BELEGGINGS- HORIZON. Zomer 2012 PETERCAM IN DEBAT MET PAUL KRUGMAN TOEKOMST VAN DE EURO OP HET SPEL FISCAAL MISBRUIK: EEN NIEUWE NOTIE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BELEGGINGS- HORIZON. Zomer 2012 PETERCAM IN DEBAT MET PAUL KRUGMAN TOEKOMST VAN DE EURO OP HET SPEL FISCAAL MISBRUIK: EEN NIEUWE NOTIE"

Transcriptie

1 BELEGGINGS- HORIZON Zomer 2012 PETERCAM IN DEBAT MET PAUL KRUGMAN TOEKOMST VAN DE EURO OP HET SPEL FISCAAL MISBRUIK: EEN NIEUWE NOTIE

2

3 INHOUD ZOMER 2012 EDITORIAAL ONTMOETING MET SYLVIE HURET STRATEGIE INTERNATIONALE ECONOMIE FOCUS 1: Toekomst van de euro op het spel FOCUS 2: Petercam meets Paul Krugman SECTOREN: Sectoranalyse van de aandelenmarkten na het resultatenseizoen. 12 AANDELEN: UCB: uniek profiel in de Europese farma-industrie VASTRENTENDE WAARDEN: Voor welke obligatieallocatie moet u vandaag kiezen? FONDSEN: Petercam Equities Emerging Markets - EMEA Petercam Equities World 3F ESTATE PLANNING: Fiscaal misbruik FONDSEN PERFORMANCE CONTACT Onze informatie steunt op betrouwbare bronnen en zorgvuldige analyse. Succes kan in deze materie echter nooit worden gewaarborgd. Publicaties van gegevens, geheel of gedeeltelijk, is slechts toegestaan indien de bron wordt vermeld. Redactie: Petercam Research. Economische en financiële statistieken werden via Datastream verkregen. De beurskoersen werden genomen op 18 juni 2012 bij de sluiting. Redactie beëindigd op 18 juni Beelden: Shutterstock - istockphoto - Fotolia HORIZON ZOMER

4 EDITORIAAL Beste lezer, We schrijven dit voorwoord medio juni, na een voor de eurozone historisch weekend. Op zondag 17 mei trokken bijna 10 miljoen Grieken naar de stembus. De inzet was hoog: zou de bevolking pro-europees, en dus pro bezuinigingen stemmen, of zou ze kiezen voor de eurosceptici van Syriza? Uiteindelijk bleek de pro-europese partij Nea Demokratia 29,5% van de stemmen te halen, en slaakten de financiële markten een (eerste) zucht van verlichting. Is het een pyrrusoverwinning die Griekenland uiteindelijk duur te staan zal komen, en bij uitbreiding heel Europa, of is het de eerste stap naar een duurzaam herstel? Dat valt nog af te wachten, maar op korte termijn kunnen we jammer genoeg niet erg optimistisch zijn. De Griekse economie zit immers in een bijzonder diepe recessie, en ondanks de pro-europese stem blijven we vrezen voor een uiteindelijke Grexit uit de eurozone. Ook Spanje heeft het knap lastig. De problemen zijn dus nog niet van de baan, en ze zullen volgens ons duren tot de Europese autoriteiten een gemeenschappelijk en overtuigend antwoord bieden op de eurocrisis. Dat hebben de markten nodig om te stabiliseren. We moeten echter vooruitkijken en het hoofd koel houden in deze moeilijke omgeving. De wereld is meer dan de Europese periferie. De economie herbergt nog steeds bedrijven met een mooi potentieel, hier of elders ter wereld. Het komt er op aan om ze te vinden, hun businessmodel goed te begrijpen en een goede selectie te maken. Dat is de rol van onze analisten. Meer dan ooit voegen hun aanbevelingen toegevoegde waarde toe aan onze beleggingsstrategie en ondersteunen ze de overtuigingen van onze beheerders. U vindt deze maand, naar goede gewoonte, enkele commentaren over bepaalde sectoren die we grondig opvolgen, net als een analyse van ons fonds Petercam Equities World 3F (Foundation For the Future). Een vlag die de lading bijzonder goed dekt. Wij krijgen de jongste maanden ook bijzonder veel vragen van onze cliënten over het arsenaal fiscale wijzigingen dat de regering-di Rupo heeft beslist. Er is heel veel onduidelijkheid over de toepassing van bepaalde maatregelen waardoor we op de duur de bomen door het bos niet meer zouden zien. In onze rubriek Estate Planning proberen we daarom meer duidelijkheid te brengen rond de notie fiscaal misbruik en welke gevolgen de recentste maatregelen hierover in de praktijk kunnen meebrengen. Tot slot nog een woordje over ons bestuursmodel. We zijn bijzonder blij dat Sylvie Huret werd benoemd tot lid van het Directiecomité van Petercam groep. Zij is reeds sinds 1994 bij ons actief en had de laatste jaren de leiding over het departement Finance. Als CFO heeft zij een niet te onderschatten verantwoordelijkheid. Dat zij bij Petercam de eerste vrouwelijke vennoot en het eerste vrouwelijke lid van het directiecomité is, stemt ons bijzonder tevreden. Hierna vindt u een kort interview met Sylvie Huret. Veel leesplezier, Fritz Mertens Vennoot en Lid van het Directiecomité 2

5 ONTMOETING MET SYLVIE HURET SYLVIE HURET BENOEMD TOT LID VAN HET DIRECTIECOMITÉ In mei benoemde Petercam Sylvie Huret tot lid van het directiecomité. Ze blijft verantwoordelijk voor het departement Finance en vormt het directiecomité samen met voorzitter Xavier Van Campenhout, Fritz Mertens (privé vermogensbeheer), Hugo Lasat (institutioneel beheer) en Marc Janssens (financiële bemiddeling). Interview met Sylvie Huret: Welk professioneel parcours hebt u bij Petercam afgelegd? Sylvie Huret: Ik ben bij Petercam begonnen in 1994, nadat ik eerst professionele ervaring had opgedaan aan de balie van Brussel en in de auditwereld bij PwC. Bij Petercam was ik verantwoordelijk voor de controle van het beheer, de administratie van de fondsen, verschillende taken in algemene administratie en voor de activiteiten rond risicobeheer. In 2010 ben ik als CFO verantwoordelijk geworden voor de financiële pool en ik heb er speciale aandacht besteed aan de kwaliteit van de financiële gegevens binnen de evoluerende context van de regelgeving en van de prudentiële vereisten. Wat zijn uw belangrijkste werven en uitdagingen voor de komende maanden en jaren? Sylvie Huret: Als CFO ben ik verantwoordelijk voor de ondersteunende functies waarvan de teams de opdracht hebben verschillende cliënten te dienen: het management dat over pertinente financiële informatie moet beschikken om zo de functie van de algemene directie te kunnen uitoefenen en de juiste beslissingen te kunnen nemen en alle gespecialiseerde teams die hun dagelijks beheer moeten sturen door zich te baseren op specifieke analyses en de autoriteiten aan wie we een rigoureuze rapportering moeten voorleggen. Met dat doel voor ogen zullen we onze systemen rond de financiële informatie blijven verbeteren en daarbij vooral gebruik maken van de instrumenten waarover we dankzij het nieuwe informaticaplatform beschikken. Bovendien zullen we ook de conservatieve strategie die kenmerkend is voor het huis behouden om zo op een voorzichtige manier de kosten in de hand te houden. U bent bij Petercam de eerste vrouwelijke vennoot en het eerste vrouwelijke lid van het directiecomité. Wat betekent dit voor u? Sylvie Huret: Ik ben trots dat ik een bijdrage kan leveren aan de strategische ontwikkeling van het bedrijf en dat ik het directiecomité en de voorzitter kan steunen bij het opstellen en uitvoeren van onze doelstellingen op korte, middellange en lange termijn. Als vrouw hoop ik dat mijn benoeming ook andere medewerksters kan inspireren om meer verantwoordelijkheden op te nemen en om vooruitgang te boeken bij de ontwikkeling van hun carrière bij Petercam. Geboren in Wilrijk in 1966 Gehuwd, 3 dochters Kandidatuur in de rechten aan de UCL (1986), licentiaat in de rechten aan de KUL (1989) en master in bedrijfsbeheer IAG (1991). Vennoot Petercam en CFO (2010) Xavier Van Campenhout HORIZON ZOMER

6 STRATEGIE STRATEGIE 4

7 STRATEGIE Het optimisme van het jaarbegin ging de jongste maanden verloren door een nieuwe escalatie van de eurocrisis en een haperende wereldeconomie. De vooruitzichten voor de komende maanden hangen voornamelijk af van beleidsbeslissingen en politieke ontwikkelingen. De onzekerheid die daarmee gepaard gaat en het op z n zachtst uitgedrukt weinig overtuigende trackrecord van de politici suggereren dat voorzichtigheid het sleutelwoord is van de huidige strategie. De wereldeconomie en vooral de euro staan aan de vooravond van een stormachtige zomer. Zolang niet duidelijk is hoe de politici die storm willen aanpakken, is het niet aangewezen om grote risico s te nemen. Na een moeilijk 2011 gingen de financiële markten in 2012 optimistisch van start. De ECB had eind 2011 na lang aarzelen eindelijk het zwaar geschut bovengehaald met massale liquiditeitsinjecties voor de financiële sector. Ook de centrale bankiers in Japan en het VK en in de meeste groeilanden pakten uit met extra monetaire stimulusmaatregelen. Overvloedige liquiditeit kan geen echte oplossing voor de structurele problemen bieden, maar kan wel het risico op een acute crisis beperkten. Bovendien waren er in de eerste maanden van het jaar ook tekenen dat de wereldeconomie naar een hogere versnelling aan het schakelen was. En er was zelfs een zekere hoop dat verschillende Europese overheden, o.a. in Italië en Spanje, eindelijk werk zouden maken van enkele noodzakelijke structurele hervormingen. De financiële markten klommen in de eerste maanden van het jaar dan ook fors hoger. Het positieve sentiment werd de voorbije maanden echter volledig weggeveegd. Toenemende onrust over de Spaanse bankensector en de Griekse politieke situatie stuwden de eurocrisis naar nieuwe stressniveaus. Het aanhoudende falen van de Europese autoriteiten om een coherent structureel antwoord op de huidige De vooruitzichten voor de wereldeconomie zijn vandaag dan ook gehuld in heel wat onzekerheid. problematiek te verzinnen, plaatst meer en meer vraagtekens bij de toekomstperspectieven van de euro. Griekenland is op weg naar de euro-uitgang en de impact daarvan op de rest van de eurozone is hoogst onzeker, maar vrijwel zeker niet erg positief. Europese autoriteiten willen zo n scenario vermijden, maar slaagden er vooralsnog niet in hiervoor een plan van aanpak te formuleren. Er blijft dan ook heel veel onzekerheid over wat Europa nog kan en wil doen om de eurocrisis te counteren. En ondertussen diept de recessie in Europa verder uit. Verontrustend is dat de jongste weken ook de rest van de wereldeconomie meer en meer is gaan wankelen. De groeilanden zijn traditioneel gevoelig voor vertrouwensschokken en verstoringen van de internationale kapitaalstromen, en blijken ook nu weer kwetsbaar. En ook uit de VS komen signalen dat het magere economische herstel alweer gas terugneemt. De vooruitzichten voor de wereldeconomie zijn vandaag dan ook gehuld in heel wat onzekerheid. Ondanks al het slechte nieuws blijven er ook vandaag nog belangrijke positieve factoren: de inflatie koelt bijna overal verder af, het monetaire beleid blijft ongezien stimulerend en bedrijven staan er financieel heel goed voor. De alomtegenwoordige onzekerheid overschaduwt deze factoren evenwel. Verregaande voorzichtigheid blijft dan ook de kern van de huidige strategie. Nieuwe initiatieven, o.a. van de ECB, kunnen tijdelijk voor opluchting zorgen op de financiële markten. Zolang de Europese autoriteiten geen overtuigend antwoord bieden voor de eurocrisis, blijven de neerwaartse risico s overheersen. De euro nadert een historisch kruispunt en de uiteindelijke keuze van de richting zal verstrekkende gevolgen hebben voor zowat alle financiële activa. We hopen allemaal op een goede afloop van de huidige crisis, maar gezien het recente trackrecord van de politici zouden we daar niet op inzetten. Voorzichtig wachten op overtuigendere indicaties is daarom de boodschap die we dezer dagen brengen. Bart Van Craeynest Hoofdeconoom HORIZON ZOMER

8 INTERNATIONALE ECONOMIE INTERNATIONALE ECONOMISCHE Na een aardig jaarbegin pakten de onweerswolken boven de wereldeconomie de jongste maanden opnieuw samen. Vooral de escalatie van de eurocrisis zorgt voor heel wat onzekerheid. En die tast stilaan ook de situatie in de groeilanden aan. Centrale bankiers halen opnieuw hun monetaire wapens boven. Toch staat de wereldeconomie voor enkele moeilijke en onzekere maanden. Net als in 2011 zette de wereldeconomie 2012 veelbelovend in. Het herstel van de Amerikaanse economie vertoonde stilaan meer structurele kenmerken, terwijl in Europa de ECB met massale liquiditeitsinjecties eindelijk het tij leek te keren. Daarnaast konden de centrale bankiers in de groeilanden hun voet van de monetaire rem halen dankzij de afkoelende inflatie. De wereldeconomie leek goed op weg naar een redelijke, zij het nog altijd lang geen spectaculaire groei. De jongste maanden doken evenwel opnieuw belangrijke neerwaartse risico s op. De eurocrisis ging in overdrive met de snel toenemende kans van een Grieks vertrek uit de euro en de duidelijke verslechtering van de Spaanse situatie. De resulterende onrust tastte ondertussen ook de groeilanden aan. En zelfs in de VS begon het bescheiden herstel onlangs barsten te vertonen. Centrale bankiers lijken bereid om vrij ver te gaan om de neerwaartse risico s tegen te gaan, maar de vraag is meer en meer of zij daarvoor nog de nodige wapens in handen hebben. AMERIKA TIMMERT VERDER AAN ONDERMAATS HERSTEL Sinds de grootste stimulus-impuls midden 2010 geleidelijk uitdoofde, groeide de Amerikaanse economie gemiddeld met zo n 1,9% op jaarbasis. Positieve groei, maar lang niet voldoende om de gevolgen van de diepe recessie weg te werken. In reële termen is de economie vandaag amper 1,3% groter dan eind 2007, terwijl de bevolking heel wat sneller toegenomen is. Per Amerikaan ligt de economische activiteit nog altijd 2,2% onder het niveau van eind De werkgelegenheid ligt vandaag 5 miljoen jobs lager dan voor de crisis. Toch nam het Amerikaanse herstel de voorbije kwartalen een wat stevigere vorm aan: verschillende van de negatieve factoren van de voorbije jaren zijn uitgewerkt. De vastgoedmarkt is al enkele kwartalen gestabiliseerd en de bouwactiviteit draagt opnieuw bij tot de totale economische groei. Daarnaast is ook de kredietverlening aan bedrijven genormaliseerd. Bovendien verkeren de Amerikaanse bedrijven in blakende financiële gezondheid dankzij historisch hoge cashposities. Ten slotte kan de snelle daling van de benzineprijzen de gezinnen een duwtje in de rug geven. Per Amerikaan ligt de economische activiteit nog altijd 2,2% onder het niveau van eind Ondanks de tekenen van normalisatie van de Amerikaanse economie wordt het herstel overschaduwd door belangrijke onzekerheden. De escalerende eurocrisis is voor de VS van belang als die de rest van de wereldeconomie kan besmetten. Het gevaar daarop is de jongste weken fors toegenomen. Toch ligt de belangrijkste onzekerheid allicht in het eigen budgettaire beleid. Zonder beleidswijzigingen staat voor 2013 een budgettaire verkrapping van zo n 3,5% van het bbp op de agenda door het aflopen van de Bushbelastingverlagingen en van de Obamastimulusmaatregelen. Zo n budgettaire klap zou de economie in recessie duwen. Allicht komt er nog een compromis uit de bus, maar daarvoor wordt het wachten tot na de presidentsverkiezingen van november. Ondertussen ligt het anti-cyclische beleid in handen van de Fed. Die lijkt zich stilaan te gaan opmaken voor een nieuw pakket stimulusmaatregelen. Al bij al ziet het er naar uit dat de Amerikaanse economie de komende kwartalen doorzet met het bescheiden herstel. EUROZONE ZINKT DIEPER IN RECESSIE Ook de eurozone leek het jaar nog redelijk in te zetten. De ECB slaagde erin om met massale liquiditeitsverlening aan de financiële sector de crisissfeer te 6

9 INTERNATIONALE ECONOMIE SITUATIE Groei BBP VS (jaar op jaar % wijziging) Economische indicator VS (opinie aankoopmanagers) bedaren. En dankzij een goed presterende Duitse economie stabiliseerde de economische activiteit in de eurozone, wat beter was dan verwacht. Het betere nieuws uit de eurozone was evenwel van korte duur. De aankondiging van de Spaanse overheid dat ze de begrotingsdoelstellingen voor 2012 niet zou halen en vooral de Griekse verkiezingen begin mei zorgden voor een spectaculaire escalatie van de eurocrisis. De euro lijkt stilaan op een cruciaal punt te komen en de Europese autoriteiten laten het voorlopig grandioos afweten (zie Focus op blz. 8). Tegen die achtergrond kreeg het vertrouwen van de ondernemers zware klappen. Met alle onzekerheid over de euro en de economische vooruitzichten zien die ondernemers het niet meer zitten om nog te investeren of aan te werven. In Griekenland, Portugal en meer verontrustend Italië zakte het ondernemersvertrouwen terug tot niveaus die in de buurt komen van de dieptepunten van begin Bovendien worden de gevolgen ook stilaan duidelijk in de sterkere landen. Zelfs in Duitsland, de sterkhouder binnen de eurozone, zijn de voorlopende indicatoren de jongste maanden snel verslechterd. Om het vertrouwen terug op te krikken, zal een duidelijk antwoord nodig zijn op de eurocrisis. Ondertussen dreigt de aanslepende malaise structurele schade toe te brengen aan de Europese economieën. De werkloosheidsgraad is opgelopen tot 11%, het hoogste niveau in meer dan 30 jaar. De jeugdwerkloosheid ligt dubbel zo hoog, en bedraagt in Griekenland en Spanje zelfs meer dan 50%. Zulke verontrustende cijfers dreigen het groeipotentieel van de eurozone, dat sowieso al beperkt is, nog verder te ondermijnen. De Europese politici zijn allicht niet in staat om snel genoeg met oplossingen te komen. De ECB kan dat wel. Die moet zich op dit moment geen zorgen maken over inflatie. Die zakte al terug van zo n 3% eind vorig jaar tot 2,4%. De zwakte van de arbeidsmarkt en haperende kredietverlening suggereren dat de inflatierisico s binnen de eurozone zo goed als onbestaande zijn. De deur voor verregaande ingrepen staat dan ook open. KWETSBARE GROEILANDEN De groeilanden in Azië en Latijns- Amerika hadden vorig jaar nog af te rekenen met belangrijke inflatierisico s, maar leken daar vrij goed in te slagen. Zo koelde de inflatie in de Aziatische groeilanden af van gemiddeld 6,3% midden 2011 tot 4,3%. Dat liet de centrale bankiers in de groeiregio s toe om hun voet van de monetaire rem te halen. Nieuwe monetaire stimuli moesten de economische activiteit doorheen 2012 opnieuw aanzwengelen. De eurocrisis dreigt evenwel roet in het eten te gooien. De meeste groeilanden zijn nog altijd afhankelijk van een instroom van buitenlands kapitaal. In die zin zijn die economieën gevoelig voor vertrouwensschokken en verstoringen van de internationale kapitaalstromen. Daarnaast blijft Europa een belangrijke afzetmarkt voor heel wat groeilanden. De problemen in Europa overschaduwen dan ook de vooruitzichten voor de groeilanden. Centrale bankiers zullen de komende maanden flink meer inspanningen doen om die negatieve impact te counteren. Toch staan de groeilanden allicht voor een paar moeilijke kwartalen. VERENIGDE STATEN Groei BBP Duitsland (jaar op jaar % wijziging) Economische indicator Duitsland (IFO-enquête) DUITSLAND Economische indicator België (NBB-enquête) BELGIË Groei BBP China (jaar op jaar % wijziging) Groei BBP België (jaar op jaar % wijziging) CHINA Economische indicator China HORIZON ZOMER

10 FOCUS 1 TOEKOMST VAN DE EURO OP HET Na een tijdelijke adempauze in de eerste maanden van het jaar escaleerde de eurocrisis naar een heel nieuw niveau. Griekenland lijkt op weg naar de uitgang en ook Spanje wankelt. De toekomst van de euro ligt in handen van de politici en de ECB. Zonder duidelijke ommekeer in de Europese aanpak van de crisis zal de euro in de huidige staat echter niet overleven. Met massale liquiditeitsinjecties slaagde de ECB er de eerste maanden van het jaar in om de crisissfeer te bedwingen. Niettemin sloten we een Focus in de vorige Horizon af met de bedenking dat het wachten was op de volgende escalatie van de problemen in de eurozone. Dat bleek uiteindelijk niet lang wachten. De aankondiging van de Spaanse overheid dat ze haar begrotingsdoelstellingen dit jaar niet zou halen, zorgde in maart alweer voor toenemende onrust. De Griekse verkiezingen begin mei duwden de eurocrisis volledig in overdrive. De Europese autoriteiten staan voor enkele cruciale maanden. GRIEKENLAND OP WEG NAAR DE UITGANG De Griekse bevolking is de sanerings- en hervormingsinspanningen moe. Dat hoeft niet te verbazen: de Griekse economie is sinds begin 2008 met 17% gekrompen, terwijl de werkloosheidsgraad verdrievoudigd is tot zo n 22%. Toch heeft Griekenland volgens het reddingsprogramma van Europa en het IMF nog heel wat inspanningen voor de boeg. In Europa behoort een ultiem compromis altijd tot de mogelijkheden, en mogelijk komt dat er ook voor Griekenland nog. Niettemin is de kloof tussen wat de Griekse economie nog kan en wil dragen, en wat volgens de Europese autoriteiten noodzakelijk is, te groot geworden. Een werkbaar compromis dat Griekenland op een houdbaar pad zet binnen de eurozone wordt ontzettend moeilijk. Dat besef is ondertussen ook doorgedrongen in Griekenland, waar meer en meer mensen hun geld uit de Griekse banken halen om het risico op een omzetting in een nieuwe eigen zwakkere munt te vermijden. Die bankrun duwt de Griekse banken richting afgrond. Zonder extra hulp en vooral een verregaande versoepeling van de daaraan gelinkte besparings- en hervormingsvoorwaarden blijft voor Griekenland uiteindelijk enkel de optie van een vertrek uit de eurozone over. Het lijkt weinig waarschijnlijk dat de rest van Europa bereid is tot zulke toegevingen. Een vertrek is dan ook het meest waarschijnlijke scenario geworden voor Griekenland. BESMETTINGSRISICO S IN DE REST VAN DE PERIFERIE Ondertussen staat ook Spanje opnieuw onder zware druk. De Spaanse banken worden meegesleurd door de dieper wegzakkende vastgoedmarkt en hebben heel wat extra steun nodig (ramingen suggereren zo n 5 à 10% van het bbp). De overheid kan dat soort bedragen niet langer ophalen in de obligatiemarkt, zodat Spanje op vrij korte termijn moet aankloppen bij de Europese reddingsfondsen. Daarnaast moet de komende maanden ook werk gemaakt worden van een tweede steunprogramma voor Portugal en misschien ook voor Ierland. De uitdiepende recessie in de europeriferie versterkt de neerwaartse dynamiek alleen maar. Die zorgt immers voor extra druk op de vastgoedmarkt, financiële sector en overheidsfinanciën in de betrokken landen. En dat is voor een vertrek van Griekenland uit de euro. Als het in de loop van de komende maanden zover komt, zal de vraag wie is de volgende snel opduiken. Bovendien wordt het dan voor spaarders in de risicolanden perfect rationeel om hun geld uit het land te halen. Op die manier kan een rampzalige bank run doorheen de periferie op gang komen die land na land uit de euro dwingt. Voor de Europese autoriteiten komt het er dan ook op aan om die negatieve spiraal te doorbreken. REDDINGSMOGELIJKHEDEN VOOR DE EUROZONE De Europese autoriteiten hebben nog verschillende mogelijkheden om de crisis aan te pakken. De effectiviteit van die maatregelen en de politieke haalbaarheid ervan lopen evenwel niet parallel. 1. Renteverlagingen: naar het voorbeeld van de Fed kan de ECB haar beleidsrente verlagen van de huidige 1% tot zo goed als 0%. Zo n ingreep zou een signaalfunctie hebben, maar in essentie weinig uitmaken voor de huidige crisis. 8

11 FOCUS 1 SPEL 2. Nieuwe liquiditeitsinjectie: de ECB kan haar liquiditeitsoperaties nog eens overdoen. Dat zou de financiële sector ondersteunen, maar is geen structurele oplossing voor de huidige problematiek. Het kan wel tijd kopen voor de politici om aan zo n structurele oplossing te werken. De eerder gekochte tijd werd op z n zachtst uitgedrukt niet optimaal benut. 3. Aankoopprogramma voor obligaties: de ECB kan opnieuw obligaties van de risicolanden gaan opkopen om de druk op de betrokken overheden te verlichten. De ECB lijkt er weinig voor te voelen om deze optie te gebruiken. Hoe dan ook kan deze maatregel enkel tijd kopen, het biedt evenmin een structurele oplossing. 4.Uitbreiding van de reddingsfondsen EFSF/ESM: de beschikbare reddingsmiddelen zijn vandaag ontoereikend om een zware escalatie van de eurocrisis op te vangen. Een verhoging van die middelen lijkt dan ook logisch. Dat kan via extra bijdragen van de lidstaten, via de uitgifte van euroobligaties of via de toekenning van een bankstatuut aan de reddingsfondsen (die zich dan kunnen financieren bij de ECB). Blijft nog de vraag wat het EFSF/ESM met hun middelen kunnen doen. Rechtstreekse steun aan banken behoort vandaag niet tot de mogelijkheden en vereist een uitbreiding van de bevoegdheden. 5. Een echt groeiprogramma: een sterkere economische groei zou alle problemen in de eurozone draaglijker maken. Een groeiprogramma valt evenwel makkelijk te formuleren, maar heel wat moeilijker met succes uit te werken. De realiteit is dat de economische groei in de eurozone allicht onvoldoende opgekrikt kan worden om de huidige problematiek wezenlijk te veranderen. 6.Verhoging van de inflatiedoelstelling van de ECB: zo n ingreep zou de ECB toelaten om voor een agressievere monetaire stimulus te gaan. Die zou allicht vooral in de sterkere landen aanslaan en op die manier kunnen bijdragen tot een zeker herstel van de onevenwichten binnen de eurozone. Dat zou evenwel het verbreken van het Duitse inflatietaboe vereisen. 7. Bankenunie: het doorknippen van de link tussen banken en hun nationale overheden zou een grote stap in de goede richting zijn. Dat kan via een herkapitalisatie van de banken via de Europese reddingsfondsen, de installatie van regulering en supervisie van de banken op Europees niveau en een Europese depositogarantie. Dat zou een vrij verregaande overdracht van soevereiniteit naar het Europese niveau vereisen. 8. Budgettaire unie: een budgettaire autoriteit op Europees niveau met bevoegdheid over een belangrijk deel van de overheidsrekeningen in de eurozone en de mogelijkheid zich te financieren met euro-obligaties kan de oncontroleerbare druk op individuele lidstaten wegnemen. De eerste vier mogelijkheden op deze lijst liggen vandaag in de sfeer van het haalbare. De komende weken en maanden zijn stappen in die richting heel waarschijnlijk. Om de euro ook op langere termijn van een stabiele toekomst te verzekeren, zijn de twee laatste mogelijkheden op deze lijst evenwel noodzakelijk. Hoe de concrete details uiteindelijk ook uitgewerkt zullen worden, een werkbare eurozone vereist de aanvaarding van structurele transferts van de sterkeren naar de zwakkeren en de overdracht van een belangrijke mate van soevereiniteit naar een Europees niveau. Het blijft de vraag of daarvoor binnen de eurozone een democratisch draagvlak is. Zoniet dreigt de komende jaren een verregaande hertekening van de monetaire unie. HORIZON ZOMER

12 FOCUS 2 PETERCAM MEETS PAUL KRUGMA Op 10 mei mocht Mediafin (het moederbedrijf rond de kranten De Tijd en l Echo) in samenwerking met Petercam professor Paul Krugman, winnaar van de Nobelprijs voor economie in 2008 en allicht de bekendste/belangrijkste econoom ter wereld van vandaag, verwelkomen. Met zijn veelgevolgde blog op de New York Times levert professor Krugman al geruime tijd een toonaangevende en controversiële stem in het economische debat over de jongste crisisjaren. In Brussel kwam hij zijn mening over de aanslepende eurocrisis toelichten. Bart Van Craeynest, hoofdeconoom van Petercam, ging in debat met deze topeconoom. Een overzicht van de meest relevante punten. NIET VEEL BETER DAN DE JAREN 30 Ondanks de tekenen van herstel sinds het dieptepunt van begin 2009 zijn de klassieke industrielanden er nog altijd erg slecht aan toe. Zo is de prestatie van de Britse economie over de voorbije vier jaar zelfs duidelijk slechter dan tijdens de eerste vier jaar van de Grote Depressie in de jaren 30. Toch is de dynamiek van de huidige crisis helemaal niet uitzonderlijk. In de aanloop naar de crisis zorgde te goedkoop krediet voor een overdreven schuldopbouw in de meeste klassieke industrielanden, vooral door de private sector. Vanaf 2007 droogde het goedkope krediet op en moest de private sector zwaar in de remmen. Op dat moment moest de overheid inspringen om de economie te ondersteunen. De huidige discussie over besparingen versus groeibevorderende maatregelen komt te vroeg. Als de overheid gaat besparen terwijl de private sector nog volop bezig is, dreigt de economie opnieuw in recessie te zakken. Dat wordt vandaag al pijnlijk geïllustreerd in Europa, maar ook in de VS is die discussie aan de gang. Europa en de VS lijken bezig aan een race naar de bodem. Voorlopig ligt Europa duidelijk op kop. DE EURO WAS EEN SLECHT IDEE Terugblikkend was de euro een heel slecht idee. Die liet heel wat landen binnen de eurozone toe om boven hun stand te leven. En nu dat fout gelopen is, bestaan er binnen de unie geen mechanismen om de problemen op te vangen. Precies door die gebrekkige structuur van de eurozone is de eurocrisis zo uit de hand gelopen. Zo zitten de Amerikaanse staat Nevada en Ierland met erg gelijkaardige problemen: beide worden geconfronteerd met een te grote schuldenberg en een diepe vastgoedcrisis. Maar terwijl Nevada via allerlei automatische kanalen geholpen wordt door de Amerikaanse federale overheid, die o.a. de werkloosheids- en pensioenuitkeringen voor haar rekening neemt, is Ierland op zichzelf aangewezen. De onvolledige structuur van de eurozone plaatst verschillende landen vandaag in een onmogelijke positie. De opgelegde besparingen en hervormingen zijn voor een land als Spanje onhaalbaar. Op het huidige traject kan de euro niet verder. BEPERKTE OPTIES VOOR DE EUROZONE Er blijven vandaag maar twee opties over voor de eurozone. De sterkere landen, met Duitsland voorop, kunnen hun gezondere positie gebruiken om de groei binnen de unie aan te zwengelen. Op die manier krijgen de zwakkere landen enig perspectief op economische groei die de pijn van de besparingen kan verlichten. Dat kan door in Duitsland een hogere inflatie toe te laten. Mochten de ECB en de Duitse overheid erin slagen om de Duitse inflatie op te krikken naar 4 à 5% zou dat de eurozone een flink stuk op weg helpen. Voor Griekenland is het allicht te laat, maar met zulke inspanningen in de sterke landen wordt de opdracht voor de zwakkere landen opnieuw haalbaar. Als vooral Duitsland die inspanningen niet kan opbrengen, wordt het uiteenvallen van de euro onvermijdelijk. Beide scenario s hogere inflatie in Duitsland en het einde van de euro lijken vandaag onmogelijk, maar één van de twee zal het onvermijdelijk worden. In het aansluitende gesprek tussen professor Krugman en Petercamhoofdeconoom Bart Van Craeynest kwamen nog enkele bijkomende punten aan bod. 10

13 FOCUS 2 ALS GEHEEL IS DE EUROZONE ER BETER AAN TOE DAN DE VS De cijfers over de overheidsfinanciën en de externe positie voor de eurozone als geheel zijn beter dan die in de VS. Mocht de eurozone een echte unie zijn, was er geen sprake geweest van een eurocrisis. Maar de eurozone is geen echte unie, maar een groep landen met één munt, maar met hun eigen budgettair beleid, economische structuur en financiële sector. Daardoor zijn de betere cijfers voor de hele eurozone vandaag eigenlijk irrelevant. Zolang de eurozone er niet in slaagt zichzelf om te vormen in een hechtere unie, blijft de eurocrisis allicht aanhouden. GROEI ALLEEN KAN DE EUROCRISIS NIET OPLOSSEN De toenemende aandacht voor groei, o.a. na de verkiezing van François Hollande in Frankrijk, is positief voor de eurozone. Maar groei is geen mirakeloplossing. In het beste geval kan de economische groei in de eurozone opgekrikt worden tot 1 à 1,5% per jaar. Dat zal niet volstaan om alle problemen zomaar te laten verdwijnen. De eurozone wordt geconfronteerd met twee sets van problemen: op korte termijn is er de vertrouwenscrisis, de wankele banken en de snel oplopende werkloosheid; op langere termijn is er de vergrijzing, de betaalbaarheid van de welvaartsstaat en de structureel lage groei. Beide dimensies zijn belangrijk. Tot nog toe werd er in Europa vooral gefocust op die langere termijn, maar als het kortetermijnprobleem niet aangepakt wordt met overtuigende groeimaatregelen zal de euro niet zo lang overleven. POLITIEK IS DOORSLAGGEVEND De eurozone blijft een democratie. Uiteindelijk zullen de kiezers en de politici de knopen over de euro doorhakken. Als de kiezers niet langer geloven in de euro of niet bereid zijn om mee te stappen in de nodige maatregelen, dan kan de euro niet overeind blijven. De recentste politieke ontwikkelingen in Europa, o.a. in Griekenland en Hongarije, zijn verontrustend. Toenemende druk kan de publieke opinie en de politici er nog altijd toe aanzetten om de nodige beslissingen te nemen, maar dan moet het roer wel duidelijk omgegooid worden. Professor Krugman sloot uiteindelijk af met een bedenking over België: doorheen de crisis presteerde België zonder regering opmerkelijk goed. Ondertussen is er wel een regering. Afwachten dus. HORIZON ZOMER

14 SECTOREN SECTORANALYSE VAN DE AANDELENMARKTEN NA HET RESULTATENSEIZOEN Achter de kennelijk lage waardering van de Europese aandelenmarkten (minder dan 9,4 de verwachte winst in 2012 voor de eurozone, tegenover meer dan 12 keer voor de Verenigde Staten, terwijl de Europese aandelenmarkten historisch gezien een dubbelcijferige koers-winstverhouding hebben) gaan grote sectorverschillen schuil. Het lijkt ons daarom noodzakelijk om een aparte analyse te maken van de verschillende sectoren alvorens te kunnen oordelen of de lage waarderingen al dan niet kansen inhouden voor de belegger. Het resultatenseizoen biedt alvast een mooie kans om te kijken hoe stevig het argument van de lage waardering voor de Europese aandelenmarkten is en om te bekijken of de sectoren waarnaar onze voorkeur uitgaat stevig genoeg in hun schoenen staan. OVER HET ALGEMEEN POSITIEF RESULTATENSEIZOEN Het resultatenseizoen loopt stilaan ten einde en we moeten in de eerste plaats vaststellen dat de winstgroeiverwachtingen in de verschillende belangrijkste regio s sterk uiteenliepen. Europa ging er voor het eerste kwartaal vanuit dat de winsten gemiddeld met 7% zouden dalen ten opzichte van vorig jaar, wat een weerspiegeling zou zijn van de delicate economische situatie van de regio. Een situatie waarin een meerderheid van de landen in het begin van het jaar het hoofd moesten bieden aan een recessie. Tegelijk gingen de analisten voor de rest van de wereld uit van een positieve winstgroei. Zo verwachtten ze een gemiddelde winststijging van 8% bij de bedrijven die deel uitmaken van de Amerikaanse S&P 500, en dit op basis van een Amerikaanse economische groei van rond de 2% en ondanks het feit dat de dollar duurder werd ten opzichte van de euro, wat de winsten van de Amerikaanse bedrijven in Europa enigszins onder druk zette. In dit kader hebben de Amerikaanse bedrijven zich over het algemeen alvast erg goed uit de slag getrokken. Bij bijna 70% van de ondernemingen lag de winst immers hoger dan verwacht en bovendien lag de winst gemiddeld 4% hoger dan verwacht. Hoewel het bij het schrijven van deze lijnen nog wat vroeg is om definitieve uitspraken te doen over Europa, zijn ook de eerste trends over de bedrijfsresultaten op het oude continent bemoedigend: bij 57% van de ondernemingen waren de nettoresultaten beter dan verwacht (gemiddeld lag de winst zo n 2% hoger dan verwacht). Ondanks het over het algemeen bevredigende resultatenseizoen, is de trend van de neerwaartse winstverwachtingen, die al sinds begin dit jaar van kracht is, niet omgekeerd. Deze trend is inderdaad slechts gehalveerd. Dat betekent dat sinds 1 januari verwacht wordt dat de nettowinsten van de bedrijven gemiddeld met 2% zullen dalen. Dat weinig ondernemingen hun guidance voor de rest van het jaar verhoogd hebben, is tot slot wellicht even veel te wijten aan het feit dat we nog maar amper het eerste kwartaal achter de rug hebben dan aan de vele onzekerheden die op politiek en economisch vlak nog altijd bestaan (de toekomst van de eurozone, de omvang van de vertraging op de groeimarkten, de timing en de omvang van de begrotingsbesparingen in de Verenigde Staten). De bekendmaking van de kwartaalresultaten is dan ook een sleutelmoment om de performance van de aandelen te bekijken. Deze resultaten bieden immers de kans om te zien in welke mate de marktverwachtingen en die van de analisten overeenstemmen met de werkelijke prestaties van de ondernemingen. Uit die vergelijking van de verwachtingen en de resultaten volgen dan logischerwijze aanpassingen van de consensusramingen. En die zullen op hun beurt leiden tot een herziening van de waardering, die in de lijn ligt van deze aanpassingen.... MAAR MET GROTE VERSCHILLEN TUSSEN DE VERSCHILLENDE SECTOREN Terwijl de differentiatie (rond de winstherzieningen) tussen de sectoren normaal gebeurt op basis van de vraag of ze al dan niet tot een cyclische of defensieve sector behoren, is dat hier veel minder uitgesproken. We zien hier immers dat sectoren die a priori als defen- 12

15 SECTOREN sief worden beschouwd, zoals de nutsdiensten ( Utilities ) naast meer cyclische sectoren staan zoals die van de grondstoffen. Zij behoorden allebei tot de sectoren die de grootste teleurstellingen moeten laten optekenen op het vlak van de herziening van de winstgroei. Voor deze sectoren zijn de trends aan de gang sinds het begin van het jaar en ze werden bevestigd tijdens het resultatenseizoen. Daar tegenover staat dat een andere cyclische sector zoals de auto-industrie bijna permanent wordt gekenmerkt door opwaartse winstverwachtingen, en in die zin flink contrasteert met de prestatie van andere sectoren die gevoelig zijn voor de evolutie van de economie. Een van de belangrijkste verklaringen van deze tegengestelde trends heeft meer te maken met de geografische blootstelling van deze verschillende sectoren dan met het feit dat ze al dan niet behoren tot een sector die hetzij als cyclisch hetzij als defensief wordt beschouwd. De Europese autosector en met name de Duitse bleef immers profiteren van de hang van de Chinese consument naar luxewagens terwijl de besparingen in Europa en de onrechtstreekse gevolgen daarvan de tarieven en de winstmarges van de nutssector onder druk bleven zetten. Bovenstaand voorbeeld onderstreept het belang van een doorgedreven sectoranalyse! Ze maakt het immers mogelijk om rekening te houden met belangrijke trends en die te onderscheiden van de tijdelijke fenomenen die een impact hebben op de kwartaalresultaten. Hieronder vatten we onze belangrijkste sectorvisies samen en bekijken we in welke mate ze werden bevestigd door het resultatenseizoen. DE SECTOREN PETROLEUM, FARMA EN COURANTE CONSUMPTIEGOEDEREN: GLOBALE BLOOTSTELLING EN DEFENSIEF KARAKTER De sectoren farma, petroleum ( majors ) en courante consumptiegoederen beschikken over een wereldwijde diversificatie en over een sterke zichtbaarheid op hun inkomsten en winsten op korte termijn. Hun omzetten en winsten worden immers slechts in (heel) beperkte mate beïnvloed door de macro-economische cyclus. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de winstgroeiverwachtingen voor 2012 voor deze sectoren sinds het begin van het jaar slechts weinig zijn veranderd en dat de kwartaalresultaten over het algemeen geen forse verrassingen hebben opgeleverd. Op langere termijn zal een verslechtering van de macroeconomische context nochtans zeker ook een invloed hebben op de olieprijs en finaal ook op de winstgroeiverwachtingen van de petroleumsector (evenwel op een minder uitgesproken manier voor de Majors dan voor de rest van de sector). Dat verklaart ongetwijfeld de gematigde prestatie van de sector sinds het begin van het jaar, die overigens geleid heeft tot een beperking van de multiples op korte termijn, rekening houdend met de stabiliteit van de verwachte winsten voor Voorts wogen ook een aantal niet-recurrente of onvoorziene elementen op de resultaten van de sector. We denken met name aan de nationalisatie van het Argentijnse filiaal van Repsol, de lekken op een platform van Total in de Noordzee en de aanhoudende onzekerheid rond de schadekosten als gevolg van het lek van Macondo voor BP. In tegenstelling tot wat het geval is voor de petroleummaatschappijen, zouden de winstgroeiverwachtingen op langere termijn van de sectoren farma en courante consumptie niet mogen worden aangetast door de economische groeivertraging. Vandaar dat deze twee sectoren een ultradefensief karakter kregen aangemeten op het macro-economische vlak. De kwartaalresultaten hebben bovendien bevestigd dat ze blijven profiteren van hun blootstelling aan de consumenten van de groeilanden (een thema dat trouwens voor positieve verrassingen heeft gezorgd bij de bekendmaking van de resultaten van de meeste bedrijven die actief zijn in de consumptiegoederen en van ondernemingen zoals Bayer en Sanofi). Als besluit voor die drie sectoren, moeten we vaststellen dat de waarderingen van de Europese bedrijven die erin actief zijn vergelijkbaar zijn met die van de HORIZON ZOMER

16 SECTOREN Amerikaanse ondernemingen uit de sector (zoals te zien is aan de waarderingen van Procter & Gamble en Unilever). Met andere woorden, het verschil tussen de waarderingen op de twee belangrijkste ontwikkelde markten, Europa en de Verenigde Staten, kan niet verklaard worden door deze sectoren. BANKSECTOR NOG NIET AAN HET EINDE VAN ZIJN LIJDEN Na een rampzalig jaar 2011 denken we niet dat de banksector al aan het einde van zijn lijden is. Onze verwachtingen voor de banksector blijven dan ook negatief. Het resultatenseizoen zette trouwens nog eens de structurele (toegenomen wettelijke druk) en conjuncturele moeilijkheden (onder druk staande rentemarge, terugval van de commissielonen die gekoppeld zijn aan de marktactiviteit, maar ook de vrije val van de bijdrage van de tradingactiviteiten) in de verf waarmee de sector wordt geconfronteerd. Daar komt nog het vooruitzicht bij dat de staten wellicht zullen proberen om meer geld in het laatje te krijgen via nieuwe taksen op de banken. En dan hebben we het nog niet eens over het grote risico dat een aantal spelers uit de sector lopen als gevolg van de Europese schuldencrisis. Uiteindelijk denken we dat de consensusverwachtingen rond de winstgroei van de bankensector substantieel neerwaarts zullen moeten worden bijgesteld. Dan zal de waardering van de sector minder aantrekkelijk zijn dan wat de cijfers op het eerste gezicht kunnen aangeven. Tot slot moet worden geconstateerd dat de fundamentals van de Amerikaanse banksector (substantiële opwaartse herziening van de winstverwachtingen sinds het begin van het jaar) sterk verschillen van die van de Europese banksector, en dit in het kielzog van de Amerikaanse economie die een stevig groeitraject blijft volgen, al is het niet spectaculair. Een en ander verklaart ongetwijfeld het verschil in de waarderingen van enerzijds de Europese en anderzijds de Amerikaanse banksector. Het blijft echter nog afwachten hoe lang deze feitelijke situatie nog kan blijven voortduren. NUTSDIENSTEN EN TELECOMOPERATOREN Zoals hierboven werd uiteengezet, konden deze sectoren, die over het algemeen als defensief worden beschouwd, zich sinds het begin van het jaar niet opwerpen als mogelijke veilige havens en het resultatenseizoen is er niet in geslaagd om de trend om te keren (negatieve beursprestatie houdt al veel langer aan). In tegenstelling tot andere defensieve sectoren (zie hoger), genieten deze sectoren niet vaak van een brede geografische diversificatie en ze worden volop getroffen door de moeilijke economische situatie in Europa evenals door de steeds strengere reglementering (controle op de prijzen voor Frankrijk en België voor de energieproducenten, verplichte tariefverlagingen voor de mobiele telefonie-operatoren). Hoewel de waarderingen aantrekkelijk lijken, zal ongetwijfeld moeten worden gewacht op het einde van de huidige periode met neerwaartse winstherzieningen om op betere tijden te hopen voor deze sectoren. Opmerkenswaard is hier ook dat de aandelen van de Amerikaanse bedrijven die actief zijn in deze twee sectoren niet onder dezelfde druk op hun winstcijfers hebben geleden en hogere waarderingen laten optekenen dan de Europese waarden uit deze sectoren. TECHNOLOGISCHE EN INDUSTRIËLE SECTOREN, CHEMIE&GRONDSTOFFEN Het gemeenschappelijke kenmerk van deze drie sectoren is dat ze samengesteld zijn uit een reeks zeer heterogene subsegmenten, met een zeer verschillende dynamiek. Zo wordt de opwaartse herziening van de winsten in de Europese IT-sector sinds het begin van het jaar bijna exclusief getrokken door SAP, een van de zwaargewichten uit de sector, terwijl de rest van het segment (voornamelijk de leveranciers van uitrustingsgoederen) hun winstverwachtingen voort zien afkalven als gevolg van de messcherpe concurrentie van Apple en/of een aantal Chinese spelers. Volgens ons zullen deze trends niet snel veranderen. Bij de industriële waarden werd de positieve impact van de goede gang van zaken in de Amerikaanse economie niet volledig overschaduwd door de Europese recessie en de Chinese groeivertraging. Vandaar dat de neerwaartse winstherzieningen en de koersdalingen bij de bedrijven die actief zijn in kapitaaluitrustingsgoederen beperkt bleven. Tot slot gaan achter de grotendeels neutrale prestatie van de sector chemie en grondstoffen erg uiteenlopende realiteiten schuil. Terwijl de chemiesector kon profiteren van een aantrekkende vraag in verschillende segmenten (met opwaartse winstherzieningen als gevolg) leed de mijnsector onder het feit dat het Chinese herstel minder uitgesproken was dan verwacht en onder de forse toename van de productiekosten. Rekening houdend met het feit dat deze drie sectoren zo heterogeen zijn, is het erg moeilijk om conclusies te trekken rond de waarderingen van de betrokken aandelen en om een vergelijking te maken tussen de waarderingen van de Europese en de Amerikaanse aandelen. CONCLUSIES Over het algemeen heeft de analyse van de kwartaalresultaten ons gesterkt in onze sectorvisie en bevestigd dat de op het eerste gezicht aantrekkelijke waardering van de Europese aandelen in vergelijking met de Amerikaanse, hoofdzakelijk te danken is aan de sectoren die in ruime mate blootgesteld zijn aan de Europese economie die in recessie verkeert (banken, telecom- en nutsbedrijven) en die dan ook lijden onder een aanhoudende druk op hun resultaten. 14

17 AANDELEN UCB: UNIEK PROFIEL IN DE EUROPESE FARMA-INDUSTRIE Na een overgangsperiode van verschillende jaren, waarin UCB heel wat activa gekocht en verkocht heeft, lijkt het bedrijf vandaag helemaal niet meer op het vroegere Union Chimique Belge. De onderneming uit Anderlecht is immers fundamenteel veranderd en profileert zich vandaag als een marktleider in de biofarmasector. Om een goed inzicht te krijgen in de transformatie die UCB heeft ondergaan, is het belangrijk om de visie die het management en de raad van bestuur bijna tien jaar geleden hebben ontwikkeld, te begrijpen. UCB heeft bijzonder goed geanticipeerd op de structurele wijzigingen die zich aftekenden aan de horizon van de farmasector. Het management van UCB heeft inderdaad behoorlijk snel ingezien dat een vergaande heroriëntatie van de activiteit nodig was. Met name als gevolg van het keurslijf waarin Onderzoek & Ontwikkeling zitten (noodzaak om constant de researchontwikkelingsbudgetten te verhogen in de hoop dat die afdeling met afdoende resultaten voor de dag kan komen) en als gevolg van de evolutie van de noden van de patiënten, artsen en organisaties die instaan voor de betalingen. UCB besliste om de onderzoeks- en ontwikkelingsinspanningen niet langer te richten op de farmaceutische producten voor de grote massa die tot dan toe het mooie weer hadden gemaakt voor de groep, met name dankzij Zyrtec, een blockbuster tegen allergie maar om zich te specialiseren in research rond de zeer duidelijk afgebakende nichesectoren van de autoimmuunziektes en aantastingen van het centrale zenuwstelsel. Een van de voordelen van deze strategie is dat het bedrijf niet langer nood heeft aan een dure verkoopstructuur (enkel heel gespecialiseerde artsen krijgen nog het bezoek van medisch afgevaardigden). Daarnaast focust deze strategie ook op een sterke medische nood van de patiënten. Tegelijk zorgde het feit dat de biotechnologie sterk in de lift zat er immers voor dat labo s die zich enkel richten op kleine molecules (of stoffen die ontstaan door chemische synthese) het risico liepen om niet te kunnen profiteren van een groot gedeelte van de therapeutische innovaties. Gezien deze evoluties kon UCB het zich niet veroorloven om aan de zijlijn te blijven toekijken. Om zijn strategie gestalte te geven, verkocht UCB eerst zijn chemische divisie om met de opbrengst het Britse biotechnologiebedrijf Celltech te kopen. Dit bedrijf beschikte niet alleen over een reële knowhow in onderzoek en ontwikkeling van biologische geneesmiddelen, maar ook over farmaceutische activa die al behoorlijk ver stonden in de ontwikkelingsfases. Het ging met name om Cimzia, een middel tegen reumatoïde artritis. Als UCB erin slaagde om het licht op groen te krijgen voor Cimzia en om er een commercieel succes van te maken, zou het in grote mate de impact kunnen opvangen van het feit dat het niet langer winst zou boeken met Zyrtec na het verstrijken van het patent. De tweede sleuteletappe in de transformatie van UCB vloeit voort uit de overname van Schwarz in Op die manier kon UCB immers profiteren van een gediversifieerde productenportefeuille in de domeinen waarop het bedrijf focust (centraal zenuwstelsel, een domein waarin UCB al actief was met Keppra, een middel tegen epilepsie). Aangezien Schwarz nog niet over de nodige infrastructuur beschikte om die portefeuille met succes te commercialiseren, kwam het bedrijf als het ware vanzelf bij UCB terecht, terwijl UCB op die manier zijn commercieel sterke positie in geneesmiddelen tegen epilepsie voor lange tijd weet te verankeren dankzij het middel Vimpat, dat bij Schwarz in fase drie van de ontwikkeling zat. Het spreekt voor zich dat de strategie waarvoor UCB tien jaar geleden koos, niet zonder risico s was, maar vandaag kunnen we vaststellen dat het management een foutloos parcours heeft gereden: het heeft de goedkeuring gekregen om de producten op de belangrijkste markten te veroveren en het beschikt bovendien over een pijplijn van producten waarvan de meeste concurrerende labo s alleen maar kunnen dromen. Vandaag kan UCB dan ook volop mikken op een terugkeer naar duurzame groei, dankzij een productportefeuille die nog maar aan het begin van zijn levenscyclus staat. HORIZON ZOMER

18 VASTRENTENDE WAARDEN VOOR WELKE OBLIGATIEALLOCATIE MOET U VANDAAG KIEZEN? Aangezien de Griekse politieke crisis opnieuw de staatsobligaties uit de eurozone doet beven en aangezien het schuldpapier dat nog gelijkgesteld wordt met risicoloze activa (Amerikaanse schatkistcertificaten, Japanse obligaties, de Duitse Bund) een reëel negatief rendement oplevert, heeft de belegger alle redenen om zijn obligatieallocatie in vraag te stellen, of sterker nog, zich af te vragen of een belegging in obligaties überhaupt nog zin heeft. Hoe kan hij de zoektocht naar een recurrente opbrengst en het vermijden van overdreven risico s op het belegde kapitaal immers nog verzoenen met het behouden van een geschikte diversificatie tussen de verschillende activaklassen? En dit in een context van onzekerheid rond eventuele rentestijgingen en een toename van de renteverschillen (spreads). Aan beide zijden van de Atlantische Oceaan lijkt een verhoging van de leidende rentevoet ons op dit ogenblik voorbarig. De Fed beloofde immers het behoud van een soepel rentebeleid tot minstens En bij de ECB pleiten de broosheid van de economie buiten Duitsland- en de al bij al redelijk stabiele inflatie niet in het voordeel van een nakende verhoging van de leidende rentevoeten. Wel integendeel, want sommige waarnemers verwachten eerder dat de ECB zal overgaan tot een renteverlaging. De markten mikken in ieder geval op een verlaging van de rente. De futurecontracten op drie maanden tonen tot het eerste trimester van 2014 voor de rente van de Fed een platte curve, die dan zeer geleidelijk stijgt tot 1,6% op het einde van het eerste kwartaal van Ook de eurozone verwacht een renverlaging en de drempel van 1% zou slechts worden overschreden in de loop van het tweede kwartaal van Nog verder op de curve lijkt het weinig waarschijnlijk dat de rente Verwachte kortetermijnrente van de Fed en de ECB via de futurecontracten op 3 maanden Fed ECB op de Amerikaanse schatkistcertificaten op 10 jaar gevoelig zal stijgen. De jongste twee jaar heeft de Fed aangetoond dat ze in staat is om de volledige Amerikaanse curve te controleren. Ze zou zoals ze trouwens al midden maart 2012 deed de teugels lichtjes kunnen vieren maar ze bij de eerste tekenen van zwakte op de arbeidsmarkt of rond de economische groei opnieuw strakker kunnen aanhalen. De Duitse Bund is traditioneel de marktreferentie in de eurozone, en profiteert momenteel duidelijk van de flight to quality. Daardoor is de Duitse Bund echter misschien ook niet helemaal meer de meest aangewezen referentie-indicator. Naar welke obligatiemarkt moeten we in dat geval wel als referentie kijken? Naar de markten van de zogenaamde pijlerlanden, namelijk België, Frankrijk en Nederland? En dat terwijl de Italiaanse en de Spaanse obligatiemarkten in de ogen van de beleggers steeds riskanter worden en blijk geven van een volatiliteit die steeds meer te vergelijken is met de sterke schommelingen op de aandelenmarkten (of zijn het de 16

19 VASTRENTENDE WAARDEN aandelenmarkten die even sterk beginnen te schommelen als de obligatiemarkten?). Welke obligaties beantwoorden momenteel nog aan de doelstellingen van een recurrente opbrengst, kapitaalbehoud en diversificatie ten opzichte van de andere financiële activa? Welke staatsobligaties die in rechtstreekse lijn worden aangehouden zullen het wellicht niet moeilijk hebben om aan deze drievoudige doelstelling te beantwoorden? Het zijn bijzonder moeilijke vragen geworden en ze geven aan dat de belegger zich in een steeds complexere omgeving bevindt waarin de zoektocht naar het evenwicht tussen de verschillende doelstellingen niet alleen expertise vereist, maar ook proactief gedrag en flexibiliteit. De staatsobligaties, die traditioneel worden gezien als een veilige haven, kunnen niet meer afzonderlijk worden bekeken, maar moeten veeleer worden gezien als een stabilisator van de volatiliteit naast andere, zoals de bedrijfsobligaties van hoogstaande kwaliteit, de obligaties van de groeilanden en de financiële obligaties met daarbij ook de door een pool van activa gedekte obligaties (covered bonds), de geïndexeerde obligaties en zelfs de converteerbare obligaties. De belegger moet op een open en vrije manier alle kansen bekijken die de markt hem biedt om zich te verzekeren van het best mogelijke evenwicht tussen kwaliteit, rendement en volatiliteit. Daarvoor zal hij abstractie moeten maken van de concepten uit het verleden, Vergelijking van de totale performance tussen de Spaanse staatsobliga es en de Braziliaanse staatsobliga es met een gelijkaardige loop jd. die in de huidige context totaal verouderd zijn omdat de crisis alle zekerheden overboord heeft gegooid en de principes waarover rond obligaties een consensus bestond op de helling heeft gezet. De obligaties van de groeilanden mogen dan risicovol lijken omdat het om exotische landen blijft gaan, niemand kan ontkennen dat het rendement van die obligaties duidelijk stabieler is geweest dan van die uit de westerse landen en dat hun koersen minder hebben geschommeld dan die van obligaties uit sommige landen van de eurozone die tot voor kort werden beschouwd als risicoloze beleggingen. Tegelijk trekt de crisis ook steeds duidelijker een grens tussen enerzijds bedrijven die kunnen bogen op stevige businessmodellen en waarvoor de vraag rond de Braziliaanse staatsobliga es Spaanse staatsobliga es herfinanciering van hun schulden niet problematisch is, en anderzijds ondernemingen die op operationeel of financieel vlak blijk hebben gegeven van een zekere zwakte en die voor de herfinanciering van hun schulden botsen op de terughoudendheid van de markten. Ook op dit vlak zetten de prestaties van sommige bedrijfsobligaties ten opzichte van die van een aantal staatsobligaties, die tot voor kort door de beleggers in euro werden beschouwd als de basis van hun portefeuilles, de traditionele basisprincipes rond obligatiebeleggingen waarover iedereen het eens was op de helling. Toch toont de crisis ook duidelijk aan hoe sterk het lot van de verschillende activa met elkaar verbonden is. Het wordt steeds gemakkelijker om een positieve correlatie aan te tonen tussen HORIZON ZOMER

20 VASTRENTENDE WAARDEN Vergelijking van de totale performance tussen de staatsobliga es van de Italiaanse schatkist en senior financiële obliga es van Goldman Sachs met een gelijkaardige loop jd. Goldman Sachs senior financiële obliga es Italiaanse staatsobliga es enerzijds de volatiliteit, die wordt weerspiegeld door de VIX-index, en anderzijds diverse financiële activa. De belegger ziet zich geconfronteerd met een wereld met steeds meer onderlinge verbanden, waardoor het nog moeilijker geworden is dan vroeger om een vluchthaven te vinden die volledig van risico s gespeend is. De vraag is of bedrijfsobligaties en zelfs hoogrentende obligaties in deze omgeving, waarin men risico s mijdt als de pest, nog echt een plaats hebben in een defensieve obligatiestrategie, die tegelijk rendement en kapitaalbescherming zoekt. En het antwoord is op een selectieve manier bevestigend. Vandaag flirt de Itraxx Main Europe, de referentiegraadmeter voor het verschil tussen de rente op 5 jaar bij de 125 belangrijkste Europese emittenten van hoogstaande kwaliteit, met een score van 180 basispunten. Met andere woorden: op basis van de stevigheid van het businessmodel van deze ondernemingen, verwacht de markt dat 17 van de 125 emittenten in de komende vijf jaar hun betalingsverplichtingen niet zullen kunnen nakomen. De goed geleide bedrijven zijn immers voorzichtig geweest in hun financiële businessplan zodat het risico op de noodzaak van een herfinanciering werd geminimaliseerd. De primaire markt van de bedrijfsobligaties in euro bewijst het: weinig bedrijven zijn gedwongen om een beroep te doen op de markt en houden zich liever afzijdig. De Itraxx Crossover, die de kredietspread meet op vijf jaar van 50 Europese emittenten die hoogrentende obligaties uitgeven, bevindt zich eveneens op een recordniveau (720 basispunten) en kan de vrees doen ontstaan dat er de komende weken sprake zal zijn van een aanzienlijke volatiliteit op de markt van de hoogrentende obligaties. Dit gezegd zijnde, is het ook zo dat de beheerders over het algemeen voorzichtig zijn geweest, zowel bij hun selectiviteit om in te tekenen op primaire emissies als bij het beheer van hun cashreserves. Het spreekt voor zich dat, gezien de snelheid waarmee de gebeurtenissen en verklaringen van verschillende spelers zich momenteel opvolgen, voorzichtigheid geboden is en dat de keuze van de emittenten meer dan ooit van kapitaal belang is. 18

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur :

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur : Oktober 2015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : VS Zoals al aangegeven in ons vorig bulletin heeft de Amerikaanse centrale bank FED de beleidsrente niet verhoogd. Maar goed ook, want naderhand werden

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/2015. Macro & Markten, strategie. 1. Rente en conjunctuur : EUROPA

BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/2015. Macro & Markten, strategie. 1. Rente en conjunctuur : EUROPA BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/15 Macro & Markten, strategie 1. Rente en conjunctuur : EUROPA De Europese rentevoeten zijn historisch laag, zowel op het korte als op het lange einde, en geven de

Nadere informatie

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Beleggingsthema s 2016 What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Inleiding De dagen die in 2015 het verschil maakten, zijn de dagen waarop centrale bankiers uitspraken deden, what a difference

Nadere informatie

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011 Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 3 oktober Grote Recessie was geen Grote Depressie Wereldhandel Aandelenmarkt 9 8 7 8 VS - S&P-5 vergelijking met crash 99 Wereld industriële

Nadere informatie

Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven. Koen De Leus Senior Economist KBC Group

Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven. Koen De Leus Senior Economist KBC Group Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven Koen De Leus Senior Economist KBC Group Agenda Constructiefouten EMU en oplossingen Beleggingsalternatieven Obligaties Aandelen Vastgoed 2 19 oktober 2012

Nadere informatie

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DECEMBER 2014 1. Economie VS blijg anker Het IMF verwacht een wereldwijde economische groei van 3,8% in 2015 Met een verwachte economische

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015 BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : Europa Griekenland heeft een akkoord kunnen bereiken met zijn schuldeisers waardoor de rentevoeten in

Nadere informatie

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Internationale Economie Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Wim Boonstra, 27 november 2014 Basisscenario: Magere groei wereldeconomie, neerwaartse risico s De wereldeconomie

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

Finance Avenue 16 november 2013. Gilles Coens Verantwoordelijke portefeuillebeheer en advies

Finance Avenue 16 november 2013. Gilles Coens Verantwoordelijke portefeuillebeheer en advies Finance Avenue 16 november 2013 Gilles Coens Verantwoordelijke portefeuillebeheer en advies Wie zijn wij? Dichtbij en ten dienste van de klant Een luisterend oor inspelend op de behoe5e van de klant Een

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG Active Multi Allocation Fund september 2015

BEHEERSVERSLAG Active Multi Allocation Fund september 2015 BEHEERSVERSLAG Active Multi Allocation Fund september 2015 Beleggingsdoelstelling Het BIF Active Multi Allocation Fund streeft naar een rendement gelijk aan of hoger dan zijn benchmark. Het investeringsproces

Nadere informatie

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis Twaalf grafieken over de ernst van de crisis 1 Frank Knopers 26-04-2012 1x aanbevolen Voeg toe aan leesplank We hebben een aantal grafieken verzameld die duidelijk maken hoe ernstig de huidige crisis is.

Nadere informatie

april MARKTCOMMENTAAR

april MARKTCOMMENTAAR april 2015 MARKTCOMMENTAAR INHOUDSOPGAVE Inleiding 2 In het kort 3 INLEIDING Zelfs al is de situatie ongewoon, het is uiteindelijk niet verwonderlijk dat er bepaalde onvoorziene bewegingen worden waargenomen.

Nadere informatie

Grafiek 1: Evolutie van de voornaamste aandelenindices in de VS, Eurozone, China en de groeilanden in vergelijking met de evolutie van de goudprijs.

Grafiek 1: Evolutie van de voornaamste aandelenindices in de VS, Eurozone, China en de groeilanden in vergelijking met de evolutie van de goudprijs. BEHEERSVERSLAG 31/3/2015 Macro & Markten, strategie Na de forse klim van de aandelenmarkten in 2014 zetten vooral de Zuidoost Aziatische en Europese aandelenmarkten deze trend in 2015 verder. Meer en meer

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 Werkloosheid Verenigde Staten - Fed blijft op toneel Rusland eist rol op, p.1. - Aandelen meest kansrijk in 2014, p.2. - Obligaties winnen in Q1 - weinig potentie, p.2.

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Op de financiële markten keerde de rust enigszins terug in het vierde kwartaal. In de VS hield de zogenoemde fiscal cliff de beleggers nog wel geruime tijd in haar

Nadere informatie

Onze visie op de markten en ons aanbod van beleggingsdiensten. Trends Finance Day 01-06-2013

Onze visie op de markten en ons aanbod van beleggingsdiensten. Trends Finance Day 01-06-2013 Onze visie op de markten en ons aanbod van beleggingsdiensten Trends Finance Day 01-06-2013 Samenvatting wereldeconomie Economie Monetair Aandelen Obligaties EMU Core* - + + - EMU PIIGS** - - 0 - USA 0

Nadere informatie

Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind

Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind Europese Commissie - Persbericht Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind Brussel, 05 mei 2015 De economie in de Europese Unie profiteert dit jaar van een

Nadere informatie

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006 Profiel Het AEGON Equity Fund is een besloten fonds voor gemene rekening, waarin verzekeringsrelaties van AEGON kunnen participeren. Het AEGON Equity Fund belegt wereldwijd in aandelen met de nadruk op

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie

Oerend hard. 16 juni 2015

Oerend hard. 16 juni 2015 16 juni 2015 Oerend hard De laatste weken is de obligatierente in Europa en de VS hard op weg naar normaal. De lage rentegevoeligheid van de portefeuilles heeft de verliezen van obligaties beperkt gehouden

Nadere informatie

Beleggingsstrategie. Zeer defensief. ingsstrategie

Beleggingsstrategie. Zeer defensief. ingsstrategie Zeer defensief ingsstrategie Beleggingsklimaat Ontwikkeling en vooruitzichten beleidsrente VS 1,5 EMU 0,5 12-2010 12-2011 12-2012 12-2013 12-2014 12-2015 Ontwikkeling en vooruitzichten tienjaarsrente 5,0

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Gedurende het slotkwartaal van 2013 heeft de ECB ervoor gekozen om het monetaire beleid verder te verruimen. De reden hiervoor was onder meer een verrassend lage

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

The whole world, in our hands. Koen De Leus Senior Economist @koendeleus www.kbceconomics.be

The whole world, in our hands. Koen De Leus Senior Economist @koendeleus www.kbceconomics.be The whole world, in our hands Koen De Leus Senior Economist @koendeleus www.kbceconomics.be De hele wereld, in handen van centrale bankiers Opwaartse rentecyclus VS: ja maar Monetaire politiek ECB: winnaars

Nadere informatie

Economie in 2015 Kans of kater?

Economie in 2015 Kans of kater? Economie in 2015 Kans of kater? Nico Klene Economisch Bureau Doorwerth 6 november 2014 Wat verwacht ú: - kans? - kater? 2 Opbouw - Buitenland: mondiale groei houdt aan - Nederland 3 VS: groei weer omhoog

Nadere informatie

Aanwezig: - Wilgenhaege Fondsen Management B.V. vertegenwoordigd door de heer R.G.A. Steenvoorden en de heer R.L. Voskamp.

Aanwezig: - Wilgenhaege Fondsen Management B.V. vertegenwoordigd door de heer R.G.A. Steenvoorden en de heer R.L. Voskamp. NOTULEN van de jaarlijkse algemene vergadering van Participanten van Steady Growth Fund, gevestigd en kantoorhoudende te Polarisavenue 97, 2132 JH Hoofddorp (de vennootschap) gehouden te Hoofddorp op 28

Nadere informatie

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak?

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? Komt er QE in de eurozone? Sinds enige maanden wordt er op de financiële markten gezinspeeld op het opkopen van staatsobligaties door de Europese

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7 Outlook 2016 Inleiding 2016 is in China het jaar van de aap. Apen zijn de genieën van de Chinese dierenriem. Ze leven in groepen, zijn intelligent en geestig. Niets is voor hen te moeilijk. Als het wel

Nadere informatie

Belangrijkste overwegingen voor beleggers dit kwartaal zijn onder meer:

Belangrijkste overwegingen voor beleggers dit kwartaal zijn onder meer: Beleggers zijn terecht optimistisch over Europa, aldus J.P. Morgan Asset Management Bedrijfswinsten moeten wel aan hogere verwachtingen voldoen, wil de rally aanhouden Luxemburg, 21 april 2015: Beleggers

Nadere informatie

Het 1 e kwartaal van 2015.

Het 1 e kwartaal van 2015. 1 Het 1 e kwartaal van 2015. Achteraf bezien was het eerste kwartaal van 2015, vooral in Europa, uiterst vriendelijk voor beleggers. Hoewel door Invest4You, ondanks de jubelverhalen in de pers een zekere

Nadere informatie

Special Report Op weg naar een nieuwe seculaire stierenmarkt?

Special Report Op weg naar een nieuwe seculaire stierenmarkt? Augustus 2012 Special Report Op weg naar een nieuwe seculaire stierenmarkt? Ondanks zwakke macro-economische cijfers, een teleurstellend resultatenseizoen en een voortdurende crisis in de Eurozone, houden

Nadere informatie

Inflatie protectie: risico management of slim beleggen?

Inflatie protectie: risico management of slim beleggen? Inflatie protectie: risico management of slim beleggen? 1. Precies een jaar geleden schreven we over het inflatiefenomeen dat altijd zijn kop opsteekt na periodes van recessie. Onze conclusie was dat nieuwe

Nadere informatie

Onze glazen beleggersbol: wereldeconomie boomt in 2015. Een blik in de glazen bol van De Tijd. 03 januari 2015 door Wouter Vervenne

Onze glazen beleggersbol: wereldeconomie boomt in 2015. Een blik in de glazen bol van De Tijd. 03 januari 2015 door Wouter Vervenne Onze glazen beleggersbol: wereldeconomie boomt in 2015 Een blik in de glazen bol van De Tijd 03 januari 2015 door Wouter Vervenne Een half jaar geleden zag het er nog naar uit dat vooral de Amerikaanse

Nadere informatie

Laag, lager, negatief: de onstuitbare val van de rentevoeten

Laag, lager, negatief: de onstuitbare val van de rentevoeten Laag, lager, negatief: de onstuitbare val van de rentevoeten Thema-analyse Belfius Research Februari 2016 Inleiding De rente staat op een historisch laag niveau. Voor een 10-jarig krediet betaalt de Belgische

Nadere informatie

Kwartaalbericht Q2 2016. The beat goes on (1967), Sonny & Cher

Kwartaalbericht Q2 2016. The beat goes on (1967), Sonny & Cher The beat goes on (1967), Sonny & Cher Inleiding Zorgen over de houdbaarheid van de economische groei dicteerden de financiële markten in het eerste kwartaal van 2016. Wederom kwamen centrale banken met

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012 ABN AMRO verzekeringen Profielfonds 3 Tweede kwartaal 2012 Marktontwikkelingen & vooruitzichten Volgens recente signalen vertoont de mondiale economie tekenen van verzwakking. Tegelijkertijd nemen de risico

Nadere informatie

Atradius Landenrapport

Atradius Landenrapport Atradius Landenrapport Nederland November 214 Overzicht Algemene informatie Belangrijkste sectoren (213, % van bbp) Hoofdstad: Amsterdam Diensten: 72% Regeringsvorm: Constitutionele monarchie Industrie:

Nadere informatie

november MARKTCOMMENTAAR

november MARKTCOMMENTAAR november 2014 MARKTCOMMENTAAR INHOUDSOPGAVE Inleiding 2 In het kort 3 Marktcontext in Europa 4 Marktcontext in de Verenigde Staten 5 INLEIDING De rentevoeten daalden zoals tijdens 10 van de voorbije 11

Nadere informatie

juni MARKTCOMMENTAAR

juni MARKTCOMMENTAAR 2015 juni MARKTCOMMENTAAR INHOUDSOPGAVE INLEIDING Terwijl een grote meerderheid een gunstige afloop verwachte van de onderhandelingen tussen Griekenland en zijn schuldeisers, werden deze onderhandelingen

Nadere informatie

Op zoek naar rendement? Zoek niet langer

Op zoek naar rendement? Zoek niet langer Op zoek naar rendement? Zoek niet langer High-yield en opkomende markten Juni 2014 Uitsluitend voor professionele beleggers De rente op staatsobligaties blijft nog lang laag. In het nauw gedreven door

Nadere informatie

februari MARKTCOMMENTAAR

februari MARKTCOMMENTAAR februari 2014 MARKTCOMMENTAAR INHOUD Inleiding 2 In het kort 3 Marktcontext in Europa 4 INLEIDING De rust die tijdens het grootste deel van de maand werd waargenomen op de markten toont dat de beleggers

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 De obligatiemarkten werden in het derde kwartaal vooral beïnvloed door de ingrepen van de Europese Centrale Bank (ECB). Aan het begin van het kwartaal bleven aanvankelijk

Nadere informatie

TREVI VASTGOEDINDEX OP 30/06/2012: Voorspellers kunnen zich vergissen. Cijfers liegen nooit.

TREVI VASTGOEDINDEX OP 30/06/2012: Voorspellers kunnen zich vergissen. Cijfers liegen nooit. PERSBERICHT 09 juli 2012 TREVI Group J. Hazardstraat 35 1180 Brussel Tel. +32 2 343 22 40 / Fax +32 2 343 67 02 TREVI VASTGOEDINDEX OP 30/06/2012: Voorspellers kunnen zich vergissen. Cijfers liegen nooit.

Nadere informatie

INVINCO BENELUX. Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk

INVINCO BENELUX. Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk 2 Wat is het geheim en de essentie van goed beleggen? Je moet anticiperen op de werkelijkheid van morgen en wat die voor gevolgen heeft voor

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen April 2015

Maandbericht Beleggen April 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 22 april 2015 Maandbericht Beleggen April 2015 maart april + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Groei van het BBP. Kwartaal op kwartaal, geannualiseerd. Bron: IMF

Groei van het BBP. Kwartaal op kwartaal, geannualiseerd. Bron: IMF VKW Metena stelt voor: Outlook 2010 Met dank aan Groei van het BBP Kwartaal op kwartaal, geannualiseerd Bron: IMF Groei van het BBP Kwartaal op kwartaal, geannualiseerd Bron: IMF 2009 2010 VS Eurozone

Nadere informatie

Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015)

Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015) 17 December 2015 Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015) Gisteravond heeft de Centrale Bank van de VS eindelijk een renteverhoging aangekondigd. Dit was slechts één van

Nadere informatie

Visie Van Lanschot 2012. BeterBusiness. Haarlem, 19 april 2012

Visie Van Lanschot 2012. BeterBusiness. Haarlem, 19 april 2012 Visie Van Lanschot 2012 BeterBusiness Haarlem, 19 april 2012 Welkom Frank Olde Agterhuis Directeur Van Lanschot Bankiers Haarlem Programma 16.40 tot 17.30 uur Visie Van Lanschot 2012 Slechte economie,

Nadere informatie

Overzicht van de fondsen tak 23 in Voorzorg

Overzicht van de fondsen tak 23 in Voorzorg Capital Life Overzicht van de fondsen tak 23 in Voorzorg Situatie op 31/10/2014 Capital Balanced Benchmark obligaties: EuroMTS Global Index Datum Performance (%) Sterren NIW Info oprichting 1 maand 3 maanden

Nadere informatie

juli & augustus MARKTCOMMENTAAR

juli & augustus MARKTCOMMENTAAR juli & augustus 2015 MARKTCOMMENTAAR INHOUDSOPGAVE Inleiding 2 In het kort 3 Marktcontext 4 Marktcontext in Europa 5 INLEIDING De onzekerheden stapelden zich tijdens deze twee zomermaanden op voor de beleggers.

Nadere informatie

T T A M. Vandaag lijken aandelen volgens TreeTop Asset Management absoluut en relatief goedkoop.

T T A M. Vandaag lijken aandelen volgens TreeTop Asset Management absoluut en relatief goedkoop. T T A M Een vermogen 249 keer verhogen sinds 1900 Ondanks twee wereldconflicten en de grote crisis van de jaren dertig, verhoogde de reële waarde (na inflatie) van een globale aandelenportefeuille 249

Nadere informatie

Strategy Background Papers

Strategy Background Papers november 2013 Beleggen in vastgoed Huurder of eigenaar, iedereen krijgt in het dagelijkse leven te maken met vastgoed. De meeste eigenaars van een huis zien hun woning meer als een vorm van comfort dan

Nadere informatie

USD / 1.16 1.15 1.14 1.13 1.12 1.11

USD / 1.16 1.15 1.14 1.13 1.12 1.11 Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse Marktprijzen Macro-economie Markten in mineur Afgelopen week De angst voor een wereldwijde economische vertraging is weer toegenomen na een slechte

Nadere informatie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie Federaal Planbureau Economische analyses en vooruitzichten Perscommuniqué Brussel, 15 september 2000 Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de

Nadere informatie

1 140 miljard euro bij

1 140 miljard euro bij PRIVATE S.A. Page: 1+2 3 Circulation: 330835 92b4f4 1390 De Nieuwe Gazet No. of publications: 2 ECB drukt 1 140 miljard euro bij Met die som in 50 euro biljetten kan je de negen bollen van het Atomium

Nadere informatie

Go with the flow. 2 April 2015

Go with the flow. 2 April 2015 2 April 2015 Go with the flow De financiële markten hebben een bewogen 1 e kwartaal achter de rug. Met name Centrale Bank acties hebben grote geldstromen ( flows ) op gang gebracht die tot sterke marktbewegingen

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gedaald van 115,4% naar 103,7%. Dit

Nadere informatie

Update april 2015 Beleggen

Update april 2015 Beleggen Update april 2015 Beleggen Laag, lager, laagst In mijn vorige column schreef ik over de actie van de ECB, die 22 januari jongstleden werd aangekondigd, om maandelijks 60 miljard Euro aan obligaties op

Nadere informatie

27 april 2010 Emerging Markets Monthly Report

27 april 2010 Emerging Markets Monthly Report 27 april 2010 Emerging Markets Monthly Report Door Wim-Hein Pals, Head Robeco Emerging Markets Equities Vanwege hogere economische groei en sterkere financiële balansen, zijn de opkomende markten aantrekkelijker

Nadere informatie

25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4. Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen

25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4. Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen 25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4 Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen Het is alweer ruim twee jaar geleden, dat Mario Draghi een verdere verdieping van de crisis in Europa afwendde. Hij deed dat

Nadere informatie

Beleggingsstrategie. Dynamisch. ingsstrategie

Beleggingsstrategie. Dynamisch. ingsstrategie Dynamisch ingsstrategie Beleggingsklimaat Ontwikkeling en vooruitzichten beleidsrente VS 1,5 EMU 0,5 12-2010 12-2011 12-2012 12-2013 12-2014 12-2015 Ontwikkeling en vooruitzichten tienjaarsrente 5,0 Tienjaarsrente

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Maart 2015

Maandbericht Beleggen Maart 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 25 maart 2015 Maandbericht Beleggen Maart 2015 februari maart + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Ongewijzigde

Nadere informatie

Europa in crisis. George Gelauff. Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering

Europa in crisis. George Gelauff. Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering Europa in crisis George Gelauff Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering Opzet Baten en kosten van Europa Banken en overheden Muntunie en schulden Conclusie 2 Europa in crisis Europa veruit

Nadere informatie

Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant

Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant IP/04/285 Brussel, 2 maart 2004 Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant Het jongste verslag over autoprijzen toont aan dat op alle markten de prijsconvergentie

Nadere informatie

ONAFHANKELIJK BELEGGINGSKANTOOR. Turnhout, 31 juli 2014

ONAFHANKELIJK BELEGGINGSKANTOOR. Turnhout, 31 juli 2014 Turnhout, 31 juli 2014 Rendabiliteit banksector blijft ondermaats Patrick Claerhout 14/07/14 De rendabiliteit van de Europese banken blijft laag. Het gemiddeld rendement op eigen vermogen bedraagt amper

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen.

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Bent u als belegger op zoek naar rendement én bescherming, zonder de zorgen van het

Nadere informatie

Jaarbericht ABC 2013

Jaarbericht ABC 2013 Jaarbericht ABC 2013 Terugblik De wereldeconomie maakte zich in 2013 op voor de tweede fase van groeiherstel na de crisis van 2008-2010. De groei van de wereldeconomie bedroeg over 2013 circa 3%, vergelijkbaar

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

Licht op energie (2013 - november)

Licht op energie (2013 - november) PMI index Licht op energie (2013 - november) Macro-economische ontwikkelingen De indicator van Markit voor economische bedrijvigheid in de Eurozone ligt sinds enkele maanden net boven de 50 punten. In

Nadere informatie

NN First Class Balanced Return Fund

NN First Class Balanced Return Fund NN First Class Balanced Return Fund Alle Fonds onder de loep cijfers zijn per 31/03/015 Het NN First Class Balanced Return Fonds won in het eerste kwartaal 8,9% Zeer sterke performances van aandelen en

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

januari MARKTCOMMENTAAR

januari MARKTCOMMENTAAR januari 2014 MARKTCOMMENTAAR INHOUDSOPGAVE INLEIDING Na de Amerikaanse Federal Reserve, de Bank van Japan en de Bank van Engeland stak de Europese Centrale Bank de Rubicon van de Quantitative Easing over:

Nadere informatie

De dip duurt niet eeuwig

De dip duurt niet eeuwig De dip duurt niet eeuwig Remko Nods (Elsevier) redactie.emedia@reedbusiness.nl De dip duurt niet eeuwig De Nederlandse bouw is in crisis door bezuinigingen van overheden en de problemen op de woningmarkt.

Nadere informatie

een verhoogde participatie van institutionele en particuliere beleggers in risicovolle activa (en dus meer handelsvolume),

een verhoogde participatie van institutionele en particuliere beleggers in risicovolle activa (en dus meer handelsvolume), We onderwegen de aandelenposities in alle regio's en overwegen tactisch cash. Terwijl de Europese schuldencrisis het risico van een recessie doet toenemen, vertonen de bedrijven in de eurozone geen tekenen

Nadere informatie

DISCRETIONAIR BEHEER ONZE BEHEERSMANDATEN MET BELEGGINGSFONDSEN

DISCRETIONAIR BEHEER ONZE BEHEERSMANDATEN MET BELEGGINGSFONDSEN DISCRETIONAIR BEHEER ONZE BEHEERSMANDATEN MET BELEGGINGSFONDSEN ONZE BEHEERSMANDATEN MET BELEGGINGSFONDSEN Banque de Luxembourg biedt u haar expertise aan op het gebied van vermogensbeheer. Door ons een

Nadere informatie

Standaard Eurobarometer 80. DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË

Standaard Eurobarometer 80. DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË Standaard Eurobarometer 80 DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË Opiniepeiling besteld en gecoördineerd door de Europese Commissie, Directoraat-generaal Communicatie.

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

november MARKTCOMMENTAAR

november MARKTCOMMENTAAR november 2013 MARKTCOMMENTAAR INHOUD Inleiding 2 In het kort 3 Marktcontext in Europa 4 Marktcontext in de Verenigde Staten 5 Monetair beleid 6 INLEIDING De kalmte van de maand november staat in schril

Nadere informatie

MarketScope. Vooruitzichten voor risicovolle beleggingen blijven gunstig. 22 april 2015

MarketScope. Vooruitzichten voor risicovolle beleggingen blijven gunstig. 22 april 2015 MarketScope Een maandelijkse visie op actuele en potentiële ontwikkelingen op de wereldwijde markten De markten zijn in de afgelopen maanden sterk gestegen, gedreven door de vraag naar risicovolle beleggingen.

Nadere informatie

Obligatie. helpdesk SANDRA CROWL OLAF VAN DEN HEUVEL LARS DIJKSTRA SANDOR STEVERINK TRENDS

Obligatie. helpdesk SANDRA CROWL OLAF VAN DEN HEUVEL LARS DIJKSTRA SANDOR STEVERINK TRENDS Obligatie helpdesk Ze zijn de hoeksteen van vrijwel iedere beleggingsportefeuille: obligaties. Terecht, want vastrentende beleggingen hebben een fantastische bullmarkt beleefd. Maar wat gebeurt er met

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Samenvatting: dalende euro en dalende rente door monetair beleid De beleidsdekkingsgraad is gedaald

Nadere informatie

notarisbarometer 94,1 2012 Trim 1

notarisbarometer 94,1 2012 Trim 1 notarisbarometer Vastgoed, vennootschappen, familie www.notaris.be A B C D E n 14 Juli - september Trimester 3 - Vastgoedactiviteit in België Prijsevolutie Registratierechten Vennootschappen De familie

Nadere informatie

BELGIUM ECONOMIC OUTLOOK Halfjaarlijkse vooruitzichten België September 2014

BELGIUM ECONOMIC OUTLOOK Halfjaarlijkse vooruitzichten België September 2014 BELGIUM ECONOMIC OUTLOOK Halfjaarlijkse vooruitzichten België September 2014 In het zog van de rest van de Eurozone blijft de Belgische economie op schema voor een mager herstel. Hoe dan ook zit er voor

Nadere informatie

pdf18 MACRO-VRAAG EN MACRO-AANBOD

pdf18 MACRO-VRAAG EN MACRO-AANBOD pdf18 MACRO-VRAAG EN MACRO-AANBOD De macro-vraaglijn of geaggregeerde vraaglijn geeft het verband weer tussen het algemeen prijspeil en de gevraagde hoeveelheid binnenlands product. De macro-vraaglijn

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

BETERE ECONOMISCHE VOORUITZICHTEN VOOR 2013 ONDERSTEUNEN VOORKEUR VOOR AANDELEN

BETERE ECONOMISCHE VOORUITZICHTEN VOOR 2013 ONDERSTEUNEN VOORKEUR VOOR AANDELEN Persbericht Bank of America Merrill Lynch Financieel Centrum 2 King Edward Street Londen EC1A 1HQ Neem voor meer informatie voor de media contact op met: Carolien Pors Media Relaties Nederland Merrill

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 8.1 Overzicht Het Duitse bankenstelsel is anders georganiseerd dan in de meeste andere landen. Naast een centrale bank, de Bundesbank, de reguliere zaken en retailbanken

Nadere informatie

Achterstallige betalingen van bedrijven in China blijven pieken: 80% van de bedrijven getroffen in 2014

Achterstallige betalingen van bedrijven in China blijven pieken: 80% van de bedrijven getroffen in 2014 Hong Kong / Brussel, 9 maart 2015 Achterstallige betalingen van bedrijven in China blijven pieken: 80% van de bedrijven getroffen in 2014 In 2015 worden een tragere groei en een toename van de non-performing

Nadere informatie

Het 4 e kwartaal van 2014.

Het 4 e kwartaal van 2014. 1 Het 4 e kwartaal van 2014. Zoals werd aangegeven aan het einde van het derde kwartaal van 2014 zou voorzichtigheid betracht worden bij het investeren in aandelen. De kansen op topvorming werden zo groot

Nadere informatie

ECONOMISCHE VOORUITZICHTEN 2003

ECONOMISCHE VOORUITZICHTEN 2003 Brussel, 10 maart 2003 Federaal Planbureau /03/HJB/bd/2027_n ECONOMISCHE VOORUITZICHTEN 2003 Veelbelovend herstel wereldeconomie in eerste helft van 2002 werd niet bevestigd in het tweede halfjaar In het

Nadere informatie