Kennis-As Limburg Groeimotor van de regio

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kennis-As Limburg Groeimotor van de regio"

Transcriptie

1

2

3 Biob a H e a l s e d E co n t o I n t e r hy L i v i n g my n S u s t at i o n a l i s aina at i o n b Ser v ices ility Educ at i o n Kennis-As Limburg Groeimotor van de regio Agro,-Food,-Health Materials Health Societal Challenges, Business, Law & Culture

4 Inhoudsopgave Inleiding 5 Kennis-As Limburg 7 Strategie en aanpak 10 Proces en organisatie 13 Maastricht binnenstad: Business, Law & Culture 15 Profiel, partijen en ambitie 15 Actuele ontwikkelingen 16 Potentiële projecten 16 Maastricht Health Campus 21 Profiel, partijen en ambitie 21 Actuele ontwikkelingen 21 Potentiële projecten 22 Chemelot Campus Sittard-Geleen 25 Profiel, partijen en ambitie 25 Actuele ontwikkelingen 25 Potentiële projecten 25 Greenport Venlo 29 Profiel, partijen en ambitie 29 Actuele ontwikkelingen 29 Potentiële projecten 30 Parkstad, Smart Services Hub 31 Profiel, partijen en ambitie 31 Actuele ontwikkelingen 32 Potentiële projecten 32 Samenvatting en financiën 33

5 Inleiding Voor economische ontwikkeling en structuurversterking is de factor kennis van cruciaal belang. De maatschappelijke kerntaak van kennisinstellingen als Universiteit Maastricht,Maastricht UMC+ (het samenwerkingsverband van azm en Faculty of Health Medicine & Life Sciences (FHML) van de UM) en Zuyd Hogeschool is het ontwikkelen van kennis en het, samen met overheden en bedrijfsleven, scheppen van de voorwaarden voor een florerende economie: kennisdeling, onderzoek, innovatie en het vitaal houden van de bevolking. Deze kennispartners zijn ingebed in een regionaal, nationaal en internationaal netwerk van de kennisinstellingen, waarbij over en weer een beroep wordt gedaan op elkaars expertise. Kennis-As Limburg is een ambitieus tienjarig strategisch programma van de kennispartners UM, MUMC+ en Zuyd Hogeschool en is een logisch vervolg op het sectorplan Hoger Onderwijs Versnellen en Versterken uit Het is een voorstel gericht op economische en maatschappelijke structuurversterking in Limburg, voortkomend uit de kracht van gezamenlijke kennisontwikkeling, waarbij actief de hand wordt uitgestoken naar grote en kleine bedrijven in Limburg om mee te doen en waarbij steun wordt gezocht bij Provincie Limburg. De kennispartners hebben ieder een eigenstandige strategie voor het komend decennium. Elementen uit die strategieën die een rechtstreekse bijdrage aan de Limburg Agenda van de Provincie Limburg kunnen leveren, verbinden zij aan het concept Kennis-As Limburg. Zij zien Kennis-As Limburg als een belangrijk strategisch speerpunt en zullen een deel van hun financiële middelen en ontwikkelkracht hiervoor aanwenden. De kennispartners kiezen ervoor een leidende maatschappelijke rol te spelen en willen daarom als actieve partners in regioverband acteren binnen de triple helix. Daaraan wordt onder meer vorm gegeven door in de hele regio in te zetten op de uitbreiding van innovatieve gezondheidszorg, het opleiden van kenniswerkers die voorzien in de behoefte van de arbeidsmarkt, het bevorderen van mobiliteit en migratie van kenniswerkers en op het ontwikkelen van onderzoekslijnen en valorisatieprogramma s in samenwerking met het (regionale) bedrijfsleven en overheden. Onderwijs en onderzoek binnen het programma van Kennis- As Limburg richten zich zoveel mogelijk op de vraagzijde van bedrijfsleven en maatschappij. Het klimaat voor startende ondernemers wordt hiermee uiteraard bevorderd. Daar waar het gaat om het verbeteren van de aansluiting op de arbeidsmarkt wordt nauwe samenwerking gezocht met Zuyd Hogeschool en andere Limburgse onderwijsinstellingen, zodat doorlopende leerlijnen (MBO-HBO-WO) worden geoptimaliseerd. Zo wordt met Zuyd Hogeschool, Fontys en de Open Universiteit (OU) intensief samengewerkt aan de Educatieve Agenda Limburg en is de OU een van de partners in de Smart Services Hub (Parkstad). De doelstellingen van het programma Kennis-As Limburg stroken met de agenda van Brainport 2020, hetgeen een wederzijds versterkend effect garandeert. De kennisinstellingen zullen pas tevreden zijn als de inspanningen leiden tot economische structuurversterking met florerende Limburgse campussen binnen het ecosysteem Zuidoost Nederland. Het programma zal resulteren in nieuwe werkgelegenheid, in internationale netwerken waarin kennisinstellingen en bedrijven uit de hele wereld met de regio verbonden zijn, in een gemakkelijkere toegang tot academische kennis voor midden- en kleinbedrijf, in een betere Quality of Life en in toeleiding van goed opgeleide kenniswerkers naar de arbeidsmarkt in de regio, Euregio en Nederland. Daarmee leveren zij actief en in triple-helix-verband hun bijdrage aan de verbetering van de economische structuur en het regionale vestigingsklimaat. Het programma sluit naadloos aan bij de overall doelstelling van de Provincie Limburg: het verbeteren van het vestigingsklimaat en het zoeken naar mogelijkheden voor duurzame sociaaleconomische ontwikkeling van Limburg met benutting van haar bijzondere profiel en potentieel en haar unieke geografische ligging. Kennis-As Limburg en initiatieven in de omliggende grensregio (Aken, Luik, Hasselt, Genk), die ook te maken hebben met transitieprocessen naar een kenniseconomie, kunnen elkaar versterken. Het ligt voor de hand dat kennisinstellingen en regionale overheid elkaar versterken in hun streven en dat middelen van de Provincie (financiën, flankerend en lobby) naast die van de kennisinstellingen worden ingezet om de overeenkomstige strategie versneld te realiseren. Hierdoor vergroot de impact op de provinciale economische structuur, worden ontwikkelingen robuuster en verstevigt de aansluiting op het regionale bedrijfsleven en haar innovatiepotentie. In dit document presenteren UM, MUMC+ en Zuyd Hogeschool hun ambitie en strategie voor de komende 10 jaar, waarin zij hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen en hun inspanningen voor de regio optimaal willen laten renderen. De wijze waarop zij dit gaan invullen, de organisatie en processen die hen daarbij voor ogen staan en de stakeholders en betrokken partners worden in de eerste hoofdstukken beschreven. Vervolgens wordt per locatie (binnenstad Maastricht, Maastricht Health Campus, Chemelot Campus, Greenport Venlo en Parkstad) dieper ingegaan op de inhoud, betekenis en impact van het programma Kennis-As Limburg voor die betreffende locatie aan Kennis-As Limburg, en de verwachte uitstraling die dit zal hebben op de hele omgeving. Kennis-As Limburg 5

6 Profiel, Facts& Figures: academisch onderwijs, onderzoek en academische patiëntenzorg Profiel Top universitair onderwijs en onderzoek. Gezondheid en zorg. PGO (Probleemgestuurd Onderwijs). Stevig verankerd in de (EU) regio. Internationaal. Integrale, multi- en interdisciplinaire aanpak van onderwijs en onderzoek. Profileringsthema s Leren & Innoveren. Kwaliteit van Leven. Europa & een Globaliserende Wereld. Facts & Figures Meer dan studenten (43% internationaal) afkomstig uit meer dan 130 landen. Jaarlijks uitgaande en inkomende exchange studenten, joint & double degree programma s met instellingen in 8 landen alumni, met alumnikringen in 12 landen, waaronder China en de Verenigde Staten. 75 % van alle alumni woont in Nederland, 30% woont in Limburg, 15 % van alle buitenlandse afgestudeerden woont en werkt in Nederland polikliniekbezoeken, opnames per jaar. Omzet UM: circa 350 miljoen per jaar, omzet azm: circa 500 miljoen per jaar. Medewerkers UM: ± 3.500, medewerkers azm: ± UM Rankings Times Higher Education World University Ranking: 115e plaats. MUMC+: Times Higher Education Clinical, Preclinical and Health Universities Ranking 49e plaats. QS World University Ranking, 107e plaats. QS Top 50 under 50 years old, 8e plaats. SBE Triple Crown Accreditation: AASC, EQUIS en AMBA. Elsevier ranking: vier UM-opleidingen op de eerste plaats, negen bachelor opleidingen scoren bovengemiddeld. Zeven UM-masteropleidingen een top-3-notering. Positieve beoordeling instellingstoets kwaliteitszorg en toekenning Distinctive Quality Feature Internationalisation on Institutional Level in 2013 (Definitief oordeel in juni 2013). Beoordeling alle onderzoeksprogramma s UM volgens het Standard Evaluation Protocol (SEP): Zeer goed. Economische betekenis voor de regio: miljoen per jaar (Bron: TNO, Kennis als economische Motor) Toegevoegde waarde WO/UMC, HBO, R&D: 654 miljoen per jaar. Indirect effect: 275 miljoen per jaar. Bestedingen studenten: 133 miljoen per jaar. Maastricht Health Campus: 48 on campus bedrijven. Campus Chemelot Sittard-Geleen 47 on campus bedrijven. 6

7 Profiel, Facts& Figures: hoger beroepsonderwijs (Zuyd Hogeschool) Profiel Top HBO-onderwijsinstelling. Sterke focus op verbinding onderwijs, onderzoek, leven lang leren. Succesvolle samenwerking met overheid en bedrijfsleven in de regio. Profileringsthema s Innovatieve Zorg en Technologie. Transitie naar een duurzaam gebouwde omgeving. Life Science and Materials. Facts & Figures ± medewerkers. ± studenten (14% internationaal, afkomstig uit 55 verschillende landen) centraal geregistreerde alumni. Rankings In de Keuzegids HBO Voltijd 2012 staat Zuyd Hogeschool voor het vijfde achtereenvolgende jaar in de top drie van de categorie grote hogescholen. 42 opleidingen van Zuyd zijn in de Keuzegids beoordeeld. Daarvan staan er 11 op de eerste plaats in hun categorie. Kennis-As Limburg In het programma Kennis-As Limburg slaan UM, MUMC+ en Zuyd Hogeschool, in afstemming met andere partijen als Chemelot Campus B.V. en Maastricht Health Campus B.V. als coöperatieve partners in de regio de handen in elkaar. Zij zetten gezamenlijk en in triple-helix-verband in op een programma van versterking, verbreding en groei van hun activiteiten. Met Kennis-As Limburg zijn de kennisinstellingen in staat om hun meerjarige strategie versneld en met meer kracht uit te voeren en daarmee een wezenlijk grotere positieve impact op de regio en de innovatiekracht van het regionale bedrijfsleven te hebben. Zij zijn bereid en in staat voor deze strategie in de komende jaren hun strategische middelen in te zetten. Kennis-As Limburg is een programma dat onder meer aansluit op het Topsectoren-beleid (figuur 1) en op de ambitie van de Human Capital Agenda van Brainport 2020 om het verwachte tekort van technische (kennis)werkers in 2020 te hebben opgelost. Kennis-As Limburg is te beschouwen als een geconcentreerde en gecoördineerde inbreng van de drie Limburgse kennispartners ten behoeve van de centrale doelstellingen van Brainport 2020: Zuidoost-Nederland in de top 3 van toptechnologieregio s in Europa en toename van bijdrage aan Nederlands BNP met 40 miljard. Kennis- As Limburg omvat de drie Limburgse subregio s van de Brainport 2020 regio. In het programma zijn de actielijnen en domeinen van Brainport 2020 herkenbaar: Excellent onderwijs voor alle niveaus, hogere instroom en aantrekken van technisch talent (domein People). Meer startende en sneller groeiende innovatie bedrijven (domein Business). Toplocaties voor de kenniseconomie (domein Basics). Betere verbinding van publieke en private R&D-capaciteit (domein Technology). De Provincie Limburg, al actief deelnemer op twee campuslocaties, kan bijdragen in de vorm van infrastructurele maatregelen, investeringen, subsidies en lobbywerk. Het programma Kennis-As Limburg zal een krachtige stimulans geven en spin-offs rondom de noord-zuidas met de campussen als kristallisatiepunten van ontwikkeling. Daarbij hebben de campusinitiatieven, elk met een eigen profiel, een uitstraling tot soms ver buiten hun geografische ligging. Kennis-As Limburg 7

8 Aansluiting topsectoren: Agri&Food / Logistiek Agro: Agro, Agro-Food, Agro-Health, Health, Healthy Living Logistics, Services Onderzoeksinstituten Kennispartijen: HAS, Fontys, Fraunhofer, Chemie Life Sciences & Health Health: Leefstijl en preventie Hart- en Vaatcentrum Oncologiecentrum COPD/CRA Neurowetenschappen & Brains Unlimited Kennis -en zorgpartijen: Zorginstellingen ZO-Nederland/Euregio, UMC s (inter)nationaal, Creatieve Industrie Societal Challenges: Business Law Internationale Studies Learning & Performance Kunst en Cultuur Kennispartijen: MSM, EIPA, Jan van Eijck, UNU-MERIT, Materials: Performance Materials Business Onderzoeksinstituten Kennispartijen: RWTH, Fraunhofer, TU/e, Hoofdkantoren, High Tech Business, High Tech: (Sustainable) Finance & Administrative Services Programma Building Integrated High Tech Systems (BITHS) Centre of Expertise: New Energy, Built Environment and Renewables (NEBER) Kennispartijen: OU, Figuur 1: Aansluiting van Kennis-As Limburg op het topsectorenbeleid van de Rijksoverheid Het succes van het programma Kennis-As Limburg wordt gedragen door drie essentiële onderdelen: een vitale bevolking, een gezonde en sterke groeimotor en campusinitiatieven in Maastricht, Sittard-Geleen en Venlo (figuur 2). Het eerste onderdeel is onze vitale bevolking. Een vitale bevolking is gezond, mobiel, goed opgeleid en kent een evenwichtige demografische samenstelling met voldoende kenniswerkers. Aan een gezonde bevolking dragen UM, Zuyd en vooral Maastricht UMC+ niet alleen bij vanuit een integraal en innovatief zorgperspectief, maar ook door gericht wetenschappelijk onderzoek naar gezondheidsverstorende en gezondheidsbevorderende factoren van fysieke en mentale gezondheid in de regio. De uitkomsten van deze onderzoeken worden door verschillende programma s geïmplementeerd. Met diverse samenwerkingspartners is Maastricht UMC+/UM zo in staat om de gehele innovatieketen - van molecuul of gen via muis en laboratorium tot aan het bed - te sturen en optimaal in te zetten. De Provincie Limburg vormt in dit verband een proeftuin op het gebied van gezond leven en de hiermee opgedane kennis zal ook buiten de regio en in internationaal perspectief worden aangewend en gevaloriseerd. Voor het realiseren van een duurzame zorg(infrastructuur) legt Maastricht UMC+ verbinding met andere zorgpartners. Om te voorzien in voldoende goed opgeleide kenniswerkers 8

9 Gezonde groeimotor Vitale bevolking Het derde onderdeel bestaat uit campusinitiatieven op de Maastricht Health Campus, de Chemelot Campus Sittard- Geleen en Greenport Venlo. De campussen worden verder uitgebouwd tot aantrekkelijke vestigingsplaatsen met een sterke aanzuigende werking op bestaande en startende ondernemers, kenniswerkers en toonaangevend onderzoek en onderwijs. De inhoudelijke verbinding tussen deze kristalli- Campusinitiatieven Figuur 2: Drie essentiële onderdelen van Kennis-As Limburg zullen UM en Maastricht UMC+ zorgdragen voor een aanbod van opleidingen dat aansluit bij de verschillende soorten bedrijvigheid op de campussen en omgeving. Deze opleidingen, met de daaraan gelieerde onderzoeksprogramma s, zullen zoveel mogelijk in de directe omgeving van de betreffende campussen worden opgezet. Met de formule van vroege kennismaking tussen studenten en bedrijfsleven zal een groter deel van de (aanstaande) kenniswerkers voor de regio behouden kunnen blijven. Geschoolde kenniswerkers blijven ook voor de regio behouden doordat hier de juiste banen zijn en een academische omgeving van life-long learning is gecreëerd. Het tweede onderdeel beschrijft UM en Maastricht UMC+ als gezonde groeimotoren in de regio. Ze behoren tot de grootste werkgevers in Limburg en kunnen, zeker wanneer ze in overleg met partners als Zuyd en de Limburgse campussen hun meerjarig strategisch beleid op elkaar afstemmen, een verschil maken voor Limburg. Ook zijn ze sterk gebonden aan deze regio. De activiteiten hebben hun uitstraling langs de gehele Kennis-As Limburg. Elke studenten extra aan de universiteit betekenen 10 M extra bestedingen door studenten in de regio, 60 M extra toegevoegde waarde voor de regio en extra directe en indirecte banen (TNO). Vanuit een sterke basis kunnen de campusinitiatieven duurzaam gevoed worden, ook wanneer economische of maatschappelijke omstandigheden veranderingen in strategie of uitrichting noodzakelijk maken. Samen zorgen ze voor aantrekkelijke, vitale en cultureel rijke stedelijke kernen in de regio waar het voor kenniswerkers goed toeven is. Kennis-As Limburg 9

10 satiepunten komt in het volgende hoofdstuk aan de orde. Door in te zetten op deze drie onderdelen ontstaat een stabiel en duurzaam bouwwerk voor economische- en maatschappelijke structuurversterking van onze regio. Strategie en aanpak De kennispartners UM en MUMC+ hebben op geleide van hun profiel en meerjarige ambitie het strategisch programma Kennis-As Limburg voor het komend decennium opgesteld dat uitgaat van selectieve verbreding en groei. Daarbij wordt gekozen voor een stevige regionale verankering, gebaseerd op de ambitie, kracht, noden en behoeften van de regio. Gelet op het profiel van de kennisdragers gebeurt dit in samenwerking met vele (internationale) partijen. In een stevige triple-helix-samenwerking met de Provincie Limburg en het bedrijfsleven zal de strategie een wezenlijk grotere impact op de regionale economische structuur hebben dan zonder deze samenwerking. In hoofdlijnen bestaat de meerjarenstrategie van UM voor Kennis-As Limburg uit de volgende elementen: Versterking en verbreding van UM in onderwijs en onderzoek, onder meer in sciences/natuur wetenschappen. Verder ontwikkelen als netwerkuniversiteit met andere kennisinstellingen en het bedrijfsleven waarmee een massa ontstaat die toegang biedt tot de mondiale competitie in het hoger onderwijs. Voortbouwen op sterke (interfacultaire) wetenschapsterreinen in drie hoofdthema s: Kwaliteit van Leven, Leren en Innoveren, Europa & een Globaliserende Wereld. Internationale diversificatie van de studenteninstroom bevorderen door passend opleidingsaanbod. Onderwijs en opleidingen met een goede (regionale) employability doorontwikkelen. De UM heeft ambitieuze prestatieafspraken gemaakt met de Rijksoverheid op het gebied van onderwijs, onderzoek en valorisatie, evenals Zuyd Hogeschool die met haar prestatieafspraken heeft ingezet op een sterke regionale profilering. Beide instellingen hebben van de landelijke reviewcommissie het predicaat zeer goed gekregen. Maastricht UMC+ wil de bevolking van de regio Zuidoost- Nederland nauwer betrekken bij haar activiteiten, zowel in passieve als in actieve zin. Ze kiest in het kader van haar strategie voor de inzet op een beperkt aantal innovatiethema s, gekoppeld aan eigen excellentiegebieden en met relevantie voor de regio. Hiermee hoopt Maastricht UMC+, in nauwe samenwerking met kennispartners en zorgpartners in de regio, een significante bijdrage te kunnen leveren aan verbetering van de vitaliteit van de bevolking en een blijvende betaalbaarheid van de gezondheidszorg. Het onderwijsprogramma zal worden aangepast aan de eisen die aan de zorgwerkers van de toekomst gesteld zullen worden. Door met de Provincie Limburg en netwerkpartijen samen te werken in Kennis-As Limburg ontstaat voor UM, MUMC+ en Zuyd een unieke opportuniteit om de geformuleerde doelen van selectieve verbreding en groei in partnerschap versneld en met een goede risicobeheersing te bereiken. De kennispartners kunnen dat doen door hun (natuurlijke) inhoudelijk leidende rol in Kennis-As Limburg te nemen en tegelijkertijd afstemming te zoeken met een breed scala van partners binnen en buiten de regio. Hierbij is ook actieve samenwerking met het bedrijfsleven in de triplehelix-structuur van eminent belang. Als metafoor zijn de geografische kristallisatiepunten te zien als aandrijfwielen die Kennis-As Limburg in beweging brengen. Via inhoudelijke cross-overs (Biobased Economy, Healthy Living, Internationaal, Sustainability en Services, Education ) ontstaat er een sterke samenhang en verbinding tussen de kristallisatiepunten en krijgt Kennis-As Limburg daadwerkelijk betekenis als verbindende factor. Kennis-As Limburg loopt door de drie Limburgse subregio s van de in totaal zes Brainport 2020 subregio s en draagt bij aan de Brainport 2020 agenda en vice versa. De ambities zijn in dit document per kristallisatiepunt uitgewerkt. Daarin is ook de rol van UM, MUMC+ en Zuyd en hun partners geduid. Concrete plannen en projecten worden beschreven en een kader voor verdere projecten geschetst. In de hoofdstukken wordt ook aandacht besteed aan de plannen van Zuyd Hogeschool die nauw afgestemd zijn op Kennis-As Limburg. De strategie manifesteert zich in Kennis-As Limburg op de verschillende locaties en campussen met de volgende profielen: Health: (Maastricht Health Campus) Business, Law & Culture: (Binnenstad Maastricht en Parkstad) Materials: (Chemelot Campus Sittard-Geleen) Agro/Food, Logistics, Health: (Greenport Venlo) 10

11 Navolgend zijn de inhoudelijke cross-overs kort beschreven: Biobased Economy Op Chemelot Campus ontstaat met het internationale onderzoeksinstituut Aachen-Maastricht Institute for Biobased Materials (AMIBM) een onderzoekshotspot naar de verwerking, veredeling en toepassing van biobased grondstoffen. Met Chemelot Institute of Science & Technology (InSciTe) komt in samenwerking van kennispartijen en bedrijfsleven een instituut tot stand dat zich zal richten op opschaling van verwerkingsmethodes van biobased building blocks en biomedical materials. Maastricht belicht de aspecten duurzaamheid, internationale handel en industriële geografie van biobased grondstoffen en de maatschappelijke effecten van de omslag naar een Biobased Economy. Maastricht Health Campus heeft een bijzondere samenwerking met AMIBM voor innovatieve klinische toepassingen van biobased materials. De nadruk van deze crossover ligt in Venlo op de verbouwings-, veredelings- en logistieke aspecten van biobased grondstoffen en ruimtelijke/geografische vraagstukken. Healthy Living Het (onderscheidend) profiel van Maastricht UMC+ is Healthy Living, ofwel kwalitatief gezond leven. Maastricht UMC+ verleent topreferente en topklinische zorg aan een belangrijk deel van Zuidoost-Nederland. In samenwerking met Universiteit Maastricht wordt wetenschappelijk onderwijs en onderzoek, in nauwe relatie met de zorg, ten uitvoer gebracht. Als één van de acht UMC s in Nederland is Maastricht UMC+ drager van de kennisinfrastructuur op geneesen gezondheidkundig gebied en fungeert ze als broedplaats en kweekvijver voor belangrijke innovaties in de gezondheidszorg. Maastricht UMC+ onderscheidt zich van de andere UMC s doordat ze zich nadrukkelijk toelegt op risicostratificatie, preventie van ziekten, bevordering van gezond gedrag en organisatie van gezondheidszorg. Op deze wijze levert het (pro)actief en doelbewust een bijdrage aan duurzame zorg door beteugeling van de groei van de zorglasten met kostenefficiënte oplossingen. De Faculteit Psychology and Neuroscience (FPN) richt het vizier op bevordering van kwaliteit van leven via fundamenteel en toegepast onderzoek naar individueel en sociaal gedrag in de samenleving door middel van neuroimaging (Ultra High Field fmri), gedragsstudies en interventies. Op die manier wordt gewerkt aan preventie, gezondheidsmanagement en rehabilitatieprogramma s in klinische en forensische settings. Met initiatieven en opleidingen als Zorgacademie, Academie voor Verloskunde en opleiding paramedische beroepen is Zuyd een belangrijke partner in de verdere ontwikkeling van het concept Healthy Living. Healthy Living is aldus het vanuit Maastricht Health Campus leidende principe in de relatie naar de andere campussen (Chemelot: biobased en biomedical materials, voedingssupplementen en nutriënten, Venlo: gezondheid en gezonde voeding ) en in relatie tot partners in de hele provincie, hetgeen tot uitdrukking komt in de nadruk op gezondheidsbehoud, -bevordering en herstel, ook in onderzoek en onderwijs. Sustainabilty De derde verbinding tussen de kristallisatiepunten loopt via de cross-over van sustainability. Duurzaamheid krijgt in Venlo onder andere vorm door middel van Cradle-to-Cradle projecten, de ontwikkeling van nieuwe productiemethoden voor plantaardige olies, gezonde voeding en de ontwikkeling van de kas van de toekomst, energiebesparing en -productie en de logistiek van vers, inclusief het consumptiegedrag van afnemers. Op Chemelot Campus wordt gewerkt aan de omslag naar een Biobased Economy, duurzame productiemethoden en nieuwe businessmodellen. In Maastricht staat duurzaamheid en duurzame financierbaarheid van de zorg, de maatschappelijke impact van duurzaamheid en ethische kwesties rondom duurzaamheid centraal. Het gaat daarbij om de samenhang tussen de inhoud (bijvoorbeeld energietransitie of verduurzaming van de woningvoorraad), wetgeving, economie, internationale (financiële) markten, maatschappelijk verantwoord ondernemen en transitieprocessen. Zuyd draagt vanuit het lectoraat Duurzaamheid bij aan de discussie over sustainability. Services Services richten zich in het algemeen op het creëren van een gunstig vestigingsklimaat voor bestaande- en nieuwe economische bedrijvigheid en op het creëren van (regionale) bedrijfseconomische meerwaarde en concurrentievoordeel. Services zijn van belang voor alle innovatieve organisaties die informatie en goed opgeleide mensen als één van hun belangrijkste resources hebben. Initiatieven aan de hele Kennis- As Limburg zullen een hogere toegevoegde waarde kunnen realiseren met behulp van hoogwaardige services. De randvoorwaardelijke disciplines bedrijfskunde, economie en ICT zijn essentieel bij het vermarkten en valoriseren van kennisontwikkeling en nieuwe technologieën. Actuele voorbeelden zijn de Document Services Valley in Venlo, start-ups of nieuwe vestigingen van multinationals op Chemelot, hoofdkantoren in Parkstad en health organisaties in Maastricht. Kennis-As Limburg 11

12 Naast deze inhoudelijke verbindingen hebben de kennisinstellingen een benaderingswijze en aanpak, als het ware het DNA van de organisaties, die in al hun activiteiten terugkeren: Triple Helix Het triple-helix-concept vindt zijn fundering in de gedachte dat het potentieel voor creatieve vernieuwing en economische ontwikkeling ontstaat op de kruispunten van drie instituties: kennisinstellingen, bedrijfsleven en overheid. Op deze gedachte zijn ook de ontwikkelingen op Health Campus en Chemelot Campus gebaseerd. Ook voor Venlo en Parkstad zijn er concrete plannen om op basis hiervan de regio s van krachtige vernieuwings- en ontwikkelingsimpulsen te voorzien. Andere Europese regio s gingen ons voor; succesvolle voorbeelden zijn: Eindhoven (High Tech Campus), Warwick (University of Warwick Science Park), Berlijn (Science and Technology Park Berlin-Adlershof) en Leuven (Leuven Science Parks and Business Centres), waar de lokale universiteiten een samenwerking aangingen met overheid en bedrijfsleven om tot vergelijkbare grootschalige campusontwikkelingen op initiatief van de kennisinstellingen te komen. Multidisciplinair Wetenschappelijke doorbraken vinden meestal plaats op de grenzen van disciplines.technologische, economische en maatschappelijke innovaties vergen inbreng uit meerdere vakgebieden. Daarom kiest UM/MUMC+ bij nieuwe initiatieven op het gebied van onderzoek én onderwijs steeds vaker voor een multi- en interdisciplinaire aanpak. MUMC+ heeft haar topzorg en daarmee samenhangend onderzoek multidisciplinair georganiseerd, waarbij in de keten de verbinding is gecreëerd van fundamenteel onderzoek, via translationeel en klinisch onderzoek naar topreferente zorg en valorisatie. Ook onderwijsvernieuwing zal steeds inzetten op een brede, interdisciplinaire onderwijservaring naar het model van het door studenten zeer gewaardeerde University College Maastricht en Maastricht Science Programme. Learning & Performance, Education Studeren is een lonende investering voor student en samenleving. Dit geldt zeker voor studenten van UM/MUMC+, aangezien de instelling al jarenlang de hoogste studierendementen van Nederland heeft. UM/MUMC+ heeft altijd een voorstrekkersrol gespeeld bij het ontwikkelen van innovatieve onderwijsconcepten. Met het Probleem Gestuurd Onderwijs en het leren in de International Classroom worden nieuwe onderwijsmethodes succesvol geïmplementeerd, zodat de studenten van de UM de best mogelijke voorbereiding op de arbeidsmarkt krijgen. Daar houdt het echter niet op; wie als professional mee wil blijven doen en optimale toegevoegde waarde wil blijven bieden, moet zijn kennis en vaardigheden zijn hele leven voortdurend verder ontwikkelen. Het post-graduate-onderwijs van UM/MUMC+ levert ook in die zin een grote bijdrage aan de (Limburgse) kenniseconomie. Kortom, de focus op Learning & Performance zit in de genen van UM/MUMC+ en vindt via zijn bakermat in Maastricht zijn weg naar de opleidingen die worden ontwikkeld op Chemelot Campus, Greenport Venlo en in Parkstad. Uiteraard worden hierbij ook de natuurlijke verbindingen gemaakt met OU en Zuyd, die mede om hun onderwijskwaliteit hoog worden beoordeeld. (Eu)regionale en nationale samenwerking Met de Transnationale Universiteit Limburg (TUL) laat UM/ MUMC+ en Universiteit Hasselt op onder meer biomedisch vlak en op het terrein van kennistechnologie al geruime tijd zien hoe zij Euregionale samenwerking professioneel invullen. Het succes van 800 studenten in de recent gestarte gezamenlijke rechtenopleiding van UM, Universiteit Hasselt en Katholieke Universiteit Leuven markeert nog eens de potentie van euregionale samenwerking. Ook in de zorg kiest UM/Maastricht UMC+ van oudsher voor een sterke regionalisatie, in het bijzonder in het Belgische en Duitse grensgebied, en vernieuwt in samenwerking met partners dit uitgangspunt door de nadruk op duurzaamheid van zorg in de regio. Vanuit de campussen zijn er vele samenwerkingsverbanden met kennisinstellingen en bedrijfsleven in de Euregio (zoals UHasselt, RWTH, Universitäts Klinikum Aachen, FZ Jülich en Fraunhofer) ontstaan. Deze Euregionale functie is onderscheidend voor de Limburgse campussen. In Nederland wordt de wetenschappelijke brug geslagen naar zusterinstellingen waarbij wordt gezocht naar optimale aanwending van mogelijkheden van complementariteit. Internationaal Het internationale karakter van UM blijkt uit deze samenwerkingsverbanden en uit talrijke andere facts & figures: internationale staf, studentenuitwisselingen, joint- en double degrees en talrijke internationale onderzoeksprogramma s. UM zal, zo de tekenen niet bedriegen, het Distinctive Quality Feature Internationalisation on Institutional Level van de NVAO verkrijgen. De internationale samenwerking en het aantrekken van internationale staf, studenten en kenniswerkers past uitstekend bij de internationale profielen van de Limburgse campussen. 12

13 Proces en organisatie De strategische ambitie van de kennispartners heeft een scope van tien jaar en is vertaald in het programma Kennis-As Limburg. Voor de materialisatie van het programma is gekozen voor een projectmatige aanpak vanuit een sterke en eenduidige meerjarenstrategie, zoals eerder ook in het Masterplan van Maastricht Health Campus en het Masterplan Consortium Chemelot Campus (2011). De strategische scope van tien jaar maakt het niet wenselijk en zelfs onmogelijk om al bij aanvang een volledig uitgewerkt en gedetailleerd beeld te geven van alle projecten en innovaties. Dynamiek, actualiteit, betrokkenheid van andere partijen en het benutten van actuele en nieuwe kansen moeten hun invloed kunnen hebben op de inhoud en het implementatietempo van het programma. Het ligt dan ook voor de hand dat het programma jaarlijks wordt doorgelicht en op basis van betrouwbare financiële en strategische prognoses wordt ge-update met aangepaste, nieuwe en afgevoerde projecten. Het programma zal stap voor stap worden uitgerold en gematerialiseerd in projecten van verschillende aard en omvang, stuk voor stuk onderbouwd met businessplannen. Per project en fase wordt samenwerking en commitment gezocht van stakeholders. De regie voor het ter hand nemen van projecten en de ontwikkeling van campussen berust steeds bij de kennisinstelling waarbij dat past vanwege haar aard, aangegane verplichtingen en verantwoordelijkheden. Uiteraard vindt dit, waar mogelijk, plaats in interactie met andere kennis-, onderwijs- en zorginstellingen, overheden en bedrijfsleven en ook zodanig dat er sprake is van afstemming binnen een overkoepelende strategie van Kennis-As Limburg. De Provincie Limburg wordt als een van de belangrijkste partners gezien, aangezien de strategische belangen van UM/MUMC+, Zuyd en de provincie in dit programma naadloos op elkaar aansluiten. Tussen Provincie Limburg en de kennisinstellingen bestaat een understanding van gezamenlijk de schouders zetten onder een programma waar de regio ten volle van profiteert. De kennisinstellingen spreken de verwachting uit dat de Provincie Limburg ten behoeve van het programma Kennis-As Limburg een breed palet van maatregelen neemt en instrumenten inzet, uiteenlopend van strategie- en agendavorming met relevante partijen en infrastructurele versterkingen tot investeringsmiddelen, up-front subsidies en lobbywerkzaamheden. Het is in het gezamenlijk belang om de middelen die kennisinstellingen en de Provincie Limburg beschikbaar hebben en stellen voor het programma ook aan te wenden om daarmee aanvullende financieringsbronnen in Nederland en Europa aan te boren: Topsectoren, Structuurfondsen, Horizon 2020 budget, maar ook de Europese Investeringsbank en, al naar gelang de situatie, private financiers. Dit grote commitment van kennisinstellingen en overheden vereist goede randvoorwaarden van organisatorische aard. Afstemming van activiteiten met inachtneming van ieders belang en verantwoordelijkheid is hierbij essentieel. De betrokken organisaties, uiteenlopend van UM/MUMC+, aangesloten kennispartners, bedrijfsleven en lokale en provinciale overheden, zullen op basis van de afgesproken meerjarenstrategie dan ook als onderdelen van een netwerk moeten functioneren. Een netwerk waarin voornemens tot innovatie snel worden herkend als elementen van een overeengekomen strategie. Innovaties die vervolgens in gezamenlijkheid worden onderbouwd in businesscases met inbreng van de relevante partijen, zodat snelle besluitvorming met inachtneming van ieders verantwoordelijkheid kan geschieden. De netwerkpartners zullen, ieder vanuit de eigen verantwoordelijkheid, zorg moeten dragen voor een goede coördinatie van werkzaamheden binnen de eigen organisatie en in afstemming met die van de samenwerkende partners. Daartoe stellen de kennisinstellingen voor een uitvoeringsorgaan op te zetten. Het uitvoeringsorgaan Afstemming van de strategie zal plaatsvinden vanuit een strategie-orgaan met bestuurlijke vertegenwoordigers van GS Provincie Limburg, UM, MUMC+ en Zuyd Hogeschool. Een kerngroep ziet toe op de daadwerkelijke afstemming met projectleiders en goede coördinatie van projecten. Zij voert kwaliteits- en plausibiliteitschecks uit en informeert het strategie-orgaan. Voor elk project zal een toegewijd team in het leven geroepen worden van een projectverantwoordelijke, specialisten op de benodigde gebieden en vertegenwoordigers van de locatie waar het initiatief gaat plaatsvinden. Als centraal punt voor de bijeenkomsten van deze teams zal gezocht worden naar een representatieve locatie. Het Lab van Provincie Limburg biedt hiervoor een interessante plek. Per kristallisatiepunt of campus zijn er juridische entiteiten en/of samenwerkingsverbanden opgericht die elk hun eigen besluitvormende gremia en governancestructuur hebben. Bovenstaande uitvoeringsorganen treden niet in hun plaats, maar zijn hieraan complementair en beogen Kennis-As Limburg 13

14 Strategie-orgaan, vertegenwoordiging van: Bestuurders van betrokken partijen: Provincie Limburg, UM, MUMC+, Zuyd Strategie Informatie Kerngroep, vertegenwoordiging van: Topambtenaren van Provincie Limburg, UM, MUMC+, Zuyd CEO s MHC, CCG en Greenport Venlo Afstemming, coördinatie en sturing Informatie, businessplannen, vraagdefinitie Project 1- coördinatieteam Projectleider Specialisten (infra, vastgoed, juridisch, financieel, onderwijs, onderzoek etc. ) (Campus)locatievertegenwoordigers Project 2- coördinatieteam Projectleider Specialisten (infra, vastgoed, juridisch, financieel, onderwijs, onderzoek etc. ) (Campus)locatievertegenwoordigers Project - coördinatieteam Projectleider Specialisten (infra, vastgoed, juridisch, financieel, onderwijs, onderzoek etc. ) (Campus)locatievertegenwoordigers Figuur 3: Uitvoeringsorganen Kennis-As Limburg een overall-afstemming. Dit is overigens inherent aan het functioneren in een netwerkstructuur: in wisselende samenstelling zoeken partijen elkaar op, kennen en respecteren elkaars belangen en besluitvormingsprocessen en stemmen hun organisatie hierop af. Afhankelijk van de aard van de betreffende campus zijn er verbanden (in ontwikkeling) met andere partijen of specifieke kennis- en/of zorginstellingen. Denk hierbij aan de Technische Universiteit Eindhoven, de Open Universiteit Nederland, de Rheinisch Westfälische Technische Hochschule Aachen, de Universiteit Hasselt, de Universiteit Luik, het Forschungszentrum Jülich, het Klinikum Aachen, de Hogere Agrarische School en Fontys Hogescholen. Gemeentelijke overheden en partijen uit het bedrijfsleven, zoals DSM, Lanxess, SIEMENS, Medtronic, Sabic, APG, CBS, Rabobank, soms als afzonderlijke partijen, soms in organisaties als Limburgse Werkgeversvereniging, Industriebank LIOF of Limburg Economic Development, hebben kenbaar gemaakt betrokken te willen zijn. Zij zijn bereid mee te ondersteunen en waar van toepassing ook te investeren, is het niet met financiële middelen, dan wel in flankerend beleid of de bereidheid de eigen strategie volgend te maken aan die van Kennis-As Limburg. Ondernemingen uit MKB en grootbedrijf zullen zich op het niveau van concrete projecten laten zien als gecommitteerde partners in triple-helix-samenwerking. 14

15 Binnenstad Maastricht: Business, Law & Culture Profiel Facts 2013 Societal Challenges Business, Law & Culture International studies Learning & Performance Circa UM-studenten en circa stafleden in de faculteiten in de binnenstad Ca. 40 bachelor- en masterprogramma s op de faculteiten in de binnenstad Profiel, partijen en ambitie In Maastricht zetelen 87 internationale instellingen en instituten, waarvan er 44 gelieerd zijn aan UM en 15 aan Zuyd Hogeschool. Ook de stedelijke en provinciale besturen in Maastricht, die veel oog hebben voor Euregionale en internationale verhoudingen, zijn belangrijke stimulerende factoren voor de stad. Het DNA van de binnenstad Maastricht is er van oudsher een van internationaal, cultureel en handelsknooppunt en van een internationale en bestuurlijke hotspot. Universiteit Maastricht sluit hier naadloos op aan en vervult de rol van Gateway to and from Europe. Zij fungeert nu immers al als toegangspoort tot Nederland voor buitenlandse studenten die hier worden opgeleid en van wie een groot deel een plek vindt op de landelijke arbeidsmarkt. De universiteit is tevens de uitgaande poort voor Nederlandse studenten die in een internationale omgeving met Engelstalig onderwijs worden opgeleid voor een internationale functie in Nederland of voor een functie in het buitenland. UM zal binnenkort naar verwachting het bijzonder kenmerk internationalisering van de NVAO verkrijgen. De unieke (EU) regionale ligging van de universiteit, met haar vele internationale werknemers en meer dan Nederlandse en internationale studenten, maken het centrum van Maastricht tot een levendige smeltkroes van talen en culturen. Kunst en cultuur zitten in Maastricht ook ingebakken in de programma s van de Jan van Eijck academie, de kunstopleidingen van Zuyd en de academische opleidingen en onderzoeksgroepen van de UM aan de Faculteit der Cultuuren Maatschappijwetenschappen (FASoS) en de Faculteit der Rechtsgeleerdheid (FL). Er wordt een breed scala aan opleidingen op het gebied van kunst en cultuur geboden aan studenten die de complexe relatie tussen wetenschap, cultuur, politiek en kunst in de westerse samenleving willen begrijpen. Ook de TEFAF en de Stichting Restauratie Atelier Maastricht zetten Maastricht stevig op de kaart als centrum van kunst en cultuur. UM profileert zich inhoudelijk verder met haar Triple Crown geaccrediteerde School of Business and Economics (SBE). De uitstraling van deze faculteit zorgt voor een jaarlijkse aanmeldingenstroom voor de opleidingen International Business en Economics and Business Economics van studenten voor maximaal 900 beschikbare studieplaatsen. De verplichte exchange-trajecten van deze opleidingen zorgen ervoor dat elke student een semester in het buitenland doorbrengt en dat in de uitwisseling 600 economiestudenten van buitenlandse universiteiten uit meer dan 30 landen een semester of een jaar in Maastricht doorbrengen. Internationaal zijn ook de Faculteit der Rechtsgeleerdheid (FL) met haar rechtsvergelijkende, Europese en internationale juridische opleidingen, Faculteit der Cultuur- en Maatschappijwetenschappen (FASoS) met haar opleidingen European Studies en Arts & Culture en haar engagement voor Culturele Hoofdstad 2018 en de Faculty of Humanities and Sciences (FHS) met het University College Maastricht (UCM: een bijzondere brede bacheloropleiding, die slechts één op de vijf aanmelders toelaat), Kennistechnologie (DKE) en de Graduate School of Governance. Studenten van alle opleidingen worden bekend gemaakt met tal van internationale kwesties, zoals de ins en outs van multinationals, kansen op het vlak van (handels)relaties met opkomende economieën, internationale en Europese regelgeving, corporate social responsibility, internationale bankzaken en internationale- culturele- en bestuurlijke kwesties, zoals mobiliteit, migratie, cultuur, duurzaamheid, werkgelegenheid, fiscaliteit en sociale zekerheid. Zij worden opgeleid om in de toekomst een belangrijke rol te spelen bij onze export-, internationale handels- en beleidssuccessen: niet alleen (EU)regionaal voor onze eigen (creatieve) maakindustrie maar ook over de hele wereld als ambassadeurs van onze producten, cultuur en waarden. Alumni van deze opleidingen hebben reeds verantwoordelijke posities verworven bij het kleine en grote bedrijfsleven, aan (internationale) gerechtshoven en in de internationale en regionale advocatuur, in Europese en regionale instellingen, in Brussel en andere bestuurs- en financiële centra over de wereld en in vele maatschappelijke en culturele instellingen. Kennis-As Limburg 15

16 Met haar sterke profiel van Business, Law & Culture levert UM vanuit de binnenstad haar bijdragen aan oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken (Societal Challenges). Elementen zijn: internationale opleidingen voor globale en regionale uitdagingen (duurzaamheid, veiligheid, handelsbetrekkingen, intellectueel eigendom, vestigingsklimaat inclusief belastingregimes, global justice, migratie) en een sterkere valorisatie van kunst en cultuur (incl. markt, beleid en creatieve- en audiovisuele industrie). Door versterking van het post-graduate onderwijsaanbod kan nog beter worden aangesloten op de verwachtingen en wensen uit het regionale, Euregionale, Nederlandse en internationale bedrijfsleven. De campussen kennen thematisch scherp gedefinieerde profielen. Om deze in de volle breedte te laten gedijen en alle mogelijkheden te benutten, is er aanvullende input en kennis vanuit domeinen als (international) business, law, governance, sustainability, sciences, (knowledge) engineering, technology en languages nodig. Dat is precies wat UM vanuit de binnenstad ontwikkelt en actief bijdraagt aan Kennis-As Limburg. Actuele ontwikkelingen Het Maastricht Centre for Enterpreneurship (MC4E) bevordert het ondernemerschap onder studenten en levert de voedingsbodem voor een nieuwe generatie kennisintensieve bedrijvigheid. De interesse onder studenten voor het zelfstandig ondernemerschap is groot en wordt door het centrum versterkt. De bedrijven die door jonge ondernemers worden opgestart, hebben veelal een internationale oriëntatie en ze hebben de potentie om substantiële werkgelegenheid te creëren. MC4E heeft de ambitie haar aanbod uit te breiden met een (pre)incubator programma Launch Base, waarin studenten coaching en training krijgen bij de voorbereidingen (base) en het starten (launch) van hun eigen bedrijf in een speciaal daartoe ingericht Venture Lab. Het Institute for Learning & Performance is in 2013 van start gegaan en richt zich op onderwijs en onderzoek in brede zin: bachelor, master, post-initieel, docentscholing, (na)scholing van professionals, onderzoeksprogramma s, opleidingsprogramma s, management van onderwijs, bevorderen menselijk kapitaal en efficiënt organiseren van onderwijs. Naast dit initiatief levert UM een bijdrage aan de projectgroep Hoger Onderwijs (in samenwerking met de Provincie Limburg), waar onlangs een aanzet is gedaan tot versterking van samenwerking van de Limburgse Hoger Onderwijs-instellingen op het gebied van docentenopleidingen en docentprofessionalisering. De Service Science Factory (SSF), een initiatief van de School of Business and Economics, is een academische werkplaats waar studenten, onderzoekers en professionals uit het bedrijfsleven in een snelkookpanomgeving werken aan nieuwe serviceconcepten of het verbeteren van bestaande diensten. Bedrijven, overheidsinstanties en andere organisaties leggen hun probleemstellingen voor aan speciaal samengestelde projectteams (studenten UM, RWTH, Zuyd Hogeschool, professoren uit de hele wereld en vertegenwoordigers uit bedrijfsleven en overheidsinstanties) en ontvangen binnen zes weken een complete oplossing of een nieuw prototype. De SSF heeft in haar korte bestaan (sinds 2010) een indrukwekkend klantenbestand opgebouwd, waaronder APG en Océ-Canon. In 2011 startte UM met de Master of Sustainability Science & Policy bij ICIS (International Centre for Integrated assessment & Sustainable development). Het Maastricht University Green Office (2010) heeft haar krachten gebundeld met ICIS en samen hebben zij de implementatie van het nieuwe duurzaamheidsbeleid op basis van het Climate Action Report ter hand genomen. Dit rapport leverde UM in 2012 tevens de zogenoemde Sustainabul Award op voor de Nederlandse universiteit met het meest transparante duurzaamheidsbeleid. De afdeling Kennistechnologie (DKE) ontwikkelt een Limburg Center of Excellence for Smart Robotics dat een aanzuigende werking heeft op technologisch geïnteresseerde bedrijven en studenten. Het doel is om tot een roboticacentrum te komen dat onderwijs combineert met vernieuwend fundamenteel en toegepast onderzoek op het gebied van kennistechnologie en robotica. Potentiële projecten Met versterking en verbreding van het opleidingenaanbod en (toegepast) onderzoek bouwt UM verder aan haar basis. Met tal van nieuwe initiatieven wordt ingesprongen op wereldwijde ontwikkelingen en vraagstukken als High Growth Markets, Sustainable Energy, Global & Regional Studies. Op regionaal niveau gaat het om trends zoals de groeiende behoefte van de arbeidsmarkt aan goed opgeleide medewerkers met onder andere kennis van de internationale handel, de noodzakelijke professionalisering in het Limburgse onderwijs en de verdere profilering van de stad als hét (internationale) culturele centrum van de regio. 16

17 (International) Business High Growth Markets (BRIC-landen e.a.) spelen een steeds grotere rol in de (regionale) economie en bieden grote kansen voor de verdere ontwikkeling op zowel Europees als nationaal niveau. De belangstelling van studenten voor deze mondiale ontwikkelingen is groot, zoals blijkt uit het grote aantal studenten dat zich aanmeldt voor de bachelor International Business. UM moet deze studenten nu nog weigeren in verband met het gelimiteerd aantal plaatsen. De nieuwe opleiding High Growth Markets speelt in op deze toenemende behoefte van zowel studenten als de arbeidsmarkt en zal een stimulerende werking hebben op bedrijven die willen profiteren van deze ontwikkelingen en die zich willen begeven op de High Growth Markets. Technische innovatie gaat snel en vraagt om besluitvormers die inhoud en strategie kunnen combineren om zo een optimale voorsprong te kunnen nemen op de concurrentie. Niet alleen financiële instellingen, maar ook telecombedrijven, energiebedrijven en overheidsinstellingen hebben meer en meer behoefte aan mensen die beide domeinen kunnen combineren. De nieuw te ontwikkelen opleiding Science & Business leidt mensen op die in technische managementfuncties op hoog niveau hun bijdrage leveren aan economische ontwikkelingen. In Maastricht bestaat, onder andere bij onderzoeksgroepen van FASoS, SBE en het onderzoeksinstituut UNU-MERIT met een project als Strategisch Innoveren, veel kennis rondom sociale en culturele elementen van innovatie en valorisatie zoals die een rol spelen op de Limburgse campussen. Het Netwerk Sociale Innovatie (NSI) richt zich vanuit de binnenstad op de ontwikkeling van sociale innovaties die de ontplooiing en benutting van talent en de performance van bedrijven verbeteren. Vanuit deze missie wil het NSI in samenwerking met de Chemelot Campus, Maastricht Health Campus en de Greenport Venlo Campus onderzoek opzetten naar de factoren die van belang zijn voor het creëren van een campusklimaat dat open innovatie en valorisatie van onderzoeksresultaten bevordert. Ook zal onderzoek gedaan worden naar innovatief stimuleringsbeleid dat de samenwerking op en tussen de campussen bevordert. Globalisering is een feit van alledag en manifesteert zich op alle niveaus in de samenleving. Gebeurtenissen en structuren worden meegenomen in de stroom van wereldwijde economische, culturele en ecologische processen. Tegelijkertijd is er op regionaal niveau sprake van een heropleving van aandacht voor de eigen culturele identiteit. De onderlinge verstrengeling van deze twee processen vormen de focus van de potentiële nieuwe bachelor Global and Regional Studies, een interdisciplinaire studie, die zich richt op de wijze waarop steden en regio s interacteren met het proces van globalisering. Met de ontwikkeling van de Tapijnkazerne wordt een locatie ingericht die naar uitstraling en allure de ideale omgeving is voor post-initieel onderwijs aan professionals uit bestuur en business voor nieuwe levenslang-lerentrajecten. UM zal naar verwachting medio 2013 een intensieve samenwerking aangaan met Maastricht School of Management (MSM). Binnen deze samenwerking wordt geïnvesteerd in post-initieel, kleinschalig internationaal business-onderwijs. Nieuwe opleidingen die worden aangeboden door Maastricht School of Business and Economics in samenwerking met Zuyd Hogeschool, zullen zich specifiek richten op leidinggevenden (executive managers, bestuurders) die werken in bedrijven en instellingen die zich op het internationale speelveld bevinden. Internationalisering kent vele gezichten en één ervan is het domein van octrooigemachtigden. Nieuwe tracks binnen bestaande opleidingen zullen worden aangeboden aan hen die zich willen specialiseren op het gebied van de Europese regelgeving rondom octrooien en intellectueel eigendomsrecht. Vanzelfsprekend wordt met deze kennis en ervaring ook ingespeeld op de behoefte die dienaangaande op de campussen bestaat. Zuyd gaat, in aanvulling op de brede kennis aanwezig bij UM en Maastricht School of Management (MSM), ook een nieuw lectoraat instellen ten behoeve van bedrijven die internationale markten willen betreden. Samen hebben we meer dan gemiddeld kennis van de economisch in opkomst zijnde groeimarkten en taal en cultuur van de Aziatische, Arabische, Latijns-Amerikaanse en Europese landen. Daarbij zorgt samenwerking met UM en MSM voor unieke mogelijkheden om ondernemers die internationale markten willen betreden te ondersteunen. Verbindingen tussen bachelor-, master- en postgraduate-opleidingen zijn goed te leggen. Dit lectoraat zal na twee jaar de eigen kosten moeten dekken en kan van grote betekenis zijn voor de economische ontwikkeling van Limburgse bedrijven. (Bron: Bijdrage Zuyd aan Kennis-As Limburg, maart 2013) Kennis-As Limburg 17

18 Education Valley In het Limburgse onderwijslandschap dient een kwalitatieve en kwantitatieve slag te worden gemaakt: er zijn meer (eerstegraads) docenten nodig om de kwaliteit van het Limburgse onderwijs te borgen nu de babyboomers ook massaal uit het onderwijs stromen. Education Valley staat voor een initiatief waarbij de hogere onderwijsinstituten in Limburg nauw samenwerken, met als resultaat dat over de gehele as (Venlo, Sittard-Geleen, Maastricht, Heerlen) innovatie in primair, secundair en tertiair onderwijs en levenslang-leren plaatsvindt en de curricula van lerarenopleidingen worden versterkt. Tevens zal het aanbod van eerstegraads lerarenopleidingen toenemen, zullen meer docenten een PhD traject volgen en worden relevante onderzoeksprogramma s op het gebied van leren, onderwijs en arbeidsmarkt opgeschaald. Deze doelstellingen zullen door nauwe samenwerking tussen de Hoger Onderwijs partners (Universiteit Maastricht, Zuyd Hogeschool, Fontys en Open Universiteit) worden gerealiseerd, waarbij de vestigingen van de lerarenopleidingen van Fontys en de (nieuwste) Pabo van Zuyd in Sittard-Geleen een belangrijk zwaartepunt zullen vormen. Vanuit UM zal complementair daaraan een academische lerarenopleiding worden gestart. Cultuur & Creative Industry Samenwerking tussen UM en Zuyd Hogeschool zal leiden tot een doorontwikkeling van de kunstopleidingen, ook in internationaal perspectief. Het aanbod zal met een versterkte onderlinge samenhang en faciliteiten tot nieuwe dynamiek leiden, een beweging waarin ook veel aandacht bestaat voor valorisatie van kunst en cultuur in interactie met de sector creative industry. Met een initiatief als De Nieuwe Fabriek een Graduate School for Arts Design and Innovation, neemt de aansluiting op en relevantie voor de regionale economie sterk toe, des te meer als het bid van de stad voor Culturele hoofdstad 2018 wordt ge honoreerd. Er wordt in het digitale tijdperk meer dan ooit geschreven en gelezen en het is van belang dat kwantiteit niet ten koste gaat van kwaliteit. Daarom zijn goede schrijvers in alle organisaties nodig. Schrijven is niet langer voorbehouden aan journalisten en dichters, ook ondernemers, ambtenaren, stafmedewerkers, besluitvormers, bestuurders en wetenschappers dienen toegankelijke nota s en begeesterende speeches te kunnen schrijven. Opleidingen op het gebied van creative en professional writing zijn echter zeldzaam en met de ontwikkeling van het Maastricht Writing Centre speelt de universiteit in op een toenemende vraag aan onderwijs op dit domein. Sustainability Er is brede consensus over de noodzaak van een transitie naar koolstofarme energiesystemen om te komen tot een duurzame samenleving, waarin voldoende energie op een veilige manier beschikbaar is. De plannen voor een nieuwe master Sustainable Energy, Environmental Law, Economics & Taxation sluiten aan bij de behoefte van beleidsmakers en professionals aan antwoorden op vragen van regionale, nationale en internationale aard omtrent energievoorzieningen en het daarmee gepaard gaande transitiebeleid. Duurzaamheid gaat niet alleen over energie en milieu, maar ook over duurzaam ondernemen, duurzame financiële markten, duurzame vastgoedmarkten. Responsible Business and Finance is een initiatief voor een nieuwe master die mensen opleidt die dit complexe domein willen begrijpen, doorzien en hun bijdrage willen leveren aan een meer duurzame samenleving. Deze opleiding wordt geflankeerd door een nieuw onderzoeksinstituut Financiële Stabiliteit, waarover verkennende gesprekken worden gevoerd met de Universiteit van Luik en de Provincie Luik. Binnen UM en Zuyd Hogeschool is veel expertise op het gebied van de woningmarkt en duurzaamheid. In het project Verduurzaming van de Woningvoorraad slaan de twee instellingen de handen ineen om te komen tot een sterke impuls voor de kennisontwikkeling, (lokale) economie, sociale cohesie en innovatie op dit domein. Particulieren en coöperaties worden gestimuleerd om te investeren in duurzame maatregelen en nieuwe kennis wordt ontwikkeld met als concreet resultaat een beproefd geïntegreerd pakket voor verduurzaming van de woningvoorraad (technisch, organisatorisch, juridisch, financieel) dat ook buiten de regio kan worden toegepast en gevaloriseerd. 18

19 Maastricht en de hele regio zijn internationaal georiënteerd. Problemen worden steeds meer grensoverschrijdend opgelost en Limburg is niet los te zien van de Euregionale arbeidsmarkt. Niet voor niets kent UM een sterke master in public administration en heeft het EIPA (European Institute of Public Administration) zich in Maastricht gevestigd. Een internationale bestuursacademie van Zuyd, in samenwerking met o.a. UM, Provincie Limburg met haar initiatief Grensinstituut (bundeling van grensoverschrijdende service aan bedrijven en burgers) en andere instellingen kunnenzorg dragen voor het benodigde aanbod van bestuurlijke capaciteit op het juiste niveau. De opleiding bereidt mensen voor op banen in een internationale triple-helix-context (overheid, kennisinstellingen en bedrijfsleven). Zuyd verwacht met deze opleiding ca. 150 studenten te kunnen trekken. De transitie naar een duurzame leefomgeving levert ongekende economische kansen. Alleen al in Limburg staan gebouwen die de komende jaren in meer of mindere mate worden verduurzaamd. Streven van NEBER is regionale bedrijvigheid te initiëren en te stimuleren, om voor deze markt producten en diensten te ontwikkelen en vermarkten. De technische kennisontwikkeling geeft een impuls aan mkb-bedrijven in installatie of bouw. Via nieuwe onderzoeksgebieden en samenwerking met RWTH Aachen en UM worden nieuwe opleidingsproducten ontwikkeld voor initieel en post-initieel onderwijs. Het i-arts programma van Zuyd wordt verder uitgebouwd met UM en de Jan van Eyck Academie. De master i-arts van Zuyd past goed in het bredere Graduate School of the Arts-concept van UM. Hier gaat het vooral om samenwerking op het terrein van master-/phd-trajecten waarin onderzoek en ontwikkeling/ondernemerschap belangrijke pijlers zijn. Voor de nationale en internationale doorontwikkeling van de bestaande kunstopleidingen met betrekking tot erkende kwaliteit en profilering en voor de aantrekkingskracht van de graduate school zijn de drie topopleidingen van de faculteit van de Kunsten van Zuyd van groot belang. De opleidingen zijn specifiek op de kunstdisciplines gericht, te weten de Europese Opera Academie, de Europese Theaterschool en de Europese Architectuuropleiding. Alle zijn gekoppeld aan mastertrajecten en partnerships in Europa en realiseren een topniveau, met uitstraling naar alle andere onderdelen. Het aantal studenten voor de topopleidingen is beperkt (enkele tientallen), maar Zuyd verwacht dat er door de koppeling met UM tot 100 extra studenten voor het i-arts-traject kunnen worden geworven. (Bron: Bijdrage Zuyd aan Kennis-As Limburg, maart 2013) Kennis-As Limburg 19

20 Projectvoorbeelden: International) Business and Law Bachelor en Master High Growth Markets Science & Business Netwerk Sociale Innovatie Bachelor Global & Regional Studies Samenwerking MSM Post-initieel onderwijs Europees Octrooirecht en IPR Venture Lab Launch Base Institute of Learning & Performance (Education Valley) Academische Lerarenopleiding Sustainability/Technology Master Sustainable Energy, Environmental Law, Economics and Taxation Master Global Responsible Business and Finance en Instituut Financiële Stabiliteit Verduurzaming woningaanbod Limburg Limburg Center of Excellence for Smart Robotics Cultuur/Creative De Nieuwe Fabriek: Graduate School of Arts, Design & Innovation Maastricht Writing Centre (Expertise Centre for Creative and Professional Writing) 20

Kennis-As Limburg Groeimotor van de regio

Kennis-As Limburg Groeimotor van de regio Biob a H e a l s e d E co n t o I n t e r hy L i v i n g my n S u s t at i o n a l i s aina at i o n b Ser v ices ility Educ at i o n Kennis-As Limburg Groeimotor van de regio Agro,-Food,-Health Materials

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie

Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg

Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg Ambitie programma Toegevoegde waarde/bijdrage aan BNP: 40 miljard euro op ZON niveau 8,5 miljard op het niveau van Zuid- Limburg Complete werkgelegenheid:

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development

Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development Brainport Development ontwikkelingsmaatschappij nieuwe stijl Bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid Strategie-ontwikkeling-uitvoering

Nadere informatie

Hoe ontwikkel je een regionale economy?

Hoe ontwikkel je een regionale economy? 1 Hoe ontwikkel je een regionale economy? Model van 5 elementen Excellent Science World leading and accessible positions in sciences People make the difference Attracting world class scientists and talented

Nadere informatie

Instellingsbeleid doelstellingen en profiel

Instellingsbeleid doelstellingen en profiel Instellingsbeleid doelstellingen en profiel 1 Inleiding 2 Beleid 3 Onderwijs 4 Onderzoek 5 Beroepspraktijk en regio 6 Kwaliteit is mensenwerk 7 Operational Excellence 8 Bestuur 9 Raad van Toezicht 10 Financiën

Nadere informatie

Analyse integrale aanpak arbeidsmarktbeleid Zuidoost-Nederland Samenvatting

Analyse integrale aanpak arbeidsmarktbeleid Zuidoost-Nederland Samenvatting Analyse integrale aanpak arbeidsmarktbeleid Zuidoost-Nederland Samenvatting Versie 28 november 2012 In opdracht van de Brainport 2020-commissie Samenvatting Brainport 2020 heeft de ambitie om Zuidoost-Nederland

Nadere informatie

PROJECT PRESENTATIE TIM-15. Project-B: Verbinden

PROJECT PRESENTATIE TIM-15. Project-B: Verbinden PROJECT PRESENTATIE TIM-15 Project-B: Verbinden 1 INTRODUCTIE Team: Louis Derks zelfstandig consultant Toon Kleinhout Koninklijke Landmacht Hans Slotema DSM Resolve René Verhoeven KvK Limburg Opdracht:

Nadere informatie

Symposium Groene chemie in de delta

Symposium Groene chemie in de delta DPI Value Centre als onderdeel van TKI SPM en het valorisatienetwerk 2.0 Symposium Groene chemie in de delta A. Brouwer, 12 November 2012 TKI Smart Polymeric Materials Topresearch in polymeren 5-10 jaar

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

innovatiebevordering RIS3 MKB OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland overheden living labs koolstofarme economie cross-overs design

innovatiebevordering RIS3 MKB OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland overheden living labs koolstofarme economie cross-overs design OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland BIObased logistiek maintenance hightech systems agrofood overheden RIS3 innovatiebevordering duurzaamheid schone energie welzijn samenwerking gezondheid

Nadere informatie

Advies Universiteit van Tilburg

Advies Universiteit van Tilburg Advies Universiteit van Tilburg De Reviewcommissie (hierna commissie) heeft kennisgenomen van het voorstel van de Universiteit van Tilburg (hierna UvT) dat het College van Bestuur met zijn brieven van

Nadere informatie

Universitaire Campus Venlo

Universitaire Campus Venlo Universitaire Campus Venlo Kennis/As Limburg Noordelijkste campus in de kennis/as plannen Ook de kleinste Universitaire campus binnen brede Greenport campus Universitaire Campus Venlo Doel bij te dragen

Nadere informatie

Strategie Zuyd 2014-2018

Strategie Zuyd 2014-2018 Strategie Zuyd 2014-2018 Inleiding De strategie van Zuyd voor de periode 2014-2018 is op hoofdlijnen een voortzetting van de strategie van de afgelopen jaren, aangescherpt vanuit een aantal belangrijke

Nadere informatie

Bijlage 2. Human Capital Agenda s

Bijlage 2. Human Capital Agenda s Bijlage 2 Capital s De topsectoren gaan een human (onderwijs en scholing) voor de langere termijn opstellen en zullen onderwijsinstellingen hierbij betrekken. De s bevatten o.a. een analyse van de behoefte

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Profielschets Rector Magnificus Universiteit Maastricht

Profielschets Rector Magnificus Universiteit Maastricht Profielschets Rector Magnificus Universiteit Maastricht Based in Europe, focused on the world. Maastricht University is a stimulating environment. Where research and teaching are complementary. Where innovation

Nadere informatie

HAN en duurzame energie

HAN en duurzame energie Beroepsonderwijs tijdens de energie transitie HAN en duurzame energie Van buiten naar binnen. Tinus Hammink programma-manager SEECE Hogeschool van Arnhem en Nijmegen HBO en topsectoren; keuze van HAN 1.

Nadere informatie

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 S AMENVATTI NG Ok t ober2015 Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe opleiding Nieuw Ad programma

Nadere informatie

Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s

Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s Martin Bakker, 18 februari 2014 Eind 2014 gaan twee nieuwe Europese samenwerkingsverbanden van start. Verspreid over Europa zullen universiteiten, kennisinstellingen,

Nadere informatie

Versnelling en versterking. Position paper hoger onderwijs Limburg

Versnelling en versterking. Position paper hoger onderwijs Limburg Versnelling en versterking Position paper hoger onderwijs Limburg Versnelling en versterking Position paper hoger onderwijs Limburg 2 Inleiding Dit position paper hoger onderwijs Limburg formuleert de

Nadere informatie

Nextport International community Zwolle Region

Nextport International community Zwolle Region Nextport International community Zwolle Region December 2014 1 Ideaalbeeld Zwolle 2020 Wat hebben we bereikt? We schrijven 2020. Regio Zwolle heeft een transitie doorgemaakt en wordt internationaal gezien

Nadere informatie

Onderwijs en Kennisoverdracht

Onderwijs en Kennisoverdracht Onderwijs en Kennisoverdracht Ontwikkelingen in de duurzame landbouw in Suriname Prof. Tiny van Boekel, Decaan voor Onderwijs/Vice-rector, Wageningen University & Research Centre, NL Inhoud lezing Ontwikkelingen

Nadere informatie

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken?

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Platform Bèta Techniek Connect 05 2015 Chemiedag 2015 Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Succesvolle samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven is de basis voor groei van

Nadere informatie

HU GERICHT IN BEWEGING

HU GERICHT IN BEWEGING HU GERICHT IN BEWEGING Organisatieontwikkeling HU het verhaal - versie maart 2016 - Agenda Waar komen we vandaan? Waarom gaan we veranderen? Wie willen we zijn? Hoe gaan we dit bereiken? Wat verandert

Nadere informatie

Twee leden Raad van Toezicht Zuyd Hogeschool

Twee leden Raad van Toezicht Zuyd Hogeschool Twee leden Raad van Toezicht Zuyd Hogeschool Met het oog op het verstrijken van de maximale benoemingstermijn van twee leden van de Raad van Toezicht, ontstaan per 1 januari 2016 twee vacatures. Complementair

Nadere informatie

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid LEEUWARDEN SÚDWEST-FRYSLÂN SMALLINGERLAND HEERENVEEN Versterk Economie en Werkgelegenheid Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord SAMEN WERKEN AAN EEN SLAGVAARDIG FRYSLÂN 2 3

Nadere informatie

Co-Creation Lab. Vruchtbare voedingsbodem voor nieuwe foodconcepten. Brightlands Campus Greenport Venlo

Co-Creation Lab. Vruchtbare voedingsbodem voor nieuwe foodconcepten. Brightlands Campus Greenport Venlo Co-Creation Lab Vruchtbare voedingsbodem voor nieuwe foodconcepten Campus Greenport Venlo Welkom bij Knowledge crossing borders High Tech Campus Eindhoven Health Materials Chemelot Campus Fontys International

Nadere informatie

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Inhoud 5 Voorwoord 7 Inleiding 8 Professionele

Nadere informatie

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE Behaal een academisch diploma. Ontwikkel uw loopbaan als gerontoloog U bent nu net afgestudeerde bachelor of enige tijd werkzaam als zorgverstrekker in een ziekenhuis,

Nadere informatie

Samenstelling bestuur

Samenstelling bestuur Presentatie KvO 2.0 Samenstelling bestuur Krachtteam Peter Beckers : voorzitter Jan van Loon : initiatiefnemer Theo Vinken : initiatiefnemer Paul Jansen : aanvoerder werkorganisatie 2a Karel Jan van Kesteren

Nadere informatie

Valkenburg 63% 63% 50% Valkenburg: 16.614 inw. Zuid-Limburg: 604.154 inw. factsheet: Participatie. Valkenburg. Oprichting LED

Valkenburg 63% 63% 50% Valkenburg: 16.614 inw. Zuid-Limburg: 604.154 inw. factsheet: Participatie. Valkenburg. Oprichting LED factsheet: Valkenburg Valkenburg: 16.614 inw. Zuid-Limburg: 604.154 inw. Participatie Valkenburg Oprichting LED 2012 2014 2020 63% 63% 50% beroepsbevolking werkend buiten eigen gemeente alledaagse voorzieningen

Nadere informatie

Kenniscentrum Risicomanagement

Kenniscentrum Risicomanagement Deskundigheid op het gebied van veiligheid High Tech Human Touch Samenwerking Het is de ambitie van het om opdrachtgevers, zoals bedrijven, overheden, nationale en internationale organisaties, te ondersteunen

Nadere informatie

Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid?

Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid? Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid? Een onderzoek onder werkgevers in de topsectoren en de overheid. Onderzoeksrapport Samenvatting 1-11-2013 1 7 Facts & figures.

Nadere informatie

Afsluiting TIM 2. Woord van welkom. Doel van de avond. Programma. Afsluiting. presenteren van klankborden over

Afsluiting TIM 2. Woord van welkom. Doel van de avond. Programma. Afsluiting. presenteren van klankborden over Afsluiting TIM 2 Woord van welkom Doel van de avond presenteren van klankborden over Programma Afsluiting TIM 2 Eindpresentatie Visie op de regio Eindhoven Programma Doelstelling van de eindpresentatie

Nadere informatie

Gulpen-Wittem 66% 66% 38% Gulpen-Wittem: 14.496 inw. Zuid-Limburg: 604.154 inw. factsheet: Participatie. Gulpen-Wittem.

Gulpen-Wittem 66% 66% 38% Gulpen-Wittem: 14.496 inw. Zuid-Limburg: 604.154 inw. factsheet: Participatie. Gulpen-Wittem. factsheet: Gulpen-Wittem Gulpen-Wittem: 14.496 inw. Zuid-Limburg: 604.154 inw. Participatie Gulpen-Wittem Oprichting LED 2012 2014 2020 66% 66% 38% beroepsbevolking werkend buiten eigen gemeente alledaagse

Nadere informatie

Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020. Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten

Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020. Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020 Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten Overzicht succesvolle waterprojecten Vanaf 2000 wordt in Fryslân gewerkt aan de ontwikkeling van het watertechnologiecluster

Nadere informatie

Auditrapportage 2014. Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel. Dynamiek onderweg

Auditrapportage 2014. Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel. Dynamiek onderweg Auditrapportage 2014 Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel Dynamiek onderweg De vier geïdentificeerde typologieën van de Centra co-creator; incubator; transformator; facilitator - zijn hieronder kort

Nadere informatie

Toespraak Karel van Rosmalen ter gelegenheid van de opening van het hogeschooljaar op woensdag 4 september 2013, Parkstad Limburg Theater

Toespraak Karel van Rosmalen ter gelegenheid van de opening van het hogeschooljaar op woensdag 4 september 2013, Parkstad Limburg Theater Toespraak Karel van Rosmalen ter gelegenheid van de opening van het hogeschooljaar 2013-2014 op woensdag 4 september 2013, Parkstad Limburg Theater Beste Gouverneur, burgemeesters en wethouders, leden

Nadere informatie

Techniek College Rotterdam

Techniek College Rotterdam Samenwerking Albeda / Zadkine Op weg naar: Techniek College Rotterdam Kwartaallezing 26 november 2015 1 overview: Waarom Techniek College Rotterdam? en de weg tot nu toe. Beleid Focus op Vakmanschap van

Nadere informatie

Economisch Manifest. Noord-Limburg

Economisch Manifest. Noord-Limburg Noord-Limburg Inleiding In de vorm van een Plan van aanpak programma Greenport Venlo heeft de Provincie najaar 2014 haar visie gegeven op de koers die men voor Noord-Limburg van belang acht: het komen

Nadere informatie

Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering. Berry Roelofs Principal Consultant

Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering. Berry Roelofs Principal Consultant Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering Berry Roelofs Principal Consultant Utrecht, 17 december 2015 Goede uitgangssituatie, maar Nederland doet het goed 16 e economie van

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Zuidoost. 3 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 38 scholen en 13

Infrastructuur landsdeel Zuidoost. 3 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 38 scholen en 13 Facts & Figures 24 Deel II LANDSDEEL zuidoost De Human Capital Agenda Brainport 2 vormt de basis voor het regionaal Techniekpact van het landsdeel Zuidoost, bestaande uit de provincies Noord-Brabant en

Nadere informatie

ENTANGLE - Nieuwsbrief

ENTANGLE - Nieuwsbrief INHOUD Projectachtergrond 1 Projectomschrijving 2 Partners 3 Kick ck-off meeting in Brussel 4 Rethinking Education 4 Contactgegevens en LLP 5 ENTANGLE vindt zijn oorsprong in de dagelijkse praktijk binnen

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio STRATEGISCH PLAN 20152020 Excellent onderwijs voor een innovatieve regio introductie Met meer dan 10.000 studenten en ruim 800 medewerkers zijn we het grootste opleidingencentrum voor beroepsonderwijs

Nadere informatie

Brainport 2020 Universities Martin Paul voorzitter CvB Maastricht University

Brainport 2020 Universities Martin Paul voorzitter CvB Maastricht University Brainport 2020 Universities Martin Paul voorzitter CvB Maastricht University De kennis-instellingen en hun rol binnen BP2020 MBO; oa. Arcus, De Rooi Pannen, KW1C, Leeuwenborgh, ROC Tilburg HBO; oa. Avans,

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria. Jeff Gielen, 28 oktober 2014. www.biofacilities.nl

Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria. Jeff Gielen, 28 oktober 2014. www.biofacilities.nl Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria Jeff Gielen, 28 oktober 2014 www.biofacilities.nl Inhoud 1. Kadans Biofacilities 2. Expertise en support + services 3. Lessons

Nadere informatie

Presentatie Actieplan FoodValley

Presentatie Actieplan FoodValley Presentatie Actieplan FoodValley Doorontwikkeling FoodValley Ambitie 26 oktober 2012 FoodValley: kristallisatiepunt voor innovaties in agrofoodsector (1) Sense of urgency: wereldvoedselproblematiek en

Nadere informatie

Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut.

Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut. ONDERZOEKSRAPPORT Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut. Introductie In het Human Capital 2015 report dat het World

Nadere informatie

Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek

Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek Presentatie ALV NDL 20/11/2014 Agenda 1. Topsector logistiek 2. Organisatie en uitgangspunten 3. Cross-overs 4. Logistiek Koffertje en lonkend perspectief

Nadere informatie

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Om in aanmerking te komen voor een subsidie tussen 25.000 en 65.000 euro moet een project aan de volgende criteria voldoen: 1. het project

Nadere informatie

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com Best? New practice industry-university cooperation Chemelot InSciTe www.chemelot-inscite.com Aanleiding / Externe ontwikkelingen Wetenschappelijke competitie neemt toe; universiteit moet zich op sterktes

Nadere informatie

CVO Groningen. Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012

CVO Groningen. Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012 CVO Groningen Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012 Centrum voor Valorisatie en Ondernemerschap Stimuleren van kennisintensief ondernemerschap Drijvende krachten Valorisatie en Ondernemerschap

Nadere informatie

Dinalog: What s in it for me?

Dinalog: What s in it for me? KDC HAN 31 januari 2013 Dinalog: What s in it for me? door: Harry van den Hoff - Dinalog Harry van den Hoff Programma Manager MKB & Kennisverspreiding 076 5315305 vandenhoff@dinalog.nl 31 jan 2013 Ambitie

Nadere informatie

Het Bedrijfslevenbeleid

Het Bedrijfslevenbeleid Het Bedrijfslevenbeleid NAAR DE TOP! Sjoerd Visser Programmadirectie Topsectoren i.o. Inhoud Regeerakkoord Bedrijfslevenbeleid - ambitie - topsectoren - ruimtelijke aspecten - financiering - Proces fasering

Nadere informatie

Economische kracht van de maritieme sector in de Zuidvleugel (van tweede Maasvlakte tot Gorinchem) verder versterken door inzet op vier lijnen:

Economische kracht van de maritieme sector in de Zuidvleugel (van tweede Maasvlakte tot Gorinchem) verder versterken door inzet op vier lijnen: Bijlage 1B behorend bij Voortgangsrapportage vragen Economie door gemeenten MKB: overzicht initiatieven MKB-kennisinstellingen Naam project Maritime Delta Economische kracht van de maritieme sector in

Nadere informatie

ScaleUp Dashboard 2015

ScaleUp Dashboard 2015 Rapportage ScaleUp Dashboard 2015 ScaleUp Dashboard 2015 Prof. dr. Justin Jansen Lotte de Vos Rotterdam School of Management Erasmus Centre for Entrepreneurship Conclusies Nederland staat aan de Europese

Nadere informatie

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Agribusiness Economie & Logistiek Recreatie & Toerisme maandag 15 juni 2015, bijeenkomst voor raadsleden Naar een nieuw Programma Jaar 2011-2014 2015 2015 2015

Nadere informatie

Service Boulevard Ontwikkelen met de wereldtop

Service Boulevard Ontwikkelen met de wereldtop Service Boulevard Ontwikkelen met de wereldtop Brightlands Chemelot Campus 13/10/14 Hugo Delissen Chemisch technoloog 14 jaar Productie engineer, Product ontwikkeling, Operations manager 1990-2004 Philips

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie

AANVRAAGFORMULIER NIEUWE OPLEIDING MACRODOELMATIGHEIDSTOETS BELEIDSREGEL 2014

AANVRAAGFORMULIER NIEUWE OPLEIDING MACRODOELMATIGHEIDSTOETS BELEIDSREGEL 2014 SAMENVATTING Informatiedossier doelmatigheidstoets \ Commissie Doelmatigheid Hoger Onderwijs Aanvraag nieuwe opleiding European Research Master in Translational Neuroscience (EMTN) Maastricht University

Nadere informatie

Advies Rijksuniversiteit Groningen

Advies Rijksuniversiteit Groningen Advies Rijksuniversiteit Groningen De Reviewcommissie (hierna commissie) heeft kennisgenomen van het voorstel van de Rijksuniversiteit Groningen (hierna RUG) dat het College van Bestuur van de RUG met

Nadere informatie

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top!

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top! Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie Samen naar de top! Drs. G.M. Landheer Directeur Topsectoren en Industriebeleid

Nadere informatie

Nuth. Nuth: 15.478 inw. Zuid-Limburg: 604.154 inw. factsheet: Participatie. Nuth. Oprichting LED. beroepsbevolking werkend buiten eigen gemeente

Nuth. Nuth: 15.478 inw. Zuid-Limburg: 604.154 inw. factsheet: Participatie. Nuth. Oprichting LED. beroepsbevolking werkend buiten eigen gemeente factsheet: Nuth Nuth: 15.478 inw. Zuid-Limburg: 604.154 inw. Participatie Nuth Oprichting LED 2012 2014 2020 67% 65% 73% beroepsbevolking werkend buiten eigen gemeente alledaagse voorzieningen gedragen

Nadere informatie

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP)

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) I/ Inleiding Het aantal kinderen en jongeren met ernstige psychische problemen is goed bekend. Zowel in Nederland als in andere landen

Nadere informatie

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020 OP EFRO OOST-NEDERLAND 2014-2020PRESENTATIE KENNISPARK, 23 APRIL 2014 JOLANDA VROLIJK, PROGRAMMAMANAGER EFRO OP EFRO Oost-Nederland 2014-2020 Inhoud presentatie 1. Inleiding Europese Fondsen: cohesie beleid

Nadere informatie

Understanding Society

Understanding Society Understanding Society Understanding Society Onze onderwijsprogramma s voor excellente en ambitieuze studenten Joop Vianen Conferentie Studiesucces in het hoger onderwijs 3 maart 2010 Onze onderwijsprogramma

Nadere informatie

Samenwerking. Innovatie. Groei. Bedrijven, kennisinstellingen en overheden voor een krachtige metropoolregio Amsterdam

Samenwerking. Innovatie. Groei. Bedrijven, kennisinstellingen en overheden voor een krachtige metropoolregio Amsterdam Samenwerking. Innovatie. Groei. Bedrijven, kennisinstellingen en overheden voor een krachtige metropoolregio Amsterdam De metropoolregio Amsterdam heeft alles in huis Een krachtige economische regio. Daarvoor

Nadere informatie

llll lllliiii III! INI 3782773

llll lllliiii III! INI 3782773 Strategic Board Delta Region llll lllliiii III! INI 3782773 Boschstraat 35 4811GB BREDA T 076-5200247 KVK 56676328 IBAN NL07RABO0178996939 info@deltaregion.eu www.deltareeion.eu Aan Provincie Noord-Brabant

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

TU Delft: Joint Research Centres aanwezig waar het er toe doet

TU Delft: Joint Research Centres aanwezig waar het er toe doet TU Delft: Joint Research Centres aanwezig waar het er toe doet 5 March 2009 Delft University of Technology Challenge the future Grootste technische universiteit van NL TU engineers & technology utilized

Nadere informatie

Succesvol samenwerken in de Regio Eindhoven. Plaats voor een heading

Succesvol samenwerken in de Regio Eindhoven. Plaats voor een heading Succesvol samenwerken in de Regio Eindhoven Plaats voor een heading Jean Paul Kroese 26 april 2012 Opbouw presentatie 1. Kenmerken Regio Eindhoven 2. Regionale ambitie en inhoudelijke opgave 3. Governance

Nadere informatie

Workshop Ondernemerschap

Workshop Ondernemerschap HBO Congres 17 april 2014 Workshop Ondernemerschap Geert-Jan Sweers Onno Bieleman - Hogeschool van Arnhem en Nijmegen - Birch Consultants 1 Onderzoek en ondernemerschap Lectoraten (t=539) 90% 5% 5% Lectoraten

Nadere informatie

Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H. Datum 05 april 2011

Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H. Datum 05 april 2011 Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H Datum 05 april 2011 kiemt KANSEN CREËREN EN BENUTTEN Thecogas Binnenstadservice.nl Sidcon Ingrepro Bredenoord Nuon Helianthos Ubbink Solar Solesta

Nadere informatie

Samenvatting. Achtergrond en adviesvraag. Wie is de kenniswerker? Innovatieve vaardigheden zijn hèt onderscheidende kenmerk

Samenvatting. Achtergrond en adviesvraag. Wie is de kenniswerker? Innovatieve vaardigheden zijn hèt onderscheidende kenmerk Samenvatting Achtergrond en adviesvraag De vraag naar kenniswerkers groeit wereldwijd sterker dan ooit. Kenniswerkers zijn de hoeksteen van de samenleving geworden, en zijn in toenemende mate bepalend

Nadere informatie

PROFESSIONAL LEARNINg & DEvELOPMENT. MASTERCLASS Open InnOvatIemanagement. de maakindustrie

PROFESSIONAL LEARNINg & DEvELOPMENT. MASTERCLASS Open InnOvatIemanagement. de maakindustrie PROFESSIONAL LEARNINg DEvELOPMENT MASTERCLASS Open InnOvatIemanagement In de maakindustrie MASTERCLASS Open InnOvatIemanagement In de maakindustrie AMBITIE, ACTIE EN RESULTAAT IN INNOvATIE De Universiteit

Nadere informatie

dit* doorpakken in topsectoren

dit* doorpakken in topsectoren dit* doorpakken in topsectoren dit*doorpakken in topsectoren dit* is een prioriteitenprogramma. dit* zijn de maatregelen die nodig zijn om de groei van de Brabants-Zeeuwse economie te stimuleren, als voortrekker

Nadere informatie

Innovatie support gids

Innovatie support gids Innovatie support gids Uw gids naar resultaat 1 Uw gids naar resultaat Innovatief duurzaam drukwerk Het drukwerk van deze gids is uitgevoerd in waterloos offset met inkt op plantaardige basis, dit resulteert

Nadere informatie

DIRECTEUR BELEID EN STRATEGIE

DIRECTEUR BELEID EN STRATEGIE FUNCTIEPROFIEL DIRECTEUR BELEID EN STRATEGIE HOGESCHOOL LEIDEN Inhoudsopgave 1 Hogeschool Leiden 3 De organisatie 3 De structuur 3 De thema s 4 2 4 Plaats in de organisatie 4 Taken en verantwoordelijkheden

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

De JB heeft binnen de UvA twee belangrijke partners: a. De Faculteit b. de UB

De JB heeft binnen de UvA twee belangrijke partners: a. De Faculteit b. de UB Meerjarenplan 2014-2016 Juridische Bibliotheek In 2016 zal de JB met de Faculteit naar het Roeterseiland verhuizen. Dit meerjarenplan beperkt en richt zich op de periode dat we ons enerzijds voorbereiden

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag

Samenvatting aanvraag Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing Nieuwe opleiding is): Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1 Verplaatsing bestaande opleiding Nevenvestiging

Nadere informatie

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils Visie op Valorisatie van onderzoeken naar ondernemen InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011 Maarten van Gils Agenda Persoonlijke introductie Het onderzoeken bij MICORD De overgang in

Nadere informatie

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Amandus Lundqvist Voorzitter Topteam HTSM 21 maart 2014 Topteam HTSM advies toename private én publieke

Nadere informatie

Persvoorstelling Medische Technologie Vlaanderen. 29 juni 2015

Persvoorstelling Medische Technologie Vlaanderen. 29 juni 2015 Persvoorstelling Medische Technologie Vlaanderen 29 juni 2015 Wat ging vooraf Europese richtlijn medisch hulpmiddel Een medisch hulpmiddel is elk instrument, toestel of apparaat, elke software of stof

Nadere informatie

Strategisch document Ambulancezorg Nederland

Strategisch document Ambulancezorg Nederland Strategisch document Ambulancezorg Nederland 1 Inleiding: relevante ontwikkelingen 2 Missie en visie AZN 3 Kernfuncties: profiel en kerntaken AZN 4 Strategische agenda AZN vastgesteld: woensdag 23 mei

Nadere informatie

Brainport Monitor 2010 Samenvatting. Van crisis naar kracht

Brainport Monitor 2010 Samenvatting. Van crisis naar kracht Brainport Monitor 2010 Samenvatting Van crisis naar kracht People De effecten van de crisis laten zien dat de arbeidsmarkt in Brainport conjunctuurgevoelig is. Technology Brainport blijft goed presteren

Nadere informatie

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Op 3 oktober 2013 hebben Stenden Hogeschool en de provincie Drenthe samen met Transport en Logistiek Nederland, EVO en de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013 Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst Brussel, 27 februari 2013 Inhoud 1. Health & Care fonds zorgt voor kritische massa en multiplicatoreffect (Urbain Vandeurzen)

Nadere informatie

Ron Bormans Voorzitter CvB Hogeschool Rotterdam. Bestuur Vereniging Hogescholen Lid Commissie Veerman

Ron Bormans Voorzitter CvB Hogeschool Rotterdam. Bestuur Vereniging Hogescholen Lid Commissie Veerman Ron Bormans Voorzitter CvB Hogeschool Rotterdam Bestuur Vereniging Hogescholen Lid Commissie Veerman Hoger beroepsonderwijs Het ongedelfde goud Twitter: @Ronbormans1 Mail: Ron.Bormans@HR.nl Nederland

Nadere informatie

Congres Logistiek Slim verbinden! Tien jaar Lectoraat Logistiek: terug- en vooruitblik

Congres Logistiek Slim verbinden! Tien jaar Lectoraat Logistiek: terug- en vooruitblik Congres Logistiek Slim verbinden! Tien jaar Lectoraat Logistiek: terug- en vooruitblik Stef Weijers, Lector Logistiek en Allianties, HAN 31 januari 2013 Anno 2012 In Logistiek is 15% van de bedrijven wel

Nadere informatie

Titel. Campusvorming voor Chronische Zorg. Wiebe Cnossen, Jan Rietsema

Titel. Campusvorming voor Chronische Zorg. Wiebe Cnossen, Jan Rietsema Titel Campusvorming voor Chronische Zorg Wiebe Cnossen, Jan Rietsema Pagina: 2 Agenda Setting the scene Waarom nadenken over een campus? Wat is een Campus? Hoe richt je Open Innovatie in? Tilburg aan zet

Nadere informatie

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen AANLEIDING De creatieve industrie is een sector die de economische en culturele waarde van betekenis centraal stelt en exploiteert. Deze

Nadere informatie