Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 3: Duitse bedrijvigheid. 3.1 Overzicht

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 3: Duitse bedrijvigheid. 3.1 Overzicht"

Transcriptie

1 Naslagwerk Economie van Duitsland 3.1 Overzicht Duitsland is sinds 1870 een van de belangrijkste industrielanden ter wereld. De Bondsrepubliek is een vast lid van de G8 de organisatie van de zeven belangrijkste industrielanden in de wereld en Rusland. De Duitse industrie maakte het land tot een wereldmacht en leverde niet alleen een belangrijk aandeel in twee wereldoorlogen, maar ook in de naoorlogse wederopbouw en welvaart. Duitse producten hebben wereldwijd een degelijke imago, waardoor de Duitse industrie een sterke positie op de wereldmarkt inneemt. De Bondsrepubliek is mede door haar sterke industriële sector uitgegroeid tot een van de grootste exportlanden en een economische macht van formaat. Problematisch blijft twintig jaar na de Duitse eenwording het gat tussen Oost en West Duitsland op industrieel vlak. De arbeidsproductiviteit in de oostelijke deelstaten blijft lager dan gewenst. Dat komt door een verschil in bedrijfsomvang. In het oosten van Duitsland domineren na de grootschalige privatisering van de staatsbedrijven direct na de val van de Muur de kleine bedrijfjes. Door schaalvoordelen hebben grote bedrijven gemiddeld een hogere arbeidsproductiviteit dan kleine of middelgrote ondernemingen. Ondanks tegenvallers verviervoudigde de industriële productie in Oost Duitsland tussen 1991 en Deze groei is mede tot stand gekomen door bedrijven uit West Duitsland of andere westerse landen. Vaak gebruikten zij een vestiging in Oost Duitsland, waar de lonen laag waren, als een bruggenhoofd naar de Oost Europese markt. Een groot deel van hun productie is bestemd voor buitenlandse markten. Juni 2012/ Kijk voor de actuele versie van het Naslagwerk Economie op 1

2 3.2 Auto industrie De auto industrie is de meest in het oog springende sector in de Duitse economie en kent een lange traditie. De Duitser Carl Benz bouwde aan het eind van de negentiende eeuw de eerste auto ter wereld en stond daarmee aan de wieg van een van de grootste Duitse autofabrikanten Daimler Benz, bekend van het merk Mercedes. Dat de auto industrie juist in Duitsland zo groot werd is niet toevallig. Het land was een belangrijke producent van ruw ijzer en staal een belangrijke grondstof voor de bouw van auto s. De Duitse auto industrie concentreert zich vooral in de zuidelijke deelstaten Baden Württemberg en Beieren. Zo zijn Daimler en het sportwagenmerk Porsche vooral in en rond Stuttgart gevestigd. Daimler is met een jaarlijkse omzet van 98 miljard euro (2010) het een na grootste bedrijf van Duitsland. Onder de merknaam Mercedes produceert Daimler auto s, bussen en vrachtwagens. BMW (Bayerische Motoren Werke) stamt uit Beieren en is gevestigd in München. Oorspronkelijk maakte het bedrijf vliegtuigmotoren, maar legde zich vanaf 1928 ook toe op de productie van auto s en motorfietsen. De hoofdzetel van Audi staat ook in Beieren. De fabrieken staan in Ingolstadt, zo n zeventig kilometer boven München. Audi is ontstaan uit diverse fusies en kwam oorspronkelijk uit Zwickau en Chemnitz in het oosten van Duitsland. Na de Tweede Wereldoorlog lagen de fabrieken in de Sovjet bezettingszone. Een deel van de machines werd als herstelbetaling naar de Sovjet Unie getransporteerd. De fabrieken in Zwickau werden later bekend als de Sachsenring, waar de Trabant werd geproduceerd. Audi zelf verhuisde naar Beieren waar het zich ontwikkelde tot een van de Duitse luxe merken. Opel heeft zijn bakermat in Rüsselsheim, in de buurt van Frankfurt. Voordat de onderneming auto s produceerde, was het een van de belangrijkste fabrikant van fietsen in Duitsland. In 1929 werd Opel overgenomen door het Amerikaanse General Motors (GM), waardoor Opel op papier geen Duitse onderneming meer is. Ford is net als GM een Amerikaans bedrijf, maar vrijwel alle auto s van het merk voor de Europese markt worden in Duitsland ontworpen en gebouwd. De Ford fabrieken zijn te vinden rond Keulen en in Saarland. Juni 2012/ Kijk voor de actuele versie van het Naslagwerk Economie op 2

3 Volkswagen tenslotte is niet alleen de grootste Duitse autofabrikant, het is ook de grootste Duitse onderneming. Het concern komt uit Wolfsburg, een stad in de buurt van Hannover die onder de nazi s speciaal voor de Volkswagenfabrieken en hun werknemers is gebouwd. Volkswagen werd wereldberoemd door de Kever. Deze auto werd in opdracht van Adolf Hitler ontworpen als een wagen voor de gewone man. Officieel heette de auto KdF Wagen, naar de nationaalsocialistische organisatie Kraft durch Freude, die streefde naar goede arbeidsprestaties door lichamelijke oefening en het bevorderen van gemeenschapszin in de vrije tijd. Ondanks het nazi verleden bleef de Kever met tussenpauzen en de nodige moderniseringen van 1938 tot 2003 in productie en was tot 2002 de meest verkochte auto ter wereld totdat de Volkswagen Golf deze titel overnam. Volkswagen produceert niet alleen auto s onder eigen naam, maar is ook eigenaar van Audi, het Spaanse merk Seat en het Tsjechische Skoda. Met bijna 170 duizend werknemers in 2005 is Volkswagen een van de grootste werkgevers van Duitsland. Hoewel het zwaartepunt van de Duitse auto industrie nog steeds in het zuiden van het land ligt, zijn de autofabrieken in de loop der jaren meer verdeeld over het land. Na de Duitse eenwording in 1990 werden Duitse autofabrikanten met miljoenensubsidies van de overheid naar de voormalige DDR gelokt. Zo nam Opel de fabrieken over van het failliete Oost Duitse merk Wartburg in Eisenach. Volkswagen besloot de productie van de Golf te verplaatsen naar Zwickau, waar enkele jaren eerder nog de Trabant werd gemaakt. Ook opende het bedrijf een nieuwe fabriek in Dresden. BMW bouwde met overheidsteun een nieuwe fabriek in Leipzig. Volkswagen en Opel hebben daarnaast ook grote productielocaties in Emden, Kassel en Bochum. In totaal bood de Duitse auto industrie in 2009 werk aan 750 duizend mensen. In datzelfde jaar rolden in Duitsland ruim 5 miljoen voertuigen van de band, waarmee het land met een totale omzet van 263,1 miljard euro (2009) op China, Japan en de Verenigde Staten in 2009 de grootste autoproducent ter wereld was. Juni 2012/ Kijk voor de actuele versie van het Naslagwerk Economie op 3

4 3.3 Chemische industrie Aan het einde van de negentiende eeuw werden vele wetenschappelijke innovaties gedaan, zoals de ontdekking van penicilline of het pasteurisatieproces. Exacte wetenschappen als scheikunde maakten een hoge vlucht door uitvindingen die goed toepasbaar waren in de industrie zoals kunstmest. Het jonge Duitse keizerrijk herkende het belang van de exacte wetenschappen voor de economie en de nationale trots. In het keizerrijk ( ) werd het fundament gelegd voor alleen al 25 Nobelprijzen voor Duitse wetenschappers in de Natuur, Genees en Scheikunde tussen 1900 en De opkomst van de Duitse chemische industrie ging hand in hand met de populariteit van de exacte wetenschap vanaf Het is daarom niet toevallig dat de grootste Duitse chemische bedrijven BASF (1865) en Bayer (1863) en in deze tijd zijn opgericht. BASF is met een omzet van 73,5 miljard euro in 2011 het grootste chemische bedrijf ter wereld. De onderneming uit Ludwigshafen richt zich vooral op verfproductie, petrochemie en chemische producten voor de land en tuinbouw als kunstmest. Bayer is naast een chemisch ook een farmaceutisch concern uit Leverkusen, nabij Keulen. Het bedrijf is vooral bekend als de producent van de pijnstiller Aspirine en anticonceptiemiddelen. Net als de Duitse autoproducenten is de chemische sector gericht op de export. Meer dan de helft van de productie is bedoeld voor het buitenland. De export van de Duitse chemische sector had in 2010 een waarde van 144 miljard euro, de grootste uitvoer van chemische en farmaceutische producten ter wereld. Ruim 40 procent van de totale uitvoer bestaat uit chemische en farmaceutische producten. Een andere overeenkomst is dat beide industrieën nauw met elkaar verwant zijn. Zo leveren bedrijven als BASF de lak voor de auto industrie. Het is daarom niet verwonderlijk dat de Duitse chemiesector ook last had van de recessie van Gelijk met de auto industrie zijn de chemische bedrijven daarna weer uit het dal gekropen. Voor de Nederlandse chemieconcerns als AkzoNobel, Shell en DSM is het einde van de recessie in 2009 in Duitsland goed nieuws. Duitsland is het gebied van de chemie de belangrijkste handels en investeringspartner van Nederland. Juni 2012/ Kijk voor de actuele versie van het Naslagwerk Economie op 4

5 3.4 Machinebouw en elektrotechniek Wat BASF en Bayer zijn voor de chemische industrie, zijn Siemens en Bosch voor de Duitse elektrotechnische sector en machinebouw. Deze concerns richten zich niet op een kerntaak, maar zijn verzamelnamen voor diverse ondernemingen gericht op meerdere markten. Zo maakt Siemens bijvoorbeeld medische apparatuur maar ook treinen, zoals de Sprinter die de Nederlandse Spoorwegen in 2009 in gebruik namen. Ook is het bedrijf zeer actief op de energiemarkt door onder meer de bekabeling te verzorgen voor het hoogspanningsnet. Bosch is uitgegroeid tot de grootste toeleverancier voor de auto industrie ter wereld. Ook als fabrikant van verpakkingsmachines en huishoudelijke apparatuur bekleedt de onderneming een wereldwijde toppositie. In het crisisjaar 2009 leed het concern voor het eerst in haar geschiedenis verlies, terwijl een jaar later de grootste winststijging ooit werd geboekt. De elektrotechnische sector is samen met de machinebouw de grootste industriële tak van de Duitse economie en van groot belang voor de export. In 2010 had de elektrotechnische sector een omzet van 164 miljard euro. Ook in deze sectoren kent Duitsland een lange traditie die met de toenemende steun voor exacte wetenschappen in de negentiende eeuw opkwam. Hier is weinig aan veranderd. Duitsland heeft een hoog opgeleide beroepsbevolking en uitstekende technische universiteiten. Ongeveer 1,7 miljoen Duitsers werkten in 2011 in de machinebouw of elektrotechniek. Hoewel grote conglomeraten als Bosch en Siemens zeer in het oog springen, zijn het vooral kleine en middelgrote ondernemingen die deze sector bepalen. Hidden champions, kleine bedrijven die gespecialiseerd zijn in kwalitatief goede producten, dienen vooral als toeleverancier voor andere industriële ondernemingen. Hierdoor werden deze sectoren ook behoorlijk getroffen door de economische crisis van 2009 met een groot omzet en banenverlies als gevolg. Doordat andere industrieën, zoals de auto industrie, na de recessie van 2009 een stijgende lijn te pakken hebben, profiteren de machinebouw en de elektrotechnische sector hiervan. De technische en chemische industrieën in Duitsland zijn nauw verweven en versterken of verzwakken elkaar afhankelijk van de conjunctuur. Juni 2012/ Kijk voor de actuele versie van het Naslagwerk Economie op 5

6 3.5 Grootste ondernemingen De auto industrie, elektrotechniek, chemie, machinebouw en de detailhandel vormen de economische zwaartepunten van Duitsland. Gemeten naar de omzet waren in 2010 de grootste Duitse ondernemingen: Plaats 2010 Plaats 2009 Bedrijf Waar Omzet (x mln) Winst (x mln) Personeel Branche 1 1 Volkswagen AG Wolfsburg Auto 2 3 Daimler AG Stuttgart Auto 3 2 E.on AG Düsseldorf Energie 4 4 Siemens AG München Onbekend Elektrotechnie k 5 5 Metro AG Düsseldorf Detailhandel 6 10 BASF S.E. Ludwigshafen Chemie Juni 2012/ Kijk voor de actuele versie van het Naslagwerk Economie op 6

7 3.6 Midden en kleinbedrijf Niet alleen de grote concerns spelen een belangrijke rol in de Duitse economie. Ook kleine en middelgrote bedrijven leveren een belangrijke bijdrage. Veel van deze ondernemingen zijn uitermate succesvol, maar vaak onbekend bij het brede publiek. Daarom worden ze de hidden champions van de Duitse economie genoemd. Hidden champions zijn kleine tot middelgrote bedrijven die minder dan drie miljard euro omzet behalen, maar binnen hun branche vaak marktleider op Europees gebied of zelfs wereldwijd zijn. Volgens de DNHK hebben deze bedrijven in de afgelopen tien jaar ongeveer een miljoen arbeidsplaatsen gecreëerd. Het belangrijkste concept van deze bedrijven is specialisatie: ze bieden minder producten aan dan grotere bedrijven, maar de producten die ze aanbieden zijn uitzonderlijk goed. Een voorbeeld van een hidden champion is de firma Baader uit Lübeck. Baader levert visverwerkingsinstallaties en heeft een marktaandeel van 80 procent. Een ander voorbeeld is Schwan Stabilo, dat één van de twee merken eyeliners ter wereld produceert. Dergelijke bedrijven richten zich bewust op een klein segment waarin ze tot de wereldtop proberen te behoren. Kleine en middelgrote bedrijven in Duitsland zijn vaak familiebedrijven. Dat zorgt voor een continuïteit die bij grote bedrijven zeldzaam is. Familiebedrijven zijn gedurende decennia stukje bij beetje opgebouwd en doordat het bedrijf vaak door familieleden geleidt wordt blijven managers gemiddeld 20 jaar aan de top, veel langer dan bij grotere bedrijven. Voor deze bedrijven is hun kennis en specialisme van het grootste belang. Hidden champions bezitten veel patenten om hun specialisme te beschermen. Daarnaast investeren ze veel meer in onderzoek en ontwikkeling dan grotere concerns. Het personeel is over het algemeen ook hoger opgeleid. Volgens de DNHK heeft 20 procent van de medewerkers bij de Duitse hidden champions een academische opleiding genoten. Deze bedrijven slagen er ook nog eens goed in om hun medewerkers vast te houden, het verloop van arbeidskrachten is uitzonderlijk laag. Juni 2012/ Kijk voor de actuele versie van het Naslagwerk Economie op 7

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 11: Financiële en economische crisis in Duitsland. 11.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 11: Financiële en economische crisis in Duitsland. 11.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 11.1 Overzicht Duitsland leed sterk onder de financiële en later economische crisis. Deze begon in 2007 op de Amerikaanse huizenmarkt. De hypotheken in de laagste prijsklassen

Nadere informatie

Nummer 76/2015. zondag 10 mei 2015. Duitse wagens meest verkocht op Belgische tweedehandsmarkt

Nummer 76/2015. zondag 10 mei 2015. Duitse wagens meest verkocht op Belgische tweedehandsmarkt Nummer 76/2015 zondag 10 mei 2015 Duitse wagens meest verkocht op Belgische tweedehandsmarkt VW, OPEL EN BMW, Duitse wagens blijven het populairst op de Belgische tweedehandsautomarkt, met ruim vier op

Nadere informatie

MDW Maaidorsers 2016 KR Pagina 1. Het fabrieksterrein in 12 hectare groot en telt tientallen productie hallen

MDW Maaidorsers 2016 KR Pagina 1. Het fabrieksterrein in 12 hectare groot en telt tientallen productie hallen In Singwitz is de MDW maaidorsers fabriek gevestigd. Het plaatsje ligt dicht tegen de grens met Tsjechie in de buurt van Dresden. In deze fabriek zijn veel maaidorsers gebouwd onder het Oost Duitse regiem

Nadere informatie

Auto. Inleiding. Geschiedenis van de auto

Auto. Inleiding. Geschiedenis van de auto Auto Inleiding Ik heb dit onderwerp gekozen omdat veel mensen dagelijks gebruik van de auto maken en onze wereld zonder auto's nauwelijks meer voor te stellen is. Bovendien wist ik er zelf ook nog niet

Nadere informatie

De Staat van Nederland Innovatieland: een gouden ei? Walter Manshanden

De Staat van Nederland Innovatieland: een gouden ei? Walter Manshanden De Staat van Nederland Innovatieland: een gouden ei? Walter Manshanden Van der Zee, F., W. Manshanden, F. Bekkers, T. van der Horst ea (2012). De Staat van Nederland Innovatieland 2012. Amsterdam: AUP

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 8.1 Overzicht Het Duitse bankenstelsel is anders georganiseerd dan in de meeste andere landen. Naast een centrale bank, de Bundesbank, de reguliere zaken en retailbanken

Nadere informatie

Chemische industrie in Duitsland

Chemische industrie in Duitsland Chemische industrie in Duitsland 1. Actuele situatie van de chemische industrie in Duitsland In vergelijking met het vorige kwartaal steeg de productie in het derde kwartaal van 2012 met 1,5 procent, terwijl

Nadere informatie

Examenkatern :Sociale zekerheid en verzorgingsstaat in Nederland

Examenkatern :Sociale zekerheid en verzorgingsstaat in Nederland Seizoen: 2016-2017 Vak: Geschiedenis Klas: 3 Afdeling: Mavo Herkansingen/inhalen: Tijdens de herkansingen kunnen de SE s van een trimester herkanst en/of ingehaald worden. Echter een ingehaald SE kan niet

Nadere informatie

De groei voorbij. Jaap van Duijn september 2007

De groei voorbij. Jaap van Duijn september 2007 De groei voorbij Jaap van Duijn september 2007 1 Een welvaartsexplosie Na WO II is de welvaart meer gestegen dan in de 300 jaar daarvoor Oorzaken: inhaalslag, technologische verandering en bevolkingsgroei

Nadere informatie

De tijdslijn van WEBASTO door de jaren heen

De tijdslijn van WEBASTO door de jaren heen De tijdslijn van WEBASTO door de jaren heen Het begin van een modern tijdperk (1901-1935) 1901: Oprichting Op 55 jarige leeftijd stichtte Wilhelm Baier het bedrijf "Esslinger Draht und Eisenwarenfabrik

Nadere informatie

" VOLKSWAGEN " Een auto voor iedereen

 VOLKSWAGEN  Een auto voor iedereen " VOLKSWAGEN " Een auto voor iedereen In zijn toespraak op de Berlijnse autotentoonstelling van 1933 greep Hitler de gelegenheid aan om het plubliek over zijn plannen te vertellen. Hoe hij Duitsland wilde

Nadere informatie

Studie over uitvoerpotentieel agrovoedingssector

Studie over uitvoerpotentieel agrovoedingssector Studie over uitvoerpotentieel agrovoedingssector Brussel, 20 januari 2016 Uit een studie van de FOD Economie over de Belgische agrovoedingsindustrie blijkt dat de handel tussen 2000 en 2014 binnen de Europese

Nadere informatie

FARMACIJFERS 2014. De geneesmiddelenindustrie in België : een vector voor groei. De kerncijfers

FARMACIJFERS 2014. De geneesmiddelenindustrie in België : een vector voor groei. De kerncijfers FARMACIJFERS 214 De geneesmiddelenindustrie in België : een vector voor groei De kerncijfers Verantwoordelijke uitgever : Catherine Rutten voor pharma.be, Algemene Vereniging van de Geneesmiddelenindustrie

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

Zakendoen in Duitsland. Informatie over de voedingsmiddelensector

Zakendoen in Duitsland. Informatie over de voedingsmiddelensector Zakendoen in Duitsland Informatie over de voedingsmiddelensector Waarom zakendoen in Duitsland? Op agrogebied is en blijft Duitsland de belangrijkste handelspartner van Nederland: meer dan een kwart (ruim

Nadere informatie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie Productiviteit, concurrentiekracht en economische ontwikkeling Concurrentiekracht wordt vaak beschouwd als een indicatie voor succes of mislukking van economisch beleid. Letterlijk verwijst het begrip

Nadere informatie

AUTOMOTIVE ONDERZOEK

AUTOMOTIVE ONDERZOEK AUTOMOTIVE ONDERZOEK Inhoudsopgave Inleiding... 3 Highlights... 3 In welk merk auto rijdt de directeur?... 4 Verdeling per sector... 5 Verdeling op basis van aantal medewerkers... 6 Verdeling op basis

Nadere informatie

Mijnheer de Schepen, Mijnheer Christiaens, Mijnheer Hellings, Dames en heren,

Mijnheer de Schepen, Mijnheer Christiaens, Mijnheer Hellings, Dames en heren, TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW, ZEEVISSERIJ EN PLATTELANDSBELEID Keppel-Seghers 28 maart 2011 Mijnheer de Schepen, Mijnheer

Nadere informatie

Turken in Kreuzberg. Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de)

Turken in Kreuzberg. Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de) Turken in Kreuzberg Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de) 1 OPDRACHT 1 Waarom werd de Berlijnse muur opgericht? Na de 2 e Wereldoorlog werd Duitsland in 2 gedeeltes opgesplitst, te weten West-Duitsland

Nadere informatie

Persinformatie. Uitdagende marktomgeving biedt ook kansen. Nieuwe directievoorzitter wil groei voortzetten

Persinformatie. Uitdagende marktomgeving biedt ook kansen. Nieuwe directievoorzitter wil groei voortzetten Persinformatie Uitdagende marktomgeving biedt ook kansen Nieuwe directievoorzitter wil groei voortzetten Mario Mehren: strategie Wintershall blijkt succesvol 2 juni 2015 Michael Sasse Tel. +49 561 301-3301

Nadere informatie

Biomethanol. Resultaten en bevindingen van project. Datum September 2010 Status Definitief. BioMCN, e.a. in opdracht van Agentschap NL

Biomethanol. Resultaten en bevindingen van project. Datum September 2010 Status Definitief. BioMCN, e.a. in opdracht van Agentschap NL Resultaten en bevindingen van project Biomethanol Dit rapport is onderdeel van de projectencatalogus energie-innovatie. Tussen 2005 en 2011 kregen ruim 1000 innovatieve onderzoeks- en praktijkprojecten

Nadere informatie

Conjunctuur enquête. Technologische Industrie Nederland

Conjunctuur enquête. Technologische Industrie Nederland Conjunctuur enquête Technologische Industrie Nederland Gunstig beeld met internationale onzekerheden Het CBS kopt donderdag 16 februari dat het ondernemersvertrouwen in Nederland nog nooit op zo n hoog

Nadere informatie

Duitsland in cijfers. Analyse van de handelsbetrekkingen tussen Nederland en Duitsland

Duitsland in cijfers. Analyse van de handelsbetrekkingen tussen Nederland en Duitsland Duitsland in cijfers Analyse van de handelsbetrekkingen tussen Nederland en Duitsland 3e kwartaal 214 Duitsland in cijfers - analyse handelsbetrekkingen Nederland - Duitsland Colofon Uitgever Nederlandse

Nadere informatie

Nulgroei in 2014: opluchting, maar geen opleving

Nulgroei in 2014: opluchting, maar geen opleving Persconferentie 12/02/2014 Nulgroei in 2014: opluchting, maar geen opleving Internationale conjunctuur en economische toestand 2 Verbetering ondernemersvertrouwen in 2013, maar terugval in 2014 30,00 NBB-barometer

Nadere informatie

Daimler verwacht voor 2010 EBIT van meer dan 4 miljard

Daimler verwacht voor 2010 EBIT van meer dan 4 miljard Cijfers Daimler AG Q1 2010 Daimler verwacht voor 2010 EBIT van meer dan 4 miljard Concern-EBIT in eerste kwartaal 2010 met 1.190 mio. (2009: - 1.426 mio.) duidelijk positief Concernresultaat van 612 mio.

Nadere informatie

Nationaal Occasion Onderzoek

Nationaal Occasion Onderzoek Nationaal Occasion Onderzoek Resultaten 2014 Peter Odding 3 juli 2014 VWE in cijfers Nationaal Occasion Onderzoek 2014 Hoofdconclusie 1: Occasionverkopen dalen Occasionverkopen verder gedaald, echter tekenen

Nadere informatie

Ondanks een positieve groei van 1,7% in 2011, bleef het bbp negatief met -0,9% in 2012.

Ondanks een positieve groei van 1,7% in 2011, bleef het bbp negatief met -0,9% in 2012. Hon g arije Hoofdstad: Budapest Bevolking: 9 958 453 BBP per Inwoner: $ 19 600 Munteenheid: Forint (HUF) Tijdzone: UTC + 1 * *zomer + 2 Laatste update: Economie De Hongaarse economische groei steunt voornamelijk

Nadere informatie

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten Arm en Rijk Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten 2.1 Rijk en arm in de Verenigde Staten De rijke Verenigde Staten Je kunt op verschillende manieren aantonen dat de VS een rijk land is. Het BNP

Nadere informatie

T4 Oefen SED Geschiedenis Module 6

T4 Oefen SED Geschiedenis Module 6 T4 Oefen SED Geschiedenis Module 6 1. Bekijk bron 1. De titel van de onderstaande Russische cartoon is: De Amerikaanse stemmachine. De Verenigde Staten drukken op het knopje voor, dat naast het knopje

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1. Vlaanderen tekent samenwerkingsakkoord met Noordrijn-Westfalen. 3. Vlaanderen tekent samenwerkingsakkoord met Noordrijn-Westfalen

Inhoudsopgave. 1. Vlaanderen tekent samenwerkingsakkoord met Noordrijn-Westfalen. 3. Vlaanderen tekent samenwerkingsakkoord met Noordrijn-Westfalen Inhoudsopgave 1. Vlaanderen tekent samenwerkingsakkoord met Noordrijn-Westfalen 2. Akkoord met Duitse industrieregio 3. Vlaanderen tekent samenwerkingsakkoord met Noordrijn-Westfalen 4. Vlaanderen tekent

Nadere informatie

D.A.C NATIONAAL AUTO MUSEUM. December 2010. Driebergse Automobiel Club. Er is al druk gekapt langs de A12. Zo moet het over enige tijd gaan worden!

D.A.C NATIONAAL AUTO MUSEUM. December 2010. Driebergse Automobiel Club. Er is al druk gekapt langs de A12. Zo moet het over enige tijd gaan worden! December 2010 D.A.C Driebergse Automobiel Club opgericht op 15 november 2001 Er is al druk gekapt langs de A12. Zo moet het over enige tijd gaan worden! NATIONAAL AUTO MUSEUM Een aantal van circa 30 leden

Nadere informatie

Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant

Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant IP/04/285 Brussel, 2 maart 2004 Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant Het jongste verslag over autoprijzen toont aan dat op alle markten de prijsconvergentie

Nadere informatie

KUNSTSTOF- EN RUBBERINDUSTRIE BELGIË

KUNSTSTOF- EN RUBBERINDUSTRIE BELGIË KUNSTSTOF- EN RUBBERINDUSTRIE BELGIË ECONOMISCH JAARRAPPORT 27 Federplast.be Vereniging van Producenten van Kunststof- en Rubberartikelen VZW Association des Producteurs d Articles en Matières Plastiques

Nadere informatie

3.2 De omvang van de werkgelegenheid

3.2 De omvang van de werkgelegenheid 3.2 De omvang van de werkgelegenheid Particuliere bedrijven en overheidsbedrijven nemen mensen in dienst. Collectieve sector = Semicollectieve sector = De overheden op landelijk, provinciaal en lokaal

Nadere informatie

Eindexamen vwo aardrijkskunde 2013-I

Eindexamen vwo aardrijkskunde 2013-I Wereld Opgave 1 Ontwikkelingen in de mondiale autoproductie Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen. Gebruik bron 1. 1p 1 Met welk begrip wordt de mondiale verandering

Nadere informatie

Tweede Wereldoorlog-1 vmbo12

Tweede Wereldoorlog-1 vmbo12 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres VO-content 19 juni 2017 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62175 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie

-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-

-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_- Nummer 39/2013 woensdag 6 maart 2013 Hierbij een aanbieding van Osea. Een toneelgezelschap waar verschillende van onze ex-collega's aan meewerken. o.a. Marc Van Dyck, Gerda Cabus, Yvette Cole Opel vier

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Uit een enquête onder bedrijven die actief zijn in Duitsland

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo 2007-II

Eindexamen economie 1-2 vwo 2007-II Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 1 0,15 0,12 100% = 25%

Nadere informatie

Duurzame energie in Japan

Duurzame energie in Japan Duurzame energie in Japan Rob Stroeks (Project Officer, TWA Tokio) - 8-3-2004 Samenvatting Japan heeft van oudsher weinig natuurlijke energiebronnen. De daarmee samenhangende afhankelijkheid van buitenlandse

Nadere informatie

TUSSENTIJDSE MANAGEMENTVERKLARING VOOR DE PERIODE

TUSSENTIJDSE MANAGEMENTVERKLARING VOOR DE PERIODE VOOR DE PERIODE EINDIGEND OP 30 SEPTEMBER 2011 Gezien de verkoop van Avis Europe, die op 3 oktober 2011 van kracht werd, heeft deze mededeling enkel betrekking op de voortgezette activiteiten. SAMENVATTING

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-KB 2004

Examenopgaven VMBO-KB 2004 Examenopgaven VMBO-KB 2004 tijdvak 1 dinsdag 25 mei 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING VBO-MAVO-C Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I Opgave 1 Hoge druk op de arbeidsmarkt Gedurende een aantal jaren groeide de economie in Nederland snel waardoor de druk op de arbeidsmarkt steeds groter werd. Het toenemende personeelstekort deed de vrees

Nadere informatie

Profit. Europa is een van s werelds meest welvarende regio s. en heeft een van de grootste interne markten. Deze

Profit. Europa is een van s werelds meest welvarende regio s. en heeft een van de grootste interne markten. Deze Profit Europa is een van s werelds meest welvarende regio s en heeft een van de grootste interne markten. Deze positie wordt echter bedreigd door de snelle opkomst van Azië, maar ook door het steeds groter

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde havo 2003-I

Eindexamen aardrijkskunde havo 2003-I Politiek en ruimte Opgave 6 bron 9 In de periode 2000-2006 zal de Europese Unie financiële steun voor sociaal-economische ontwikkeling toekennen aan twee soorten regio s: de regio s met een ontwikkelingsachterstand

Nadere informatie

België : een strategisch belangrijke biofarmaceutische hub in Europa

België : een strategisch belangrijke biofarmaceutische hub in Europa Farmacijfers - december 2015 België : een strategisch belangrijke biofarmaceutische hub in Europa Verantwoordelijke uitgever: Catherine Rutten, pharma.be, de Algemene Vereniging van de Geneesmiddelenindustrie

Nadere informatie

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Examen VMBO-KB 2005 tijdvak 1 woensdag 25 mei 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 35 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 50 punten

Nadere informatie

De farmaceutische sector in België :

De farmaceutische sector in België : FARMA CIJFERS 2015 De farmaceutische sector in België : Een hoeksteen van de Belgische economie, een laboratorium van hoop voor de patiënten De kerncijfers voor 2015 bevestigen de kracht van de farmaceutische

Nadere informatie

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl) Economie 1 (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Donderdag 17 mei 13.30 16.30 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 65 punten te behalen; het examen bestaat uit

Nadere informatie

Koper flink in de lift

Koper flink in de lift Publicatiedatum CBS-website: 9 juli 7 Koper flink in de lift Wiel Packbier Centraal Bureau voor de Statistiek Koper flink in de lift Wiel Packbier Samenvatting Mede door de toegenomen vraag naar koper,

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 7: Energievoorziening. 7.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 7: Energievoorziening. 7.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 7.1 Overzicht Energievoorziening staat in Duitsland hoog op de prioriteitenlijst. De Bondsrepubliek moet tweederde van de grondstoffen voor energievoorziening importeren

Nadere informatie

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.1 De Industriële Revolutie

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.1 De Industriële Revolutie Onderzoeksvraag: Hoe droegen veranderingen in de productiemethoden bij aan het ontstaan van een industriële en verstedelijkte samenleving? Kenmerkend aspect: De Industriële Revolutie die in de westerse

Nadere informatie

rn toetraden, verdween dit logo langzaam uit het actuele straatbeeld.

rn toetraden, verdween dit logo langzaam uit het actuele straatbeeld. VAG reis Programma 9-daagse reis door Duitsland en Tsjechië Deze nieuwe reis van Camper Centrum Reizen R is vorig seizoen speciaal opgezet voor de liefhebbers ebbers van de merken Volkswagen en Audi; Volkswagen

Nadere informatie

UIT groei en conjunctuur

UIT groei en conjunctuur Economische groei. Economische groei drukken we uit in de procentuele groei van het BBP op jaarbasis. De groei van het BBP heeft twee oorzaken. Het BBP kan groeien omdat de prijzen van producten stijgen

Nadere informatie

James Boswell Examen Wiskunde A HAVO

James Boswell Examen Wiskunde A HAVO James Boswell Examen Wiskunde A HAVO in samenwerking met het Freudenthal ins

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Onderzoek wijst uit dat 86 procent van de Nederlandse ondernemers

Nadere informatie

Koude Oorlog-2 vmbo12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62180

Koude Oorlog-2 vmbo12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62180 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 19 juni 2017 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62180 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie

Nederlandse automotive toelevering Sterk in export, sterk in innovatie

Nederlandse automotive toelevering Sterk in export, sterk in innovatie Nederlandse automotive toelevering Sterk in export, sterk in innovatie 44% van de totale export Omvang Nederlandse automotive toelevering 9,2 miljard 88% bestemd voor export Automotive-industrie mondiaal:

Nadere informatie

Recordhoeveelheid varkensvlees uitgevoerd

Recordhoeveelheid varkensvlees uitgevoerd Page 1 of 5 Recordhoeveelheid varkensvlees uitgevoerd 11-5-2016 / 02:00 In 2015 exporteerde Nederland een recordhoeveelheid van 944 miljoen kilo varkensvlees, 6 procent meer dan in 2014. Door de lage prijzen

Nadere informatie

Exportprestaties van het industriële MKB in 2003

Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 M200410 Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 Exportthermometer Jolanda Hessels Kees Bakker Zoetermeer, november 2004 Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 In 2003 laat de export

Nadere informatie

INVESTEREN IN DUITS VASTGOED: WAT, WAAROM EN HOE?

INVESTEREN IN DUITS VASTGOED: WAT, WAAROM EN HOE? INVESTEREN IN DUITS VASTGOED: WAT, WAAROM EN HOE? Inhoud 1 Wat is de impact van de sterke Duitse economie op een vastgoedbelegging? 2 2 Hoe gezond is de Duitse vastgoedmarkt? Is nu het juiste moment om

Nadere informatie

2015 was een sterk jaar voor de Belgische voedingsindustrie,

2015 was een sterk jaar voor de Belgische voedingsindustrie, 2015 was een sterk jaar voor de Belgische voedingsindustrie, maar 2 een opeenstapeling van uitdagingen bedreigt de competitiviteit van de sector 3 Hoe kunnen we de competitiviteit van de voedingsindustrie

Nadere informatie

Ondernemen in crisistijd. Eddy Drent International Finance Manager

Ondernemen in crisistijd. Eddy Drent International Finance Manager Ondernemen in crisistijd Eddy Drent International Finance Manager 13 september 2012 Rabobank Groep wereldwijd 1.650 kantoren in 48 landen, 19 International Desks om NL klanten te bedienen in 23 landen

Nadere informatie

DSM No. 43 HENSCHEL FABIA / 21767 / 1930

DSM No. 43 HENSCHEL FABIA / 21767 / 1930 DSM No. 43 HENSCHEL FABIA / 21767 / 1930 Henschel & Sohn, KASSEL Georg Christian Carl Henschel stichtte in 1810 de Henschel nschel-werke in Kassel. Zijn zoon Carl Anton Henschel sticht in 1837 een tweede

Nadere informatie

50 JAAR HOOGWAARDIGE TECHNOLOGISCHE INNOVATIE. Diafragmakoppeling

50 JAAR HOOGWAARDIGE TECHNOLOGISCHE INNOVATIE. Diafragmakoppeling Diafragmakoppeling De eerste innovatie die een belangrijke rol heeft gespeeld in het succesverhaal van LuK is de diafragmakoppeling, die in 1965 is geïntroduceerd. Dr. Wilhelm en Dr. Georg Schaeffler hebben

Nadere informatie

Spijkstaal, Spijkenisse

Spijkstaal, Spijkenisse Spijkstaal, Spijkenisse De opkomst en ondergang van Spijkstaal Door Bob Benschop, Streekarchief Voorne-Putten en Rozenburg De smid van Spijkenisse staat aan de basis van wat later dé producent van SRV-wagens

Nadere informatie

Internet of Everything (IoE) Top 10 inzichten uit de Cisco-enquête IoE Value Index (Index voor IoE-waarde) onder besluitvormers uit 12 landen

Internet of Everything (IoE) Top 10 inzichten uit de Cisco-enquête IoE Value Index (Index voor IoE-waarde) onder besluitvormers uit 12 landen Internet of Everything (IoE) Top 10 inzichten uit de Cisco-enquête IoE Value Index (Index voor IoE-waarde) onder 7.500 besluitvormers uit 12 landen Joseph Bradley Jeff Loucks Andy Noronha James Macaulay

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL 2005

Examen VMBO-GL en TL 2005 Examen VMBO-GL en TL 2005 tijdvak 2 dinsdag 21 juni 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE GL EN TL Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 41 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

De hereniging van Duitsland

De hereniging van Duitsland De hereniging van Duitsland 9 november is voor onze oosterburen een bijzondere dag. Op die dag in 1989 viel namelijk de Berlijnse muur en die ingrijpende gebeurtenis wordt nog steeds elk jaar in het hele

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 2: Agenda Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 2: Agenda Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 2.1 Overzicht Bij zijn aantreden in 1998 beloofde de kanselier Gerhard Schröder (SPD) de werkloosheid terug te dringen tot onder de 3,5 miljoen mensen. Dit is ondanks

Nadere informatie

Wilt u uw producten en processen slimmer, veiliger en efficiënter maken?

Wilt u uw producten en processen slimmer, veiliger en efficiënter maken? you make it work Wilt u uw producten en processen slimmer, veiliger en efficiënter maken? ERIKS levert werktuigbouwkundige componenten in alle industriële sectoren. Maar we gaan verder dan dat. Als specialist

Nadere informatie

Met METAV de blik op Europa als afzetmarkt

Met METAV de blik op Europa als afzetmarkt Het gesproken woord geldt Met METAV de blik op Europa als afzetmarkt Statement van Christoph Miller, Manager Beurzen, VDW (Verein Deutscher Werkzeugmaschinenfabriken), tijdens de METAV-persconferentie

Nadere informatie

Happy birthday Bulli! Cultbusje van Volkswagen werd 65 jaar geleden voor het eerst gebouwd

Happy birthday Bulli! Cultbusje van Volkswagen werd 65 jaar geleden voor het eerst gebouwd Press info 13 maart 2015 V15/14N Happy birthday Bulli! Cultbusje van Volkswagen werd 65 jaar geleden voor het eerst gebouwd - Van lastdier tot legende - Schetsen op een notitieblaadje als basis voor succesverhaal

Nadere informatie

WE GAAN DE LUCHT IN!

WE GAAN DE LUCHT IN! WE GAAN DE LUCHT IN! Guerilla marketing COM42 Edwin van Beers Erika Massuger IMD42 12-06-2007 Inhoud Wat heb je? 11 Wat wil je bereiken met de virtuele autoshow in 2007 en verder? 14 Hoe wil je dat doen?

Nadere informatie

Geografische economie

Geografische economie Geografische economie Een van de meest opmerkelijke aspecten van het economisch systeem is de ongelijkmatige spreiding van bewoning en economische activiteit over de aardbol. Miljoenen mensen wonen hutje-mutje

Nadere informatie

DE INDUSTRIE: MOTOR VAN VERNIEUWING. Drie acties voor een nieuw Kabinet. Manifest 2017

DE INDUSTRIE: MOTOR VAN VERNIEUWING. Drie acties voor een nieuw Kabinet. Manifest 2017 DE INDUSTRIE: Drie acties voor een nieuw Kabinet MOTOR VAN Manifest 2017 VERNIEUWING Nederlandse industriële bedrijven behoren tot de top van de wereld. We zijn wereldmarktleider in chipmachines en medische

Nadere informatie

Recensie: Ted Sluymer

Recensie: Ted Sluymer Recensie: Ted Sluymer Pon weigerde medewerking te verlenen aan het boekje 'De Kooplui van de PonDynastie' want, zo werd gezegd: we willen in geen enkele vorm publiciteit. Auteurs Jaap van Rij en Leo Pool

Nadere informatie

Crop Care Competence Centre. Kverneland Group Nieuw-Vennep

Crop Care Competence Centre. Kverneland Group Nieuw-Vennep NL Crop Care Competence Centre Kverneland Group Nieuw-Vennep onze visie Techniek maakt een betere toekomst mogelijk. Wij ontwikkelen intelligente oplossingen voor een betere oogst en een hogere opbrengst.

Nadere informatie

Allis-Chalmers. KR Allis Chalmers 2013 Pagina 1. Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Allis-Chalmers. KR Allis Chalmers 2013 Pagina 1. Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie Allis-Chalmers Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie Allis-Chalmers was een tractormerk, dat in 1901 ontstaan is na een fusie tussen Edward P. Allis & Company, Fraser, Chalmers Company en Gates Iron Works.

Nadere informatie

Stijging van export en exportkansen in industrie, diensten en groothandel

Stijging van export en exportkansen in industrie, diensten en groothandel M200515 Stijging van export en exportkansen in industrie, diensten en groothandel Exportthermometer drs. S.C. Oudmaijer Zoetermeer, januari 2006 Exportprestaties en exportpotentieel van de industrie, de

Nadere informatie

Lesbrief bij de tekst Regio s en globalisering in het Naslagwerk Geografie van het Duitslandweb

Lesbrief bij de tekst Regio s en globalisering in het Naslagwerk Geografie van het Duitslandweb Duitse regio s en Globalisering Lesbrief bij de tekst Regio s en globalisering in het Naslagwerk Geografie van het Duitslandweb Deze lesbrief gaat over globalisering. Je past het begrip toe op vier regio

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 1: Arbeidsmarkt. 1.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 1: Arbeidsmarkt. 1.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 1.1 Overzicht Vanaf halverwege de jaren vijftig tot begin jaren zeventig kende West Duitsland een bijna volledige werkgelegenheid, met uitzondering van een korte recessie

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-14-1-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-14-1-b Bijlage VMBO-KB 2014 tijdvak 1 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-14-1-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een politieke prent over een biddende fabrikant (1907): Onderschrift

Nadere informatie

Economische outlook Nederlandse regio s 2 e kwartaal 2011

Economische outlook Nederlandse regio s 2 e kwartaal 2011 Economische outlook Nederlandse regio s 2 e kwartaal 2011 Verwachtingen in West-Nederland positiefst De productie van industriële bedrijven in Nederland groeide in april 2011 met 0,8% nauwelijks ten opzichte

Nadere informatie

De tijd van: Wereldoorlogen

De tijd van: Wereldoorlogen De tijd van: Wereldoorlogen WoI Interbellum WoII Wereldoorlog I Casus Belli (Latijn, de oorzaak van de oorlog) Wereldoorlog I Tweefronten oorlog: Oostfront/Westfront Tannenberg 1914: Bewegingsoorlog: Verdun

Nadere informatie

Duitsland in cijfers. Analyse van de handelsbetrekkingen tussen Nederland en Duitsland (incl. -)

Duitsland in cijfers. Analyse van de handelsbetrekkingen tussen Nederland en Duitsland (incl. -) Duitsland in cijfers Analyse van de handelsbetrekkingen tussen Nederland en Duitsland - (incl. -) Colofon Uitgever Nederlandse Ambassade Berlijn Economische Afdeling Klosterstraße 50 10179 Berlijn Duitsland

Nadere informatie

nr. 349 van EMMILY TALPE datum: 13 februari 2017 aan PHILIPPE MUYTERS VDAB - Taalcursussen

nr. 349 van EMMILY TALPE datum: 13 februari 2017 aan PHILIPPE MUYTERS VDAB - Taalcursussen SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 349 van EMMILY TALPE datum: 13 februari 2017 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT VDAB - Taalcursussen Voor bijna een kwart van de vacatures

Nadere informatie

Barometer van de Belgische Automobielsector

Barometer van de Belgische Automobielsector Persbericht 31 maart 2010 Barometer van de Belgische Automobielsector Kernpunten van de eerste barometer Maart 2009 Februari 2010 Inschrijvingen op de West-Europese automarkt gestegen met 6,1% 2010: een

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

BESLUIT. Besluit van de directeur-generaal van de Nederlandse mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 37, eerste lid, van de Mededingingswet.

BESLUIT. Besluit van de directeur-generaal van de Nederlandse mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 37, eerste lid, van de Mededingingswet. BESLUIT Besluit van de directeur-generaal van de Nederlandse mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 37, eerste lid, van de Mededingingswet. Zaak nr: 1035/Pon Holdings - Century Auto Groep Nummer:

Nadere informatie

Het Nederlandse geldstelsel is als een timmerman zonder hamer

Het Nederlandse geldstelsel is als een timmerman zonder hamer Het Nederlandse geldstelsel is als een timmerman zonder hamer De Nederlandse centrale bank heeft haar instrumenten verloren aan de Europese centrale bank. Toen ik in de jaren 70 en 80 economieonderwijs

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR DE PERS. Met METAV de blik op Europa als afzetmarkt

INFORMATIE VOOR DE PERS. Met METAV de blik op Europa als afzetmarkt INFORMATIE VOOR DE PERS Van Sylke Becker Telefoon +49 69 756081-33 Fax +49 69 756081-11 E-mail s.becker@vdw.de Met METAV de blik op Europa als afzetmarkt Oegstgeest, 11 oktober 2011 METAV is dé internationale

Nadere informatie

Wat wil Greenpeace dat Volkswagen doet?

Wat wil Greenpeace dat Volkswagen doet? Wat wil Greenpeace dat Volkswagen doet? Volkswagen (VW) mag niet langer zijn lobbykracht gebruiken om belangrijke klimaatwetten tegen te houden. Het moet ook zijn retoriek omzetten in daden door standaard

Nadere informatie

Daimler AG en Renault-Nissan Alliantie gaan verregaande strategische samenwerking aan

Daimler AG en Renault-Nissan Alliantie gaan verregaande strategische samenwerking aan Verregaande strategische samenwerking Daimler AG en Renault-Nissan Alliantie gaan verregaande strategische samenwerking aan Datum: 8 april 2010 Samenwerking bij de volgende generatie van de smart fortwo

Nadere informatie

Onderzoek Ondernemers 2017

Onderzoek Ondernemers 2017 Onderzoek Ondernemers 2017 Onderzoeksrapport autogebruik van ondernemers 2017 Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inleiding 3 Gegevens respondenten 4 Resultaten 5 1. De ondernemer 5 2. De auto en het autogebruik

Nadere informatie

ALFA-BETA. naar 66.075 m 2. De 5 nieuwe winkels die in 2000 hun deuren openden, zijn gesitueerd in Athene en de voorsteden van de Griekse hoofdstad.

ALFA-BETA. naar 66.075 m 2. De 5 nieuwe winkels die in 2000 hun deuren openden, zijn gesitueerd in Athene en de voorsteden van de Griekse hoofdstad. ALFA-BETA In heeft Alfa-Beta een belangrijke stap gezet in zijn groei door het bereiken van een overeenkomst over de overname van Trofo, de zesde grootste voedingsdistributeur in Griekenland. Nadat deze

Nadere informatie

Onderzoeksflits.

Onderzoeksflits. Onderzoeksflits www.utrecht.nl/onderzoek De positie van de regio Utrecht in de Regional competitiveness index 2013 1 Colofon uitgave Afdeling Onderzoek Gemeente Utrecht Postbus 16200 3500 CE Utrecht 030

Nadere informatie

Marktontwikkelingen varkenssector

Marktontwikkelingen varkenssector Marktontwikkelingen varkenssector 1. Inleiding In de deze nota wordt ingegaan op de marktontwikkelingen in de varkenssector in Nederland en de Europese Unie. Waar mogelijk wordt vooruitgeblikt op de te

Nadere informatie

We create chemistry. Onze bedrijfsstrategie

We create chemistry. Onze bedrijfsstrategie We create chemistry Onze bedrijfsstrategie Het verhaal van BASF Al vanaf onze oprichting in 1865 richten wij ons op de evoluerende wereld om ons heen. Wanneer we kijken naar hoe we als bedrijf willen bijdragen

Nadere informatie