begin van de nacht. Als de vrouwtjes jongen hebben jagen ze de hele nacht. Ze keren dan halverwege terug om hun jongen te zogen en blijven wat dichter bij huis. De verschillende soorten beginnen op verschillende tijden met uitvliegen. Het aantal vliegende insecten is afhankelijk van de nachttemperatuur. Bij sterke wind en regen wordt niet gevlogen. Vleermuizen als medebewoners Sommige vleermuizen vestigen hun kolonies in holle bomen, bijvoorbeeld de Rosse vleermuis en de Watervleermuis. Andere soorten zoeken hun kolonies in gebouwen. Ze zitten daar vooral op plekken waar mensen niet bij kunnen komen, zoals in de spouw, onder de dakbedekking, achter betimmeringen of daklijsten of in dubbelwandige schoorstenen, De temperatuur in het verblijf is van belang voor de groei en ontwikkeling van de jongen. Afhankelijk van de buitentemperatuur zoeken vleermuizen warme, heel warme of juist iets koelere plekken op. Ze kunnen dan ook van de ene plek in een gebouw naar een andere verhuizen en vaak wordt er ook van gebouw gewisseld. Veroorzaken kolonies overlast? Vleermuizen worden pas s avonds actief. Ze worden enkele uren voor het uitvliegen wakker, waarbij enig gekwetter gehoord kan worden. In 4 vleermuizenfolder2 jw.indd :12:56

5 Ruige dwergvleermuis 1995 Stadionkade kraamkolonies kan men midden in de nacht soms geluid horen, omdat de vrouwtjes dan terugkeren om te zogen. Zij moeten bij het binnenkomen hun eigen jong zien te vinden, wat ook met gekwetter gepaard kan gaan. Een kolonie vleermuizen kan zich lange tijd in een huis bevinden, zonder dat er sprake is van overlast. Mocht u bang zijn voor overlast bedenk dan dat: Vleermuizen hangen in bestaande ruimten en maken daar gebruik van de beschutting, rust en warmte; Vleermuizen maken geen nest, slepen dus geen nestmateriaal naar binnen; Vleermuizen zijn insecteneters en knagen dus niet; Ze brengen geen parasieten over op mensen of huisdieren; De kolonie maakt slechts korte tijd gebruik van uw huis; Vleermuizen zijn het meest kwetsbaar wanneer ze in groepen bij elkaar zitten op een kleine oppervlakte. Een ongeluk op zo n kolonieplek kan rampzalige gevolgen hebben voor het vleermuizenbestand in een groot gebied! De kolonie is van levensbelang voor het voortbestaan van de soort. Gelukkig reageren steeds meer mensen positief op deze interessante dieren en zijn trots op hun vleermuiskolonie. Bedenk daarbij dat vleermuizen een beschermde diersoort zijn. Daarbij hoort ook de bescherming van de verblijfplaatsen. Mocht u bij sloop, verbouwingen of renovaties van gebouwen een kolonie aantreffen of weten dat er een zit, waarschuw dan een deskundige of vleermuizenwerkgroep in uw buurt. Zij zijn bereid u hulp of advies te geven. 5 foto: Marièle van Haren vleermuizenfolder2 jw.indd :12:56

6 Een vleermuis in huis! Wat nu? Zomer Heeft u een kolonie in huis, laat deze dan zoveel mogelijk met rust, maar neem wel contact op met een deskundige. De kolonies worden namelijk geregistreerd en geteld. Vindt u een volwassen vleermuis in huis, wacht dan tot hij rustig tegen de muur zit. Zet voorzichtig een doos of pot over de vleermuis heen en schuif er een karton achter. Laat het dier s avonds buiten los. Jonge niet-vliegvlugge vleermuis: deze kunt u vlak voor zonsondergang hoog aan de buitenmuur bij de uitvliegopening ophangen, Weet u niet waar die is, zet de jonge vleermuis dan s avonds op een stukje boomstronk o.i.d. in een emmer of teil. De moeder vindt het diertje terug op het gehoor. Is het diertje de volgende dag nog aanwezig, overleg dan met een deskundige of bel de Dierenambulance (Tel ). Winter Vleermuizen houden een winterslaap en verkeren dan in lethargie. Ze hebben een hele lage lichaamstemperatuur en een trage hartslag. waardoor ze nauwelijks energie verbruiken. Zo kunnen ze tijden van voedselschaarste, zoals de winter, overleven. Vindt u in de winter een vleermuis die ziek of dood lijkt zet hem dan in een ruimte die warmer is dan 20 C. Hij zal dan in ongeveer een uur wakker worden. Zet daarna - als het niet vriest - tegen het vallen van de avond een raam open, zodat het dier naar buiten kan vliegen en een andere overwinteringsplek kan zoeken. Wil hij niet vliegen. Zit hij er de dag daarna nog, neem dan contact op met een deskundige. Het laatste geldt ook bij een actieve vleermuis. Niet oppakken met blote handen! Vleermuizen hebben een roofdierachtig gebit met flinke snijtanden en kunnen dus behoorlijk bijten. Dit kan niet alleen pijnlijk zijn, maar ook gevaarlijk. Onder Laatvliegers komt namelijk hoewel zelden hondsdolheid voor. Deze virusziekte kan overgebracht worden door een beet of als zijn urine in een open huidwondje komt. Als u een kat heeft die regelmatig met vleermuizen thuiskomt, dan is het verstandig hem tegen hondsdolheid te laten inenten. (Probeer in dat geval ook te achterhalen waar de kat de vleermuizen vandaan haalt. Wellicht is er een kolonie in de buurt. In dat geval zou u de kat gedurende de tijd dat de kolonie aanwezig is binnen kunnen houden.) 6 vleermuizenfolder2 jw.indd :12:56

7 Een vleermuis kunt u dus het beste met een blik of pot en een kartonnen kaartje vangen. Lukt dit niet, gebruik dan altijd handschoenen of een doek om het diertje op te pakken. Wat kunt u zelf doen om vleermuizen te beschermen? Behoud zoveel mogelijk in- en uitvliegmogelijkheden, zoals stootvoegen, ruimten achter daklijsten, kieren langs kozijnen, spleten langs gevelranden enz. Bij moderne woningen kun je aan de buitenkant van de gevel betimmeringen aanbrengen met ongeveer 2 cm. tussenruimte. Vleermuizen kruipen daar graag achter. Heeft u een kolonie in uw huis stel renovaties dan uit tot in het najaar. Is dit onmogelijk, haal er dan een vleermuisdeskundige bij. Probeer zoveel mogelijk in kaart te brengen waar bij u in de buurt vleermuizen zitten. Bij renovaties of sloop kan dan rekening gehouden worden met de aanwezige vleermuispopulaties. De meest voorkomende soorten: Dwergvleermuis (Pipistrellus pipistrellus). Spanwijdte: cm. Gewicht 3,5 8 gram De dwergvleermuis is een kleine, bruine vleermuis met zwarte oren en snuit. Hij is zo klein dat hij in een lucifersdoosje past. s Zomers kan men ze vaak in tuinen, parken, vijvers en bij lantaarnpalen zien jagen. De Dwergvleermuis is de algemeenste soort in steden en dorpen. Gebouwbewoner. Ruige dwergvleermuis (Pipistrellus nathusii). Spanwijdte: cm. Gewicht 6-15 gram De Ruige dwergvleermuis lijkt sprekend op de Dwergvleermuis. Hij is alleen iets groter. Ruige dwergvleermuizen zijn s winters in huizen te vinden; s zomers hebben ze hun kraamkolonies in Oost-Europa. Zij leggen dus ieder jaar lange afstanden af. Veel mannetjes nemen die moeite niet: zij blijven s zomers in ons land. Laatvlieger (Eptesicus serotinus). Spanwijdte cm. Gewicht gram. De Laatvlieger is een grote, robuuste vleermuis, met een bruine vacht en donkere kop en oren. Hij komt vrij algemeen voor in het polderlandschap in het westen van ons land en wordt s zomers vooral in dorpen aangetroffen. s Winters vinden we hem ook regelmatig in steden. Meervleermuis (Myotis dasycneme). Spanwijdte: cm. Gewicht gram De Meervleermuis is een middelgrote soort, met een bruine tot grijze rugvacht en lichte buik. De Meervleermuis leeft in gebouwen in grote zomerkolonies en wordt minder vaak aangetroffen dan de andere genoemde soorten. Zij bevolken het open, waterrijke landschap in Noord- en Zuid-Holland en Friesland. 7 vleermuizenfolder2 jw.indd :12:56

8 In Stadsdeel Amsterdam Oud Zuid is sinds 2003 een vleermuizenwerkgroep actief. Met behulp van een batdetector, een cd-rom met vleermuisgeluiden en voorlichtingsmateriaal zijn de werkgroepleden begonnen met het inventariseren van de vleermuizen in Stadsdeel Amsterdam Oud Zuid. Wilt u in uw eigen omgeving op pad, dan kunt u deze spullen lenen. Neem daarvoor contact op met de werkgroep. Meer informatie: Natuur- en milieuteam De Pijp, Werkgroep Vleermuizen Gerard Doustraat VT Amsterdam Tel Voor meldingen van vleermuizen en hun kolonies kunt u zich wenden tot: Provincie Noord Holland, Dienst Ruimte en Groen Postbus HB Haarlem Tel Buiten Noord Holland: Zoogdiermonitoring/bureau Vereniging voor Zoogdierkunde en Zoogdierbescherming (VZZ) Emmalaan HP Utrecht Tel Wijkcentrum Ceintuur Thea Dammen september 2005 / Ontwerp en opmaak Lilian Voshaar 8 vleermuizenfolder2 jw.indd :12:57

Vleermuizen in en om het huis hoe om te gaan met vleermuizen in de directe woonomgeving

Vleermuizen in en om het huis hoe om te gaan met vleermuizen in de directe woonomgeving Vleermuizen in en om het huis hoe om te gaan met vleermuizen in de directe woonomgeving Landschapsbeheer Flevoland Waarom deze brochure? De meeste vleermuizen komen nooit in aanraking met mensen. Andersom

Nadere informatie

Gevlederde Vrienden. Vleermuizen in en om het huis

Gevlederde Vrienden. Vleermuizen in en om het huis Gevlederde Vrienden Vleermuizen in en om het huis Nu de zomer in aantocht is en het terrasjesweer begint, zal je op mooie zomeravonden tegen valavond thuis de acrobatische toeren kunnen bewonderen van

Nadere informatie

Vleermuizen in en om het huis

Vleermuizen in en om het huis Vleermuizen in en om het huis Hoe om te gaan met vleermuizen in de directe woonomgeving Waarom deze brochure? De meeste vleermuizen komen nooit in aanraking met mensen. Andersom geldt dit dus ook. Er zijn

Nadere informatie

Vleermuizen in en om het huis

Vleermuizen in en om het huis Vleermuizen in en om het huis Hoe om te gaan met vleermuizen in de directe woonomgeving Waarom deze brochure? De meeste vleermuizen komen nooit in aanraking met mensen. Andersom geldt dit dus ook. Er zijn

Nadere informatie

Vleermuizen in en om het huis

Vleermuizen in en om het huis Vleermuizen in en om het huis Hoe om te gaan met vleermuizen in de directe woonomgeving Vleermuizen nieuw_v2.indd 1 06-04-2006 14:10:02 Waarom deze brochure? De meeste vleermuizen komen nooit in aanraking

Nadere informatie

Vleermuizen in en om het huis

Vleermuizen in en om het huis Vleermuizen in en om het huis Hoe om te gaan met vleermuizen in de directe woonomgeving Waarom deze brochure? De meeste vleermuizen komen nooit in aanraking met mensen. Andersom geldt dit dus ook. Er zijn

Nadere informatie

Vleermuis in huis? Wat voor dieren zijn vleermuizen?

Vleermuis in huis? Wat voor dieren zijn vleermuizen? Vleermuis in huis? Vleermuizen duiken met enige regelmaat op in huizen en andere gebouwen. Dat leidt soms tot problemen. Bovendien zijn het wettelijk beschermde dieren, die niet zomaar verjaagd mogen worden.

Nadere informatie

Vliegen met je handen

Vliegen met je handen Vliegen met je handen middelvinger wijsvinger duim ringvinger pink voet hielbeen staart Paul van Hoof Kijken met je oren EU: Insecteneters Wereldwijd 1000 vleermuissoorten. Verschillende voedselspecialismen;

Nadere informatie

Vleermuizen & vogels Pr. Steynstraat e.o. te Velsen

Vleermuizen & vogels Pr. Steynstraat e.o. te Velsen Vleermuizen & vogels Pr. Steynstraat e.o. te Velsen Vleermuizen & vogels Pr. Steynstraat e.o. te Velsen Auteur P.J.H. van der Linden Opdrachtgever Projectnummer Ingen RBOI 11.027 augustus 2011 foto omslag

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 1 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie. GT-0191-a-11-1-b Vleermuizen - Informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 41 tot en

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR DE WATERVLEERMUIS IN DE OPSTALLEN VAN HET: SIEGERPARK. Projectnummer : 30.06.03 Datum : 07 juni 2010

ONDERZOEK NAAR DE WATERVLEERMUIS IN DE OPSTALLEN VAN HET: SIEGERPARK. Projectnummer : 30.06.03 Datum : 07 juni 2010 ONDERZOEK NAAR DE WATERVLEERMUIS IN DE OPSTALLEN VAN HET: SIEGERPARK Projectnummer : 30.06.03 Datum : 07 juni 2010 Onderzoek naar de Watervleermuis 1 Inhoudsopgave 1 ALGEMEEN 1.1 Watervleermuis algemeen

Nadere informatie

Informatieles Vleermuizen

Informatieles Vleermuizen Informatieles Vleermuizen De les is bedoeld voor groep 5 t/m 8 van het primair onderwijs en leerjaar 1 en 2 van het voortgezet onderwijs. Er komen verschillende facetten over het leven van de vleermuis

Nadere informatie

Een (t)huis voor vleermuizen. Waar kunnen ze zich verschuilen

Een (t)huis voor vleermuizen. Waar kunnen ze zich verschuilen Een (t)huis voor vleermuizen Waar kunnen ze zich verschuilen Aantal soorten Vlaanderen kent zo n 21 soorten vleermuizen waarvan slechts enkelen geregeld in gebouwen voorkomen. Meestal gaat dit om de gewone

Nadere informatie

www.natuurindewijk.nl

www.natuurindewijk.nl OPHANG- EN PLAATSINGSINSTRUCTIE Gefeliciteerd met Uw nestkast verblijfkast bijenhotel! Fijn dat U mee wilt werken aan het project. In de stad zijn er voor gebouw bewonende dieren steeds minder mogelijkheden

Nadere informatie

Werkendam, 16 mei 2011 Onze referentie: 66532

Werkendam, 16 mei 2011 Onze referentie: 66532 De heer J.F.J. de Bont Luiten Ambachtstraat 26 4944 AT Raamsdonk Werkendam, 16 mei 2011 Onze referentie: 66532 Betreft: verslag vleermuisinspectie Geachte heer de Bont, Naar aanleiding van de door ons

Nadere informatie

Vademecum voor het tellen van uitvliegers

Vademecum voor het tellen van uitvliegers Vademecum voor het tellen van uitvliegers Vleermuizenwerkgroep Oost-Vlaanderen 2014 1 Telperiode Het tellen wordt best uitgevoerd eind mei/juni, vóór het spenen van de jongen. Daardoor kan het aantal volwassen

Nadere informatie

Afdoend onderzoek ecologie Kanaaldijk 63 te Watergang

Afdoend onderzoek ecologie Kanaaldijk 63 te Watergang Afdoend onderzoek ecologie Kanaaldijk 63 te Watergang Afdoend onderzoek ecologie Kanaaldijk 63 te Watergang Auteur Opdrachtgever Projectnummer Ingen foto omslag P.J.H. van der Linden Buro Vijn 11.035 november

Nadere informatie

Voorbereiding post 4. Nachtbrakers Groep

Voorbereiding post 4. Nachtbrakers Groep Voorbereiding post 4 Nachtbrakers Groep 5-6-7-8 Welkom bij IVN Valkenswaard Dit is de Powerpointserie als voorbereiding op post 4: Nachtbrakers, voor groep 5, 6, 7 en 8. Inhoud: Algemeen Verhaal over de

Nadere informatie

Wat weten we over de laatvlieger?

Wat weten we over de laatvlieger? Wat weten we over de laatvlieger? Peter Twisk Foto s en afbeeldingen Peter Twisk, tenzij anders vermeld Even voorstellen: Foto: Erik Korsten 1 Aanleiding: Van zes soorten vleermuizen zijn soortenstandaards

Nadere informatie

Vleermuizen rond verzorgingstehuis Ruijschenbergh, Gemert

Vleermuizen rond verzorgingstehuis Ruijschenbergh, Gemert Vleermuizen rond verzorgingstehuis Ruijschenbergh, Gemert Peter Twisk oktober 2006 Rapport van de Zoogdiervereniging VZZ In opdracht van Staro Bos- en Natuurbeheer Vleermuizen rond verzorgingstehuis Ruijschenbergh,

Nadere informatie

VLEERMUIZEN IN HET PLANGEBIED EN OMGEVING VAN DE UITBREIDING VAN BASISSCHOLEN DE AKKER EN DE DR. SCHAEPMANSCHOOL TE BARENDRECHT

VLEERMUIZEN IN HET PLANGEBIED EN OMGEVING VAN DE UITBREIDING VAN BASISSCHOLEN DE AKKER EN DE DR. SCHAEPMANSCHOOL TE BARENDRECHT VLEERMUIZEN IN HET PLANGEBIED EN OMGEVING VAN DE UITBREIDING VAN BASISSCHOLEN DE AKKER EN DE DR. SCHAEPMANSCHOOL TE BARENDRECHT VLEERMUIZEN IN HET PLANGEBIED EN OMGEVING VAN DE UITBREIDING VAN BASISSCHOLEN

Nadere informatie

Concept HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN IN EN ROND DE CONTREIE TE OOSTERHOUT

Concept HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN IN EN ROND DE CONTREIE TE OOSTERHOUT Concept HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN IN EN ROND DE CONTREIE TE OOSTERHOUT Concept HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN IN EN ROND DE CONTREIE TE OOSTERHOUT oktober 2009 In opdracht van: RBOI-Middelburg BV Postbus

Nadere informatie

Introductie. Introductie. Introductie. Vleermuizen Ecologie. Vleermuizen Ecologie. Vleermuizen Herkenning en inventarisatie

Introductie. Introductie. Introductie. Vleermuizen Ecologie. Vleermuizen Ecologie. Vleermuizen Herkenning en inventarisatie Herkenning en inventarisatie Introductie Inhoud Aanleiding Pauze Bescherming Inventariseren Even naar buiten! April 2013 Carola van den Tempel Introductie Introductie Inleiding Nachtdier en vampier? Onbekend

Nadere informatie

Eindrapportage HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN AAN DE MAATWEG 1 TE AMERSFOORT

Eindrapportage HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN AAN DE MAATWEG 1 TE AMERSFOORT Eindrapportage HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN AAN DE MAATWEG 1 TE AMERSFOORT Eindrapportage HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN AAN DE MAATWEG 1 TE AMERSFOORT rapportnr. 2011.1247 september 2011 In opdracht van:

Nadere informatie

De vleermuis. Colin ziet ze vliegen, jij ook? 2016 Colin Beekman Gebaseerd op presentatie 2013 van Harrie Pelgrim

De vleermuis. Colin ziet ze vliegen, jij ook? 2016 Colin Beekman Gebaseerd op presentatie 2013 van Harrie Pelgrim Colin ziet ze vliegen, jij ook? 2016 Colin Beekman Gebaseerd op presentatie 2013 van Harrie Pelgrim ! Programma Algemene info Soorten Onderzoek aan vleermuizen Video-opname(s) 2 Algemeen zoogdier zeer

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. biologie CSE KB. tijdvak 1. Deze bijlage bevat informatie. KB-0191-a-11-1-b

Bijlage VMBO-KB. biologie CSE KB. tijdvak 1. Deze bijlage bevat informatie. KB-0191-a-11-1-b Bijlage VMBO-KB 2011 tijdvak 1 biologie CSE KB Deze bijlage bevat informatie. KB-0191-a-11-1-b Vleermuizen - Informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 6 en beantwoord dan vraag 40 tot en met 50. Bij

Nadere informatie

Vleermuizen en de grote bonte specht in en rond het plangebied van drie bebouwingslocaties te Rozenburg (ZH)

Vleermuizen en de grote bonte specht in en rond het plangebied van drie bebouwingslocaties te Rozenburg (ZH) Vleermuizen en de grote bonte specht in en rond het plangebied van drie bebouwingslocaties te Rozenburg (ZH) Vleermuizen en de grote bonte specht in en rond het plangebied van drie bebouwingslocaties te

Nadere informatie

VERENIGING VOOR ZOOGDIERKUNDE EN ZOOGDIERBESCHERMING Oude Kraan 8, 6811 LJ Arnhem, tel. 026-3705318, fax 026-3704038, email: zoogdier@vzz.

VERENIGING VOOR ZOOGDIERKUNDE EN ZOOGDIERBESCHERMING Oude Kraan 8, 6811 LJ Arnhem, tel. 026-3705318, fax 026-3704038, email: zoogdier@vzz. VERENIGING VOOR ZOOGDIERKUNDE EN ZOOGDIERBESCHERMING Oude Kraan 8, 6811 LJ Arnhem, tel. 026-3705318, fax 026-3704038, email: zoogdier@vzz.nl >> Concept januari 2005

Nadere informatie

Notitie vleermuisonderzoek herinrichting centrum Best

Notitie vleermuisonderzoek herinrichting centrum Best Ecologica BV Rondven 22 6026 PX Maarheeze tel: 0495 46 20 70 fax: 0495 46 20 79 info@ecologica.eu www.ecologica.eu Gemeente Best T.a.v. J. Crommentuijn Postbus 50 5680 AB Best Datum: 25 oktober 2011 Behandeld

Nadere informatie

Vleermuizen: ecologie, functie van laanbomen, wettelijke bescherming. Natuurbescherming is toch tijdloos?

Vleermuizen: ecologie, functie van laanbomen, wettelijke bescherming. Natuurbescherming is toch tijdloos? Vleermuizen: ecologie, functie van laanbomen, wettelijke bescherming Peter Twisk Natuurbescherming is toch tijdloos? Foto: Erik Korsten In Europa komen zo n 40 soorten voor, in Nederland 17 soorten. Ze

Nadere informatie

Concept rapportage VLEERMUIZEN IN EN DIRECT ROND EEN NIEUWBOUWLOCATIE TE OUDEWATER

Concept rapportage VLEERMUIZEN IN EN DIRECT ROND EEN NIEUWBOUWLOCATIE TE OUDEWATER Concept rapportage VLEERMUIZEN IN EN DIRECT ROND EEN NIEUWBOUWLOCATIE TE OUDEWATER Concept rapportage VLEERMUIZEN IN EN DIRECT ROND EEN NIEUWBOUWLOCATIE TE OUDEWATER rapportnr. 2011.1169 juni 2011 In opdracht

Nadere informatie

Notitie aanvullend onderzoek bosrand Oisterwijk

Notitie aanvullend onderzoek bosrand Oisterwijk Ecologica BV Rondven 22 6026 PX Maarheeze tel: 0495 46 20 70 fax: 0495 46 20 79 info@ecologica.eu www.ecologica.eu Bureau Elings T.a.v. Leonie van Beek Spoorlaan 50 5061 HB Oisterwijk Datum: 19 oktober

Nadere informatie

2. ECOLOGIE VLEERMUIZEN...

2. ECOLOGIE VLEERMUIZEN... INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 2 1.1 INLEIDING... 2 1.2 HET GEBIED... 2 1.3 OPBOUW RAPPORT... 3 2. ECOLOGIE VLEERMUIZEN... 4 3 METHODE... 5 4 RESULTAAT... 6 5 CONCLUSIE... 8 LITERATUUR... 9 Adviesbureau

Nadere informatie

Eekhoorn. Kids for Animals Eekhoorn spreekbeurt. Eekhoorn kennis. Woonplaats

Eekhoorn. Kids for Animals Eekhoorn spreekbeurt. Eekhoorn kennis. Woonplaats Kids for Animals Eekhoorn spreekbeurt Eekhoorn Eekhoorn kennis Natuurlijk ken je de eekhoorn al. Ikki is er een! Eekhoorns kun je herkennen aan hun roodbruine vacht en mooie grote pluimstaart. Ze hebben

Nadere informatie

Nader onderzoek naar vleermuizen Nieuw Graswijk te Assen

Nader onderzoek naar vleermuizen Nieuw Graswijk te Assen Nader onderzoek naar vleermuizen Nieuw Graswijk te Assen Nader onderzoek naar vleermuizen Nieuw Graswijk te Assen Inhoud Rapport en bijlagen 21 juli 2010 Projectnummer 015.36.02.71.00 I n h o u d s o

Nadere informatie

Inleiding In het najaar worden de dagen steeds korter en de nachten steeds langer. Kun je je voorstellen dat je in de maand november naar bed gaat?

Inleiding In het najaar worden de dagen steeds korter en de nachten steeds langer. Kun je je voorstellen dat je in de maand november naar bed gaat? Inleiding In het najaar worden de dagen steeds korter en de nachten steeds langer. Kun je je voorstellen dat je in de maand november naar bed gaat? Je valt in een diepe slaap en wordt in maart pas weer

Nadere informatie

Aanvullend vleermuisonderzoek restaurant Castellum Novum in De Meern

Aanvullend vleermuisonderzoek restaurant Castellum Novum in De Meern Aanvullend vleermuisonderzoek restaurant Castellum Novum in De Meern Toetsing in het kader van de Flora- en faunawet Datum: 08-11-2008 Auteur: A.H. Tuitert Opdrachtgever: Aveco de Bondt Kenmerk: vlm2008/10

Nadere informatie

Limburgs Landschap. natuurboekje van

Limburgs Landschap. natuurboekje van Limburgs Landschap natuurboekje van zomer 2011 Hoi! Ze heet vleermuis maar ze is geen muis. Ze vliegt als de beste maar ze is geen vogel. Ze heeft ogen maar ze kijkt vooral met haar oren. Ze maakt geluiden

Nadere informatie

Winterslaap. Met filmpjes, werkblad en puzzels. groep 5/6. uitgave januari 2013

Winterslaap. Met filmpjes, werkblad en puzzels. groep 5/6. uitgave januari 2013 uitgave januari 2013 Winterslaap Met filmpjes, werkblad en puzzels groep 5/6 inhoud blz. Inleiding 3 1. Wat is een winterslaap? 4 2. Lage hartslag 5 3. Lage temperatuur 6 4. Winterrust 7 5. Winterslapers

Nadere informatie

SPREEKBEURTINFORMATIE OVER VLEERMUIZEN

SPREEKBEURTINFORMATIE OVER VLEERMUIZEN SPREEKBEURTINFORMATIE OVER VLEERMUIZEN Vleermuizen Vleermuizen zijn zoogdieren die kunnen vliegen. De officiële naam voor vleermuizen is Chiroptera, dit betekent "handvleugelig". Ze vliegen met hun handen.

Nadere informatie

SPREEKBEURTINFORMATIE OVER VLEERMUIZEN

SPREEKBEURTINFORMATIE OVER VLEERMUIZEN SPREEKBEURTINFORMATIE OVER VLEERMUIZEN Gewone grootoorvleermuis (foto Paul van Hoof) Vleermuizen Vleermuizen zijn zoogdieren en wel de enige zoogdieren die kunnen vliegen. Er vliegen waarschijnlijk al

Nadere informatie

Eindrapport HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN EN VOGELS IN EN DIRECT ROND ACHTERVELD TE LEUSDEN

Eindrapport HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN EN VOGELS IN EN DIRECT ROND ACHTERVELD TE LEUSDEN Eindrapport HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN EN VOGELS IN EN DIRECT ROND ACHTERVELD TE LEUSDEN Eindrapport HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN EN VOGELS IN EN DIRECT ROND ACHTERVELD TE LEUSDEN rapportnr. 2010.1112

Nadere informatie

PRAKTISCH Hondsdolheid (rabiës)

PRAKTISCH Hondsdolheid (rabiës) PRAKTISCH Hondsdolheid (rabiës) l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n over houden van huisdieren Rabiës oftewel hondsdolheid is één van de bekendste zoönosen

Nadere informatie

Vleermuizen in het Maasheggengebied

Vleermuizen in het Maasheggengebied Vleermuizen in het Maasheggengebied Peter Twisk december 2006 Rapport van de Zoogdiervereniging VZZ In opdracht van Staatsbosbeheer Vleermuizen in het Maasheggengebied Rapport nr.: 2006. 59 Datum uitgave:

Nadere informatie

Eindrapport VLEERMUIZEN IN EN ROND STADSDEELHART ANKLAAR TE APELDOORN

Eindrapport VLEERMUIZEN IN EN ROND STADSDEELHART ANKLAAR TE APELDOORN Eindrapport VLEERMUIZEN IN EN ROND STADSDEELHART ANKLAAR TE APELDOORN Eindrapport VLEERMUIZEN IN EN ROND STADSDEELHART ANKLAAR TE APELDOORN Rapportnr. 2009.1005 Januari 2010 In opdracht van: Gemeente Apeldoorn

Nadere informatie

Wûrksjop Vleermuiskasten in de Kop van Noord Holland 31 augustus t/m 2 september 2012

Wûrksjop Vleermuiskasten in de Kop van Noord Holland 31 augustus t/m 2 september 2012 Wûrksjop Vleermuiskasten in de Kop van Noord Holland 31 augustus t/m 2 september 2012 Dit jaar is in samenwerking met de Veldwerkgroep van de Zoogdiervereniging en Vleermuisvangen.nl een workshop gehouden

Nadere informatie

Winterslaap. groep 5/6

Winterslaap. groep 5/6 Winterslaap groep 5/6 inhoud blz. Inleiding 3 1. Wat is een winterslaap? 4 2. Lage hartslag 5 3. Lage temperatuur 6 4. Winterrust 7 5. Winterslapers 8 Werkblad winterslaap 15 Schrijf je eigen e-boek 16

Nadere informatie

Oele de uil vertelt over hoe de verschillende dieren de winter doorkomen

Oele de uil vertelt over hoe de verschillende dieren de winter doorkomen Hier zien jullie alweer de derde uitgave van ons jeugdblad. Ook nu heeft de Oele weer heel wat te vertellen. Lees maar gauw. Oele de uil vertelt over hoe de verschillende dieren de winter doorkomen Zoogdieren

Nadere informatie

Vleermuis. Kids for Animals Vleermuizen spreekbeurt. Vleermuizen Kennis. Verboden weg te jagen. Etenstijd!

Vleermuis. Kids for Animals Vleermuizen spreekbeurt. Vleermuizen Kennis. Verboden weg te jagen. Etenstijd! Vleermuis Vleermuizen Kennis Je kent hem vast wel van griezelverhalen, de vleermuis. Veel mensen weten niet dat de vleermuis helemaal niet zo gevaarlijk is. Een beetje apart is hij wel, het is het enige

Nadere informatie

Eindrapport BESCHERMDE SOORTEN TER PLAATSTE VAN EN DIRECT ROND FIETSPAD BERNHARDSTRAAT TE RUCPHEN

Eindrapport BESCHERMDE SOORTEN TER PLAATSTE VAN EN DIRECT ROND FIETSPAD BERNHARDSTRAAT TE RUCPHEN Eindrapport BESCHERMDE SOORTEN TER PLAATSTE VAN EN DIRECT ROND FIETSPAD BERNHARDSTRAAT TE RUCPHEN Eindrapport BESCHERMDE SOORTEN TER PLAATSTE VAN EN DIRECT ROND FIETSPAD BERNHARDSTRAAT TE RUCPHEN rapportnr.

Nadere informatie

Vleermuizen in winterslaap determineren

Vleermuizen in winterslaap determineren Vleermuizen in winterslaap determineren Daan Dekeukeleire Herwerking: Lieselot De Vos VleermuizenWerkgroep Oost-Vlaanderen - JNM ZWG Opbouw Winterslaap en verstoring Leren tellen Leren determineren Verschillen

Nadere informatie

1 ZOMERVERBLIJF. 1.1 Achtergrond. 1.1.1 Doelsoorten

1 ZOMERVERBLIJF. 1.1 Achtergrond. 1.1.1 Doelsoorten 1 ZOMERVERBLIJF 1.1 Achtergrond Onder de noemer zomerverblijfplaatsen vallen hier alle locaties waar vleermuizen, buiten de lethargische periode van de winterslaap, gebruik van maken om te slapen, te paren,

Nadere informatie

ACTUALISATIE 2009 VAN HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN, GROTE BONTE SPECHT EN STEENUIL IN EN ROND KORTENOORD TE WAGENINGEN

ACTUALISATIE 2009 VAN HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN, GROTE BONTE SPECHT EN STEENUIL IN EN ROND KORTENOORD TE WAGENINGEN ACTUALISATIE 2009 VAN HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN, GROTE BONTE SPECHT EN STEENUIL IN EN ROND KORTENOORD TE WAGENINGEN ACTUALISATIE 2009 VAN HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN, GROTE BONTE SPECHT EN STEENUIL

Nadere informatie

Rapport Lelystad, oktober 2010 J.C. Nagel

Rapport Lelystad, oktober 2010 J.C. Nagel Rapport Lelystad, oktober 2010 J.C. Nagel Quickscan Flora en faunawet Stuurboord 10 te Dronten Samenvatting Van de Flora en faunawet soorten, behorende tot bijlage 2 en 3, is de gewone dwergvleermuis,

Nadere informatie

Resultaten veldbezoek vleermuizen en vogels Hotels van Oranje te Noordwijk

Resultaten veldbezoek vleermuizen en vogels Hotels van Oranje te Noordwijk Resultaten veldbezoek vleermuizen en vogels Hotels van Oranje te Noordwijk 9 maart 015 Aanleiding Er is het voornemen voor de renovatie, (gedeeltelijke)vervanging en nieuw- en uitbouw van de Hotels van

Nadere informatie

Opname van een Laatvlieger met een min frequentie van 27 khz ( ).

Opname van een Laatvlieger met een min frequentie van 27 khz ( ). Overzicht Vleermuiscursus Liniewacht Jaar 2 In 2015 was het bij de Liniewacht weer mogelijk om een vleermuiscursus te volgen. In dit verslag wordt een samenvatting gegeven van de vleermuiscursus. Ook dit

Nadere informatie

Eindrapport VLEERMUIZEN EN BROEDVOGELS IN EN DIRECT ROND DE VOERT 10 TE BERGEN

Eindrapport VLEERMUIZEN EN BROEDVOGELS IN EN DIRECT ROND DE VOERT 10 TE BERGEN Eindrapport VLEERMUIZEN EN BROEDVOGELS IN EN DIRECT ROND DE VOERT 10 TE BERGEN Eindrapport VLEERMUIZEN EN BROEDVOGELS IN EN DIRECT ROND DE VOERT 10 TE BERGEN rapportnr. 2010.1172 september 2011 In opdracht

Nadere informatie

HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN IN HET PLANGEBIED EN DIRECTE OMGEVING VAN GAGELDIJK 71 TE MAARSSEN

HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN IN HET PLANGEBIED EN DIRECTE OMGEVING VAN GAGELDIJK 71 TE MAARSSEN HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN IN HET PLANGEBIED EN DIRECTE OMGEVING VAN GAGELDIJK 71 TE MAARSSEN HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN IN HET PLANGEBIED EN DIRECTE OMGEVING VAN GAGELDIJK 71 TE MAARSSEN juni 2009

Nadere informatie

(O, Omgevingsdienst regio Utrecht

(O, Omgevingsdienst regio Utrecht HOI 77 w G*~ I W / ƒ # 2 6 NOV. 2012 Beh. Ambt.: (O, Omgevingsdienst regio Utrecht ISO «J01 en 14001 gocerthfcwrd Streefdat.: Afschr.: B.V.O. Gemeente Woerden 12.021577 Onderzoek beschermde fauna Arsenaal

Nadere informatie

Eindrapport VLEERMUIZEN EN VOGELS MET VASTE RUST- EN VERBLIJFPLAATSEN IN EN ROND EEN RECONSTRUCTIEGEBIED TE EMMEN

Eindrapport VLEERMUIZEN EN VOGELS MET VASTE RUST- EN VERBLIJFPLAATSEN IN EN ROND EEN RECONSTRUCTIEGEBIED TE EMMEN Eindrapport VLEERMUIZEN EN VOGELS MET VASTE RUST- EN VERBLIJFPLAATSEN IN EN ROND EEN RECONSTRUCTIEGEBIED TE EMMEN Eindrapport VLEERMUIZEN EN VOGELS MET VASTE RUST- EN VERBLIJFPLAATSEN IN EN ROND EEN RECONSTRUCTIEGEBIED

Nadere informatie

Tussenrapportage VLEERMUIZEN EN VOGELS MET VASTE RUST- EN VERBLIJFPLAATSEN IN EN ROND EEN RECONSTRUCTIEGEBIED TE EMMEN

Tussenrapportage VLEERMUIZEN EN VOGELS MET VASTE RUST- EN VERBLIJFPLAATSEN IN EN ROND EEN RECONSTRUCTIEGEBIED TE EMMEN Tussenrapportage VLEERMUIZEN EN VOGELS MET VASTE RUST- EN VERBLIJFPLAATSEN IN EN ROND EEN RECONSTRUCTIEGEBIED TE EMMEN Tussenrapportage VLEERMUIZEN EN VOGELS MET VASTE RUST- EN VERBLIJFPLAATSEN IN EN ROND

Nadere informatie

Eindrapport VLEERMUIZEN TER PLAATSE VAN EN DIRECT ROND EEN RECONSTRUCTIELOCATIE AAN DE BOUTENSLAAN TE EINDHOVEN

Eindrapport VLEERMUIZEN TER PLAATSE VAN EN DIRECT ROND EEN RECONSTRUCTIELOCATIE AAN DE BOUTENSLAAN TE EINDHOVEN Eindrapport VLEERMUIZEN TER PLAATSE VAN EN DIRECT ROND EEN RECONSTRUCTIELOCATIE AAN DE BOUTENSLAAN TE EINDHOVEN Eindrapport VLEERMUIZEN TER PLAATSE VAN EN DIRECT ROND EEN RECONSTRUCTIELOCATIE AAN DE BOUTENSLAAN

Nadere informatie

Vleermuizen en de ruimte binnen de Flora- en faunawet

Vleermuizen en de ruimte binnen de Flora- en faunawet Vleermuizen en de ruimte binnen de Flora- en faunawet Strikte toepassing van Flora- en faunawet is contraproductief! Gerard Smit Wettelijke status Habitatrichtlijn Bijlage II: 7 soorten Habitatrichtlijn

Nadere informatie

Egel informatiemap. De egel die in Nederland leeft is de West-Europese egel. Zijn wetenschappelijke naam is Erinaceus Europeus.

Egel informatiemap. De egel die in Nederland leeft is de West-Europese egel. Zijn wetenschappelijke naam is Erinaceus Europeus. Egel informatiemap De egel die in Nederland leeft is de West-Europese egel. Zijn wetenschappelijke naam is Erinaceus Europeus. De meeste mensen kennen de egel slechts als verkeersslachtoffer. Soms wordt

Nadere informatie

A bat friendly colour spectrum? Effecten van klimaatverandering op vleermuizen

A bat friendly colour spectrum? Effecten van klimaatverandering op vleermuizen A bat friendly colour spectrum? Effecten van klimaatverandering op vleermuizen Herman Limpens en Jasja Dekker Effecten van klimaatverandering op vleermuizen?? Vooral: analyserende speculerende verhalen

Nadere informatie

Richtlijn voor het beheer van bomen in relatie tot vleermuizen in vier stadsparken te Voorburg

Richtlijn voor het beheer van bomen in relatie tot vleermuizen in vier stadsparken te Voorburg Richtlijn voor het beheer van bomen in relatie tot vleermuizen in vier stadsparken te Voorburg Peter Twisk Maart 2007 Rapport van de Zoogdiervereniging VZZ i.s.m. Stichting Zoogdierenwerkgroep Zuid-Holland

Nadere informatie

Vleermuizen in het Waasland

Vleermuizen in het Waasland Vleermuizen in het Waasland Informatie en tips voor bescherming Vleermuizen in het Waasland Informatie en tips voor bescherming Onbekend is onbemind. De vooroordelen tegenover vleermuizen zijn gelukkig

Nadere informatie

SPREEKBEURT LAMA EN ALPACA

SPREEKBEURT LAMA EN ALPACA l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT LAMA EN ALPACA ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE LAMA

Nadere informatie

Eindrapport VLEERMUIZEN EN HUISMUSSEN TER PLAATSE VAN EN DIRECT ROND HET HATTEMS DEEL VAN BEDRIJVENTERREIN H2O

Eindrapport VLEERMUIZEN EN HUISMUSSEN TER PLAATSE VAN EN DIRECT ROND HET HATTEMS DEEL VAN BEDRIJVENTERREIN H2O Eindrapport VLEERMUIZEN EN HUISMUSSEN TER PLAATSE VAN EN DIRECT ROND HET HATTEMS DEEL VAN BEDRIJVENTERREIN H2O Eindrapport VLEERMUIZEN EN HUISMUSSEN TER PLAATSE VAN EN DIRECT ROND HET HATTEMS DEEL VAN

Nadere informatie

Vleermuizen Tussen de Lanen 2006

Vleermuizen Tussen de Lanen 2006 Vleermuizen Tussen de Lanen 2006 Onderzoek naar het gebruik van flats Tussen de lanen te Doorwerth door vleermuizen in het kader van sloop (fase 2) H. Huitema Mei 2006 Rapport van de Zoogdiervereniging

Nadere informatie

Ecologisch onderzoek binnenspeeltuin Plaswijckpark

Ecologisch onderzoek binnenspeeltuin Plaswijckpark Ecologisch onderzoek binnenspeeltuin Plaswijckpark Ecologisch onderzoek binnenspeeltuin Plaswijckpark Auteur Opdrachtgever Projectnummer Ingen foto omslag P.J.H. van der Linden Stichting Plaswijckpark

Nadere informatie

Concept rapport ACTUALISEREND VELDONDERZOEK VLEERMUIZEN EN VOGELS TER PLAATSTE VAN EN DIRECT ROND TAXANDRIAWEG 3 TE WAALWIJK

Concept rapport ACTUALISEREND VELDONDERZOEK VLEERMUIZEN EN VOGELS TER PLAATSTE VAN EN DIRECT ROND TAXANDRIAWEG 3 TE WAALWIJK Concept rapport ACTUALISEREND VELDONDERZOEK VLEERMUIZEN EN VOGELS TER PLAATSTE VAN EN DIRECT ROND TAXANDRIAWEG 3 TE WAALWIJK Concept rapport ACTUALISEREND VELDONDERZOEK VLEERMUIZEN EN VOGELS TER PLAATSTE

Nadere informatie

SPREEKBEURT Chinchilla

SPREEKBEURT Chinchilla l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT Chinchilla ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE CHINCHILLA

Nadere informatie

NB: Alleen na telefonisch overleg met de Dierenambulance kan een egel, die hulp nodig heeft, gebracht of eventueel gehaald worden.

NB: Alleen na telefonisch overleg met de Dierenambulance kan een egel, die hulp nodig heeft, gebracht of eventueel gehaald worden. Het meest opvallend aan de egel zijn zijn stekels (ongeveer 5000). Bij gevaar rolt een egel zich stevig op, waarbij de stekels kris kras door elkaar komen te staan. Ze zijn dan veilig voor alles behalve

Nadere informatie

Kids-Gea! Maak een natuurschilderij Kijk op pagina 4. Alles over vleermuizen. Doe mee met leuke zomeractiviteiten Zie pagina 6 en 7.

Kids-Gea! Maak een natuurschilderij Kijk op pagina 4. Alles over vleermuizen. Doe mee met leuke zomeractiviteiten Zie pagina 6 en 7. Kids-Gea! Alles over vleermuizen op pagina 2 Maak een natuurschilderij Kijk op pagina 4 Doe mee met leuke zomeractiviteiten Zie pagina 6 en 7 Gratis jeugdbijlage bij het ledenblad van It Fryske Gea Zomer

Nadere informatie

De aanleiding voor het uitvoeren van het onderzoek is het voornemen lichtmasten te plaatsen bij de tennisbaan.

De aanleiding voor het uitvoeren van het onderzoek is het voornemen lichtmasten te plaatsen bij de tennisbaan. NatuurBeleven b.v. Oostermeerkade 6 1184 TV Amstelveen 020-4727777 info@natuurbeleven.nl gemeente Heemstede T.a.v. de heer Jarda Dijk afdeling Uitvoering Openbare Ruimte Datum: 14 september 2010 Uw brief

Nadere informatie

Een vleermuis in huis

Een vleermuis in huis Een vleermuis in huis Een vleermuis vliegt rond in huis. Wat kan U zelf doen? Een vleermuis meestal een jong, onervaren dier - zal soms via een open deur of raam binnenvliegen in een huis, garage of een

Nadere informatie

SPREEKBEURT GEELWANG-, GEELBUIK- en ROODWANGSCHILDPAD

SPREEKBEURT GEELWANG-, GEELBUIK- en ROODWANGSCHILDPAD l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT GEELWANG-, GEELBUIK- en ROODWANGSCHILDPAD REPTIELEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE

Nadere informatie

Eindrapport HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN EN BROEDVOGELS IN HET VOORMALIGE POLITIEBUREAU EN GEMEENTEHUIS VAN DE LIER

Eindrapport HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN EN BROEDVOGELS IN HET VOORMALIGE POLITIEBUREAU EN GEMEENTEHUIS VAN DE LIER Eindrapport HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN EN BROEDVOGELS IN HET VOORMALIGE POLITIEBUREAU EN GEMEENTEHUIS VAN DE LIER Eindrapport HET VOORKOMEN VAN VLEERMUIZEN EN BROEDVOGELS IN HET VOORMALIGE POLITIEBUREAU

Nadere informatie

BM-RAPPORT Onderzoek naar vleermuizen, gierzwaluw en huismus. T.P. Molenaar en L. Boon, 30 september DEFINITIEF

BM-RAPPORT Onderzoek naar vleermuizen, gierzwaluw en huismus. T.P. Molenaar en L. Boon, 30 september DEFINITIEF BM-RAPPORT 2011- Onderzoek naar vleermuizen, gierzwaluw en huismus Oranjebuurt Strijen T.P. Molenaar en L. Boon, 30 september 2011. DEFINITIEF Inhoud 1 Inleiding 3 2 Werkwijze en inspanning 3 2.1 Vleermuizen

Nadere informatie

Activiteitenplan vleermuizen Molehiem

Activiteitenplan vleermuizen Molehiem Activiteitenplan vleermuizen Molehiem Activiteitenplan vleermuizen Molehiem Inhoud Rapport en bijlage 3 december 2010 Projectnummer 025.49.08.14.01 I n h o u d s o p g a v e 1 Inleiding 5 2 Beschrijving

Nadere informatie

Het begin van de winter

Het begin van de winter WINTER 21 december WINTER 2 Het begin van de winter Vanaf 21 juni worden de dagen weer langzaam korter. De zomer duurt tot 22 of 23 september. Dan zijn de dag en de nacht overal even lang. Met andere woorden:

Nadere informatie

Welke vleermuis is dat?

Welke vleermuis is dat? . Welke vleermuis is dat? Een succesmodel 4 Hoefijzerneuzen 24 Gladneuzen 32 Bulvleermuizen 74 Afkortingen in het determinatiegedeelte L = lengte; VS = vleugelspanwijdte; G = gewicht Links: watervleermuis;

Nadere informatie

Concept rapport VLEERMUIZEN EN BROEDVOGELS TER PLAATSTE VAN EN DIRECT ROND GODELINDEHOF TE NIEUW-LOOSDRECHT

Concept rapport VLEERMUIZEN EN BROEDVOGELS TER PLAATSTE VAN EN DIRECT ROND GODELINDEHOF TE NIEUW-LOOSDRECHT Concept rapport VLEERMUIZEN EN BROEDVOGELS TER PLAATSTE VAN EN DIRECT ROND GODELINDEHOF TE NIEUW-LOOSDRECHT Concept rapport VLEERMUIZEN EN BROEDVOGELS TER PLAATSTE VAN EN DIRECT ROND GODELINDEHOF TE NIEUW-LOOSDRECHT

Nadere informatie

Rapportage onderzoeken vleermuizen, huismus en gierzwaluw

Rapportage onderzoeken vleermuizen, huismus en gierzwaluw Rapportage onderzoeken vleermuizen, huismus en gierzwaluw Varikse Driehoek te Heerewaarden Datum : 1 september 2015 Projectnummer : 15-0092 Opdrachtgever : Woonstichting De kernen, Korenstraat 1, 5321

Nadere informatie

VLEERMUIZEN EN VISSEN IN HET PLANGEBIED EN DIRECTE OMGEVING VAN BESTEMMINGSPLAN HET PLAATJE TE SLIEDRECHT

VLEERMUIZEN EN VISSEN IN HET PLANGEBIED EN DIRECTE OMGEVING VAN BESTEMMINGSPLAN HET PLAATJE TE SLIEDRECHT Ill II MPGSD 2009090413500076 GSD 04.09.2009 0076 VLEERMUIZEN EN VISSEN IN HET PLANGEBIED EN DIRECTE OMGEVING VAN BESTEMMINGSPLAN HET PLAATJE TE SLIEDRECHT september 2009 In opdracht van: Gemeente Sliedrecht

Nadere informatie

Inventarisatie vleermuizen Spaarndammerschool

Inventarisatie vleermuizen Spaarndammerschool Inventarisatie vleermuizen Spaarndammerschool Inventarisatie vleemuizen Spaarndammerschool Auteur Opdrachtgever Projectnummer Ingen foto omslag P.J.H. van der Linden Amsterdam Stadsdeel West 11.041 november

Nadere informatie

NADER ONDERZOEK VLEERMUIZEN IN HET VOORMALIGE DORPSHUIS VAN YDE

NADER ONDERZOEK VLEERMUIZEN IN HET VOORMALIGE DORPSHUIS VAN YDE NADER ONDERZOEK VLEERMUIZEN IN HET VOORMALIGE DORPSHUIS VAN YDE Status Definitief Datum 4 december 2014 Handtekening Rudmer Zwerver 2 Inhoud 1 Inleiding 5 1.1 Aanleiding

Nadere informatie

Herinrichting recreatiegebied Gouwzeepark - Uytvenne Quickscan Flora- en faunawet vervolgonderzoek vleermuizen

Herinrichting recreatiegebied Gouwzeepark - Uytvenne Quickscan Flora- en faunawet vervolgonderzoek vleermuizen Herinrichting recreatiegebied Gouwzeepark - Uytvenne Quickscan Flora- en faunawet vervolgonderzoek vleermuizen projectnr. 183274 revisie 00 Opdrachtgever Van Wijnen Recreatiebouw b.v. datum vrijgave beschrijving

Nadere informatie

Wat vliegt daar? Vleermuizen op en rond het kampeerterrein. Achter t Heezerenbosch, aangenaam primitief! Meer weten?!

Wat vliegt daar? Vleermuizen op en rond het kampeerterrein. Achter t Heezerenbosch, aangenaam primitief! Meer weten?! Meer weten?! Kijk op de website www.vleermuis.net Wat vliegt daar? Boeken voor volwassen: Gids van de vleermuizen van Europa, Azoren en Canarische eilanden; W. Schober, Eckhard Grimmberger ; Peter Lina

Nadere informatie

DE SIBERISCHE TIJGER

DE SIBERISCHE TIJGER DE SIBERISCHE TIJGER In de sneeuw! Er zijn veel verschillende soorten katten op de wereld. Denk maar eens aan de huiskat, leeuw, sneeuwpanter of cheeta. Allemaal behoren ze tot de familie van de katachtigen.

Nadere informatie

Vleermuizen binnen de planlocatie wijk Lombok te Eerbeek

Vleermuizen binnen de planlocatie wijk Lombok te Eerbeek Vleermuizen binnen de planlocatie wijk Lombok te Eerbeek 1 Status uitgave: definitief Rapport nr.: 2008.45 Datum uitgave: oktober 2008 Titel Vleermuizen binnen de planlocatie wijk Lombok te Eerbeek Subtitel:

Nadere informatie

DETERMINEREN VAN VLEERMUIZEN IN WINTERSLAAP

DETERMINEREN VAN VLEERMUIZEN IN WINTERSLAAP DETERMINEREN VAN VLEERMUIZEN IN WINTERSLAAP Eerste set René Janssen Erik Korsten VLEN-Dag 20-10-2010 1 2 3 4 5 6 Paul van Hoof 7 8 9 10 OPBOUW VAN DE WORKSHOP 1. 10 foto s om mee te beginnen 2. Waarom

Nadere informatie

Eindrapport VLEERMUIZEN, BROEDVOGELS EN DE RUGSTREEPPAD IN EN DIRECT ROND FASE 5 VAN BESTEMMINGSPLAN SCHIEVESTE

Eindrapport VLEERMUIZEN, BROEDVOGELS EN DE RUGSTREEPPAD IN EN DIRECT ROND FASE 5 VAN BESTEMMINGSPLAN SCHIEVESTE Eindrapport VLEERMUIZEN, BROEDVOGELS EN DE RUGSTREEPPAD IN EN DIRECT ROND FASE 5 VAN BESTEMMINGSPLAN SCHIEVESTE Eindrapport VLEERMUIZEN, BROEDVOGELS EN DE RUGSTREEPPAD IN EN DIRECT ROND FASE 5 VAN BESTEMMINGSPLAN

Nadere informatie

l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT HAMSTER ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN

l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT HAMSTER ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT HAMSTER ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE HAMSTER BIJ

Nadere informatie

Meer over de ooievaar. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Hieraan herken je hem

Meer over de ooievaar. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Hieraan herken je hem Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

Vleermuizenonderzoek Heemse Rabobank te Hardenberg

Vleermuizenonderzoek Heemse Rabobank te Hardenberg Vleermuizenonderzoek Heemse Rabobank te Hardenberg Vleermuizenonderzoek Heemse Rabobank te Hardenberg Inhoud Rapport 5 oktober 2010 Projectnummer 115.00.02.52.11 I n h o u d s o p g a v e 1 A a n l e

Nadere informatie

SPREEKBEURT GANS VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n

SPREEKBEURT GANS VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT GANS l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE GANS BIJ ELKAAR GEZOCHT.

Nadere informatie

Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw.

Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. De Specht Er zijn verschillende soorten spechten: de groene, de zwarte en

Nadere informatie

Van: Verzonden: Aan: Onderwerp:

Van: Verzonden: Aan: Onderwerp: Van: Erik Korsten [mailto:a.j.h.m.korsten@buwa.nl] Verzonden: vrijdag 21 september 2012 15:22 Aan: Beers, Erik van; Assema, Renée van Onderwerp: Vleermuizen in Belgenmonument! Dag Erik en Renée, bij deze

Nadere informatie