De Balans van de Leefomgeving: Rollen van wetenschap in evaluatie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Balans van de Leefomgeving: Rollen van wetenschap in evaluatie"

Transcriptie

1 De Balans van de Leefomgeving: Rollen van wetenschap in evaluatie Esther Turnhout Associate Professor, Forest and Nature Conservation Policy Group Wageningen University,

2 Evaluatiestijlen Evaluatie = Analyse + Oordeel Welke criteria? Doelbereiking Effectiviteit (vereist causale link met doelen en inspanningen) Effecten (ook onbedoelde) Efficientie Legitimiteit Afstandelijk of participatief? Afrekenen of leren?

3 De Evaluatiestijl van de balans? Er is geen eenduidig beeld over de toekomstige, ideale samenleving en er zijn verschillende opvattingen over het belang van de geschetste opgaven en oplossingen (blz 65) Het is zinnig om niet alleen de verwachte resultaten te toetsen aan de doelen van het eigen beleid, maar ook het beleid te beoordelen op zijn bijdrage aan een goede leefomgeving (blz 69) Omdat de Balans beleid evalueert sluiten we aan bij de afbakeningen die beleid en politiek hanteren (blz 62) In deze balans proberen we zoveel mogelijk de voor- en nadelen van beleidskeuzes en van de geschetste opties weer te geven (blz 65) Vier typen informatie (blz 74) 1. Informatie over de opgetreden veranderingen in de kwaliteit van de leefomgeving (monitoring) 2. Analyses van factoren die verandering hebben veroorzaakt (analyse) 3. Beschouwingen over de mate waarin de verwachte ontwikkelingen en het huidige beleid zullen leiden tot het bereiken van de beleidsdoelen (evaluatie) 4. Mogelijkheden voor beleidsaanpassing wanneer uit de evaluatie blijkt dat doelen waarschijnlijk niet tijdig bereikt worden (opties)

4 Rollen van wetenschap in de Balans Pure scientist Geen interactie met gebruikers Geen verantwoordelijkheid voor de manier waarop kennis wordt gebruikt Arbiter Beantwoordt vragen van gebruikers, Biedt kennis die aansluit bij de preferenties van anderen Corrigeert verkeerd gebruik van kennis indien nodig Broker Gaat actief op zoek naar verschillende perspectieven Biedt kennis voor verschillende opties Issue advocate Mobiliseert kennis om de eigen preferenties te onderbouwen

5 Rollen in de praktijk Toetsen vereist toetsbaarheid Inferenties die niet zelf wetenschappelijk kunnen worden bewezen Indicatoren vormen de materialisatie van het doel zelf Dus: toetsbaar maken = doelen stellen Monitoring Doel Indicatoren Meetbaar doel Advocacy

6 Advocacy en legitimiteit Advocates zijn onmisbaar in democratische samenlevingen Actief issues en opties op de agenda zetten Aandacht vragen voor genegeerde (bij)effecten van beleid Wat te doen als meedenkers niet gewenst zijn? Hoe geef je dan invulling aan je onafhankelijkheid?

7 Tot slot Wat is de expertrol van een evaluator die wil meedenken met beleid? Arbiter en broker Hoe is zo'n expertrol te duiden in het perspectief van veranderende overheid-samenleving-expert verhoudingen? De broker is hiervoor meer geschikt omdat die minder slaafs de doelen, kaders en preferenties van de overheid volgt Welke suggesties heeft u voor de rolopstelling van het PBL richting beleid en samenleving in een volgende balans? Vergeet de advocate niet Impliciet aanwezig in de technocratische veronderstelling dat doelen moeten worden getoetst en dat kennis (mede) beleidsbepalend hoort te zijn Belangrijk als de rol van broker niet op prijs wordt gesteld en het PBL toch onafhankelijk moet willen zijn

8 Bedankt voor uw aandacht

9 Bronnen Pielke, R., The honest broker making sense of science in policy and politics Cambridge UK: Cambridge University Press. Huitema, D. & Turnhout, E., Working at the science-policy interface: A discursive analysis of boundary work at the Netherlands Environmental Assessment agency. Environmental Politics, 18 (4), Turnhout, E., Stuiver, M., Klostermann, J., Harms, B. & Leeuwis, C., New roles of science in society: Different repertoires of knowledge brokering Science and Public Policy, 40, Turnhout, E., The effectiveness of boundary objects: The case of ecological indicators. Science and Public Policy, 36 (5),

Kritisch Realisme: de basics

Kritisch Realisme: de basics Kritisch Realisme: de basics Onderzoekersforum Centrum voor Migratie en Interculturele Studies Universiteit Antwerpen Antwerpen, 19 oktober 2007 Pagina 1 Kritisch Realisme wat? Kritisch Realisme In essentie

Nadere informatie

Evaluatieonderzoek voor het natuurbeleid VVBB 19/9/06

Evaluatieonderzoek voor het natuurbeleid VVBB 19/9/06 Evaluatieonderzoek voor het natuurbeleid VVBB 19/9/06 Dr. Wouter Van Reeth wetenschappelijk attaché Inhoud De kloof tussen onderzoek en beleid Kennissysteem natuur in Vlaanderen Natuurrapportering in Vlaanderen

Nadere informatie

Cocreatie in de opsporing. Dr. Albert Meijer Universiteit Utrecht

Cocreatie in de opsporing. Dr. Albert Meijer Universiteit Utrecht Cocreatie in de opsporing Dr. Albert Meijer Universiteit Utrecht Cocreatie in de opsporing: Perspectief van de wetenschap Albert Meijer Universiteit Utrecht Politieacademie 11 september 2012 Even voorstellen

Nadere informatie

Vraagsturing en vraagarticulatie AWT-symposium Quadruple Helix en Innovatiebeleid

Vraagsturing en vraagarticulatie AWT-symposium Quadruple Helix en Innovatiebeleid 20 juni 2012 Vraagsturing en vraagarticulatie AWT-symposium Quadruple Helix en Innovatiebeleid Wouter Boon 1 Rathenau Instituut missie Het Rathenau Instituut stimuleert de publieke en politieke meningsvorming

Nadere informatie

Risicocommunicatie. Gezondheid als uitgangspunt, een kwestie van vertrouwen?? Henk Jans, arts Inhoudsmanager Bureau GMV 10 juli 2008

Risicocommunicatie. Gezondheid als uitgangspunt, een kwestie van vertrouwen?? Henk Jans, arts Inhoudsmanager Bureau GMV 10 juli 2008 Risicocommunicatie Gezondheid als uitgangspunt, een kwestie van vertrouwen?? Henk Jans, arts Inhoudsmanager Bureau GMV 10 juli 2008 Presentatie Beleving risico s in relatie tot (praktijk) Wat is een risico?

Nadere informatie

Verhalen uit bedrijven

Verhalen uit bedrijven Hans F. van Aalst Inleiding voor de Onderwijsgroep Amstelland en 3D leren en organiseren Amstelveen, 19 maart 2008 Verhalen uit bedrijven Japan computerschermen Drive: snellere innovatie, betere aansluiting

Nadere informatie

OPLEIDINGSONDERDELEN VOOR DE FACULTEIT ECONOMISCHE EN SOCIALE WETENSCHAPPEN KIES JE OPLEIDING WAARUIT JE VAKKEN WENST OP TE NEMEN:

OPLEIDINGSONDERDELEN VOOR DE FACULTEIT ECONOMISCHE EN SOCIALE WETENSCHAPPEN KIES JE OPLEIDING WAARUIT JE VAKKEN WENST OP TE NEMEN: OPLEIDINGSONDERDELEN VOOR DE FACULTEIT ECONOMISCHE EN SOCIALE WETENSCHAPPEN ALS GASTSTUDENT KIES JE OPLEIDING WAARUIT JE VAKKEN WENST OP TE NEMEN: BACHELOR OF SCIENCE IN POLITIEKE WETENSCHAPPEN BACHELIER

Nadere informatie

KB 3 Ketens en Agrologistiek

KB 3 Ketens en Agrologistiek KB 3 Ketens en Agrologistiek Gé Backus LEI Wageningen UR Opzet presentatie Doel en inhoud Ketens en Agrologistiek Rol van kennis in KB 3: de kennisfontein CASE 1 CASE 2 Emerging Risk Detection System Waardecreatie

Nadere informatie

OPLEIDINGSONDERDELEN VOOR DE FACULTEIT ECONOMISCHE EN SOCIALE WETENSCHAPPEN EN SOLVAY BUSINESS SCHOOL ALS GASTSTUDENT

OPLEIDINGSONDERDELEN VOOR DE FACULTEIT ECONOMISCHE EN SOCIALE WETENSCHAPPEN EN SOLVAY BUSINESS SCHOOL ALS GASTSTUDENT OPLEIDINGSONDERDELEN VOOR DE FACULTEIT ECONOMISCHE EN SOCIALE WETENSCHAPPEN EN SOLVAY BUSINESS SCHOOL ALS GASTSTUDENT KIES JE OPLEIDING WAARUIT JE VAKKEN WENST OP TE NEMEN: BACHELOR OF SCIENCE IN POLITIEKE

Nadere informatie

PANAMA Opleidersdag. Workshop: Competentie en repertoire

PANAMA Opleidersdag. Workshop: Competentie en repertoire PANAMA Opleidersdag Workshop: Competentie en repertoire - Een leraar is in een bepaalde onderwijssituatie competent, als hij het vermogen heeft in die situatie adequaat te denken en te handelen. - Om adequaat

Nadere informatie

Smart Cities Hoe technologie onze steden leefbaar houdt en slimmer maakt

Smart Cities Hoe technologie onze steden leefbaar houdt en slimmer maakt Smart Cities Hoe technologie onze steden leefbaar houdt en slimmer maakt Pieter Ballon Directeur Living Labs, iminds & Professor, Vrije Universiteit Brussel 1 I. De slimme stad als 2 Smart cities are places

Nadere informatie

53. Anders ga je met pensioen!

53. Anders ga je met pensioen! 53. Anders ga je met pensioen! Alex Reuneker, Universiteit Leiden 1 Het bijwoord anders kent volgens Smessaert en Van Belle (2010) drie typen gebruik, als in (1)-(3). (1) Ze zullen zich morgen anders gedragen

Nadere informatie

Mediawijs? Hoe word ik het?

Mediawijs? Hoe word ik het? Mediawijs? Hoe word ik het? Vormen van mediawijsheid (?) (Aller)Eerste ervaring met scholing en nulmeting Uitwisseling van ervaringen en wensen. Marian van der Woert Jean Jamin Fomec vrijdag 11 januari

Nadere informatie

Onderzoek voor Beleid: de Invloed van het Beleid op de Taakinvulling van Kennisinstituten Een Internationaal-Vergelijkend Onderzoek

Onderzoek voor Beleid: de Invloed van het Beleid op de Taakinvulling van Kennisinstituten Een Internationaal-Vergelijkend Onderzoek Onderzoek voor Beleid: de Invloed van het Beleid op de Taakinvulling van Kennisinstituten Een Internationaal-Vergelijkend Onderzoek Masterscriptie Bestuurskunde Lionne Koens (s0824445) september 2012 Begeleiding:

Nadere informatie

Cognitieve interdisciplinaire vaardigheden in hoger onderwijs voor DO

Cognitieve interdisciplinaire vaardigheden in hoger onderwijs voor DO Cognitieve interdisciplinaire vaardigheden in hoger onderwijs voor DO Bijdrage van systeemanalyse 25 april 2013, Karen Fortuin Competenties voor duurzame ontwikkeling Systemic thinking and handling complexity

Nadere informatie

EEN GEDEELDE ONDERZOEKSAGENDA VOOR BIPOLAIRE STOORNISSEN DR. BARBARA REGEER ATHENA INSTITUUT VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM

EEN GEDEELDE ONDERZOEKSAGENDA VOOR BIPOLAIRE STOORNISSEN DR. BARBARA REGEER ATHENA INSTITUUT VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM EEN GEDEELDE ONDERZOEKSAGENDA VOOR BIPOLAIRE STOORNISSEN DR. BARBARA REGEER ATHENA INSTITUUT VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM PROGRAMMA Relatie onderzoek - praktijk Een gedeelde onderzoeksagenda Methoden Resultaten

Nadere informatie

PROMs kwaliteit van leven onderdeel van DICA-registraties

PROMs kwaliteit van leven onderdeel van DICA-registraties PROMs kwaliteit van leven onderdeel van DICA-registraties C.Fransman Patient audit manager Inhoud 1. DICA 2. Methodiek 3. PROMs 4. Showcase darmkanker Auditing Inzicht in kwaliteit Feedback voor zorgverleners

Nadere informatie

Wat evalueren en wanneer? Wat is de bedoeling van de tussentijdse evaluatie? Welke gegevens en hoe zijn die te verkrijgen?

Wat evalueren en wanneer? Wat is de bedoeling van de tussentijdse evaluatie? Welke gegevens en hoe zijn die te verkrijgen? Matchingsregeling Cultuureducatie met kwaliteit in het primair onderwijs Monitoring en evaluatie van activiteiten door aanvragers: een korte handreiking Vragen over het plan van aanpak voor de monitoring

Nadere informatie

Het ontwerpen en effectief gebruiken van een ontwikkelingsportfolio Hoe doe je dat? Wendy Kicken Onderwijskundig onderzoeker

Het ontwerpen en effectief gebruiken van een ontwikkelingsportfolio Hoe doe je dat? Wendy Kicken Onderwijskundig onderzoeker Het ontwerpen en effectief gebruiken van een ontwikkelingsportfolio Hoe doe je dat? Wendy Kicken Onderwijskundig onderzoeker Met welk doel tekende u in op deze workshop? Wat was uw (leer)doel? Na deze

Nadere informatie

Wicked problems en nieuwe kennispraktijken. Dr. T. Metze DVdDT VB 2016

Wicked problems en nieuwe kennispraktijken. Dr. T. Metze DVdDT VB 2016 Wicked problems en nieuwe kennispraktijken Dr. T. Metze DVdDT VB 2016 Tijdschrift Bestuurskunde Metze en Turnhout, 2014 Duiveman, Grin, Hafkamp en Metze, 2015 Wicked Problems en Nieuwe Kennispraktijken

Nadere informatie

OPEN DAG 16 NOVEMBER 2013

OPEN DAG 16 NOVEMBER 2013 OPEN DAG 16 NOVEMBER 2013 Bachelor Communicatiewetenschappen 16 November 2013 WELKOM Heather Baker Studieadviseur Fiona Korporaal Student PROGRAMMA OPEN DAG 2e ronde 11.00-11.40 uur Opleidingspresentatie

Nadere informatie

Inspiratie voor kennis innovatie

Inspiratie voor kennis innovatie Inspiratie voor kennis innovatie De laatste dimensie van kennisdeling Ontdek de waarde bij de bron Waarom is dit interessant? Het grootste deel van wat een organisatie weet is impliciet: tacit knowledge.

Nadere informatie

interface en stakeholder participatie

interface en stakeholder participatie science-policy interface en stakeholder participatie Pieter Leroy Kennis voor klimaat Driebergen, 2 juli 2008 Hoe kom ik aan dit thema? Voorzitter stuurgroep MIRA: : productie van beleidsrelevante kennis,

Nadere informatie

*ZE9C48C23CC* Raadsvergadering d.d. 16 december 2014

*ZE9C48C23CC* Raadsvergadering d.d. 16 december 2014 *ZE9C48C23CC* Raadsvergadering d.d. 16 december 2014 Agendanr.. Aan de Raad No.ZA.14-26406/DV.14-396, afdeling Ruimte. Sellingen, 11 december 2014 Onderwerp: Vaststellen Nota OOR (Onderhoud van de Openbare

Nadere informatie

Graduate School of Communication

Graduate School of Communication Graduate School of Communication Graduate School of Communication Studentenpresentaties Bonne Kerstens Student Youth & Media 24 jaar. Media Informatie Communicatie (HvA) Verkorte Bachelor Communicatie

Nadere informatie

Een verhaal over een foto

Een verhaal over een foto Een verhaal over een foto (A true Story of a Picture) 1 2 http://www.hijweege.com/#/content/start/ Witzenhausen gallery Creative Agency (UK) Milk Gallery (NY) Solo s, groups, awards, etc Graydon Bedrijfsinformatie

Nadere informatie

Technologie als nieuwe wetenschap Lezing voor KIVI-NIRIA sectie Filosofie en technologie

Technologie als nieuwe wetenschap Lezing voor KIVI-NIRIA sectie Filosofie en technologie Technologie als nieuwe wetenschap Lezing voor KIVI-NIRIA sectie Filosofie en technologie Barend van van der der Meulen 11 KiviNiria Rathenaulezingen Rathenau Institute: Introductie Missie Improve public

Nadere informatie

Investeren in menselijk kapitaal loont! Wetenschap en praktijk

Investeren in menselijk kapitaal loont! Wetenschap en praktijk Investeren in menselijk kapitaal loont! Menselijk kapitaal is de concurrentiefactor van de 21 ste eeuw. Tot op heden laat deze zich echter nog niet zo goed meten. Daardoor blijft het effect van investeringen

Nadere informatie

Invalshoeken bij beoordelen

Invalshoeken bij beoordelen Invalshoeken bij beoordelen Invalshoeken bij Beoordelen Persoonlijkheidseigenschappen Met persoonlijkheidskenmerken wordt bedoeld: intelligentie, flexibiliteit, aanpassingsvermogen, leiderschap, integriteit,

Nadere informatie

Algemeen belang. Algemeen belang. Overheidsmanagement en beleid in dienst van het algemeen belang. Prof. Dr. Annie Hondeghem. Achterhaald concept?

Algemeen belang. Algemeen belang. Overheidsmanagement en beleid in dienst van het algemeen belang. Prof. Dr. Annie Hondeghem. Achterhaald concept? Overheidsmanagement en beleid in dienst van het algemeen belang Prof. Dr. Annie Hondeghem Algemeen belang Achterhaald concept? Nieuw overheidsmanagement Rational choice denken Homo economicus: nutsmaximalisatie

Nadere informatie

VO-Informatica in Internationaal Perspectief

VO-Informatica in Internationaal Perspectief VO-Informatica in Internationaal Perspectief Tim Steenvoorden, Erik Barendsen & Jos Tolboom NIOC, 23 april 2015 Motivatie CSTA K 12 Computer Science Standards Revised 2011 The CSTA Standards Task Force

Nadere informatie

Natural processes, animal welfare, moral aspects and management of the Oostvaardersplassen

Natural processes, animal welfare, moral aspects and management of the Oostvaardersplassen Natural processes, animal welfare, moral aspects and management of the Oostvaardersplassen Report of the second International Commission on Management of the Oostvaardersplassen (ICMO2) November 2010 Natural

Nadere informatie

Jeannette Geldens & Tyche de Groot Kempelonderzoekscentrum Helmond. Peter Bom & Han Schipper Christelijke Hogeschool Ede

Jeannette Geldens & Tyche de Groot Kempelonderzoekscentrum Helmond. Peter Bom & Han Schipper Christelijke Hogeschool Ede Persoonlijk Meesterschap op de werkplek Professionele identiteitsspanningen die aanstaande en beginnende leraren op de werkplek ervaren en hoe ze ermee leren omgaan Jeannette Geldens & Tyche de Groot Kempelonderzoekscentrum

Nadere informatie

Kwaliteitsstandaarden in de Gehandicaptenzorg

Kwaliteitsstandaarden in de Gehandicaptenzorg Kwaliteitsstandaarden in de Gehandicaptenzorg Focus op kennis en onderzoek, aftrap NPG 22 juni 2015 Ineke Roede Overzicht Ontstaan van kwaliteitsstandaarden wat is het positieve punten beperkingen Onderzoek

Nadere informatie

Onderzoek de spreekkamer!

Onderzoek de spreekkamer! Onderzoek de spreekkamer! Lennard Voogt Inleiding Het wetenschappelijk fundament van de manuele therapie wordt sterker. Manueel therapeuten krijgen steeds meer inzicht in de effectiviteit van hun inspanningen

Nadere informatie

Duurzaam werken op zee. Marloes Kraan en Luc van Hoof

Duurzaam werken op zee. Marloes Kraan en Luc van Hoof Marloes Kraan en Luc van Hoof Thinking of the Sea De zee; wat is het allemaal? Thinking of the Sea Geografisch gebied Thinking of the North Sea Politieke ruimte Thinking of the North Sea Locaties voor

Nadere informatie

Tien jaar Studentenmonitor

Tien jaar Studentenmonitor Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Beleidsgerichte studies 140 Hoger onderwijs en Wetenschappelijk onderzoek Tien jaar Studentenmonitor Studiegedrag en de sociaal-economische positie van de

Nadere informatie

Adaptief beheer van everzwijnen. 11/05/2012 Jim Casaer & Thomas Scheppers

Adaptief beheer van everzwijnen. 11/05/2012 Jim Casaer & Thomas Scheppers Adaptief beheer van everzwijnen 11/05/2012 Jim Casaer & Thomas Scheppers Adaptief beheer?? Maatwerk Onzekerheden Participatief overleg ~ belanghebbenden Monitoring Doelstellingen, indicatoren Leren door

Nadere informatie

9e PUG symposium PRINCE2, The Next Generation. Is sturen op budget voldoende?

9e PUG symposium PRINCE2, The Next Generation. Is sturen op budget voldoende? 9e PUG symposium PRINCE2, The Next Generation Is sturen op budget voldoende? Nieuwe ontwikkelingen om de resultaten te volgen! Nicole Claassen Gianni Piazza Performanagement Introductie Performanagement

Nadere informatie

Monitoring van de effecten van de natuurcompensatie PMR. Theo Prins

Monitoring van de effecten van de natuurcompensatie PMR. Theo Prins Monitoring van de effecten van de natuurcompensatie PMR Theo Prins 1 oktober 2015 PMR-NCV 2008-2015 Wat ging vooraf aan het monitoringprogramma 2008-2015: Lange periode van voorbereiding (1998-2008) Uitvoering

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

Politieke legitimiteit

Politieke legitimiteit Politieke legitimiteit Op het snijvlak van wetenschap en samenleving Geerten Waling De Responsieve Rechtsstaat, 22 september 2016 Bij ons leer je de wereld kennen 1 Routeplanner Even voorstellen Wat is

Nadere informatie

Leren en werken voor álle kinderen en jongeren

Leren en werken voor álle kinderen en jongeren ONDERWIJS ARBEID SOCIAAL FINANCIËN ONDERSTEUNING SECTOR Hoe kunnen wij organiseren dat álle kinderen en jongeren kunnen leren en werken? ONDERWIJS ARBEID SOCIAAL FINANCIËN ONDERSTEUNING SECTOR Hoe kunnen

Nadere informatie

Toetsing Beleidsdoorlichting dienstverlening belastingdienst

Toetsing Beleidsdoorlichting dienstverlening belastingdienst Toetsing Beleidsdoorlichting dienstverlening belastingdienst datum 4 december 2015 aan van Mr. Jos Rozema (Ministerie van Financiën) Prof.dr. Carl Koopmans (SEO Economisch Onderzoek) Toetsing Het ministerie

Nadere informatie

In vogelvlucht. Verschillende onderzoeksmethodieken. Gezondheid? Cijfers zeggen niet alles. Of is gezondheid.

In vogelvlucht. Verschillende onderzoeksmethodieken. Gezondheid? Cijfers zeggen niet alles. Of is gezondheid. Lokale strategie voor gezond ouder worden Voor Elkaar in de Buurt Jeanette Lezwijn J.Lezwijn@ggdgelre-ijssel.nl tel 088-443 3251) In vogelvlucht. Epidemiologie en gezondheidsbevordering Gezond ouder worden

Nadere informatie

Publieke Waarde Cyclus

Publieke Waarde Cyclus Publieke Waarde Cyclus HANDLEIDING Concept Publieke Waarde Cyclus: betekenisvol sturen en verantwoorden Vanuit resultaten naar randvoorwaarden Prestatiesturing Allianties & Samenwerking Uitdaging: sturen

Nadere informatie

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree Naam instelling(en) Contactpersoon/contactpersonen Contactgegevens Universiteit

Nadere informatie

EVALUEREN VAN ICT PROJECTEN BIJ DE OVERHEID

EVALUEREN VAN ICT PROJECTEN BIJ DE OVERHEID EVALUEREN VAN ICT PROJECTEN BIJ DE OVERHEID DOET ARCHITECTUUR MEE? Wouter Bronsgeest 29 mei 2012 Center for egovernment Studies (CFES) 1 EVALUEREN VAN ICT PROJECTEN POSITIONERING EN MAATSCHAPPELIJKE RELEVANTIE

Nadere informatie

Werken als econoom (en het Centraal Planbureau)

Werken als econoom (en het Centraal Planbureau) Werken als econoom (en het Centraal Planbureau) -- een introductie voor Flesschers door Jasper Lukkezen Jasper Lukkezen Email: Lukkezen@cpb.nl Ooit: - Praeses Vlammend (82ste bestuur DLF, 2004-2005) -

Nadere informatie

Krisis. Tijdschrift voor actuele filosofie

Krisis. Tijdschrift voor actuele filosofie Tijdschrift voor actuele filosofie PAULUS LIPS DE JANUSKOP VAN DE GEZONDHEIDSRAAD OVER HET GEVAAR VAN WETENSCHAPPERS IN DE POLITIEK Krisis, 2010, Issue 2 www.krisis.eu 1 Inleiding Het rapport Vaccinatie

Nadere informatie

Provinciale aanpak van grondverwerving in Gelderland

Provinciale aanpak van grondverwerving in Gelderland Provinciale aanpak van grondverwerving in Gelderland In opdracht van de Rekenkamer Oost-Nederland Herman de Wolff, TU Delft Faculty of Architecture and the Built Environment OTB Research for the Built

Nadere informatie

De overheid en zorg. Wat toetsen en waarom. Bert Boer. Competitieve waarden. Regeerakkoord over het pakket. Wat voor soort beslissingen?

De overheid en zorg. Wat toetsen en waarom. Bert Boer. Competitieve waarden. Regeerakkoord over het pakket. Wat voor soort beslissingen? De overheid en zorg Plaats datum Ik kan niet zonder jou over de haat-liefde-verhouding tussen de zorg en de overheid CVZ 19 november 2010 Waarden en belangen Toelating, verzekering, financiering, planning,

Nadere informatie

Academische werkplaats : bijzondere samenwerking tussen onderzoek en praktijk

Academische werkplaats : bijzondere samenwerking tussen onderzoek en praktijk Academische werkplaats : bijzondere samenwerking tussen onderzoek en praktijk Prof. dr. Koen Hermans Projectleider Armoede en Welzijn LUCAS / Onderzoeksgroep Sociaal Werk Ondersteuning van PmB: revolutionaire

Nadere informatie

Hoe betrouwbaar is Wikipedia voor het doen van onderzoek? Leroy Remor. Hogeschool Rotterdam,

Hoe betrouwbaar is Wikipedia voor het doen van onderzoek? Leroy Remor. Hogeschool Rotterdam, 1 Running head: WIKIPEDIA BETROUWBAAR VOOR HET DOEN VAN ONDERZOEK? Hoe betrouwbaar is Wikipedia voor het doen van onderzoek? Leroy Remor Hogeschool Rotterdam, Abstract: Een kort essay over het gebruik

Nadere informatie

Organisatievragen rond de brede school en de combinatiefunctionaris Nationale Kennisdag Combinatiefunctionaris 2011

Organisatievragen rond de brede school en de combinatiefunctionaris Nationale Kennisdag Combinatiefunctionaris 2011 Sectie bestuurs- & politieke wetenschappen Organisatievragen rond de brede school en de combinatiefunctionaris Nationale Kennisdag Combinatiefunctionaris 2011 Dr. Marlies Honingh contact: m.honingh@fm.ru.nl

Nadere informatie

PRESTATIEVERKOOP BENT U ER KLAAR VOOR?

PRESTATIEVERKOOP BENT U ER KLAAR VOOR? PRESTATIEVERKOOP BENT U ER KLAAR VOOR? Utrecht, 4 oktober 2012 BEST VALUE PROCUREMENT / PRESTATIEINKOOP Een aanbieder vinden die boven het maaiveld uitsteekt en die weet waar hij het over heeft Waardevermeerdering

Nadere informatie

De Nieuwe Universiteit

De Nieuwe Universiteit De Nieuwe Universiteit Dr. Caroline Nevejan Alumni UvA Social Science Performance Design ApplicaBons Performing Arts Labs (UK) EducaBonal InnovaBon DissertaBon ArBsBc Research Caroline Nevejan, Strategic

Nadere informatie

PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008

PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008 PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008 Deze profielschets is tot stand gekomen nadat de gemeenteraad uitgebreid heeft ingezet op het horen van meningen over het gewenste profiel van de

Nadere informatie

Driedaagse Leergang. Kennisintensieve beleidsontwikkeling

Driedaagse Leergang. Kennisintensieve beleidsontwikkeling Driedaagse Leergang Kennisintensieve beleidsontwikkeling 6, 13 en 20 juni 2014 Den Haag Doelstellingen en doelgroep De doelgroep bestaat uit beleidsmedewerkers/stafmedewerkers bij beleidsinstanties (nationaal,

Nadere informatie

NIDAP biedt hogescholen ondersteuning bij het analyseren van de marktkansen voor de verschillende deeltijd en duale bachelor- en masteropleidingen.

NIDAP biedt hogescholen ondersteuning bij het analyseren van de marktkansen voor de verschillende deeltijd en duale bachelor- en masteropleidingen. Audits NIDAP biedt hogescholen ondersteuning bij het analyseren van de marktkansen voor de verschillende deeltijd en duale bachelor- en masteropleidingen. 2 De NIDAP Audit richt zich op deeltijd/duale

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 11

Samenvatting. Samenvatting 11 Samenvatting De Nederlandse overheid investeert fors in biomedisch onderzoek, onder meer omdat ontwikkelingen in biomedische technologie op termijn een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de gezondheidszorg

Nadere informatie

WORKSHOP: Wat zijn uw eigen competenties?

WORKSHOP: Wat zijn uw eigen competenties? LOGO-congres 15 juni 2012 Onderwijsvernieuwing met Ambitie en Passie WORKSHOP: Wat zijn uw eigen competenties? Theo Bouman & Valerie Hoogendoorn Opleidingsinstituut PPO Groningen 1 Doel Feeling te krijgen

Nadere informatie

DOSSIER. Cliëntenparticipatie

DOSSIER. Cliëntenparticipatie DOSSIER Cliëntenparticipatie CLIËNTENPARTICIPATIE BETREKKEN VAN KWETSBARE BURGERS VRAAGT OM: van ervaring naar doelgerichte actie (idee of agenda) systeemwereld overheid & organisaties veiligheid nodig

Nadere informatie

Roeien met de riemen die je hebt Beoordeling interculturele competenties

Roeien met de riemen die je hebt Beoordeling interculturele competenties Roeien met de riemen die je hebt Beoordeling interculturele competenties Ir. Saskia Kreutzer Drs. Jannemieke Geessink Arnhem Business School NUFFIC Workshop Best Practises Roeien met de riemen die je hebt

Nadere informatie

Privacy en Innovatie in Balans

Privacy en Innovatie in Balans Privacy en Innovatie in Balans Peter Hustinx Jaarcongres ECP 20 november 2014, Den Haag Sense of urgency Digitale Agenda: vertrouwen, informatieveiligheid en privacybescherming in het hart van de agenda

Nadere informatie

De modernisering van de controlepiramide vanuit internationaal perspectief

De modernisering van de controlepiramide vanuit internationaal perspectief De modernisering van de controlepiramide vanuit internationaal perspectief prof. dr. Geert Bouckaert Brussel, 12 mei 2005 INSTITUUT VOOR DE OVERHEID 1 Structuur van de presentatie 1. Inleiding 2. Externe

Nadere informatie

De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie

De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie Ilse Weeghmans Vlaams Patiëntenplatform vzw B.A.A.S. Congres 27 februari 2015 Neder-over-Heembeek Inhoud 1. Het Vlaams Patiëntenplatform vzw 2. Wat is een

Nadere informatie

Wat is Cyber Security Management? 3 oktober 2014. ISA / Hudson Cybertec Arjan Meijer Security Consultant

Wat is Cyber Security Management? 3 oktober 2014. ISA / Hudson Cybertec Arjan Meijer Security Consultant Wat is Cyber Security Management? 3 oktober 2014 ISA / Hudson Cybertec Arjan Meijer Security Consultant 1 Agenda Introductie spreker / ISA 3 pijlers van security IT versus OT Cyber Security Management

Nadere informatie

Projectplan overzicht (deel 1)(ja, mits)

Projectplan overzicht (deel 1)(ja, mits) Projectplan overzicht (deel 1)(ja, mits) Algemeen Naam umc Projectleider + email Programmalijn Werkplaats Draagt bij aan de volgende deliverables -zie programma- LUMC Tobias Bonten; t.n.bonten@lumc.nl

Nadere informatie

Verslag presentatie Harmonisatie en participatie door Joost van Galen, projectleider biociden Ctgb en voorzitter van de Coordination Group.

Verslag presentatie Harmonisatie en participatie door Joost van Galen, projectleider biociden Ctgb en voorzitter van de Coordination Group. Verslag presentatie Harmonisatie en participatie door Joost van Galen, projectleider biociden Ctgb en voorzitter van de Coordination Group. De presentatie gaat over de harmonisatie van beoordelingen en

Nadere informatie

Functiebeschrijving. Applicatiebeheerder. Graad B1-B3

Functiebeschrijving. Applicatiebeheerder. Graad B1-B3 Functiebeschrijving Applicatiebeheerder Graad B1-B3 1 1 Applicatiebeheerder 1.1 Rol Als applicatiebeheerder ben je het aanspreekpunt voor het ontwerp, beheer en de instandhouding van de toegewezen applicaties.

Nadere informatie

Samenvatting / Dutch summary

Samenvatting / Dutch summary Samenvatting / Dutch summary De verantwoordelijkheid die mensen al dan niet nemen voor hun eigen leven is een centraal thema op dit moment, zowel binnen de politieke als de publieke discussie: we gaan

Nadere informatie

Certificering HR Professional

Certificering HR Professional Certificering HR Professional Certificering HR Professional Het personeelsmanagement kenmerkt zich door een grote mate van diversiteit, in de diepte en de breedte. De inhoud van het personeelsmanagement

Nadere informatie

Innovatie als probleem door roel in t veld e-mail: veld@nsob.nl

Innovatie als probleem door roel in t veld e-mail: veld@nsob.nl Innovatie als probleem door roel in t veld e-mail: veld@nsob.nl Reeks colleges over innovatie 11 mei 2004 Inhoudsopgave 1. wat is innovatie? 2. reikwijdte innovatie? 3. innovatie en leren 4. veranderingsprincipes

Nadere informatie

Figuur overgenomen uit Value Based Healthcare prijsinschrijvingsdocumentatie van The Decision institute die hier ook opleidingen voor aanbieden.

Figuur overgenomen uit Value Based Healthcare prijsinschrijvingsdocumentatie van The Decision institute die hier ook opleidingen voor aanbieden. De waardebepaling van nieuwe producten en services in de zorg Het beantwoorden van de vraag of nieuwe producten en services in de zorg daadwerkelijk meerwaarde brengen is niet gemakkelijk. Er is een levendige

Nadere informatie

Minimum te behalen punten 3,0. Verplicht 13,0 13,0 8,0 8,0. Verplicht 8,0 8,0. Verplicht. Verplicht. Verplichte keuze 5,0 13,0. Verplichte keuze 41,0

Minimum te behalen punten 3,0. Verplicht 13,0 13,0 8,0 8,0. Verplicht 8,0 8,0. Verplicht. Verplicht. Verplichte keuze 5,0 13,0. Verplichte keuze 41,0 E.A.B. Faries Glazenmakerhof 11 2492 RR 'S-GRAENHAGE Betreft Datum Studievoortgangsoverzicht 04 januari 201 12023000 Opleiding Examenprogramma European Studies voltijd Cohort 2012 Examendatum 12-0-2013

Nadere informatie

Voorstellen. NL Greenlabel. NL Green chances. NL Special projects

Voorstellen. NL Greenlabel. NL Green chances. NL Special projects Voorstellen NL Greenlabel NL Green chances NL Special projects Programma Nico Wissing Nico Wissing Megchelen (Gld.) Groen in de genen Out of the Box Groene toepassingen Waarde van groen WissingTuinen Boek:

Nadere informatie

Living Lab van de energietransitie. www.tertium.nl

Living Lab van de energietransitie. www.tertium.nl Living Lab van de energietransitie www.tertium.nl 1. Gespreksleiding 2. Wetenschap & Samenleving 3. Participatie Natasja van den Berg Menno van der Veen @tertiumnl www.tertium.nl Inhoud 1. Korte inleiding

Nadere informatie

Stappenplan Social Return on Investment. Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth

Stappenplan Social Return on Investment. Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth Stappenplan Social Return on Investment Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth 1 1. Inleiding Het succesvol implementeren van ehealth is complex en vraagt investeringen van verschillende

Nadere informatie

Portfolio Management. BPUG Utrecht, 13 sept 2011

Portfolio Management. BPUG Utrecht, 13 sept 2011 Portfolio Management BPUG Utrecht, 13 sept 2011 Best Practices Agenda Doel is de leden van de BPUG laten kennis maken met alle vier aspecten (Mens, Organisatie, Proces en Tools) rond Portfolio management.

Nadere informatie

Visie op de optimale inzet van kennis voor de samenleving. André van der Zande, DG RIVM

Visie op de optimale inzet van kennis voor de samenleving. André van der Zande, DG RIVM Visie op de optimale inzet van kennis voor de samenleving André van der Zande, DG RIVM Inhoud 1. Sociaal robuuste kennis 2. Triple Helix en policy window van Kingdon 3. Casus Volksgezondheid Toekomst Verkenning

Nadere informatie

PROJECT INITIATION DOCUMENT

PROJECT INITIATION DOCUMENT PROJECT INITIATION DOCUMENT Versie: Datum: x.x dd-mm-jj DOCUMENTATIE Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum:. INHOUDSOPGAVE 1. Managementsamenvatting

Nadere informatie

Evidence-based beleid maken?! Marja van Bon-Martens & Joyce de Goede Symposium Bouwen aan de Brug, 1 november 2007

Evidence-based beleid maken?! Marja van Bon-Martens & Joyce de Goede Symposium Bouwen aan de Brug, 1 november 2007 1 Evidence-based beleid maken?! Marja van Bon-Martens & Joyce de Goede Symposium Bouwen aan de Brug, 1 november 2007 1 2 Evidence-based gezondheidsbeleid Bewust, expliciet en oordeelkundig gebruiken van

Nadere informatie

Voorstel GEMEENTERAAD VII R 1 Vergadering van 16 juni 2008

Voorstel GEMEENTERAAD VII R 1 Vergadering van 16 juni 2008 Voorstel GEMEENTERAAD VII R 1 Vergadering van 16 juni 2008 Stuknummer Dienst 13285 Rekenkamercommissie Programma Corsanummer Werk en Inkomen In te vullen door opsteller stuk. Onderwerp Enschede Rekenkamerrapport:

Nadere informatie

Uniforme Rapportage en Indicatoren voor de kwaliteit van de huisartsenzorg

Uniforme Rapportage en Indicatoren voor de kwaliteit van de huisartsenzorg Uniforme Rapportage en Indicatoren voor de kwaliteit van de huisartsenzorg vrijdag 31 oktober 2008 Uniforme Rapportage en Indicatoren voor de kwaliteit van de huisartsenzorg Versie 1.0 TR. van Althuis,

Nadere informatie

De tijd is rijp voor communicatie over duurzaamheid Duurzaamheidkompas #8 thema: Duurzame Mode

De tijd is rijp voor communicatie over duurzaamheid Duurzaamheidkompas #8 thema: Duurzame Mode De tijd is rijp voor communicatie over duurzaamheid Duurzaamheidkompas #8 thema: Duurzame Mode April 2012 Inleiding Duurzaamheidkompas Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van milieu-, klimaat-,

Nadere informatie

Prof. Dr. Carrie J. Menkel-Meadow

Prof. Dr. Carrie J. Menkel-Meadow Invitation to the Public Lecture of Uitnodiging voor de openbare lezing van Prof. Dr. Carrie J. Menkel-Meadow Chancellor's Professor of Law and Political Science, University of California, Irvine School

Nadere informatie

Informatievoorziening en omgaan met stakeholders. maart 2013 regiobijeenkomst NVTK

Informatievoorziening en omgaan met stakeholders. maart 2013 regiobijeenkomst NVTK Informatievoorziening en omgaan met stakeholders maart 2013 regiobijeenkomst NVTK Programma Kennismaking- specifieke vragen Informatievoorziening en omgaan met stakeholders Lichte maaltijd Risicofactoren

Nadere informatie

Volwassenheid en effectiviteit van enterprise

Volwassenheid en effectiviteit van enterprise Volwassenheid en effectiviteit van enterprise architectuur http://igitur-archive.library.uu.nl/dissertations/2011-0609- 200519/steenbergen.pdf Marlies van Steenbergen Even voorstellen Principal Consultant

Nadere informatie

Bijlage 1: het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs 1

Bijlage 1: het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs 1 Bijlage 1: het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs 1 Bijlage 1: Het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs: Stadium van het instructie model Oriëntatiefase

Nadere informatie

Interne organisatie beïnvloedt effectiviteit en efficiëntie

Interne organisatie beïnvloedt effectiviteit en efficiëntie Interne organisatie beïnvloedt effectiviteit en efficiëntie Systematische vergelijking van de interne organisatie en prestaties van corporaties toont aan dat kleine corporaties met veel ervaring als maatschappelijke

Nadere informatie

> Medewerkers & Leiderschapsstijlen Profiel. Naam: Dhr. Peter Sample

> Medewerkers & Leiderschapsstijlen Profiel. Naam: Dhr. Peter Sample > Medewerkers & Leiderschapsstijlen Profiel Naam: Dhr. Peter Sample Datum: 14 april 2009 Groepsrollen Lage scores Gemiddeld Hoge scores Groepsrol Coördinator Ondernemer Creatief denker Voltooier Uitvoerder

Nadere informatie

Aan de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer de heer drs. J.P. Pronk Postbus 20951, IPC 100 2500 EZ Den Haag

Aan de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer de heer drs. J.P. Pronk Postbus 20951, IPC 100 2500 EZ Den Haag Aan de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer de heer drs. J.P. Pronk Postbus 20951, IPC 100 2500 EZ Den Haag datum: 20 januari 1999 kenmerk: br90120.015 advies 012 betreft:

Nadere informatie

HR analytics: de (genees)kracht van cijfers Abe de Jong & Bram Eigenhuis

HR analytics: de (genees)kracht van cijfers Abe de Jong & Bram Eigenhuis HR analytics: de (genees)kracht van cijfers Abe de Jong & Bram Eigenhuis 11 oktober 2016 Programma Introductie Waarom HR analytics? Wat is HR analytics? Voorwaarden voor HR analytics Q&A (5 min) (5 min)

Nadere informatie

Prof. dr. Erik Beulen

Prof. dr. Erik Beulen Het beheren van outsourcingsrelaties Hoe maak je het uitbestedingstraject succesvol? Prof. dr. Erik Beulen hoogleraar Global Sourcing aan de Universiteit Tilburg senior manager Accenture 1 Hoe maak je

Nadere informatie

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL RAADSVOORSTEL Registr.nr. 1423468 R.nr. 52.1 Datum besluit B&W 6juni 2016 Portefeuillehouder J. Versluijs Raadsvoorstel over de evaluatie van participatie Vlaardingen, 6juni 2016 Aan de gemeenteraad. Aanleiding

Nadere informatie

op zoek naar good practices

op zoek naar good practices Werken met psychische klachten op zoek naar good practices Presentatie Congres Mensenwerk 9 februari 2015 Philip de Jong en Femke Reijenga Agenda 1. Het onderzoek 2. De bevindingen 3. De betekenis 4. Discussie

Nadere informatie

Minor Data Science (NIOC april)

Minor Data Science (NIOC april) Minor Data Science 2015-2016 (NIOC 2015-23 april) Tony Busker, Jan Kroon en Sunil Choenni (Instituut voor Communicatie, Media- en Informatietechnologie, Hoegeschool Rotterdam) Sunil Choenni en Mortaza

Nadere informatie

Bos- en Natuurbeheer. BSc Open Dag Wageningen University. Gijs Elkhuizen & Simone Loohuizen

Bos- en Natuurbeheer. BSc Open Dag Wageningen University. Gijs Elkhuizen & Simone Loohuizen Bos- en Natuurbeheer BSc Open Dag Wageningen University Gijs Elkhuizen & Simone Loohuizen Wie wil wildernis? Natuur voor Mensen Mensen voor Natuur Duurzame grondstoffen Natuur = relaxen Natuur als bedreiging

Nadere informatie