Liberalisering van de. stroom- en gasmarkt in Vlaanderen MIDDENKATERN MILIEU ARBEID&

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Liberalisering van de. stroom- en gasmarkt in Vlaanderen MIDDENKATERN MILIEU ARBEID&"

Transcriptie

1 Liberalisering van de MIDDENKATERN stroom- en gasmarkt in Vlaanderen De EU heeft beslist dat voor de gas- en stroomvoorziening komaf moet worden gemaakt met bestaande monopolies, zoals die bijvoorbeeld in België bestaan voor levering en verdeling. Die beide markten moeten dus aan de aanbodzijde en voor de eindgebruikers worden vrijgemaakt. De lidstaten moeten de Europese regelgeving omzetten in hun nationale wetgeving. In Vlaanderen zullen vanaf 1 juli 2003 alle gas- en elektriciteitsverbruikers vrij hun leverancier kunnen kiezen. In dit middenkatern schetst A&M Magazine een algemeen beeld over de vrijmaking van die Vlaamse elektriciteits- en gasmarkt. In het volgende nummer wordt dit toegepast op de situatie in de bedrijven. SSamen met Ierland en Griekenland heeft België de sterkst geconcentreerde markt voor energieopwekking. Electrabel heeft een marktaandeel van + 91,1%, samen met nummer twee SPE loopt dit op tot 97,6%. In Finland is de concurrentie het meest uitgesproken: de grootste elektriciteitsproducent bestrijkt er 23,3% van de markt. Stroom en gas: opgewekt tot bij de verbruiker Elektriciteit kan zowat overal worden opgewekt, maar niet gelijk waar opgeslagen. De energieomzetting in een klassieke thermische centrale verloopt grosso modo als volgt: brandstof (steenkool, gas, ook nucleaire splijtstof...) wordt eerst omgezet in warmte, vervolgens in mechanische energie en daarna in elektriciteit. Stroom wordt verspreid onder hoog- of laagspanning over netwerken van kabels. Elektriciteit wordt in eigen land opgewekt of ingevoerd uit het buitenland. In 2000 bijvoorbeeld bedroeg de bruto elektriciteitsproductie in België GWh. 57,4% hiervan werd opgewekt in kerncentrales, de klassieke warmtecentrales leverden 40,6% (vaste brandstoffen 15,4%, gasachtige brandstoffen 22,8%, vloeibare brandstoffen 1,0% en recuperatiestoom 1,4%) en de overige 2,0% werd gegenereerd door pompcentrales, waterkracht en hernieuwbare energie. Ons land voerde in 2000 ook stroom (uit Frankrijk) in, GWh of 4,9% van de bruto stroomproductie. Elektriciteit wordt vervoerd onder hoogspanning, en vervolgens verdeeld (distributie) onder laagspanning. Gas daarentegen kan wel worden opgeslagen, maar niet eender waar worden gewonnen. Gas wordt onder druk verspreid via pijpleidingen. Gas voeren we in uit gasvelden in Europa en Noord- Afrika. In 2000 bijv. voerde ons land in totaal Terra Joule aardgas in uit Algerije (26,8%), Nederland (33,3%), Noorwegen (33,3%) Duitsland (2%) en andere Europese landen (4,6%). Het geïmporteerde gas wordt opgeslagen. Gas wordt onder hoge druk vervoerd, en verder verdeeld onder lage druk. Waarom stroom en gas vrijmaken? Gas en stroom vallen onder een aparte regelgeving, op Europees, Belgisch en gewestelijk vlak. De Belgische federale overheid is verantwoordelijk voor productie, import, opslag en transmissie of transport. De Vlaamse gewestelijke overheid is verantwoordelijk voor distributie en verkoop of levering. Verder is de Vlaamse overheid ook bevoegd voor rationeel energiegebruik (REG) en productie via hernieuwbare energiebronnen. De drijfveren van de EU bij de liberalisering van de gas- en stroommarkt, zijn tweeërlei. Enerzijds vrije concurrentie tussen producenten, importeurs en leveranciers. Voor transport en distributie mogen de monopolies wel blijven: niemand heeft immers graag een wildgroei van hoog- en laagspanningsmasten en pijpleidingen afkomstig van individuele producenten, leveranciers. Anderzijds moeten bedrijven die op verschillende segmenten van de gas -of elektriciteitsmarkt actief zijn, deze activiteiten boekhoudkundig ontkoppelen, om concurrentieverstoring of vervalsing te vermijden. Bedrijven die zowel netbeheerder als verkoper zijn, zouden zichzelf anders kunnen bevoordelen. Beheerders van het distributienet zouden middelen uit deze activiteit kunnen doorsluizen naar hun verkoopsactiviteit en een concurrentievoordeel zouden halen uit het scherper stellen van hun prijzen. De Vlaamse elektriciteits- en aardgasmarkt zullen gelijktijdig volledig worden opengesteld voor concurrentie. Dergelijke timing heeft meerdere voordelen. Netbeheerders kunnen op hetzelfde moment de meterstand van gas en elektriciteit opnemen en hun klanten aan een leverancier naar keuze overdragen. Leveranciers kunnen hun klanten combinaties van gas- en stroomleveringen aanbieden, en kosten (communicatie, marketing) besparen. Eindgebruikers zullen op hetzelfde ogenblik hun leverancier van aardgas en elektriciteit vrij kunnen kiezen. 15

2 toestaan), ecologische motieven (zoals het stimuleren van rationeel energiegebruik en duurzame energieproductie) en ook meer strategische overwegingen (bevoorradingszekerheid van de eindverbruiker). 16 REGELGEVING Het liberaliseringsverhaal is uiterst complex. Vooreerst spelen verschillende wetgevers een rol: er is een combinatie van Europese, Belgische en Vlaamse wetgeving. Aan de basis van de vrijmaking van de elektriciteits- en aardgasmarkt liggen twee Europese richtlijnen: een voor elektriciteit (RL 96/92/EG van het Europees Parlement en de Raad, 19/12/1996 betreffende de gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit) en een voor aardgas (RL 98/30/EG van het Europees Parlement en de Raad, 22/6/1998 betreffende de gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas). De EU-lidstaten moeten zelf kunnen kiezen op welke manier zij de toegang tot hun monopolieinfrastructuur regelen. De EU-richtlijnen hebben eveneens een verplichting van openbare dienst ingebouwd. Dit houdt in dat een volledige vrije concurrentie door lidstaten kan worden beperkt, gecorrigeerd op basis van sociale principes (bijvoorbeeld wanbetalers een minimale levering De Belgische federale overheid heeft deze Europese richtlijnen inmiddels in nationale wetgeving vertaald. De wet betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt en de wet betreffende de organisatie van de aardgasmarkt en het fiscaal statuut van de elektriciteitsproducenten werden beide goedgekeurd op 9 april De federale overheid is bevoegd voor o.a. de organisatie van het transport, de toekenning van vergunningen voor productie-installaties, en voor de structuur van de nettarieven voor transport- en distributie. De Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas (CREG) moet toezien op een eerlijke concurrentie. De CREG is het federaal autonoom organisme voor de regulering van de gas- en de elektriciteitsmarkt in België. De CREG heeft een dubbele opdracht: raadgever van de overheid en een algemene toezichts- en controletaak op de toepassing van de regelgeving voor elektriciteit en gas. Vanaf 1 juli 2003 neemt de CREG de bevoegdheden van het Controlecomité voor de Elektriciteit en Gas (CCEG) over, waaronder het bepalen van de prijzen voor gas en electriciteit voor heel België. Het CCEG wordt dan ook opgedoekt. Ook de gewesten hebben bevoegdheden In Vlaanderen is een en ander vastgelegd in het elektriciteitsdecreet (17/7/2000, decreet houdende de organisatie van de elektriciteitsmarkt) en in het aardgasdecreet (6/7/2001, decreet houdende de organisatie van de gasmarkt). Enerzijds zijn de gewesten bevoegd voor het tempo van de vrijmaking voor de eindgebruikers. Vlaanderen is koploper op dit vlak: vanaf 1 januari 2002 zijn reeds alle eindafnemers van elektriciteit die meer dan 1 GWh per jaar verbruiken vrij in hun keuze van elektriciteitsleverancier. Op 1 januari 2003 komen hier de eindafnemers bij met een aansluitvermogen op het distributienet van meer dan of gelijk aan 56 kva. Tenslotte zullen ook de kleinverbruikers (de gezinnen) vrij hun stroomleverancier kunnen kiezen vanaf 1 juli 2003, vanaf die datum is de Vlaamse elektriciteitsmarkt dus

3 volledig vrijgemaakt. Voor de gasmarkt zullen alle eindafnemers die jaarlijks meer dan 1 miljoen Nm 3 aardgas verbruiken vanaf 1 januari 2003 vrij hun aardgasleverancier kunnen kiezen. De volledige vrijmaking van de Vlaamse aardgasmarkt (dus ook voor de kleinverbruikers) is voorzien op 1 juli Vanaf die datum zullen dus zowel de elektriciteitsals de gasmarkt in het Vlaamse Gewest volledig vrijgemaakt zijn. In het Waalse gewest (Waals elektriciteitsdecreet van 12 april 2001) is voorzien dat de stroomverbruikers van meer dan 10 GWh per jaar vrij hun leverancier kunnen kiezen vanaf 1 januari De hoogspanningsafnemers moeten nog geduld oefenen tot 1 januari Voor de totale liberalisering (inclusief de gezinnen) is nog geen datum voorzien. Het Brussels hoofdstedelijk gewest (ordonnantie van 19 juli 2001) stelt 1 januari 2007 voorop als streefdatum voor totale vrijmaking van de elektriciteitsmarkt. De hoogspanningsafnemers kunnen vrij hun stroomleverancier kiezen vanaf 1 januari 2005, de gezinnen vanaf 1 januari Wat de liberalisering van de aardgasmarkt betreft, zou enkel Vlaanderen reeds de nodige (eerste) stappen hebben gezet. Anderzijds zijn de gewesten ook bevoegd voor het organiseren van de distributie van gas en stroom. Netbeheerders moeten onafhankelijk zijn, en worden aangesteld door de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt (VREG). De VREG werd opgericht om toe te zien op de correcte werking van de elektriciteits- en gasmarkt in Vlaanderen. Net zoals de CREG heeft de VREG een dubbele opdracht: advies geven aan de overheid en toezicht en controle uitoefenen op de organisatie en de werking van de Vlaamse elektriciteits- en gasmarkt. Tenslotte zijn de gewestelijke overheden ook bevoegd voor het opleggen van verplichtingen van openbare dienst 1. De Vlaamse regering keurde in dit verband uitvoeringsbesluiten bij haar stroom- en gasdecreten goed over de gratis levering van elektriciteit (Besluit Vlaamse regering 19/10/2001 houdende het gratis vervoer en de gratis levering van een hoeveelheid elektriciteit als sociale openbaredienstverplichting), en over de productie en het gebruik van groene stroom (Besluit Vlaamse regering 28/9/2001 inzake de bevordering van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen). Binnenkort zal ook een besluit verschijnen over de sociale openbare dienstverlening (zie Bevoegdheidsafbakening tussen federale en gewestelijke overheden is niet altijd even duidelijk 2 Bijvoorbeeld op het vlak van transportbeheer, tarieven (prijsbepaling) en tariefstructuur komt de complexiteit van de Belgische staatshervorming tot uiting. - Transportbeheer: de federale overheid, die bevoegd is voor de organisatie van het transport, heeft de scheiding tussen distributie (een gewestelijke bevoegdheid) en transport vastgelegd op 70 kv. Netbeheerder Elia (tot voor kort CPTE; zie verder) blijkt ook netten te beheren tot 30 kv, zodat dit bedrijf onder maar liefst vier bevoegdheden ressorteert (federale en drie gewestelijke overheden). - Tarieven: zolang de markt niet vrij is, blijft de federale overheid bevoegd voor het bepalen van de prijzen. Dit valt onder het Controlecomité voor Gas en Elektriciteit (CCEG). De gewesten kunnen openbare dienstverplichtingen opleggen, die van start gaan zodra de elektriciteitsmarkt volledig vrij is. Vlaams energieminister Stevaert heeft hier (handig) op ingespeeld met de verplichting aan de netbeheerders om gratis 100 kwh per gezin en 100 kwh per persoon te leveren (Besluit Vlaamse regering 19/10/2001). Hiermee komt hij in het vaarwater terecht van federaal staatssecretaris voor Energie Deleuze, die hem inmenging in het federale prijzenbeleid aanwrijft. - Tarievenbeleid: de gewesten zijn bevoegd voor het organiseren van de distributie, maar het is de federale overheid die de structuur van de tarieven bepaalt die de transport- en distributienetbeheerders mogen aanrekenen aan wie van hun net gebruikmaakt. MARKTSPELERS EN NETBEHEERDERS Bij het energiegebeuren zijn publieke en private spelers betrokken, elk met een eigen taak. De rol van de overheid bestaat er o.a. in de vrije mededinging te verzekeren en de openbare dienstverlening te waarborgen. Zo is de federale overheid bevoegd voor de aanduiding van netbeheerders van het elektriciteitstransmissienet en het gasvervoersnet 17

4 18 Groenestroomcertificaten en duiden de gewesten, via de VREG als Vlaamse regulator, de beheerders aan van de distributienetten voor gas- en elektriciteit. De overheid is niet alleen regulator maar ook marktspeler, als koper (gemeenten en OCMW s) en verkoper (de gemeenten participeren immers in Electrabel, Electrabel Customer Solutions, Luminus, SPE; zie verder) van stroom en gas. Bedrijven nemen uiteraard deel uit commerciële betrachtingen (winst maken). Om de liberalisering van de gas- en stroommarkt te kunnen inschatten, is enig zicht op de zogenaamde bedrijfskolom van elektriciteit en aardgas op zijn plaats. Het gaat hier over de productie en invoer, het transport, de distributie en de verkoop van beide energiedragers. Tegen 2010 wil de Vlaamse overheid 5% van de in Vlaanderen verhandelde elektriciteit zien voortkomen uit duurzame energieopwekking. In dit verband ziet zij groenestroomcertificaten als een openbaredienstverplichting. Zo moeten verkopers van elektriciteit (die over een leveringsvergunning moeten beschikken) jaarlijks een bepaald percentage groene stroom produceren of aankopen: minstens 1,4% in 2002, 2% in 2003, 3% in 2004, en 5% in Het programmadecreet zal evenwel bepaalde van deze percentages binnenkort wijzigen. Netbeheerders zijn wettelijk verplicht deze groene stroom gratis te vervoeren. De kostprijs hiervoor zal worden doorgerekend in het tarief voor het vervoer van klassiek opgewekte elektriciteit. Groene stroom komt voort uit hernieuwbare energiebronnen zoals zonne-energie, windenergie, waterkracht, getijdenenergie, geothermie, biogas, dierlijke mest, biomassa, enzovoort. Groenestroomproducenten, die door de VREG worden erkend, krijgen van deze Vlaamse regulator jaarlijks een hoeveelheid groenestroomcertificaten, meer bepaald 1 certificaat per 1000 kwh. Op 1 augustus 2002 hadden reeds 17 producenten hun erkenning op zak.(zie http: //www.vreg.be). Producenten kunnen deze groenestroomcertificaten verkopen aan de elektriciteitsleveranciers, die op hun beurt op het einde van het jaar aan de VREG de nodige certificaten moeten kunnen voorleggen. Kunnen ze dat niet, dan moeten ze een boete betalen. De boete stijgt de volgende jaren gradueel en kan maximaal 125 euro per ontbrekend certificaat bedragen. De Vlaamse regering werkt aan een besluit dat een systeem van warmtekrachtcertificaten regelt (vergelijkbaar met het principe van de groenestroomcertificaten, behalve dat certificaten worden uitgereikt overeenkomstig de bespaarde energie). Het Aardgasdecreet voorziet bovendien de mogelijkheid om dit systeem aan te vullen met groenewarmtecertifi c ate n. Hiermee kan een producent aantonen dat hij in een zeker jaar een bepaalde hoeveelheid groene warmte - warmte, geproduceerd uit hernieuwbare energiebronnen - uitgedrukt in kwh heeft opgewekt. Productie en invoer van elektriciteit In België zijn er drie types van elektriciteitsproducenten actief: nutsbedrijven, autoproducenten en autonome stroomopwekkers. Het leeuwendeel van de markt is in handen van de nutsbedrijven (97,9%). Daarvan is ongeveer 91,5% in handen van privé-onderneming Electrabel en +8,5% zit bij de publieke producent SPE. Beide zijn sinds 1995 verenigd in de Coördinatie van Productie en Transport van Elektrische Energie (CPTE). Een aantal kleinere installaties, voor warmtekrachtkoppeling en hernieuwbare energie, zijn hoofdzakelijk in handen van distributienetbeheerders. Zelfproducenten, vooral in de chemie en de metallurgie, wekken stroom op voor eigen gebruik (ongeveer 1,6 % van de Belgische elektriciteitsproductie). Tenslotte zijn er autonome generatoren (0,5%) die het genereren en verkopen van elektriciteit aan derden zien als een nevenactiviteit (bijvoorbeeld afvalverbranding). Er zijn ook stroomuitwisselingen met onze buurlanden. Zo voert België netto stroom in uit Frankrijk en exporteert ons land netto elektriciteit naar Nederland en Luxemburg. Het gaat hier voor een groot deel over transitbewegingen, nl. stroom die van het Belgisch transportnet gebruikmaakt om van bijv. Frankrijk naar Nederland te geraken. Invoer van aardgas Voor onze gasvoorziening is België volledig op invoer aangewezen. Distrigas zorgt voor deze invoer (99,9%). Publigas, dat voor 100% in handen is van de Belgische intercommunales (zuivere en gemengde), is voor 25% aandeelhouder van Distrigas. Zowel voor stroom als voor gas is er op het terrein (nog steeds) een monopolie qua productie en/of invoer. Ondanks de (theoretische) vrijmaking van de markt voor beide energiedragers. Transport van elektriciteit over het transmissienet en vervoer van gas via het vervoernet Het transmissienet, dit is het elektriciteitsnet met een spanning van meer dan 70 kv (hoogspanning), dient voor het vervoer van elektriciteit en valt onder de federale bevoegdheid. Het vervoernet, gebruikt voor het vervoer van aardgas, ressorteert eveneens onder de federale bevoegdheid. Op 13 september 2002 heeft de federale ministerraad Elia NV System Operator (ESO) aangeduid als beheerder van het Belgische transmissienet voor een periode van 20 jaar. Als netbeheerder heeft ESO drie hoofdtaken. Als vervoerder moet het een goed onderhouden hoog-

5 spanningsnet ter beschikking stellen dat beantwoordt aan de noden van de markt, en elektrische installaties op dit net aansluiten. Als systeembeheerder moet ESO ondersteunende diensten aanbieden om het vervoer van elektriciteit mogelijk te maken en moet het de elektriciteitsstromen permanent bewaken om de bedrijfszekere werking van het net en de kwaliteit van de stroom te garanderen. Als marktfacilitator moet ESO het net openstellen en initiatieven nemen om de vrije markt te bevorderen. Tot voor kort was het hoogspanningsnet voor elektriciteit volledig in handen van CPTE. Om ook andere marktspelers toe te laten zoals de marktopening vereist (o.a. verplichte scheiding tussen netbeheer aan de ene kant en verkoop en productie anderzijds), werden de netbeheersactiviteiten van Electrabel en CPTE in één organisatie ondergebracht. Elia nv werd op 28 juni 2001 opgericht door CPTE, Electrabel en Publi-T 3. Elia beheert sindsdien alle Belgische hoogspanningslijnen van 380 kv en de meeste verbindingen met een spanning tussen 30 en 220 kv. De huidige Elia-aandeelhouders, Electrabel en SPE, hebben met de federale overheid een overeenkomst bereikt over de toekomstige aandeelhoudersstructuur: Electrabel en SPE zouden in een eerste stap hun participatie tot 70% moeten beperken om binnen twee jaar op 30% te komen, 40% van de Elia-aandelen zou naar de beurs gaan, en de overige 30% zou in handen komen van Publi-T, waarmee de gemeenten een instap in de hoogspanning krijgen. SPE en Electrabel nv voeren trouwens al geruime tijd besprekingen over hoe een einde kan worden gesteld aan de samenwerkingsovereenkomst, zodat elk zijn onafhankelijkheid terugkrijgt. Aardgastransport Tot voor kort was de transportinfrastructuur voor gas in handen van Distrigas. Op 30 november 2001 splitste Distrigas op in twee aparte bedrijven: Fluxys, verantwoordelijk voor het beheer van de transportinfrastructuur, en Distrigas, dat instaat voor trading en invoer van aardgas (een commercieel bedrijf dus). De aandeelhouders van Fluxys en Distrigas zijn dezelfde, zodat ook de gemeenten via Publigas meebeheren. Voor het vervoernet van aardgas wordt geen netbeheerder aangewezen omdat er voor aardgas geen vervoernetmonopolie is. Distributie Distributie betekent het vervoer van aardgas en elektriciteit langs distributienetten met het oog op de levering ervan aan afnemers 4. Stroomdistributie De Belgische elektriciteit bestaat voor twee derde uit hoogspanning die gaat naar grote klanten en een derde laagspanning voor de kleine klanten. De distributie van laagspanning voor kleinverbruikers (gezinnen, kleinere bedrijven en instellingen) is in handen van de lokale overheid. De gemeenten brengen bepaalde nutsvoorzieningen (distributie van elektriciteit, aardgas, kabel) in intercommunales onder. Bij de gemengde intercommunales bezit Electrabel minstens 50% van het distributienet. De openbare besturen zijn de enige eigenaar bij de zuivere intercommunales en vaak hebben zij aandelen in SPE. Sommige gemeenten hebben hun nutsvoorzieningen ondergebracht in een gemeentelijke regie. De intercommunales verkopen 60% van de verbruikte stroom, alle laagspanning en ongeveer 40% van de hoogspanning. Electrabel en SPE leveren 40% van de stroom rechtstreeks aan grote bedrijven, die zelf in zo n 5% van hun elektriciteitsbehoefte voorzien. Tot op heden zijn de intercommunales en de gemeentelijke regieën (Izegem, Merksplas, Antwerps havenbedrijf, Essen 5 ) tegelijk beheerder van het distributienet voor gas en elektriciteit én verkoper van stroom en aardgas aan de eindverbruikers. Vanaf 1 juli 2003 zullen de huidige intercommunales enkel nog mogen optreden als netbeheerders voor elektriciteit en voor gas. In Vlaanderen werd Elia System Operator op 5 september 2002 door de VREG aangeduid als distributienetbeheerder voor netten van 70 tot en met 26 kv. De zuivere intercommunales, de gemeentelijke regieën en de gemengde intercommunales kregen eveneens in september 2002 door de VREG het beheer over het distributienet van het grondgebied waar zij actief zijn voor een (hernieuwbare) periode van twaalf jaar toegewezen. Voor de meeste zuivere intercommunales is deze toewijzing definitief. De gemengde intercommunales, ESO en enkele zuivere intercommunales moeten zich binnen het jaar (dus voor 5 september 19

6 2003) in regel stellen met de voorwaarden die de Vlaamse overheid oplegt aan de distributienetbeheerders voor elektriciteit. (Voor een geactualiseerd overzicht in het Vlaamse gewest, zie De nieuwe distributienetbeheerders moeten dus aan een aantal eisen voldoen. Deze eisen gaan o.a. over voldoende technische en financiële capaciteit, professionele betrouwbaarheid, eigendoms- of exploitatierecht van het net, beheersmatige en juridische onafhankelijkheid tegenover de producenten, houders van leveringsvergunningen en tussenpersonen. De intercommunales zijn zich momenteel aan deze eisen aan het aanpassen. Voor zuivere intercommunales en gemeentelijke regieën is deze aanpassing redelijk eenvoudig: zij moeten de afsplitsing van hun verkoopactiviteit voorbereiden, en ook stoppen met zelf elektriciteit op te wekken (bijv. windmolens in Zeebrugge). Bij de gemengde intercommunales is de situatie iets complexer, vandaar dat ze nog tot 5 september 2003 de tijd krijgen om aan de gestelde voorwaarden te voldoen. Producenten of houders van een leveringsvergunning mogen maximaal 30% van het kapitaal van de netbeheerder bezitten. Hierdoor zal Electrabel, dat momenteel voor 50 tot 75% in de gemengde intercommunales participeert, op termijn aandelen van de hand moeten doen (verplicht vanaf 5/9/2006; bovendien zal tegen eind 2018 geen enkele participatie van de private sector meer mogelijk zijn volgens het decreet van 6/7/2001 over de intergemeentelijke samenwerking). Verder hebben gemengde intercommunales quasi geen eigen personeel, voor de operationele activiteiten (netbeheer, onderhoud, klantencontacten, etc.) worden Electrabel-personeelsleden ingezet. Volgens de nieuwe regelgeving kan dit niet meer in een geliberaliseerde markt. Als oplossing richt de gemengde sector een hele resem nieuwe vennootschappen op. Electrabel Netmanagement Flanders neemt een deel van de Electrabelpersoneelsleden over, dit is een 100% Electrabeldochter die als aandeelhouder van de gemengde netbeheerders instaat voor de exploitatie en het onderhoud van het net. Voorts het meteringbedrijf Metering cvba, een 100% dochter van alle Belgische gemengde intercommunales. Verder zal GeDIS, een 100% dochter van alle Vlaamse gemengde intercommunales, instaan voor o.a. de boekhouding en contacten met de VREG. Vlaams energieminister Stevaert staat alvast niet afwijzend tegenover deze nieuwe structuur. De operationalisering van deze nieuwe structuur moet zo snel mogelijk en uiterlijk tegen 5 september 2003 rond zijn. Gasdistributie De definitieve aanstelling van de aardgasdistributienetbeheerders dient te gebeuren tegen 18 oktober In afwachting mikt men op een voorlopig systeem: op 28 oktober 2002 heeft de VREG de huidige intercommunales als voorlopige aardgasnetbeheerder aangeduid. Het Technisch Reglement Distributie Gas, opgesteld door de VREG, legt de principes vast voor het beheer van en de toegang tot het aardgasdistributienet en wordt van kracht op 1 december Levering Behalve voor zeer grote klanten worden tot op heden gas en elektriciteit geleverd door dezelfde intercommunales of gemeentebedrijven die ook het net beheren. Met de vrijmaking komt er een einde aan de verkoopsactiviteiten van de netbeheerders. Er is wel een overgangsregeling ingebouwd om te vermijden dat de vrijgemaakte klant van de ene op de andere dag zonder gas of stroom komt te zitten. De netbeheerders moeten 20

7 de klanten uiterlijk twee maanden voor ze in aanmerking komend worden hierop attent maken en een leverancier voorstellen aan wie ze zullen worden overgedragen. Bij klanten die niet reageren, zal dit ook gebeuren. De klant kan uiteraard ook zelf een leverancier kiezen. De netbeheerders zullen hun bevriende leveranciers voorstellen: Luminus voor de zuivere intercommunales en Electrabel Customer Solutions (ECS) voor de gemengde sector. Luminus is een gemengd bedrijf, 50% eigendom van het Britse energiebedrijf Centrica en voor 50% in handen van Publilum, een 100% dochter van - via een aantal tussenholdings - de gemeenten in de zuivere sector. Aandeelhouders van Electrabel Customer Solutions (ECS) zijn de gemeenten via de gemengde intercommunales (+ 40%) en Electrabel (60%). Beide leveranciers zullen zich ontpoppen als verkoopbedrijf van zowel stroom als aardgas. Voor de levering van elektriciteit heeft de VREG aan beide een vergunning afgeleverd. De voorwaarden voor stroomleveranciers zijn vastgelegd in een Besluit van de Vlaamse regering (15/6/2001), om te vermijden dat avonturiers zich op de markt zouden gooien, en na verloop van tijd klanten zonder stroom of gas zouden komen te zitten wegens bevoorradingsproblemen. De voorwaarden gaan o.a. over financiële capaciteit, technische betrouwbaarheid, de mate waarin aan de klantenbehoeften kan worden voldaan, onafhankelijkheid van de netbeheerders. Nog een aantal andere bedrijven hebben eveneens een leveringsvergunning voor elektriciteit van de VREG gekregen. Op 22 oktober 2002 hadden de volgende 15 Belgische en buitenlandse stroomleveranciers een leveringsvergunning op zak: Ecopower, Electrabel, Electrabel Customer Solutions, Elektriciteitsbedrijf Merksplas bvba, Luminus, SPE, Watt Plus uit België; Electricité de France EDF Benelux nv, (Frankrijk), E.ON Belgium nv, Essent Energy Trading bv, Nuon Energy Trade and Wholesale, REMU Levering bv (Nederland); RWE Plus Belgium, RWE Solutions AG(Duitsland) en TotalfinaElf Gas & Power North Europe SA. (zie begeven. En het Duitse Ruhrgas zou alvast in Brussel een vestiging willen openen. Bij de VREG zijn zes kandidaturen lopend en twee aangekondigd. De leveringsvergunningen zouden rond moeten geraken tegen 1 januari 2003, althans om te kunnen leveren aan de eindafnemers die jaarlijks meer dan 1 miljon Nm3 aardgas verbruiken. Karin Mels 1 Algemeen zijn er drie categorieën van openbaredienstverplichtingen: - verplichtingen op het vlak van universele dienstverlening, zoals investeringen in het distributienet, aansluiting op het net, levering van een minimale hoeveelheid elektriciteit of gas en allerlei sociale maatregelen; - ecologische verplichtingen die verband houden met rationeel energiegebruik, hernieuwbare energiebronnen en kwalitatieve warmtekrachtkoppeling; - verplichtingen op het vlak van veiligheid en continuïteit van de leveringen van elektriciteit en gas. 2 De Gemeente, juni/juli 2002, p 16 (http://www.vvsg.be) 3 Publi-T werd begin 2001 opgericht en verdedigt de belangen van de intercommunalesaangesloten bij Inter-Regies (koepel zuivere intercommunales) en Intermixt (koepel gemengde intercommunales), van SOCOFE (Société de Financement en matière Energétique), de Vlaamse Energie Holding en de Gemeentelijke Holding. 4 Er zijn bijv. verschillende soorten eindafnemers van elektriciteit: hoogspanningsafnemers (zijn aangesloten op een stroomdistributienet met een spanning groter dan1.000 volt), laagspanningsafnemers (aangesloten op een verdeelnet met een spanning tot en met volt) en huishoudelijke eindafnemers (elke persoon die elektriciteit afneemt om te voorzien in zijn persoonlijke behoeften of die van zijn gezin). 5 gaat op in IVEG op 1 maart 2003 De levering van elektriciteit wordt een commerciële activiteit, met concurrentie tussen leveranciers Luminus, ECS en andere. Het verloop zou bovendien groter zijn dan verwacht, zo blijkt uit de eerste ervaringen met vrije professionele klanten. De concurrentie zou ook aanleiding geven tot lagere prijzen. Voor aardgas is de situatie minder duidelijk. Voorlopig is nog geen enkele leverancier erkend. Distrigas, ook Luminus en Electrabel Customer Solutions willen zich als verkoper op de gasmarkt 21

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België Jaar 2006 Marktstatistieken www.creg.be www.cwape.be www.brugel.be www.vreg.be 1/11 I. MARKTAANDELEN VAN DE ACTIEVE ELEKTRICITEITSLEVERANCIERS

Nadere informatie

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België Jaar 2004 Marktstatistieken www.creg.be www.cwape.be www.ibgebim.be www.vreg.be 1/11 I. MARKTAANDELEN VAN DE ACTIEVE AARDGASLEVERANCIERS

Nadere informatie

Vormingspakket Energie

Vormingspakket Energie De weg van de energie 5 Elektriciteit en aardgas leggen een hele weg af voor wij er thuis gebruik van kunnen maken. Verschillende spelers op de energiemarkt zorgen ervoor dat we over voldoende energie

Nadere informatie

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België. Jaar 2007. Persbericht

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België. Jaar 2007. Persbericht De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België Jaar 2007 Persbericht www.creg.be www.cwape.be www.brugel.be www.vreg.be 1/17 Samenwerking tussen de vier Belgische energieregulatoren

Nadere informatie

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België Jaar 2006 Persbericht www.creg.be www.cwape.be www.brugel.be www.vreg.be 1/17 Samenwerking tussen de vier Belgische elektriciteitsregulatoren

Nadere informatie

uitdaging gemeente De financiële uitdagingen voor de nieuwe gemeentebesturen

uitdaging gemeente De financiële uitdagingen voor de nieuwe gemeentebesturen 2007 Deze studie werd gerealiseerd in december 2006 (met de tot dan beschikbare informatie) door de Researchafdeling van Dexia Bank in samenwerking met de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG)

Nadere informatie

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België. Jaar 2013. Marktstatistieken

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België. Jaar 2013. Marktstatistieken De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België Jaar 2013 Marktstatistieken www.creg.be www.cwape.be www.brugel.be www.vreg.be 1/8 I. MARKTAANDELEN VAN DE ACTIEVE ELEKTRICITEITSLEVERANCIERS

Nadere informatie

Vrije keuze van elektriciteit & gas?

Vrije keuze van elektriciteit & gas? Vrije keuze van elektriciteit & gas? Thematische informatiebrochure. Inhoud/Lay-out : Gemeentelijke informatiedienst, tel. 059/33.91.94, fax 059/33.00.36 e-mail : infodienst@bredene.be Voorwoord O p 1

Nadere informatie

CIRIEC. 29 november 2007. Unbundling in de Sector gas en elektriciteit in België : middel of objectief

CIRIEC. 29 november 2007. Unbundling in de Sector gas en elektriciteit in België : middel of objectief CIRIEC 29 november 2007 Unbundling in de Sector gas en elektriciteit in België : middel of objectief Als we in België over Unbundling en over concurrentie spreken in de sector gas en elektriciteit, denken

Nadere informatie

Liberalisering van de energiemarkten. Algemene context. Dag 1:

Liberalisering van de energiemarkten. Algemene context. Dag 1: Liberalisering van de energiemarkten Algemene context Dag 1: Agenda van de opleiding I. Energieprijzen II. Institutionele context van de energie in België III. Organisatie van de elektriciteit- en gasmarkt

Nadere informatie

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteitsen Gasmarkt

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteitsen Gasmarkt Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en de Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II- laan 7 B - 1210 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13 50 web : www.vreg.be

Nadere informatie

De gemeentelijke participaties in de energiesector Jan Leroy, VVSG. Studiedag energie, 26 oktober 2011

De gemeentelijke participaties in de energiesector Jan Leroy, VVSG. Studiedag energie, 26 oktober 2011 De gemeentelijke participaties in de energiesector Jan Leroy, VVSG Studiedag energie, 26 oktober 2011 Inhoud Algemene structuur van de energiesector Productie en invoer Transportnetbeheer Distributienetbeheer

Nadere informatie

Advies van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 7 oktober 2003

Advies van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 7 oktober 2003 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II-laan 7 B-1210 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be Advies

Nadere informatie

624 (2009-2010) Nr. 1 7 juli 2010 (2009-2010) stuk ingediend op. Voorstel van decreet

624 (2009-2010) Nr. 1 7 juli 2010 (2009-2010) stuk ingediend op. Voorstel van decreet stuk ingediend op 624 (2009-2010) Nr. 1 7 juli 2010 (2009-2010) Voorstel van decreet van de heren Bart Martens en Carl Decaluwe, de dames Liesbeth Homans, Michèle Hostekint en Tinne Rombouts en de heren

Nadere informatie

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België. Jaar 2008. Persbericht

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België. Jaar 2008. Persbericht De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België Jaar 2008 Persbericht www.creg.be www.cwape.be www.brugel.be www.vreg.be 1/16 Samenwerking tussen de vier Belgische energieregulatoren

Nadere informatie

Staatssteun nr. N 14/2002 - België Belgische federale steunregeling ten behoeve van hernieuwbare energiebronnen

Staatssteun nr. N 14/2002 - België Belgische federale steunregeling ten behoeve van hernieuwbare energiebronnen EUROPESE COMMISSIE Brussel, 02.08.2002 C(2002)2904 fin. Betreft: Staatssteun nr. N 14/2002 - België Belgische federale steunregeling ten behoeve van hernieuwbare energiebronnen Excellentie, Bij schrijven

Nadere informatie

ADVIES DIENST REGULERING

ADVIES DIENST REGULERING DIENST REGULERING ADVIES DR-20060228-42 betreffende Het voorstel van uitbreiding van het nachttarief tot het weekend voor netgebruikers die zijn aangesloten op het laagspanningsnet vanaf 1 januari 2007

Nadere informatie

Elektrisch tekenen: begeleiding

Elektrisch tekenen: begeleiding Elektrisch tekenen: begeleiding Vakinhoud: Deel I: residentieel Elektrische schema s leren lezen en tekenen AREI Oefeningen Deel II: industrieel Industriële motorschakelingen Oefeningen In het labo maken

Nadere informatie

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België. Jaar 2010. Persbericht

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België. Jaar 2010. Persbericht De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België Jaar 2010 Persbericht www.creg.be www.cwape.be www.brugel.be www.vreg.be 1/18 Samenwerking tussen de vier Belgische energieregulatoren

Nadere informatie

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België. Jaar 2010. Persbericht

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België. Jaar 2010. Persbericht De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België Jaar 2010 Persbericht www.creg.be www.cwape.be www.brugel.be www.vreg.be 1/18 Samenwerking tussen de vier Belgische energieregulatoren

Nadere informatie

CBN-Avies 2009/14 omtrent de boekhoudkundige verwerking van groenestroom- en warmtekrachtcertificaten

CBN-Avies 2009/14 omtrent de boekhoudkundige verwerking van groenestroom- en warmtekrachtcertificaten CBN-Avies 2009/14 omtrent de boekhoudkundige verwerking van groenestroom- en warmtekrachtcertificaten Stijn Goeminne Hogeschool Gent, Departement Handelswetenschappen & Bestuurskunde Het opwekken van groene

Nadere informatie

van 23 februari 2010

van 23 februari 2010 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

DE RECENTE VOORSTELLEN TOT WIJZIGING VAN DE EUROPESE REGELGEVING INZAKE DE LIBERALISERING VAN DE ELEKTRICITEITS- EN GASMARKT Jan Gekiere...

DE RECENTE VOORSTELLEN TOT WIJZIGING VAN DE EUROPESE REGELGEVING INZAKE DE LIBERALISERING VAN DE ELEKTRICITEITS- EN GASMARKT Jan Gekiere... INHOUDSTAFEL WOORD VOORAF... v DE RECENTE VOORSTELLEN TOT WIJZIGING VAN DE EUROPESE REGELGEVING INZAKE DE LIBERALISERING VAN DE ELEKTRICITEITS- EN GASMARKT Jan Gekiere...1 Inleiding...1 Hoofdstuk 1. De

Nadere informatie

MIJN ENERGIEFACTUUR? (ALG 01)

MIJN ENERGIEFACTUUR? (ALG 01) MIJN ENERGIEFACTUUR? (ALG 01) Hoe lees en ontcijfer ik mijn energiefactuur? 1. INLEIDING In België en in de meeste Europese landen wordt de beschikbaarheid van energie als vanzelfsprekend beschouwd in

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2009/14 - Boekhoudkundige verwerking van groenestroom- en warmtekrachtcertificaten

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2009/14 - Boekhoudkundige verwerking van groenestroom- en warmtekrachtcertificaten COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN Inleiding CBN-advies 2009/14 - Boekhoudkundige verwerking van groenestroom- en warmtekrachtcertificaten Advies van 16 december 2009 Aan de Commissie werd om advies

Nadere informatie

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 31 maart 2011 Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 1. Inleiding: samenstelling energiefactuur In de verbruiksfactuur van de energieleverancier zijn de kosten van verschillende marktspelers

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) 15528/02 ADD 1. Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) ENER 315 CODEC 1640

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) 15528/02 ADD 1. Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) ENER 315 CODEC 1640 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) 15528/02 ADD 1 ENER 315 CODEC 1640 ONTWERP-MOTIVERING VAN DE RAAD Betreft: Gemeenschappelijk

Nadere informatie

van 11 december 2007

van 11 december 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

van 31 augustus 2006

van 31 augustus 2006 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II-laan 7 B-1210 Brussel Tel. +32 2 553 13 79 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be Persmededeling

Nadere informatie

Intermixt Vademecum De participaties van de Vlaamse gemeenten in de gemengde energiesector

Intermixt Vademecum De participaties van de Vlaamse gemeenten in de gemengde energiesector Versie 2.0 Intermixt Vademecum De participaties van de Vlaamse gemeenten in de gemengde energiesector Brussel, 10 september 2009 1. Inleiding De lokale overheden drukken via hun verschillende participaties

Nadere informatie

Intermixt Vademecum De participaties van de Vlaamse gemeenten in de gemengde energiesector

Intermixt Vademecum De participaties van de Vlaamse gemeenten in de gemengde energiesector Versie 1.0 De participaties van de Vlaamse gemeenten in de gemengde energiesector Brussel, 8 september 2008 1. Inleiding De lokale overheden drukken via hun verschillende participaties een belangrijke

Nadere informatie

1 DE CIJFERS ACHTER DE ENERGIEMARKT IN VLAANDEREN... 5 2 ENERGIELEVERANCIERS... 8

1 DE CIJFERS ACHTER DE ENERGIEMARKT IN VLAANDEREN... 5 2 ENERGIELEVERANCIERS... 8 1 DE CIJFERS ACHTER DE ENERGIEMARKT IN VLAANDEREN... 5 1.1 INDELING AFNEMERS...5 1.2 DE TOTALE HOEVEELHEID GELEVERDE ENERGIE IN VLAANDEREN...6 2 ENERGIELEVERANCIERS... 8 2.1 EVOLUTIE WETGEVING IN 2010...8

Nadere informatie

Agenda VREG VLAAMSE REGULATOR VAN DE ELEKTRICITEITS- EN GASMARKT P 1

Agenda VREG VLAAMSE REGULATOR VAN DE ELEKTRICITEITS- EN GASMARKT P 1 Agenda Samenstelling energiefactuur Wat zijn distributienettarieven? Tariefbevoegdheid Tariefmethodologie Vergelijking distributienettarieven Redenen evolutie, landschap netbeheer en transmissienettarieven

Nadere informatie

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST VERSLAG (BRUGEL-RAPPORT-20130823-16) over de uitvoering van haar verplichtingen, over de evolutie van de gewestelijke elektriciteits-

Nadere informatie

HOOFDSTUK I ALGEMENE BEPALINGEN

HOOFDSTUK I ALGEMENE BEPALINGEN Opschrift Decreet houdende de organisatie van de elektriciteitsmarkt Datum 17.07.2000 HOOFDSTUK I ALGEMENE BEPALINGEN ART. 1. Dit decreet regelt een gewestaangelegenheid. ART. 2. In dit decreet wordt verstaan

Nadere informatie

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST ADVIES (BRUGEL-ADVIES-20150424-204) betreffende het voorontwerp van besluit van de Regering van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Nadere informatie

Wat u moet weten over energie en het veranderen van leverancier

Wat u moet weten over energie en het veranderen van leverancier Wat u moet weten over energie en het veranderen van leverancier Inhoudslijst Elektriciteit en aardgas: van producent tot bij u thuis p 4 Productie van elektriciteit en aardgas p 4 Vervoer van elektriciteit

Nadere informatie

Toepassing van tarieven voor injectie. op het distributienet

Toepassing van tarieven voor injectie. op het distributienet Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Toepassing van tarieven voor injectie op het distributienet Natalie Cornelis - Directie Controle prijzen en rekeningen 1 STUDIES VAN DE CREG

Nadere informatie

De geliberaliseerde markt en de bescherming van de consument

De geliberaliseerde markt en de bescherming van de consument De geliberaliseerde markt en de bescherming van de consument Wat is Infor GasElek? Infor GasElek (IGE) Verstrekt informatie, geeft raad en begeleiding. Werd opgericht door het Collectief Solidariteit tegen

Nadere informatie

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België. Jaar 2014. Persbericht

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België. Jaar 2014. Persbericht De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België Jaar 2014 Persbericht www.creg.be www.cwape.be www.brugel.be www.vreg.be 1/18 1. Prijzen 1.1 Groothandelsmarkt elektriciteit De gemiddelde

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 15 april 2008

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 15 april 2008 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN De onderstaande tarieven voor openbare dienstverplichtingen en taksen en toeslagen zijn geldig vanaf 1 januari 2015 behalve anders vermeld.

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 20 juli 2004. gewijzigd op 24 januari 2007

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 20 juli 2004. gewijzigd op 24 januari 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de lektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II- laan 7 B - 1210 BRUSSL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13 50 web : www.vreg.be

Nadere informatie

Regulering van en toezicht op het distributienetbeheer

Regulering van en toezicht op het distributienetbeheer Regulering van en toezicht op het distributienetbeheer Duurzame energienetten in Vlaanderen 23/03/2010 Dirk Marginet Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Inhoudsopgave Rol decentrale

Nadere informatie

WOORD VOORAF... v. Tom Schoors en Didier Pacquée... 1

WOORD VOORAF... v. Tom Schoors en Didier Pacquée... 1 WOORD VOORAF........................................................... v HET FEDERALE ENERGIERECHT IN 2009: Overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen Tom Schoors en Didier Pacquée...........................................

Nadere informatie

ADVIES DIENST REGULERING. het ontwerp van indicatief plan van bevoorrading in aardgas 2004-2014. betreffende

ADVIES DIENST REGULERING. het ontwerp van indicatief plan van bevoorrading in aardgas 2004-2014. betreffende DIENST REGULERING ADVIES SR- 20040528-19 betreffende het ontwerp van indicatief plan van bevoorrading in aardgas 2004-2014 gegeven op vraag van de Staatssecretaris voor Energie 28 mei 2004 Dienst Regulering

Nadere informatie

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST ADVIES (BRUGEL-ADVIES-20130722-175) betreffende het verslag van de distributienetbeheerder SIBELGA over de niet-discriminerende praktijken

Nadere informatie

Inhoudsopgave Lijst van tabellen

Inhoudsopgave Lijst van tabellen marktrapport 12 P 1 Inhoudsopgave De elektriciteits- en aardgasmarkt dynamischer dan ooit... 5 1. De cijfers achter de energiemarkt in Vlaanderen... 6 2. Energieleveranciers... 10 3. Elektriciteits- en

Nadere informatie

28 SEPTEMBER 2001. Besluit van de Vlaamse regering inzake de bevordering van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen De Vlaamse

28 SEPTEMBER 2001. Besluit van de Vlaamse regering inzake de bevordering van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen De Vlaamse N. 2001 2938 [C 2001/36198] 28 SEPTEMBER 2001. Besluit van de Vlaamse regering inzake de bevordering van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen De Vlaamse regering, Gelet op de bijzondere

Nadere informatie

Aantal verhandelde groenestroomcertificaten en gemiddelde prijs

Aantal verhandelde groenestroomcertificaten en gemiddelde prijs Aantal verhandelde groenestroomcertificaten en gemiddelde prijs 1. Inleiding Dit document bevat gegevens betreffende de verhandelde groenestroomcertificaten van 1/2006 tot. 2. Tabellen en grafiek Tabel

Nadere informatie

STUDIE (F)100520-CDC-966

STUDIE (F)100520-CDC-966 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02.289.76.11 Fax: 02.289.76.99 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS STUDIE

Nadere informatie

Wat doet IKA IKA : Faciliteren verwerven aandelen in IVEKA/IGAO

Wat doet IKA IKA : Faciliteren verwerven aandelen in IVEKA/IGAO 1 IKA Wat doet IKA IKA : Faciliteren verwerven aandelen in IVEKA/IGAO Aanhouden, beheren en financieren van de strategische participaties in de energiesector Financiering buitengewone dienst 2 Participaties

Nadere informatie

Tariefkaart voor klein-professioneel verbruik. Tariefkaart versie 021507 voor België. Geldig van 1 juli 2015 t/m 31 juli 2015.

Tariefkaart voor klein-professioneel verbruik. Tariefkaart versie 021507 voor België. Geldig van 1 juli 2015 t/m 31 juli 2015. Tariefkaart voor klein-professioneel verbruik Tariefkaart versie 021507 voor België. Geldig van 1 juli 2015 t/m 31 juli 2015. eni RELAX 1 jaar Elektriciteit (prijzen exclusief btw) tegen vaste energie

Nadere informatie

Gas en elektriciteit :

Gas en elektriciteit : Gas en elektriciteit : in 2007 hebt u de keuze! Wat u moet weten om uw leverancier te kiezen www.brugel.be Wat verandert er in 2007? Hoe vergelijk ik de offertes? Wanneer u boodschappen doet, gaat u naar

Nadere informatie

Vormingspakket Energie. De Liberalisering van de energiemarkt

Vormingspakket Energie. De Liberalisering van de energiemarkt De Liberalisering van de energiemarkt Tot vóór 1 juli 2003 kon de gewone gebruiker voor elektriciteit en aardgas steeds terecht bij de intercommunale, die zowel voor de levering als voor de distributie

Nadere informatie

Elektriciteitsprijzen in Vlaanderen in vergelijking met de buurlanden

Elektriciteitsprijzen in Vlaanderen in vergelijking met de buurlanden Elektriciteitsprijzen in Vlaanderen in vergelijking met de buurlanden Guido Camps Directeur voor de controle op de prijzen en de rekeningen op de elektriciteitsmarkt Vlaams Parlement, 10 mei 2005 1 Deel

Nadere informatie

Gezamenlijke mededeling van de energieregulatoren CREG, CWaPE en VREG. Liberalisering van de gasmarkt op distributieniveau

Gezamenlijke mededeling van de energieregulatoren CREG, CWaPE en VREG. Liberalisering van de gasmarkt op distributieniveau Gezamenlijke mededeling van de energieregulatoren CREG, CWaPE en VREG Liberalisering van de gasmarkt op distributieniveau Inleiding De snelle liberalisering van de gasmarkt op distributieniveau confronteerde

Nadere informatie

Waarom die vrijmaking Bevoegdheden Liberalisering concreet: opsplitsing tussen productie, distributie en verkoop Bedenkingen Bijlagen

Waarom die vrijmaking Bevoegdheden Liberalisering concreet: opsplitsing tussen productie, distributie en verkoop Bedenkingen Bijlagen 1 - De liberalisering van de energiemarkt Waarom die vrijmaking Bevoegdheden Liberalisering concreet: opsplitsing tussen productie, distributie en verkoop Bedenkingen Bijlagen 2 - De weg van de energie

Nadere informatie

Energiefactuur niet gedaald

Energiefactuur niet gedaald GAS- EN ELEKTRICITEITSTARIEVEN Energiefactuur niet gedaald K. Depoorter en V. Labarre Een vrijgemaakte markt zou een daling van het totaalbedrag op uw energiefactuur met zich mee moeten brengen. Helaas

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 3 juli 2012

Beslissing van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 3 juli 2012 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN De onderstaande tarieven voor openbare dienstverplichtingen en taksen en toeslagen zijn geldig vanaf 1 januari 2015 behalve anders vermeld.

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten Statistieken Laatste aanpassing 01/04/2012 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten voor elektriciteit uit hernieuwbare

Nadere informatie

Warmte tarieven. Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid WARMTE@ZUID TARIEVENREGELING 2015-12-17 1

Warmte tarieven. Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid WARMTE@ZUID TARIEVENREGELING 2015-12-17 1 Warmte tarieven Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid WARMTE@ZUID TARIEVENREGELING 2015-12-17 1 De hierna genoemde tarieven voor de aansluitbijdrage, de investeringsbijdrage, het vast recht en het warmtetarief

Nadere informatie

marktrapport 11 VREG_cover_marktrapport.indd 3 31/05/12 14:05

marktrapport 11 VREG_cover_marktrapport.indd 3 31/05/12 14:05 marktrapport 11 VREG_cover_marktrapport.indd 3 31/05/12 14:05 P 1 Inhoudsopgave 1. DE CIJFERS ACHTER DE ENERGIEMARKT IN VLAA NDEREN... 7 1.1 INDELING AFNEMERS ------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België. Jaar 2012. Persbericht

De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België. Jaar 2012. Persbericht De ontwikkeling van de elektriciteits- en aardgasmarkten in België Jaar 2012 Persbericht www.creg.be www.cwape.be www.brugel.be www.vreg.be 1/12 1. Prijzen Door de vele maatregelen die in 2012 werden genomen

Nadere informatie

Energie: 1a. De retailmarkt voor elektriciteit en aardgas in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Energie: 1a. De retailmarkt voor elektriciteit en aardgas in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Energie: 2013 markt en netwerk in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest 1a. De retailmarkt voor elektriciteit en aardgas in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest 1b. Controle van de planning en de kwaliteit

Nadere informatie

Tariefkaart voor particulieren

Tariefkaart voor particulieren Tariefkaart voor particulieren Tariefkaart versie 011507 voor Vlaanderen en Wallonië. Geldig van 1 juli 2015 t/m 31 juli 2015. eni RELAX 1 jaar Elektriciteit (prijzen inclusief 6% btw) tegen vaste energie

Nadere informatie

Onderzoek. Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012. Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent

Onderzoek. Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012. Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Onderzoek Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012 Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Datum: 9 september 2013 Vragen of reacties kunt u sturen

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten Statistieken Laatste aanpassing 03/12/2012 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten voor elektriciteit uit hernieuwbare

Nadere informatie

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof.

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Dit document zal u helpen een beter inzicht te krijgen in de verbruikskosten, in een huishoudelijke omgeving, voor de verschillende energiebronnen.

Nadere informatie

VLAANDEREN PARTICULIERE KLANTEN

VLAANDEREN PARTICULIERE KLANTEN Tariefkaart Geldig voor de contracten gesloten in OKTOBER 2015 in VLAANDEREN PARTICULIERE KLANTEN Pagina 1 : Aanbod Poweo Fix Elektriciteit Pagina 5 : Aanbod Poweo Fix Gas Pagina 8 : Kortingen Uitgebracht

Nadere informatie

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 79 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web:

Nadere informatie

Voorstelling van BRUGEL over de werking van de vrijgemaakte elektriciteits- en gasmarkt

Voorstelling van BRUGEL over de werking van de vrijgemaakte elektriciteits- en gasmarkt Voorstelling van BRUGEL over de werking van de vrijgemaakte elektriciteits- en gasmarkt Marie-Pierre Fauconnier, Voorzitster van de Raad van bestuur 29/09/2008 Presentatie parlement 30 sept. 2008 1 Voorstelling

Nadere informatie

BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE RAAD. Bulletin van de interpellaties en mondelinge vragen

BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE RAAD. Bulletin van de interpellaties en mondelinge vragen BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE RAAD Bulletin van de interpellaties en mondelinge vragen Commissie voor de economische zaken, belast met het economisch beleid, de energie, het werkgelegenheidsbeleid en het wetenschappelijk

Nadere informatie

Warmte tarieven. Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid. i.o.v.

Warmte tarieven. Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid. i.o.v. i.o.v. Warmte tarieven Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid warmte@zuid Antwerpsesteenweg 260 2660 Antwerpen-Hoboken T +32 78 35 30 20 warmteagent@infrax.be www.warmteadzuid.be De hierna genoemde tarieven voor

Nadere informatie

Ontwerp van decreet. Tekst aangenomen door de plenaire vergadering. 2338 (2013-2014) Nr. 4 26 februari 2014 (2013-2014) stuk ingediend op

Ontwerp van decreet. Tekst aangenomen door de plenaire vergadering. 2338 (2013-2014) Nr. 4 26 februari 2014 (2013-2014) stuk ingediend op stuk ingediend op 2338 (2013-2014) Nr. 4 26 februari 2014 (2013-2014) Ontwerp van decreet houdende wijziging van het Energiedecreet van 8 mei 2009, wat betreft de omzetting van de Richtlijn van de Europese

Nadere informatie

VLAANDEREN PROFESSIONELE KLANTEN

VLAANDEREN PROFESSIONELE KLANTEN Tariefkaart Geldig voor de contracten gesloten in OKTOBER 2015 in VLAANDEREN PROFESSIONELE KLANTEN Pagina 1 : Aanbod Poweo Fix Elektriciteit Pagina 5 : Aanbod Poweo Fix Gas Pagina 8 : Kortingen Uitgebracht

Nadere informatie

Intermixt Vademecum De participaties van de Vlaamse gemeenten in de gemengde energiesector

Intermixt Vademecum De participaties van de Vlaamse gemeenten in de gemengde energiesector Intermixt Vademecum De participaties van de Vlaamse gemeenten in de gemengde energiesector Brussel, 1 september 2011 1. Inleiding De lokale overheden drukken via hun verschillende participaties een belangrijke

Nadere informatie

Zelfs met hoge energieprijzen op de internationale markten kan de stijging van de eindfactuur van de Belgische verbruiker worden ongedaan gemaakt

Zelfs met hoge energieprijzen op de internationale markten kan de stijging van de eindfactuur van de Belgische verbruiker worden ongedaan gemaakt Persbericht Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel. 02/289.76.11 Fax 02/289.76.09 18 januari 2008 Zelfs met hoge energieprijzen op de internationale

Nadere informatie

INDICATIEVE VERGELIJKING VAN DE TARIEVEN VOOR DE OVERBRENGING VAN AARDGAS VAN FLUXYS NV EN VERSCHEIDENE EUROPESE OPERATOREN

INDICATIEVE VERGELIJKING VAN DE TARIEVEN VOOR DE OVERBRENGING VAN AARDGAS VAN FLUXYS NV EN VERSCHEIDENE EUROPESE OPERATOREN Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel. 02/289.76.11 Fax 02/289.76.99 PERSCONFERENTIE Brussel - 5 april 2002 INDICATIEVE VERGELIJKING VAN

Nadere informatie

MAANDELIJKSE BOORDTABEL ELEKTRICITEIT EN AARDGAS - SEPTEMBER 2015 -

MAANDELIJKSE BOORDTABEL ELEKTRICITEIT EN AARDGAS - SEPTEMBER 2015 - GROOTHANDELSMARKT Bron 06/2015 Evolutie 07/2015 Evolutie 08/2015 Evolutie Consumptie Energie afgenomen van Elia-net [1] Synergrid GWh 6.109 6.098 DNB Synergrid GWh 3.817 3.782 nog niet beschikbaar Andere

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN De onderstaande tarieven voor openbare dienstverplichtingen en taksen en toeslagen zijn geldig vanaf 1 januari 2014. Tarieven voor Openbare

Nadere informatie

van 6 september 2011

van 6 september 2011 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

STUDIE (F)150903-CDC-1431

STUDIE (F)150903-CDC-1431 Niet-vertrouwelijk Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT

Nadere informatie

Duurzame liberalisering in Nederland?

Duurzame liberalisering in Nederland? Duurzame liberalisering in Nederland? Inleiding De afgelopen jaren is de vraag naar groene stroom enorm gestegen. Maar er is in Nederland onvoldoende aanbod aan duurzaam elektriciteitsvermogen zoals windmolens,

Nadere informatie

Decentrale energieopwekking en slimme netten vanuit het perspectief van de regulator

Decentrale energieopwekking en slimme netten vanuit het perspectief van de regulator Decentrale energieopwekking en slimme netten vanuit het perspectief van de regulator Energie in de Noorderkempen 29/05/2010 Thierry Van Craenenbroeck Directeur netbeheer Vlaamse Reguleringsinstantie voor

Nadere informatie

INHOUD. WOORD VOORAF... v

INHOUD. WOORD VOORAF... v INHOUD WOORD VOORAF...................................................... v RECENTE ONTWIKKELINGEN IN HET EUROPESE ENERGIERECHT EN -BELEID HEEL WAT LEKKERS IN DE EUROPESE PIJPLIJN Bram Delvaux en Tom Vanden

Nadere informatie

1. Samenvatting. 2. De Belgische energiemarkt. 2.1 Liberalisering van de energiemarkt

1. Samenvatting. 2. De Belgische energiemarkt. 2.1 Liberalisering van de energiemarkt PERSDOSSIER Inhoud 1. Samenvatting... 2 2. De Belgische energiemarkt... 2 3. Hoe maakt Poweo het verschil?... 3 4. Poweo: meest competitieve elektriciteitsaanbod in Wallonië volgens Test-Aankoop... 4 5.

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Statistieken Laatste aanpassing 03/06/2015 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten

Nadere informatie

Rapport van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 30 april 2013

Rapport van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 30 april 2013 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon

Nadere informatie

De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in Nederland geleverde elektriciteit

De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in Nederland geleverde elektriciteit De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in geleverde elektriciteit Feiten en conclusies uit de notitie van ECN Beleidsstudies Sinds 1999 is de se elektriciteitsmarkt gedeeltelijk geliberaliseerd. In

Nadere informatie

Brussel, 11 januari 2006. 011103_advies_besluit_WKK. Advies. Besluit warmtekrachtkoppeling

Brussel, 11 januari 2006. 011103_advies_besluit_WKK. Advies. Besluit warmtekrachtkoppeling Brussel, 11 januari 2006 011103_advies_besluit_WKK Advies Besluit warmtekrachtkoppeling Inhoud 1. Krachtlijnen van het advies... 3 2. Situering van de adviesvraag... 4 3. Codificatie in één WKK-besluit

Nadere informatie

EINDBESLISSING (B)130228-CDC-1231

EINDBESLISSING (B)130228-CDC-1231 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS EINDBESLISSING

Nadere informatie

ADVIES VAN DE COMMISSIE. van 8.10.2012

ADVIES VAN DE COMMISSIE. van 8.10.2012 EUROPESE COMMISSIE Brussel, 8.10.2012 C(2012) 7142 final ADVIES VAN DE COMMISSIE van 8.10.2012 overeenkomstig artikel 3, lid 1, van Verordening (EG) nr. 714/2009 en artikel 10, lid 6, van Richtlijn 2009/72/EG

Nadere informatie