Workshops secundair onderwijs partner in de Universitaire Associatie Brussel

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Workshops secundair onderwijs 2012-2013. www.ehb.be/workshops. www.erasmushogeschool.be partner in de Universitaire Associatie Brussel"

Transcriptie

1 Workshops secundair onderwijs partner in de Universitaire Associatie Brussel

2 Beste lezer In deze brochure vindt u het educatief aanbod dat de Erasmushogeschool Brussel (EhB) dit academisch jaar heeft ontwikkeld voor het secundair onderwijs. De EhB biedt een dertigtal workshops aan die het lessenpakket van de derde graad secundair onderwijs waardevol kunnen aanvullen. U zult snel merken dat we voor heel wat vakken een interessante activiteit ontwikkeld hebben. Waarom we dit doen? In de eerste plaats, omdat we jongeren uit de derde graad willen laten kennismaken met hogeschoolopleidingen. De workshops geven een eerste inkijk in het leven van een student en zorgen ervoor dat de jongeren later een juiste studiekeuze kunnen maken. Tegelijk verrijken de workshops het curriculum van het vijfde en zesde jaar en sluiten ze vaak perfect aan bij het lesprogramma, of ze maken net een verrassende zijsprong. U vindt in de brochure ook initiatieven die zich richten tot leerkrachten onder de vorm van een korte en intensieve bijscholing. We hopen dat deze brochure terechtkomt bij zoveel mogelijk leerkrachten en studiebegeleiders. Tot binnenkort! Luc Van de Velde algemeen directeur Verantwoordelijk uitgever: Luc Van de Velde, algemeen directeur Fotografie: Valery De Smet, Joost Goethals en Jan Sents Samengesteld door de dienst Communicatie van de Erasmushogeschool Brussel Copyright Erasmushogeschool Brussel Augustus Certificate Number

3 Voor leerlingen Wetenschap, Technologie en ICT Bescherm je computer tegen hackers 5 Big Brother, of hoe IT ons in het oog houdt 5 FabLabXL: 3D prototyping 6 FabLabXL: Interactief ontwerp met Arduino 6 Maak je eigen Android-app 7 Maak zelf een iphone of ipad-applicatie 8 Onschuldig poeder of drug? Word laboratoriumdetective voor één dag 8 Gezondheid, Maatschappij en Onderwijs Anatomie en fysiologie van hart en longen 10 Bepaal zelf de hematocrietwaarde en het glucosegehalte in je bloed 10 Inleefstage Verpleegkunde 11 Inleefstage Vroedkunde 12 Gezond en wel in je vel?! 12 Wees op alles voorbereid tijdens het babysitten! EHBO bij baby s en jonge kinderen 13 Reanimatie 13 Sportprikkels, leerlingen sporten op Campus Jette 14 Taal en Media Ondertitelen: een andere vorm van vertalen 15 Tolk: een zeer gevarieerd beroep 15 Kunst en Cultuur Open repetitie symfonieorkest 16 Percussie-concert 16 It s Radio, Jim, but not as we know it, Rits 17 Maak kennis met de opleiding Podiumtechnieken van het Rits 17 Multidisciplinaire projecten Climate Challenge I love IT RoboCup Junior Urban Game 18 Voor leerkrachten DNA-detectie in het extreme: PCR 21 Hoeveel micro-organismen tel jij? 21 Contactopname met oud-leerlingen 22 Kennismaking met onze opleidingen 22 Postgraduaten, bij- en nascholingen 22 De locaties van de workshops 23 3

4 Voor leerlingen 4

5 Bescherm je computer tegen hackers De workshop Bescherm je computer tegen hackers start met een overzicht van de belangrijkste veiligheidsproblemen op computersystemen. We bekijken samen met uw leerlingen de verschillende soorten aanvallen en hun kenmerken. Voor elk van de beveiligingsproblemen bespreken we een concrete oplossing: van antivirussoftware en cryptografische principes tot firewalls en algemene richtlijnen voor veilig computergebruik. In het praktische gedeelte voeren de leerlingen een Man-in-the-Middle aanval uit. Ze nemen de plaats in van de hacker en doorlopen de verschillende stappen voor het opzetten van een aanval. Maximum aantal deelnemers: 30 Duur: 2 uur Locatie: departement Industriële Wetenschappen & Technologie Inschrijven: Karen Laleeuwe Big Brother, of hoe IT ons in het oog houdt Hoe werkt Google? Hoe coördineert het Amerikaanse leger een oorlog? Hoe worden psychopaten geïdentificeerd via Facebook? Hoe kan een bedrijf via IT beslissen wie ontslagen wordt? Welke informatie geven we via onze smartphone vrij? Hoe komt het dat we zoveel spam krijgen? De workshop Big Brother, of hoe IT ons in het oog houdt laat uw leerlingen kennismaken met de manieren waarop bedrijven en overheden gebruikmaken van digitale informatie. We verdiepen ons in de systemen die ze daarvoor gebruiken en gaan na hoe informatie misbruikt kan worden. Tot slot bekijken we hoe we data kunnen beschermen. Deze workshop richt zich vooral tot leerlingen met een basiskennis informatica en enige voeling met economie of het bedrijfsleven. Maximum aantal deelnemers: 80 Duur: 2 uur Locatie: departement Industriële Wetenschappen & Technologie Inschrijven: Karen Laleeuwe Voor leerlingen Wetenschap, Technologie en ICT 5

6 FabLabXL: 3D prototyping In de workshop FabLabXL: 3D prototyping ontwerpen uw leerlingen een object met een 3D-tekenpakket of scannen ze een voorwerp in met een 3D-laserscanner. Dit digitaal model zetten ze met een 3D-printer om in een tastbaar object. Deze workshop heeft plaats in het FabLabXL: een futuristisch labo dat is uitgerust met hypermoderne machines zoals een 3D-printer, een 3D-scanner, een laser cutter, freesmachines en elektronicatools. Met deze workshop kunnen uw leerlingen hun uitvindingen realiseren! Maximum aantal deelnemers: 20 Duur: 4 uur Locatie: departement Industriële Wetenschappen & Technologie Inschrijven: Karen Laleeuwe FabLabXL: Interactief ontwerp met Arduino Willen uw leerlingen om het even welk voorwerp tot leven brengen, of het nu gaat om een robot, een stuk speelgoed of een accessoire? De workshop FabLabXL: Interactief ontwerp met Arduino leert hen op een creatieve manier omspringen met elektronica, sensoren en motoren. Deze workshop heeft plaats in het FabLabXL: een futuristisch labo dat is uitgerust met hypermoderne machines zoals een 3D-printer, een 3D-scanner, een laser cutter, freesmachines en elektronicatools. Met deze workshop kunnen uw leerlingen hun creatiefste ideeën realiseren! Maximum aantal deelnemers: 20 Duur: 4 uur Locatie: departement Industriële Wetenschappen & Technologie Inschrijven: Karen Laleeuwe 6 Voor leerlingen Wetenschap, Technologie en ICT

7 Maak je eigen Android-app De workshop start met een overzicht van de mogelijkheden en de eigenschappen van Android-apps. Na deze inleiding bekijken we het technische gedeelte: hoe ontwikkel je zelf een Android-app (voor tablet of smartphone) en hoe houd je rekening met de vele apparaten die op Android werken? Maak je eigen Android-app laat uw leerlingen kennismaken met de belangrijkste Android-ontwikkeltools en de typische opbouw van een project. Ze bouwen een eenvoudige Android-app waarin bijvoorbeeld een formulier kan worden ingevuld. De applicaties installeren we dan op tablets of smartphones om ze te testen. Deze workshop richt zich vooral tot leerlingen met een basiskennis programmeren (variabelen, functies,...). Maximum aantal deelnemers: 30 Duur: 4 uur Locatie: departement Industriële Wetenschappen & Technologie Inschrijven: Karen Laleeuwe 7

8 Maak zelf een iphone of ipad-applicatie In de workshop Maak zelf een iphone of ipad-applicatie! programmeren uw leerlingen zelf een eenvoudige iphone of ipad-applicatie. We bekijken eerst de ontwikkeltool en de basisopbouw van een iosapplicatie. Dan gaan de leerlingen zelf aan de slag. De applicatie die we ontwikkelen, bestaat uit meerdere schermen en bevat standaard ios-componenten. Aan het eind van de workshop installeren we de applicatie op een ipad of iphone. Deze workshop richt zich vooral tot leerlingen met een basiskennis programmeren (variabelen, functies,...). Maximum aantal deelnemers: 25 Duur: 2 uur Locatie: departement Industriële Wetenschappen & Technologie Inschrijven: Karen Laleeuwe Onschuldig poeder of drug? Word laboratoriumdetective voor één dag Bij een verdachte van een misdaad wordt een zakje met poeder teruggevonden. Gaat het om drugs en zo ja, wat is de zuiverheid ervan? Dit wordt onderzocht in het forensisch labo. Illegale drugs worden zelden zuiver verkocht. Ze worden verdund met stoffen als inositol, suikers (o.a. zetmeel, glucose, ), cafeïne en quinine. Een snelle manier om een drug op te sporen is dunnelaagchromatografie (TLC). In deze workshop achterhalen uw leerlingen de samenstelling van een poeder. De stoffen worden gescheiden met TLC. Ze voeren ook bijkomende tests uit (kleurreacties, UV-Vis-spectroscopie, ) die de samenstelling vervolledigen of bevestigen. Als de tijd het toelaat, wordt de samenstelling van de drug ook kwantitatief achterhaald. Maximum aantal deelnemers: 20 Duur: 3 uur Locatie: departement Gezondheidszorg & Landschapsarchitectuur Inschrijven: Jan Sents 8 Voor leerlingen Wetenschap, Technologie en ICT

9 9

10 Anatomie en fysiologie van hart en longen De workshop Anatomie en fysiologie van hart en longen start met een theoretisch gedeelte dat focust op de werking van het hart en de longen. In het praktijkgedeelte wordt op het hart en de longen van een varken de anatomie en fysiologie getoond. Tot slot brengen we de hart- en longfunctie van uw leerlingen in beeld. Maximum aantal deelnemers: 10 Duur: 2 uur Datum: vrijdag en vrijdag Locatie: departement Gezondheidszorg & Landschapsarchitectuur Kostprijs: 5 euro per leerling Inschrijven: Jan Sents Bepaal zelf de hematocrietwaarde en het glucosegehalte in je bloed In de workshop Bepaal zelf de hematocrietwaarde en het glucosegehalte in je bloed nemen uw leerlingen zelf een bloedstaal en meten ze hun eigen hematocrietwaarde. De snelle werkers kunnen ook hun bloedgroep bepalen. De leerlingen nemen met een capillaire vingerprik, uitgevoerd met een wegwerpprikkertje, een druppel bloed af van de patiënt (klasgenoot) en strijken die uit op een teststrip die in een glucosemeter wordt geplaatst. De gemeten waarden worden daarna geïnterpreteerd. Maximum aantal deelnemers: 20 Duur: 2 tot 3 uur Locatie: departement Gezondheidszorg & Landschapsarchitectuur Inschrijven: Jan Sents 10 Voor leerlingen Gezondheid, Maatschappij en Onderwijs

11 Inleefstage Verpleegkunde De Inleefstage Verpleegkunde dompelt uw leerlingen onder in het reilen en zeilen van een universitair ziekenhuis. Tijdens de twee inleefstages bezoeken we onder meer de spoedafdeling en de pediatrie. We volgen een kleuter die van een klimrek viel en een man die met hartklachten door de MUG werd opgehaald. Een boeiende kijk achter de schermen van het ziekenhuis. Bovendien de ideale manier om kennis te maken met het prachtige beroep van verpleegkundige. Maximum aantal deelnemers: onbeperkt Duur: van 14 tot 16u Datum: woensdag woensdag Locatie: UZ Brussel Inschrijven: Jan Sents Voor leerlingen Gezondheid, Maatschappij en Onderwijs 11

12 Inleefstage Vroedkunde Laat uw leerlingen kennismaken met de bacheloropleiding Vroedkunde en het beroep van vroedkundige. Tijdens deze introductie geven we gerichte informatie over de opleiding, het vaardigheidsonderwijs en de stage. Uw leerlingen kunnen de cursussen inkijken en praten met docenten en studenten. Ze krijgen ook de kans om een kijkje te nemen achter de schermen van de kraamafdeling, het verloskwartier, de neonatale eenheid en het Centrum voor Reproductieve Geneeskunde van het UZ Brussel. Maximum aantal deelnemers: onbeperkt Duur: van 9.30 tot 16u Datum: dinsdag Locatie: departement Gezondheidszorg & Landschapsarchitectuur Inschrijven: Jan Sents Gezond en wel in je vel?! In de workshop Gezond en wel in je vel?! maken uw leerlingen kennis met de wereld van voeding en diëtetiek en hoe een diëtist tijdens een consultatie te werk gaat. We staan ook stil bij twee aandoeningen die in de actualiteit staan: obesitas en ondervoeding (vooral bij ouderen) en hoe je maaltijden kan aanpassen aan de noden van de doelgroep. In het eerste gedeelte leggen we uit hoe de vet- en spiermassa bepaald wordt. Hiervoor maken we gebruik van een impedantie-meettoestel. De leerlingen kunnen na een korte demo zelf de metingen uitvoeren. In deel twee gaan we na hoe we mensen met voedingsproblemen, zoals ondervoeding of obesitas, kunnen helpen door hun maaltijden aan te passen. De leerlingen experimenteren zelf en bereiden gezonde gerechtjes die we aan het eind van de workshop proeven. Maximum aantal deelnemers: 20 Duur: 2 uur Locatie: departement Gezondheidszorg & Landschapsarchitectuur Inschrijven: Jan Sents 12 Voor leerlingen Gezondheid, Maatschappij en Onderwijs

13 Wees op alles voorbereid tijdens het babysitten! EHBO bij baby s en jonge kinderen Een ongeluk is snel gebeurd, zeker bij jonge kinderen. Hoe reageer je best als je plots in een acute situatie belandt? In deze workshop leren we uw leerlingen wat ze kunnen doen bij brandwonden, bewusteloosheid, verstikking en ter preventie van wiegendood. Ook de basisprincipes van reanimatie worden aangehaald, zoals mond-op-mondbeademing en hartmassage bij een baby of een jong kind. We oefenen ook het Heimlichmanoeuvre in. Maximum aantal deelnemers: 25 Duur: 4 uur Locatie: departement Gezondheidszorg & Landschapsarchitectuur Inschrijven: Jan Sents Reanimatie De workshop Reanimatie laat uw leerlingen kennismaken met onze vitale orgaanstelsels en geeft hen de basisprincipes van levensreddend handelen mee. We zorgen voor een dynamische voorstelling waarin de anatomische modellen van onze hersenen, ons hart en onze longen aan bod komen. Daarna tonen we met een filmpje hoe je dat precies aanpakt, de basisreanimatie van een volwassene. Na de korte theoretische inleiding gaan de leerlingen zelf aan de slag. In groepjes van vijf oefenen ze realiteitsgetrouw op een reanimatiepop. Onze studenten van het laatste jaar bachelor Verpleegkunde zullen hen daarbij begeleiden en sturen, onder supervisie van een vakdocent. Maximum aantal deelnemers: 50 Duur: 2 uur Datum: maandag Locatie: departement Gezondheidszorg & Landschapsarchitectuur Inschrijven: Jan Sents Voor leerlingen Gezondheid, Maatschappij en Onderwijs 13

14 Sportprikkels, leerlingen sporten op Campus Jette Sportprikkels is voor leerlingen een kennismaking met zowel hedendaagse en recreatieve sporten als met het hoger onderwijs. Het programma wordt samengesteld en gerealiseerd door studenten lichamelijke opvoeding van de lerarenopleiding. Met Sportprikkels willen ze jongeren stimuleren om ook na de secundaire school aan sport te blijven doen. De dag wordt georganiseerd in samenwerking met Bloso en de Stichting Vlaamse Schoolsport. Maximum aantal deelnemers: 500 Datum en duur: zodra de datum en het tijdstip gekend zijn, vindt u ze op Locatie: departement Lerarenopleiding Kostprijs: de kostprijs per leerling vindt u op Inschrijven: Chris Ruers 14 Voor leerlingen Gezondheid, Maatschappij en Onderwijs

15 Ondertitelen: een andere vorm van vertalen Ondertitelen: het lijkt op het eerste zicht misschien vrij makkelijk, maar het is veel meer dan enkel zinnetjes vertalen. Zo moet een ondertitelaar in enkele lijnen een gesprek kunnen overbrengen. Daarbij moet hij uiteraard rekening houden met onder meer de context, de sfeer en de snelheid van de spreker. In deze workshop maken uw leerlingen kennis met deze bijzondere vorm van vertalen. Maximum aantal deelnemers: 25 Duur: 2u Locatie: departement Toegepaste Taalkunde Inschrijven: Anne Hoorelbeke Tolk: een zeer gevarieerd beroep Wat is precies de taak van een tolk? Hoe speelt hij zijn rol als bemiddelaar tussen gesprekspartners? Wat zijn de kwaliteiten waarover je als tolk moet beschikken? Wat is debattolken, fluistertolken, gerechtstolken en sociaal tolken? En hoe word je conferentietolk op de internationale markt? In deze workshop krijgen leerlingen een antwoord op al hun tolkgerelateerde vragen. Ze kunnen ook zelf in een tolkcabine zitten om te voelen of er een tolk in hen schuilgaat. Maximum aantal deelnemers: 10 Duur: 3u Locatie: departement Toegepaste Taalkunde Inschrijven: Anne Hoorelbeke Voor leerlingen Taal en Media 15

16 Open repetitie symfonieorkest Beleef hoe een muziekstuk wordt ontleed, bewerkt en gekneed door niet minder dan 70 musici en hun leider, de dirigent. Tijdens deze open repetitie ontdekken uw leerlingen hoe de verschillende musici moeten samenspelen tot een afgewerkt geheel. Dat is meer dan muziek alleen. Ook luisterbereidheid en samenwerking, gekoppeld aan een intense inzet, liggen aan de basis van een georkestreerd samenspel. Werken van Edgar Tinel, Ouverture uit Polyeucte Op. 21, Henryk Wieniawski ( ), Vioolconcerto nr.2, Op.22 in re klein of Józef Wieniawski ( ), Pianoconcerto in Sol klein Op. 20. Maximum aantal deelnemers: 120 Duur: anderhalf uur Datum: dinsdag om 14u Locatie: departement Koninklijk Conservatorium Brussel Inschrijven: Stefaan Guilliams Percussie-concert Dit concert is een avondvullend programma dat zowel auditief als visueel zeer sterk is en waarbij percussie-instrumenten centraal staan. We vertrekken vanuit gebaren en stemgeluiden (Fransesco Filidei) naar stemgeluiden en percussie (Wenjing Guo) om het eerste deel te eindigen met een Belgische gevestigde waarde: Karel Goeyvaerts. In het tweede gedeelte wordt het meesterwerk Pléïades van Iannis Xenakis gepresenteerd naar aanleiding van de 90 ste verjaardag van zijn geboortedag. Maximum aantal deelnemers: 400 Duur: anderhalf uur, met een pauze van 20 minuten Datum: maandag om 20u Locatie: departement Koninklijk Conservatorium Brussel Inschrijven: Stefaan Guilliams 16 Voor leerlingen Kunst & Cultuur

17 It s Radio, Jim, but not as we know it, Rits Frisse radio van de oude stempel of oude radio, maar dan nieuwe stijl, het is maar hoe u het bekijkt of beluistert. Een stem die u en uw leerlingen vertelt, verrast en verwart. Persoonlijke verhalen, intieme sferen en verrassende klanken. De Radio-afdeling van het Rits selecteert werk van jong talent en spoelt uw oren met kaviaar... Verwacht u aan boeiende reportages, radiodocumentaires, luisterspelen en soundscapes. Het is verhalend of fragmentarisch, ontroerend of humoristisch, toegankelijk of experimenteel, maar actief in communicatie met de verbeelding. Radio zoals uw leerlingen het niet vaak horen op de radio. De Ritsstudenten zorgen voor een inleiding of nabespreking van hun werk. Maximum aantal deelnemers: 60 Duur: 2u Locatie: departement Rits Inschrijven: Jan Bulckaen Maak kennis met de opleiding Podiumtechnieken van het Rits De bacheloropleiding Podiumtechnieken van het Rits organiseert proeflessen licht, geluid en video. Deze lessen illustreren hoe de opleiding omgaat met deze disciplines. We vertrekken vanuit de inhoud van een tekst, een analyse van een foto, een schilderij of een film om tot een theatrale vormgeving te komen. De workshop kan plaatsvinden aan het Rits of op uw school, als u beschikt over een theatertechnische infrastructuur. In dat geval komt een docent bij u langs voor de proefles. Maximum aantal deelnemers: 15 Duur: een halve of een volle dag Locatie: departement Rits of bij u op school Inschrijven: Harry Cole Voor leerlingen Kunst & Cultuur 17

18 De dienst Onderzoek van de Erasmushogeschool Brussel organiseert samen met de Vrije Universiteit Brussel een aantal multidisciplinaire projecten voor het secundair onderwijs. Het gaat om I love IT, RoboCup Junior, Urban Game en de website Climate Challenge. Wenst u meer informatie over een project? We komen naar uw school, tonen hoe onze projecten in elkaar zitten en hoe ze op de klaspraktijk aansluiten. Meer info bij Bart Verheecke Climate Challenge Climate Challenge is een multidisciplinaire website over de klimaatverandering. Belangrijke invalshoeken zijn de impact op mensen in het Zuiden, de gevolgen voor de biodiversiteit en het belang van wetenschap. Er is extra aandacht voor mogelijke oplossingen en voor de cruciale rol van zowel overheden, bedrijven als individuen. Op de tweetalige en interactieve website kunt u terecht voor hapklare lessen, achtergrondinfo en cijfers, originele doe-activiteiten, interviews met wetenschappers, politici, bedrijfsleiders, mensen uit het Zuiden en nog veel meer! De website is bedoeld voor klassen uit de 2 de en de 3 de graad secundair onderwijs. Meer info op I love IT Jongeren de wondere wereld van IT en technologie laten ontdekken, daar draait het om in de vijfde editie van I love IT. Op de projectwebsite kunt u als leerkracht een keuze maken uit interactieve workshops bij hogeronderwijsinstellingen of klasbezoeken aan technologiebedrijven. De workshops zijn gratis en richten zich tot de tweede en derde graad van het secundair onderwijs. De sessies vinden plaats tussen januari en april Inschrijvingen kan vanaf oktober 2012 op 18 Voor leerlingen Multidisciplinaire projecten

19 Met de steun van: RoboCup Junior Jongeren bouwen en programmeren robots en spelen tegen andere teams in één van de drie disciplines: redden, dansen en redden voor gevorderden. RoboCup Junior ondersteunt het techniekonderwijs, het probleemoplossend denken en het teamwork. Als leerkracht of coach kunt u een van de voorbereidende workshops volgen en zo uw klas of team klaarstomen voor de finale op zaterdag 27 april 2013 in Technopolis. Inschrijven kan op Urban Game Urban Game is een educatief stadsspel rond één specifiek thema. Leerlingen vanaf 14 jaar verkennen in groepjes hun directe stadsomgeving en brengen die multimediaal in kaart met mobiele telefoons, gps en online computers. De klas wordt in 2 teams verdeeld: één team bemant het centraal coördinatiepunt in het Rits Café van de Erasmushogeschool Brussel, terwijl het tweede team op speurtocht gaat door de historische binnenstad van Brussel. Meer info op Voor leerlingen Multidisciplinaire projecten 19

20 Voor leerkrachten 20

21 DNA-detectie in het extreme: PCR De Polymerase Chain Reaction, PCR, is een uiterst gevoelige technologie om DNA of RNA te detecteren. Het opsporen van slechts enkele virusdeeltjes of het onderzoeken van één cel behoort tot de mogelijkheden met deze techniek. U vindt PCR onder meer terug in forensische, klinische en biotechnologische laboratoria. In de workshop DNA-detectie in het extreme: PCR ontwerpen we een PCR-reactie en maken we kennis met de noodzakelijke bio-informatica. We programmeren een gene-cycler en analyseren PCR-producten met gel-elektroforese. De hoeveelheid DNA of RNA in een staal wordt bepaald met real-time PCR. Maximum aantal deelnemers: 6 Duur: 1 dag Locatie: departement Gezondheidszorg & Landschapsarchitectuur Inschrijven: Jan Sents Hoeveel micro-organismen tel jij? Hoeveel micro-organismen vinden we terug op een appel, tafel of gsm? Micro-organismen zijn kleine ééncellige wezens die niet met het blote oog te zien zijn. We kunnen het aantal micro-organismen bepalen door ze te kweken op een telplaat. Na een nachtje zal elke kiem zich veelvuldig gedeeld hebben en aangegroeid zijn tot een zichtbare kolonie. Door het aantal kolonies te tellen, kunnen we achterhalen hoeveel micro-organismen er op een object aanwezig zijn. In deze workshop leert u zelf telplaten te bereiden, micro-organismen te isoleren van oppervlaktes, hen te kweken en uiteindelijk te tellen. Maximum aantal deelnemers: 6 Duur: 2 x 3 uur Locatie: departement Gezondheidszorg & Landschapsarchitectuur Inschrijven: Jan Sents Voor leerkrachten 21

22 Contactopname met oud-leerlingen Als u uw oud-leerlingen wilt uitnodigen op infoavonden op uw school, neem dan gerust contact met ons op. Maximum aantal deelnemers: onbeperkt Duur: onderling te bepalen Locatie: op uw school Inschrijven: Kris Franceus Kennismaking met onze opleidingen Wilt u uw leerlingen laten kennismaken met een specifieke opleiding van onze hogeschool (via een voorstelling op uw school of een rondleiding aan de EhB), neem dan gerust contact op met ons. Uiteraard bent u ook welkom op onze infodagen, meeloopdagen en openlesdagen (www.ehb.be/infodagen). Maximum aantal deelnemers: onbeperkt Duur: onderling te bepalen Locatie: op uw school of aan de EhB Inschrijven: Kris Franceus Postgraduaten, bij- en nascholingen EhB + is het Centrum voor Permanente Vorming van de Erasmushogeschool Brussel. Voor leerkrachten organiseert EhB + het postgraduaat Niet-confessionele zedenleer voor het lager onderwijs. Het volledige aanbod van EhB + kunt u raadplegen op Meer info: Nora De Herdt 22 Voor leerkrachten

23 De locaties van de workshops 1 departement Industriële Wetenschappen & Technologie Nijverheidskaai 170, 1070 Brussel (Anderlecht) tel.: 02/ departement Campus Dansaert Zespenningenstraat 70, 1000 Brussel tel.: 02/ departement Gezondheidszorg & Landschapsarchitectuur Laarbeeklaan 121, 1090 Brussel (Jette) tel.: 02/ departement Lerarenopleiding Laarbeeklaan 121, 1090 Brussel (Jette) tel.: 02/ departement Toegepaste Taalkunde Pleinlaan 2, blok E, 2 de verdieping (campus Vrije Universiteit Brussel) 1050 Brussel (Etterbeek) tel.: 02/ MERCHTEM Brussegem 5 departement Rits A. Dansaertstraat 70, 1000 Brussel Meise Grimbergen tel.: 02/ ANTWERPEN via BOOM MECHELEN ANTWERPEN via MECHELEN A 12 Vilvoorde BRUSSEL AS S E G E NT NINOV E LE NNIK N 9 Zellik E 40 Groot- Bijgaarden 11 Dilbeek Hamme 15 Neerpede Relegem RING 14 15a Zuun Klein- Bijgaarden RING Ganshoren RING Jette Sint-Agatha- Berchem Koekelberg Sint-Jans- Molenbeek Ruisbroek Anderlecht 16 Kanaal C harleroi-b russel BERGEN / CHARLEROI 3 8 Basiliek Vorst Drogenbos 1 Zuidstation 5 2 St.-Gillis Ukkel 1 Laken Centraal station BRUSSEL 6 RING 7 6 departement Koninklijk Conservatorium Brussel Regentschapsstraat Strombeek-30, 1000 Brussel 12 Het Voor 6 Bever Machelen Wemmel tel.: 02/ a Koningslo Neder-Over- Heembeek Helmet Schaarbeek Noordstation St.-Joost Elsene K anaal van Willebroek Evere Etterbeek km 2 CARTO uitgeverij, Brussel Haren 19 Watermaal-Bosvoorde 1 5 A 201 Oudergem RING Diegem St.-Stevens- Woluwe St.-Lambrechts- Woluwe St.-Pieters- Woluwe 2 ZONIËNWOUD RING E 19 Kraainem WATERLOO Stokkel CARGO A Melsbroek E 41 1 Zaventem 2 1 RING E 40 Zaventem Wezembeek- Oppem 2 De Vier Armen 4 Jezus-Eik NAMEN H AAC HT LE UV E N LUIK STERREBEEK T E R V UR E N WAV E R Locaties 23

24 Campus Dansaert --ba Communicatiemanagement --ba Journalistiek -- ba Sociaal Werk (maatschappelijk werk/sociaal-cultureel werk/sociaal-juridische dienstverlening) --ba Office Management --ba Hotelmanagement --ba Toerisme- & Recreatiemanagement Lerarenopleiding -- ba Pedagogie van het Jonge Kind --ba Kleuteronderwijs --ba Lager Onderwijs --ba Secundair Onderwijs Gezondheidszorg & Landschapsarchitectuur --ba Verpleegkunde --ba Vroedkunde --ba Voedings- & Dieetkunde --ba Biomedische Laboratoriumtechnologie --ba Landschaps- & Tuinarchitectuur Industriële Wetenschappen & Technologie --ba Multimedia & Communicatietechnologie --ba Toegepaste Informatica --ba/ma Industriële Wetenschappen (industrieel ingenieur) * --ma Stedenbouw & Ruimtelijke Planning * Toegepaste Taalkunde --ba Toegepaste Taalkunde (Duits, Engels, Frans, Italiaans, Nederlands, Spaans) * --ma Vertalen / ma Tolken (Duits, Engels, Frans, Italiaans, Nederlands, Spaans) * --ma Journalistiek * Koninklijk Conservatorium Brussel School of Arts --ba/ma Muziek --Specifieke Lerarenopleiding -- ba Musical Rits School of Arts --ba/ma Audiovisuele Kunsten: film/documentaire/televisie/schrijven/animatiefilm/radio --ba Audiovisuele Technieken (beeld, geluid, montage): beeld/geluid/montage --ba Audiovisuele Technieken (assistentie): assistentie audiovisueel/podiumtechnieken --ba/ma Drama: spel/regie Bekijk ook ons aanbod * Onze academische opleidingen Toegepaste Taalkunde (Vertalen, Tolken, Journalistiek), Industriële Wetenschappen en Stedenbouw & Ruimtelijke Planning integreren vanaf het academiejaar in de Vrije Universiteit Brussel. Check onze infodagen via

Workshops secundair onderwijs

Workshops secundair onderwijs Workshops secundair onderwijs 2016 ehb.be/workshops Beste lezer In deze brochure vindt u het educatief aanbod dat de Erasmushogeschool Brussel (EhB) dit academisch jaar heeft ontwikkeld voor het secundair

Nadere informatie

Workshops secundair onderwijs

Workshops secundair onderwijs Workshops secundair onderwijs 2014-2015 ehb.be/workshops Beste lezer In deze brochure vindt u het educatief aanbod dat de Erasmushogeschool Brussel (EhB) dit academisch jaar heeft ontwikkeld voor het secundair

Nadere informatie

Workshops 3 de graad TSO/ASO

Workshops 3 de graad TSO/ASO Industriële Wetenschappen 2011-2012 & Technologie Workshops 3 de graad TSO/ASO www.erasmushogeschool.be partner in de Universitaire Associatie Brussel Beste lezer In deze brochure vindt u het educatief

Nadere informatie

Campus Dansaert Campus Jette 2011

Campus Dansaert Campus Jette 2011 Campus Dansaert Campus Jette 2011 Talenttraining www.erasmushogeschool.be partner in de Universitaire Associatie Brussel Talenttraining? Ben ik goed voorbereid op het hoger onderwijs? Wat boeit me? Waarin

Nadere informatie

Postgraduaten bij- en nascholingen

Postgraduaten bij- en nascholingen Postgraduaten bij- en nascholingen 2015 Ontwikkel je talent, een leven lang! EhB +, CENTRUM VOOR PERMANENTE VORMING Op zoek naar een postgraduaat of bij- en nascholing van hoge kwaliteit? Dan ben je bij

Nadere informatie

Workshops secundair onderwijs 2010-2011. www.erasmushogeschool.be partner in de Universitaire Associatie Brussel

Workshops secundair onderwijs 2010-2011. www.erasmushogeschool.be partner in de Universitaire Associatie Brussel Workshops secundair onderwijs 20102011 www.erasmushogeschool.be partner in de Universitaire Associatie Brussel inleiding Beste lezer In deze brochure vindt u het educatief aanbod dat de Erasmushogeschool

Nadere informatie

Aan de ouders van de leerlingen van TSO/KSO/7BSO 2011-11-17

Aan de ouders van de leerlingen van TSO/KSO/7BSO 2011-11-17 Aan de ouders van de leerlingen van TSO/KSO/7BSO 2011-11-17 Beste ouders Beste opvoedingsverantwoordelijke Als ouder bent u nauw betrokken bij de studiekeuze van uw zoon of dochter. Ook de school en het

Nadere informatie

KureghemNet is een project van MAKS vzw. Computerles Programmaboekje sep dec 2014

KureghemNet is een project van MAKS vzw. Computerles Programmaboekje sep dec 2014 @ KureghemNet is een project van MAKS vzw Computerles Programmaboekje sep dec 2014 2 Iedereen mee met de PC Heb je nog nooit een computer gebruikt en wil je de basis leren? Zoek je werk of wil je beter

Nadere informatie

Werken en studeren. Gezondheidszorg. ba Verpleegkunde ba Voedings- & Dieetkunde ba Vroedkunde

Werken en studeren. Gezondheidszorg. ba Verpleegkunde ba Voedings- & Dieetkunde ba Vroedkunde Werken en studeren Gezondheidszorg 2015 ba Verpleegkunde ba Voedings- & Dieetkunde ba Vroedkunde Interesse in de bachelor Verpleegkunde, Voedings- & Dieetkunde of Vroedkunde? Je wil studeren, maar kunt

Nadere informatie

INSCHRIJVEN AAN DE HOGESCHOOL

INSCHRIJVEN AAN DE HOGESCHOOL Je wil je inschrijven aan de Hogeschool en je zoekt informatie op het internet. De teksten zijn gebaseerd op de website van de Hogeschool Antwerpen. Voor de correcte info van dit moment: surf naar www.ha.be.

Nadere informatie

Oktobertelling 2015. Bekendmaking studentenaantallen Vlaamse hogescholen

Oktobertelling 2015. Bekendmaking studentenaantallen Vlaamse hogescholen Oktobertelling 2015 Bekendmaking studentenaantallen Vlaamse hogescholen www.vlhora.be 1 1. Aantal studenten Professioneel gerichte bachelor 2010 2011 2012 2013 2014 2015 15tov14 Audiovisuele en Beeldende

Nadere informatie

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP Wie zijn wij? Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP 4 departementen met 24 professionele bacheloropleidingen 2 schools of arts (conservatorium, academie) meer dan 9000 studenten AP: 4 departementen

Nadere informatie

Wat na je bacheloropleiding aan Hogeschool PXL?

Wat na je bacheloropleiding aan Hogeschool PXL? Wat na je bacheloropleiding aan Hogeschool PXL? n Bachelor in de agro- en biotechnologie 2 Beste PXL-student, Als (bijna) kersverse professionele bachelor zoek je misschien een geschikte overgang naar

Nadere informatie

> proefritten. INGENIEUR VOOR één DAG!

> proefritten. INGENIEUR VOOR één DAG! proefritten Terwijl de meeloopdagen aan leerlingen de mogelijkheid geven om mee te lopen met onze studenten tijdens hun normale lessen en practica, worden de proefritten op maat ingericht voor leerlingen

Nadere informatie

Studiegebied Gezondheidszorg Studiegebied Onderwijs Campus Nieuwland Nieuwland 198, 1000 Brussel T 02 512 32 59, F 02 512 80 14

Studiegebied Gezondheidszorg Studiegebied Onderwijs Campus Nieuwland Nieuwland 198, 1000 Brussel T 02 512 32 59, F 02 512 80 14 14 HOGESCHOOL-UNIVERSITEIT BRUSSEL Stormstraat 2, 1000 Brussel T 02 210 12 11, F 02 217 64 64, E info@hubrussel.be http://www.hubrussel.be 14A Studiegebied Economie en management Campus Stormstraat Stormstraat

Nadere informatie

Afgestudeerd! Wat nu? 2013

Afgestudeerd! Wat nu? 2013 Afgestudeerd! Wat nu? 2013 www.erasmushogeschool.be partner in de Universitaire Associatie Brussel Afgestudeerd! Wat nu? 2 INHOUDSOPGAVE 1. CENTEN VOOR STUDENTEN... 3 2. ALUMNIWERKING AAN DE EhB... 4 2.1

Nadere informatie

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP!

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP! Wie zijn wij? Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP! 01/10/2013:!Artesis Hogeschool (autonome hogeschool)!!+ Plantijn Hogeschool (provinciale hogeschool)! 4 departementen + 2 schools of arts (conservatorium,

Nadere informatie

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP Wie zijn wij? Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP 4 departementen met 24 professionele bacheloropleidingen 2 schools of arts (conservatorium, academie) meer dan 9000 studenten AP: 4 departementen

Nadere informatie

ma Journalistiek Toegepaste Taalkunde Gedrukte en onlinemedia Radio- en tv-journalistiek

ma Journalistiek Toegepaste Taalkunde Gedrukte en onlinemedia Radio- en tv-journalistiek 2012 Toegepaste Taalkunde ma Journalistiek Gedrukte en onlinemedia Radio- en tv-journalistiek www.erasmushogeschool.be partner in de Universitaire Associatie Brussel master Journalistiek departement Toegepaste

Nadere informatie

Master in de meertalige communicatie

Master in de meertalige communicatie BRUSSEL t Master in de meertalige communicatie Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor. verpleegkunde. verpleegkunde. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor. verpleegkunde. verpleegkunde. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor verpleegkunde verpleegkunde Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor verpleegkunde verpleegkunde Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool

Nadere informatie

vrijstellingen journalistiek 2014/2015

vrijstellingen journalistiek 2014/2015 vrijstellingen journalistiek De onderstaande tabel is een weergave van de vrijstellingen toegekend door de Toelatingscommissie voorbije academiejaren, in de opleiding JOURNALISTIEK. Studenten kregen enkel

Nadere informatie

PROEFRITTEN. Revalidatiewetenschappen & kinesitherapie Data: woensdagen 18 februari, 25 maart en 22 april 2015 telkens van 13.45 tot 16.

PROEFRITTEN. Revalidatiewetenschappen & kinesitherapie Data: woensdagen 18 februari, 25 maart en 22 april 2015 telkens van 13.45 tot 16. PROEFRITTEN Terwijl de meeloopdagen aan leerlingen de mogelijkheid geven om mee te lopen met onze studenten tijdens hun normale lessen en practica, richten we de proefritten op maat in voor leerlingen

Nadere informatie

Vraag nr. 38 van 16 oktober 2012 van GOEDELE VERMEIREN

Vraag nr. 38 van 16 oktober 2012 van GOEDELE VERMEIREN VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 38 van 16 oktober 2012 van GOEDELE VERMEIREN Hoger onderwijs Studenten zonder

Nadere informatie

Beleef eens een dag op de UHasselt!

Beleef eens een dag op de UHasselt! 2017 Beleef eens een dag op de UHasselt! Meeloopdagen Proefritten Coachingsdagen TAST-INGs Blijf op de hoogte van ons aanbod en bezoek regelmatig onze website www.uhasselt.be/uhasseltatschool. Ontdek op

Nadere informatie

olvp ieder1 telt Kies voor jouw talent juiste accent! het

olvp ieder1 telt Kies voor jouw talent juiste accent! het olvp Beste ouder(s) Een school en studiekeuze maken na zesde leerjaar is niet gemakkelijk. U krijgt heel wat informatie en wilt met zoveel mogelijk zaken rekening houden. In deze kleine brochure maken

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek BRUSSEL t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren BRUSSEL t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Workshops. voor groep 8 leerlingen. september-november 2015

Workshops. voor groep 8 leerlingen. september-november 2015 Workshops voor groep 8 leerlingen september-november 2015 Aanmelden workshops Je kunt je aanmelden voor de workshops via e-mail: workshop@farelcollege.nl Beste bijna-brugklasser, Wat fijn dat je deze flyer

Nadere informatie

Verder studeren in het hoger onderwijs

Verder studeren in het hoger onderwijs Verder studeren in het hoger onderwijs (vermelde richtingen: studenten zitten minstens in hun 2 de jaar nieuwe structuur Bachelor) Na EM (Economie - Moderne Talen) Academische Bachelor Communicatiewetenschappen

Nadere informatie

KAZ launch. woensdag 29 januari 2014. Aanbod in het eerste jaar: Deze tekst in MS Word formaat

KAZ launch. woensdag 29 januari 2014. Aanbod in het eerste jaar: Deze tekst in MS Word formaat Deze tekst in MS Word formaat woensdag 29 januari 2014 KAZ launch Binnenkort ziet het KAZ er helemaal anders uit. En dan hebben we het niet alleen over de gebouwen of het aanzicht van op straat. Ook de

Nadere informatie

Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST

Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST INTRO No furniture so charming as books, verkondigde de Engelse schrijver Sydney Smith twee eeuwen geleden. Boeken hebben we in de Koninklijke Bibliotheek

Nadere informatie

Werken en studeren. Kleuteronderwijs. departement Onderwijs & Pedagogie

Werken en studeren. Kleuteronderwijs. departement Onderwijs & Pedagogie Werken en studeren Kleuteronderwijs 2015 departement Onderwijs & Pedagogie 1 2 VIND JE WERKEN MET KLEUTERS WIL JE GRAAG KLEUTERS NIEUW EN WIL JE WERKEN EN STUDERE DAN IS ONZE VERKORTE OPLEID KLEUTERONDERWIJS

Nadere informatie

1 JOURNALISTIEK. Opleidingsonderdeel andere instelling

1 JOURNALISTIEK. Opleidingsonderdeel andere instelling Artesis Hogeschool (nu UA) Bachelor in de productontwikkeling Algemene economie 3 Economische inzichten Artesis Hogeschool (nu UA) Bachelor in de productontwikkeling Bedrijfseconomie 3 Economische inzichten

Nadere informatie

Junior College EEN INITIATIEF VAN

Junior College EEN INITIATIEF VAN Junior College EEN INITIATIEF VAN Junior College is een initiatief van de KU Leuven en KU Leuven Kulak om wetenschap op hoog niveau tot in de klas te brengen. Modules rond wiskunde, geschiedenis en taal

Nadere informatie

NEDERLANDS LEREN EN OEFENEN

NEDERLANDS LEREN EN OEFENEN 2 32 Oriëntatiegids NEDERLANDS LEREN EN OEFENEN In Brussel leer je op verschillende plaatsen Nederlands. In dit hoofdstuk informeren we je over waar je Nederlands kan leren en oefenen. We leggen in paragraaf

Nadere informatie

BACHELOR IN DE JOURNALISTIEK VRIJSTELLINGEN ACADEMIEJAAR 2013-2014

BACHELOR IN DE JOURNALISTIEK VRIJSTELLINGEN ACADEMIEJAAR 2013-2014 BACHELOR IN DE JOURNALISTIEK VRIJSTELLINGEN ACADEMIEJAAR 2013-2014 1 Inleiding 2 2 Arteveldehogeschool Gent 3 2.1 Opleiding Communicatiemanagement 2.2 Opleiding Bedrijfsmanagement 3 Universiteit Gent 5

Nadere informatie

DE STRUCTUUR VAN HET HOGER ONDERWIJS

DE STRUCTUUR VAN HET HOGER ONDERWIJS Het hoger onderwijs in Vlaanderen kent twee soorten onderwijs: het hoger professioneel onderwijs en het academisch onderwijs. Je kan een opleiding volgen aan een hogeschool of aan een universiteit. Bron:

Nadere informatie

Regina Pacis STEM SPORT STEM IT. Algemeen Secundair Onderwijs

Regina Pacis STEM SPORT STEM IT. Algemeen Secundair Onderwijs Regina Pacis Hove Algemeen Secundair Onderwijs STEM SPORT STEM IT 1 Volgend jaar ga je naar het eerste jaar secundair onderwijs. Er staat je een leerrijke en boeiende tijd te wachten, met nieuwe ervaringen

Nadere informatie

Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans

Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans Luuk Dijkstra (l.dijkstra@uu.nl) Bachelorvoorlichtingsdagen november 2015 Opbouw presentatie Inleiding Kenmerken van de opleiding De studie

Nadere informatie

B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2003. Academiejaar 2003-2004

B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2003. Academiejaar 2003-2004 B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2003 Academiejaar 2003-2004 Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap departement Onderwijs Inhoudsopgave Hoger onderwijs

Nadere informatie

Meertalige communicatie Tolken Vertalen. Toegepaste taalkunde op masterniveau

Meertalige communicatie Tolken Vertalen. Toegepaste taalkunde op masterniveau Meertalige communicatie Tolken Vertalen Antwerpen Brussel Toegepaste taalkunde op masterniveau Rijke talencombinaties o Nederlands o + Engels, Frans of Duits o + Engels, Frans, Duits, Spaans, Italiaans,

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor ergotherapie ergotherapie Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor ergotherapie ergotherapie Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool is

Nadere informatie

Specifieke leraren - opleiding economie

Specifieke leraren - opleiding economie COMBINEER MET BACHELOR / MASTER Specifieke leraren - opleiding economie Leuven Brussel Antwerpen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit

Nadere informatie

Tweede en derde graad ASO

Tweede en derde graad ASO Tweede en derde graad ASO Economie Eigenheid: wordt in twee paketten aangeboden: met meer moderne talen of met meer wiskunde het vak economie bestaat uit algemene economie en bedrijfswetenschappen (daar

Nadere informatie

Werken en studeren aan de Vrije Universiteit Brussel. WERKEN & STUDEREN Studiebegeleidingscentrum - SBC

Werken en studeren aan de Vrije Universiteit Brussel. WERKEN & STUDEREN Studiebegeleidingscentrum - SBC Werken en studeren aan de Vrije Universiteit Brussel Overzicht Studiebegeleidingscentrum BaMa woordenboek Studeren aan de VUB Je eigen traject Eerste Hulp Bij Studeren - EHBS Praktische info Studiebegeleidingscentrum

Nadere informatie

Alles voor jou en je kindje Ons ruime aanbod aan gratis diensten

Alles voor jou en je kindje Ons ruime aanbod aan gratis diensten Alles voor jou en je kindje Ons ruime aanbod aan gratis diensten GRATIS Tijdens je zwangerschap en de eerste belangrijke levensjaren van je kind heb je waarschijnlijk veel vragen. En dan kan je rekenen

Nadere informatie

BIJBLIJVEN DOE JE MET CVO WAREGEM- ANZEGEM-TIELT

BIJBLIJVEN DOE JE MET CVO WAREGEM- ANZEGEM-TIELT BIJBLIJVEN DOE JE MET CVO WAREGEM- ANZEGEM-TIELT ONDERWIJS VOOR VOLWASSENEN Schrijf tijdig in! Het aantal plaatsen is beperkt! Computer Tablet Frans Engels Duits Spaans Italiaans Nederlands Boekhouden

Nadere informatie

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

BASISONDERWIJS Leerlingen. HOGER ONDERWIJS Studenten. A Hoger beroepsonderwijs. B Hogescholen/universiteiten

BASISONDERWIJS Leerlingen. HOGER ONDERWIJS Studenten. A Hoger beroepsonderwijs. B Hogescholen/universiteiten HOGER ONDERWIJS Studenten A Hoger beroepsonderwijs 1 cursisten HBO5 verpleegkunde (1) 3 inschrijvingen in de specifieke lerarenopleiding (1) 1 inschrijvingen naar finaliteit (1)(2) go vgo ogo Totaal cursisten

Nadere informatie

Overzicht aan te besteden ritten Openbare Aanbesteding d.d. 2 mei Beschikbaarheid (van - tot) 's morgens 's avonds woensdagmid

Overzicht aan te besteden ritten Openbare Aanbesteding d.d. 2 mei Beschikbaarheid (van - tot) 's morgens 's avonds woensdagmid Martelarenplein 19, 3000 Zaveldal BUSO Nieuwland 198 1000 Brussel 02/512.14.75 1 Brussel 3/BRU/002 66 16 D10 Brussel - Sint-Pieters-Woluwe - Evere - Laken - Anderlecht - Schaarbeek - Brussel 6:15-8:45

Nadere informatie

Lichamelijke Opvoeding

Lichamelijke Opvoeding Academiejaar 2014/2015 bachelor onderwijs Secundair Onderwijs Lichamelijke Opvoeding Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen bachelor onderwijs Secundair Onderwijs Lichamelijke Opvoeding Je ideale opleiding

Nadere informatie

Info en werkwijze - Campus Brussel-T Serclaes 2013-2014

Info en werkwijze - Campus Brussel-T Serclaes 2013-2014 Info en werkwijze - Campus Brussel-T Serclaes 2013-2014 In de cursusdienst worden alleen nieuwe syllabi en handboeken verkocht. Tweedehandsexemplaren zijn er niet te verkrijgen. De betaling van de handboeken

Nadere informatie

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen.

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen. VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

kennismaken! Diploma Type Studiepunten Info Lessen Duur Coördinatie Kostprijs Locatie en contact

kennismaken! Diploma Type Studiepunten Info Lessen Duur Coördinatie Kostprijs Locatie en contact Antwerpen E19 Kom kennismaken! Willebroek Antwerpen Dijle Hoogstraat Ijzerenleen O.-L.- Vrouwestraat Duffel F. De Mero Bruul destraat Keiz Lange Ridderstraat Dijle erstraat Speecqvest Zandpoortvest Station

Nadere informatie

Studiegelden 2012-2013: raad van bestuur B1565/165/23.04.2012

Studiegelden 2012-2013: raad van bestuur B1565/165/23.04.2012 Studiegelden 2012-2013: raad van bestuur B1565/165/23.04.2012 Uitgangspunten Algemene Onderwijsregeling 2012-2013 1. Alle nieuwe studenten betalen het studiegeld volgens het tarief van een niet- beurstariefstudent.

Nadere informatie

zaterdag 28 maart 2015 Faculteit Ingenieurswetenschappen Burgerlijk ingenieur Burgerlijk ingenieur-architect

zaterdag 28 maart 2015 Faculteit Ingenieurswetenschappen Burgerlijk ingenieur Burgerlijk ingenieur-architect zaterdag 28 maart 2015 Faculteit Ingenieurswetenschappen Burgerlijk ingenieur Burgerlijk ingenieur-architect Informatie voor alle opleidingen Zaterdag 28 maart 2015 Algemene infomarkt Campus Arenberg III,

Nadere informatie

NIEUWE INVULLING IN DE EERSTE GRAAD www.sintjozefhumaniora.be HALLO Je zit nu in het zesde leerjaar en binnenkort kies je een nieuwe school. Misschien is onze school wel precies wat je zoekt. Daarom stellen

Nadere informatie

BIJBLIJVEN DOE JE MET CVO WAREGEM- ANZEGEM-TIELT

BIJBLIJVEN DOE JE MET CVO WAREGEM- ANZEGEM-TIELT BIJBLIJVEN DOE JE MET CVO WAREGEM- ANZEGEM-TIELT ONDERWIJS VOOR VOLWASSENEN Schrijf tijdig in! Het aantal plaatsen is beperkt! Computer Tablet Frans Engels Duits Spaans Italiaans Nederlands Boekhouden

Nadere informatie

Nietconfessionele zedenleer

Nietconfessionele zedenleer NIEUWE CAMPUS Academiejaar 2016/2017 Postgraduaat leraar basisonderwijs Nietconfessionele zedenleer Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Postgraduaat leraar basisonderwijs Niet-confessionele zedenleer

Nadere informatie

Academiejaar 2013/2014. navorming. Mentor Klinisch Onderwijs. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2013/2014. navorming. Mentor Klinisch Onderwijs. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2013/2014 navorming Mentor Klinisch Onderwijs Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Navorming Mentor Klinisch Onderwijs Deze opleiding is een samenwerking van het departement Gezondheid en

Nadere informatie

Bedrijfsspel Ecoman² Vakoverschrijdend Project Ondernemen

Bedrijfsspel Ecoman² Vakoverschrijdend Project Ondernemen Bedrijfsspel Ecoman² Vakoverschrijdend Project Ondernemen www.ecoman.be ONDERNEMEN IN DE PRAKTIJK VOOR LAATSTEJAARS SECUNDAIR Academiejaar 2009-2010 De perfecte invulling van de vrije ruimte, de geïntegreerde

Nadere informatie

B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2004. Academiejaar 2004-2005

B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2004. Academiejaar 2004-2005 B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2004 Academiejaar 2004-2005 Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap departement Onderwijs Inhoudsopgave Hoger onderwijs

Nadere informatie

INFORMATIE ZOEKEN OP WEBSITES

INFORMATIE ZOEKEN OP WEBSITES INFORMATIE ZOEKEN OP WEBSITES Je wil studeren aan een hogeschool of universiteit. Op het internet kan je alle informatie vinden die je nodig hebt. Wat moet je doen? 1. Lees de instructie op blad 2. 2.

Nadere informatie

Voorstel van resolutie. betreffende het verplicht aanbieden van cursussen eerste hulp bij ongevallen (EHBO) in het lager en secundair onderwijs

Voorstel van resolutie. betreffende het verplicht aanbieden van cursussen eerste hulp bij ongevallen (EHBO) in het lager en secundair onderwijs stuk ingediend op 1224 (2010-2011) Nr. 1 6 juli 2011 (2010-2011) Voorstel van resolutie van de heer Jean-Jacques De Gucht, de dames Ann Brusseel, Marleen Vanderpoorten en Elisabeth Meuleman, de heren Boudewijn

Nadere informatie

Toegepaste Taalkunde. Master in de Journalistiek 2009-2010. Gedrukte en onlinemedia Radio- en tv-journalistiek

Toegepaste Taalkunde. Master in de Journalistiek 2009-2010. Gedrukte en onlinemedia Radio- en tv-journalistiek Toegepaste Taalkunde Master in de Journalistiek 2009-2010 partner in de Universitaire Associatie Brussel www.erasmushogeschool.be Gedrukte en onlinemedia Radio- en tv-journalistiek 1 Master in de Journalistiek

Nadere informatie

Faculteit Letteren. Infodag: woensdag 6 september 2017 CAMPUS SINT-ANDRIES ANTWERPEN. Programma infodag. Bereikbaarheid

Faculteit Letteren. Infodag: woensdag 6 september 2017 CAMPUS SINT-ANDRIES ANTWERPEN. Programma infodag. Bereikbaarheid Faculteit Letteren Infodag: woensdag 6 september 2017 CAMPUS SINT-ANDRIES ANTWERPEN Programma infodag Bereikbaarheid 1 Programma infodag 6 september 2017 INFOMARKT 14-17 u. doorlopend Bachelor in de toegepaste

Nadere informatie

Actieplan Schooljaar 2014-2015

Actieplan Schooljaar 2014-2015 Talententijd, een uniek concept Actieplan Schooljaar 2014-2015 Mei 2014 BRF/LTS Pagina 1 Inhoudsopgave Visie pag. 3 Inhoud lessen pag. 4 LOB pag. 6 Sectoren ZuidWest en Stadion pag. 7 Planning en organisatie

Nadere informatie

L O K A A L DIENSTENCENTRUM

L O K A A L DIENSTENCENTRUM KAARTCLUB DE VRIJE MANILLERS RESTERENDE DATA 2013: Dinsdag 21 mei Dinsdag 18 juni Dinsdag 16 juli Dinsdag 20 augustus Dinsdag 17 september Dinsdag 15 oktober Dinsdag 5 november Maandag 18 november (klaaskoekenkaarting)

Nadere informatie

vrijstellingen office management 2013/2014

vrijstellingen office management 2013/2014 vrijstellingen office management 201/201 1 Office Management Bedrijfscommunicatie/1 () Toepassingen ICT/1 () Bedrijfseconomie/1 () Boekhouden & handelsdoc. (deel 1)/2 () Bedrijfscommunicatie/2 () Toepassingen

Nadere informatie

Werken en studeren. ba Pedagogie. van het jonge kind. departement Onderwijs & Pedagogie

Werken en studeren. ba Pedagogie. van het jonge kind. departement Onderwijs & Pedagogie Werken en studeren ba Pedagogie van het jonge kind 2016 departement Onderwijs & Pedagogie 1 DEZE OPLEIDING WIL JE KLAARS TE VERDIEPEN IN DE BREDE SEC KINDEROPVANG. ALS PEDAGOGIS DAARIN EEN CENTRALE SCHAKE

Nadere informatie

FORFAITAIRE EN OPLEIDINGSGEBONDEN KOSTEN

FORFAITAIRE EN OPLEIDINGSGEBONDEN KOSTEN FORFAITAIRE EN OPLEIDINGSGEBONDEN KOSTEN 2016-2017 Studiegebied: Audiovisuele en Beeldende Kunst Gezondheidszorg Handelswetenschappen en Bedrijfskunde Industriële Wetenschappen en Technologie Onderwijs

Nadere informatie

Bemiddeling in Sociale Zaken en in Familiale Zaken

Bemiddeling in Sociale Zaken en in Familiale Zaken 2011-2012 postgraduaat Bemiddeling in Sociale Zaken en in Familiale Zaken www.erasmushogeschool.be partner in de Universitaire Associatie Brussel Het belang van bemiddeling Bemiddeling is vermoedelijk

Nadere informatie

Faculteit Letteren. Infodag: zaterdag 11 maart 2017 CAMPUS SINT-ANDRIES ANTWERPEN. Programma infodag. Bereikbaarheid

Faculteit Letteren. Infodag: zaterdag 11 maart 2017 CAMPUS SINT-ANDRIES ANTWERPEN. Programma infodag. Bereikbaarheid Faculteit Letteren Infodag: zaterdag 11 maart 2017 CAMPUS SINT-ANDRIES ANTWERPEN Programma infodag Bereikbaarheid 1 Programma infodag 11 maart 2017 Bachelor in de toegepaste taalkunde bibliotheek Master

Nadere informatie

Instituut Heilig Hart

Instituut Heilig Hart Instituut Heilig Hart Algemeen Secundair Onderwijs Kalmthout Heuvel 37-03 666 91 61 Kapellensteenweg 190-03 666 94 51 www.hhartkalmthout.be hhartkalmthout@pandora.be Instituut Heilig Hart 1 Welkom Beste

Nadere informatie

Vormingsaanbod voor universiteiten en hogescholen 2014/2015

Vormingsaanbod voor universiteiten en hogescholen 2014/2015 Vormingsaanbod voor universiteiten en hogescholen 2014/2015 Inhoud 3 Vooraf 5 Een andere kijk op spijbelen 6 Over de diepere betekenis van kinderspel 7 Kinderen hebben zo hun kijk op quality time 8 Plan

Nadere informatie

Bijzondere beroepstitel:

Bijzondere beroepstitel: 2012 2013 Bijzondere beroepstitel: Verpleegkundige gespecialiseerd in de intensieve zorg en spoedgevallenzorg Hogeschool West-Vlaanderen Departement Rijselstraat 5 8200 Brugge T 050 38 12 77 Wouter.Decock@howest.be

Nadere informatie

PROFESSIONELE BACHELOR OPLEIDING FILM-TV-VIDEO

PROFESSIONELE BACHELOR OPLEIDING FILM-TV-VIDEO PROFESSIONELE BACHELOR OPLEIDING FILM-TV-VIDEO ACADEMIEJAAR 2015-2016 samenstelling en redactie Manu Roegiers, Ilona Terkessidis, Lotte Thora en Helena Winderickx verantwoordelijke uitgever Ilona Terkessidis,

Nadere informatie

Je wil studeren aan een hogeschool of universiteit. Op het internet kan je hierover alle informatie vinden die je nodig hebt.

Je wil studeren aan een hogeschool of universiteit. Op het internet kan je hierover alle informatie vinden die je nodig hebt. EEN OPLEIDING KIEZEN Je wil studeren aan een hogeschool of universiteit. Op het internet kan je hierover alle informatie vinden die je nodig hebt. Wat moet je doen? 1. Lees de instructie en de zoektips

Nadere informatie

Master in het vertalen

Master in het vertalen BRUSSEL t Master in het vertalen Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

OVERZICHT. Inleiding... 4 Organisatie van het hoger onderwijs in Vlaanderen... 5 Tabel 1: Aantal inschrijvingen in het hoger onderwijs...

OVERZICHT. Inleiding... 4 Organisatie van het hoger onderwijs in Vlaanderen... 5 Tabel 1: Aantal inschrijvingen in het hoger onderwijs... HOGER ONDERWIJS IN CIJFERS - BEKNOPT /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ACADEMIEJAAR 2016-2017 OVERZICHT Inleiding...

Nadere informatie

profieldelen Cultuur en Maatschappij Economie en Maatschappij Natuur en Gezondheid Natuur en techniek profiel natuur en techniek

profieldelen Cultuur en Maatschappij Economie en Maatschappij Natuur en Gezondheid Natuur en techniek profiel natuur en techniek 10. Inrichting profielen havo gemeenschappelijk deel Het gemeenschappelijk deel van elk profiel in het havo omvat de onderstaande vakken: Nederlandse taal en letterkunde Engelse taal en letterkunde maatschappijleer

Nadere informatie

Master in de meertalige communicatie

Master in de meertalige communicatie ANTWERPEN t Master in de meertalige communicatie Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. Academische Bachelor en Master drama

Academiejaar 2014/2015. Academische Bachelor en Master drama Academiejaar 2014/2015 Academische Bachelor en Master Drama drama Academische Bachelor en Master Drama DRAMA Kiezen voor de opleiding Drama aan het Koninklijk Conservatorium Antwerpen is geen alledaagse

Nadere informatie

ANTWERPEN t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

ANTWERPEN t. Master in het tolken. Faculteit Letteren ANTWERPEN t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Specifieke lerarenopleiding economie

Specifieke lerarenopleiding economie Specifieke lerarenopleiding economie Leuven Brussel Antwerpen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject

Nadere informatie

Concerten, optredens en activiteiten

Concerten, optredens en activiteiten 1 Kalender activiteiten academiejaar 2013-2014 Concerten, optredens en activiteiten Zondag 13 oktober 2013 Door de leerlingen van de academie Zondag 13 oktober 2013 Openstelling van het gebouw van de academie

Nadere informatie

Op onderzoek... Project 2. Veel succes! Meester Stijn Zesde leerjaar

Op onderzoek... Project 2. Veel succes! Meester Stijn Zesde leerjaar Op onderzoek... Meester Stijn Zesde leerjaar haegemanstijn@gmail.com Project 2 Ritmes onderzoeken (percussie/ eenvoudige partitu Een kettingreactie maken! Een onderzoek instellen! Fiche van experiment

Nadere informatie

VERKORTE TRAJECTEN extra ONDERWIJSVAK (SECUNDAIR ONDERWIJS)

VERKORTE TRAJECTEN extra ONDERWIJSVAK (SECUNDAIR ONDERWIJS) VERKORTE TRAJECTEN extra ONDERWIJSVAK (SECUNDAIR ONDERWIJS) Voor wie? Je bent al leraar, maar je wil je onderwijsbevoegdheid uitbreiden? Dan ben je bij AP aan het juiste adres! De verkorte trajecten voor

Nadere informatie

TEAMWERK Op een speelplein sta je er niet alleen voor. Je werkt in een hecht en dynamisch team.

TEAMWERK Op een speelplein sta je er niet alleen voor. Je werkt in een hecht en dynamisch team. HANDEN IN ELKAAR Animatoren, scholen, ouders, partners in de buurt en overheid slaan de handen in elkaar voor een onvergetelijke vakantie voor kinderen en jongeren. TEAMWERK Op een speelplein sta je er

Nadere informatie

Overzicht. Studiekeuze Bachelor-masterstructuur (bama) Overgang SO naar HO Praktisch Studeren doe je zelf maar niet alleen

Overzicht. Studiekeuze Bachelor-masterstructuur (bama) Overgang SO naar HO Praktisch Studeren doe je zelf maar niet alleen Start to study Overzicht Studiekeuze Bachelor-masterstructuur (bama) Overgang SO naar HO Praktisch Studeren doe je zelf maar niet alleen Hoe maak je een goede studiekeuze? Studiekeuze Neem je tijd! begin

Nadere informatie

Cultuurplan basisschool De Regenboog

Cultuurplan basisschool De Regenboog Cultuurplan basisschool De Regenboog (2015-2016) Dukdalf 28 3961 LA Wijk bij Duurstede 1 Dit beleidsplan omvat de volgende punten: Wat is onze visie op cultuur? Wat willen we dit jaar veranderen? Hoe pakken

Nadere informatie

voedings- en dieetkunde

voedings- en dieetkunde Academiejaar 2014/2015 bachelor voedings- en dieetkunde voedings- en dieetkunde Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen bachelor voedingsen dieetkunde voedings- en dieetkunde Je ideale opleiding kiezen uit

Nadere informatie

TSO 2 DE GRAAD - 1 STE EN 2 DE LEERJAAR ELEKTROMECHANICA

TSO 2 DE GRAAD - 1 STE EN 2 DE LEERJAAR ELEKTROMECHANICA TSO 2 DE GRAAD - 1 STE EN 2 DE LEERJAAR ELEKTROMECHANICA HANDEL 3de jaar 4de jaar 3de jaar 4de jaar BASISVORMING 17U 18U 18U 18U Godsdienst/zedenleer 2 2 2 2 Aardrijkskunde 1 1 1 1 Engels 2 2 2 2 Frans

Nadere informatie

Jongeren helpen met een juiste studiekeuze: inleefdagen in het Ziekenhuis Maas en Kempen. ZMK en KaSOMK - Mosa-ic

Jongeren helpen met een juiste studiekeuze: inleefdagen in het Ziekenhuis Maas en Kempen. ZMK en KaSOMK - Mosa-ic Jongeren helpen met een juiste studiekeuze: inleefdagen in het Ziekenhuis Maas en Kempen ZMK en KaSOMK - Mosa-ic Wie zijn wij? Ziekenhuis Maas en Kempen twee campussen: campus Bree campus Maaseik Structurele

Nadere informatie

2016-2017. Onthaalbrochure. slim in wetenschap. sterk in technologie. bedrijvig in economie. www.damiaaninstituut.be

2016-2017. Onthaalbrochure. slim in wetenschap. sterk in technologie. bedrijvig in economie. www.damiaaninstituut.be 2016-2017 Onthaalbrochure slim in wetenschap sterk in technologie bedrijvig in economie www.damiaaninstituut.be welkom Dag 12-jarige Nu het Lager Onderwijs (bijna) achter de rug is, ben je volop op zoek

Nadere informatie

In het eerste leerjaar A kies je ofwel voor de richting Handel of voor de richting Creatie en vormgeving.

In het eerste leerjaar A kies je ofwel voor de richting Handel of voor de richting Creatie en vormgeving. Heilige Familie In de Heilige Familie bieden we je opleidingen in het technisch, beroeps- en kunstsecundair onderwijs. Hier ligt de nadruk vooral op creativiteit en ondernemen. In het eerste leerjaar A

Nadere informatie

OPLEIDINGEN VOOR GROEPEN

OPLEIDINGEN VOOR GROEPEN V.Z.W. www.educo.be educo@educo.be COMPUTEROPLEIDINGEN COMMUNICATIE & MEDIA OPLEIDINGEN VOOR GROEPEN EDUCO vzw Mgr. Broekxplein 6-3500 Hasselt (in De Volksmacht tegenover het station) Gaat uw vereniging,

Nadere informatie

ONTDEK WOI MET JE KLAS in drie boeiende apps!

ONTDEK WOI MET JE KLAS in drie boeiende apps! ONTDEK WOI MET JE KLAS in drie boeiende apps! ONTDEK WOI MET JE KLAS in drie boeiende apps! Wil je met je klas een project uitwerken rond WOI en gebruik maken van nieuwe media? Dan zijn deze drie apps

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek BRUSSEL t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Welkom aan de KU Leuven, een van de grootste en oudste universiteiten van Europa. Met meer dan 250 masteropleidingen aan 16 verschillende

Nadere informatie