1 Non-verbaal spelen. Striptableau (houdingsspel) (groep 4-8)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1 Non-verbaal spelen. Striptableau (houdingsspel) (groep 4-8)"

Transcriptie

1 1 Non-verbaal spelen Non-verbale kwaliteiten bij kinderen kun je op verschillende manieren trainen. Je kunt kinderen trainen: houdingsbewust te worden door middel van verschillende tableau- en beeldhouwvariaties; bewegingsbewust te worden door fysiek spel en pantomime. Door in de uitleg van de spelen te benadrukken dat de bewegingen geen concrete betekenis hoeven te hebben, stimuleer je de bewegingsfantasie en bewegingsvrijheid. Als je ziet en hoort wat je zegt, zien de oren van je luisteraars het ook en kun je niet meer vrijblijvend vertellen of luisteren. Bij de spelen is tussen haakjes aangegeven of het een houdingsspel of een bewegingsspel is. In de vervolgopdrachten kunnen de kinderen naar eigen keuze zowel abstract als concreet bewegen. Zodra dit afzonderlijk is getraind, leren de kinderen de combinatie van mimiek, houding en beweging in verschillende opdrachten. In dit document zijn de volgende non-verbale speltrainingen opgenomen: Striptableau (houdingsspel) (groep 4-8) Fotoserie (houdingsspel) (groep 4-8) Emotietableau (houdingsspel) (groep 4-8) Beeldhouwen (houdingsspel) (groep 4-8) Soms komen dromen uit (houdingsspel) (groep 5-8) Spelen zonder woorden (houdingsspel) (groep 5-8) Climaxtableau (houdingsspel) (groep 6-8) Na-apen (bewegingsspel) (groep 4-8) Mimiek, houding en beweging: gebeurtenissen (bewegingsspel) (groep 5-8) Spiegelen (bewegingsspel) (groep 6-8) Pantomime (bewegingsspel) (groep 6-8) Striptableau (houdingsspel) (groep 4-8) Stripfiguren appelleren sterk aan de verbeelding. Met weinig lijnen zijn sprekende houdingen neergezet en situaties geschetst. Ze kunnen kinderen daardoor uitstekend stimuleren om tot heldere beelden in een tableau te komen. Laat de kinderen experimenteren met sprekende houdingen zodat er een verhaaltje ontstaat in vijf foto s. Laat ze eerst de foto s tonen zonder tekst, daarna met tekstballonnen. Zagen de anderen twee keer hetzelfde verhaaltje of werd het heel anders? Welke details in houdingen zorgden voor dezelfde of verschillende interpretaties? 1

2 Fotoserie (houdingsspel) (groep 4-8) Een volgende keer zijn het geen stripfiguren, maar krijgen de fotofiguren meer menselijke nuances in houdingen en stemmingen. In subgroepjes krijgen ze een starttitel: Een grote blunder, Onverwacht bezoek, Het laatste wat je had verwacht, En toch kwam het goed. Ze verzinnen wie ze zijn, waar ze zijn en wat er tussen hen gebeurt. Dit proberen ze in drie tot vijf foto s neer te zetten. Ze letten op eigen houding, onderlinge verhoudingen en gezichtsuitdrukkingen. Eerst laten ze hun serie zien zonder tekst, en daarna weer met tekstballonnen. Welke details in houdingen zorgde voor dezelfde of verschillende interpretaties? Emotietableau (houdingsspel) (groep 4-8) De kinderen staan in een kring en joggen op de plaats. Jij zegt af en toe een zin en dan bevriest ieder in een standbeeld dat klopt bij je zin. Zowel de houding als het gezicht laten de emotie zien. Vervolgens jogt ieder weer verder. Voorbeelden: Je zit bij de tandarts en hij gaat een gaatje boren, dat vind je doodeng. Je hebt een lot in de loterij gewonnen en je bent dolblij. Op je vrije dag moet je allemaal klusjes doen, je wordt er gewoon chagrijnig van. Je bent ontzettend verdrietig, want jouw portemonnee is gestolen. Welke emotie kun je hoe het best laten zien in je houding op je gezicht? 2

3 Beeldhouwen (houdingsspel) (groep 4-8) De kinderen zijn elkaars materiaal, waarvan zij beelden maken. Je noemt dit beeldhouwen, omdat zij niet zichzelf maar een medespeler in beeld zetten. Voorbereiding Maak speelkaarten met duidelijke of ambachtelijk beroepen (timmervrouw, metselaar, kapster, mannequin, dirigent, violiste), sporten (voetbal, paardrijden, wielrennen, hoogspringen) en stemmingen (blij, bang, boos, verdrietig, verbaasd) die typerend door kinderen in beeld te zetten zijn. Uitvoering Geef een eerste vingeroefening in beeldhouwen en let daarbij op het zorgvuldig omgaan met elkaar en houdingen die een tijdje vol te houden zijn. De helft van de groep zet de andere helft in beeld en gaat aan de kant staan. De beelden komen tot leven. Als het beeld beweegt zoals de beeldhouwer het bedoelde, roept deze: Bravo, waarna het beeld naar de toeschouwers komt. Als het beeld niet beweegt zoals de beeldhouwer bedoelde, roept de beeldhouwer: Stop, en probeert het beeld te verduidelijken. Zij gaat achter het beeld zelf in de houding staan zoals zij het beroep, de sport of de stemming zich voorstelt en past het beeld aan. Als het beeld daarna nog niet naar bedoeling beweegt, gaat zij naast het beeld staan als het origineel. Kijkers mogen het beeld bijwerken op de verschillen die ze tussen maker en beeld zien. Daarna komen beide beelden tot leven. Deze opdracht kun je alleen in stilte laten uitvoeren. Anders heb je er geen controle over of de beeldhouwer haar bedoeling wel of niet letterlijk zegt tegen degene die zij in beeld zet. Welke houdingen waren waardoor meteen duidelijk? Welke verschillen tussen het originele beeld en de beeldhouwer in beeld zorgen voor de misverstanden? 3

4 Soms komen dromen uit (houdingsspel) (groep 5-8) Kinderen beeldhouwen hun dromen of toekomstplannen met behulp van hun groepsgenoten, en mogen daar verschillende beelden voor gebruiken. Nadat een kind in ieder subgroepje een serie heeft neergezet, komen haar groepsgenoten tot leven en spelen de situatie uit. Ze vragen de beeldhouwer of ze de eigen droom of het toekomstplan herkent. Waardoor werd de droom wel of niet duidelijk? Spelen zonder woorden (houdingsspel) (groep 5-8) Voor een eerste poging beperken we de groepjes tot drietallen. Bijvoorbeeld: de eerste persoon ligt te zonnen op het strand: Heerlijk, eindelijk de zon ; de tweede persoon ploft neer en laat zand tussen haar vingers glippen; de derde persoon komt met een emmertje water aanlopen. Een minuut spelen de drie samen en dan geef je een signaal waardoor een ander kind een totaal andere starthouding aanneemt en het spel opnieuw begint. Welke derde speler zorgde voor een interessant spel en waardoor kwam dat? 4

5 Climaxtableau (houdingsspel) (groep 6-8) Climaxtableaus zetten het hoogtepunt in beeld van een (bestaand of verzonnen) verhaal. Niet alleen het hoogtepunt zelf, maar ook de momenten direct ervoor (de aanleiding) en direct erna (het gevolg of de reactie erop). Je ziet zo de cruciale ontwikkeling binnen een verhaal in drie tableaus, met eventueel een zin die ze erbij zeggen. Door deze opdracht brengen spelers helder in beeld waar het eigenlijk om draait of wat de motor is die een verhaal op gang houdt. Vol verwachting staat iedereen te popelen naar de komst van lange stilte (spelers blijven bevroren staan), onverwacht gaat de telefoon: Ja Ja Nee toch. Ik begrijp het. Allen staan zeer beteuterd te kijken. Waardoor werd je nieuwsgierig in het eerste tableau? Waardoor was de climax duidelijk? Als kinderen een moeilijk speelbare situatie kiezen als onderdeel van een improvisatie kunnen ze de climaxtableaus hanteren. Vechten, verliefde scènes, spannende momenten zijn niet eenvoudig te spelen, maar vaak wel interessant. Het climaxtableau maakt het hen mogelijk. Na-apen (bewegingsspel) (groep 4-8) De kinderen bewegen twee aan twee door de ruimte. Degene die voorop gaat, maakt allerlei bewegingen die de ander precies nadoet. Na een poosje wisselen ze. Als je goed observeert, zie je wie inventief zijn in de bewegingen en wie minder uit de verf komt. Je loopt rond en laat kinderen aansluiten bij anderen, zodat er groepjes van vier of zes door de ruimte gaan. Vervolgens wijs je hen op allerlei variatiemogelijkheden: hoog, laag, groot, klein, snel, langzaam, slow motion. Hoe kwamen jullie op bewegingsideeën? Welke deel van de bewegingsimprovisatie was boeiend, afwisselend? Welke associaties kregen jullie bij de bewegingen? 5

6 Mimiek, houding en beweging: gebeurtenissen (bewegingsspel) (groep 5-8) De jongeren rennen in tweetallen van buiten naar binnen (of van de ene kant van de speelzaal naar de andere). Ze laten in houding, beweging en mimiek zien wat er daarnet buiten is gebeurd. Bijvoorbeeld: brand, auto-ongeluk, tasjesdief, iemand die een boek leest en struikelt over iets, stiekem bloemen pukken in het tuintje van een ander. Welke gebeurtenissen waren waardoor duidelijk? Beweging De kinderen bedenken allerlei manieren van voortbewegen: sluipen, rennen, springen, vertragen, hinkelen, marcheren, ronddraaien. Nadat alle bewegingen een keer gedaan zijn, kiezen ze er een en bouwen de beweging uit tot een typetje. Welke type past waardoor goed bij welke beweging? Houding De kinderen zitten naar buiten gedraaid in een kring, op hun stoel. Op jouw teken draaien ze zich om en laten ze in hun houding een betekenis zien. Bijvoorbeeld: je bent doodmoe van een lange wandeling, je hebt slecht nieuws gekregen, je kunt bijna niet wachten om naar je kamer te gaan. Welke variaties waren waardoor duidelijk, terwijl ze erg verschilden? Mimiek De kinderen staan in een kring met de gezichten naar buiten gericht. Iedere halve minuut roep je een gezichtsuitdrukking. Op jouw teken draait ieder zich om en laat deze uitdrukking in het gezicht zien. Bijvoorbeeld: te weinig slaap, net een zure appel gegeten, moeilijke opdracht, vol verlangen, nieuwsgierig, ongelovig, erg heet, in het donker. Welke variaties van een emotie waren waardoor duidelijk, terwijl ze erg verschilden? De brievenbus In subgroepjes krijgt iedereen na elkaar een brief van de postbode. Als je de brievenbus hoort klepperen, loopt iemand erheen en opent de brief. De rest van de groep moet kunnen zien of je blij, verveeld, bang, boos, onverschillig, enzovoort, bent dat je een brief krijgt, en vervolgens hoe jij je voelt als je de brief leest. Daarna mogen ze vragen stellen over de inhoud van de brief. Waardoor was de emotie heel duidelijk? 6

7 Spiegelen (bewegingsspel) (groep 6-8) De kinderen staan twee aan twee tegenover elkaar en imiteren elkaar spiegelbeeldig. Door eerdere oefeningen zijn ze enigszins vertrouwd geraakt met bewegingsfantasie en kunnen ze het verfijnen op de eigen plek. Je kunt hen vragen naar de handen van de ander en niet naar het gezicht te kijken, zodat ze geconcentreerd kunnen werken. Afwisselend neemt een van de twee de initiatieven. Waar werd je door afgeleid? Hoe kon je je goed concentreren op de ander? Wanneer werd het moeilijk om te spiegelen? Wanneer ging het spiegelen eenvoudig en soepel? Pantomime (bewegingsspel) (groep 6-8) Pantomime is als het ware toneelspelen zonder woorden en voorwerpen. Als inleiding op het enigszins verkennen van de pantomimetechniek laat je de kinderen in tweetallen een kort nonverbaal spel voorbereiden en presenteren. Je kunt hiervoor opdrachtkaartjes uit de spelkoffer gebruiken (zie E Spelkoffer). Als iemand van de kijkende kinderen herkent wat ze doen, kan zij een derde rol verzinnen en een mogelijkheid om mee te spelen. Ze steekt daartoe een hand op en krijgt de kans om haar idee uit te spelen. De eerste twee spelers bevriezen in hun houding en komen weer tot leven als de derde speler het spel juist interpreteert. Als de derde speler niet adequaat meespeelt, komen de eerste beelden niet tot leven. Hierdoor maken de kinderen elkaar duidelijk dat je non-verbaal helder moet spelen om het publiek of medespelers te laten begrijpen wat je bedoelt. Welke spelen waren waardoor duidelijk? Basisbegrippen pantomime Pantomime kent vier uitdrukkingsterreinen om het denkbeeldige zichtbaar te maken: voorwerpen, ruimte, kracht, persoon. Door de stand van de handen en beweging kun je voorwerpen laten zien: geweer, lepeltje dat roert in een kopje, een doos. Je kunt het gewicht, de vorm, de grootte, het materiaal waarvan het gemaakt is en de emotionele waarde van het voorwerp laten zien. De blik van de pantomimespeler vertelt veel, maar ook zijn verdere houding. De manier waarop de speler loopt, vertelt of de ruimte groot, klein, donker, fel verlicht, warm of koud is; of de vloer glad of plakkerig is. Het gewicht van de voorwerpen en de kracht die de pantomimespeler nodig heeft, geven verdere informatie. Kracht om te lopen, te klimmen, te dragen, te duwen of te trekken. De ontmoeting met een ander persoon kun je laten zien in grootte: je kijkt op of neer of recht in de ogen van de ander; je deinst terug, gaat er enthousiast of aarzelend op af, je laat zien dat je zenuwachtig bent, onhandig, heel precies of slordig. 7

8 Voorbereiding Verzamel of noteer voorwerpen waarmee echt te handelen is, bijvoorbeeld: een kopje, sleutel, jas, koffer. Beperk het gesjouw door vooral uit te gaan van voorwerpen die op school voorhanden zijn. Selecteer de voorwerpen op duidelijke, eenduidige of juist gevarieerde handelingsmogelijkheden. Bijvoorbeeld: een brief in een envelop kunnen ze openscheuren, lezen, schrijven, dichtplakken en posten. Speltraining 1: uitvoering in tweetallen Speler A handelt echt met het voorwerp, speler B kijkt heel goed en doet het daarna zonder het voorwerp. Nu kijkt speler A of speler B het goed doet en wijst haar op vergeten details. Kies voorwerpen waarmee ze kunnen eten, schoonmaken, openen, sluiten, uit elkaar halen en in elkaar zetten. Klopt de pantomimische handeling? Wat is er vergeten? Hoe kan het duidelijker? Speltraining 2: Dat kan ik heus wel De kinderen onderzoeken hoe ze duidelijk kunnen maken dat ze over een muurtje kijken, onder een vloerkleed kruipen, een ladder oplopen, een wagen aanduwen, een cadeautje uitpakken. Eerst experimenteren ze samen en dan laten ze het elkaar om de beurt zien, zodat de ander nog aanwijzingen kan geven. De subgroepjes ondernemen hun actie tegelijkertijd of om de beurt. Wiens actie is heel duidelijk te herkennen en waardoor komt dat? Speltraining 3: Tja, zo voel ik het Een volgende keer onderzoeken ze hoe ze laten zien dat ze ergens blij, teleurgesteld of verdrietig over zijn als ze over het muurtje kijken, onder het vloerkleed vandaan komen of een cadeautje uitpakken. Wat is er vooral nodig om iets heel duidelijk te suggereren? Speltraining 4: op heterdaad betrapt In subgroepen oefenen de kinderen om de beurt hoe ze pantomimisch een voorwerp kunnen pakken, ermee kunnen manipuleren en ermee vandoor kunnen gaan. Worden ze betrapt of blijft het geheim wat ze gestolen hebben? Vertel de kinderen tevoren (indien nodig) dat het er dit keer om gaat betrapt te worden. Waardoor was welke diefstal heel duidelijk? 8

LES 2 THEMA S UIT DE FILM GODS LAM EN PANTOMIME

LES 2 THEMA S UIT DE FILM GODS LAM EN PANTOMIME LES 2 THEMA S UIT DE FILM GODS LAM EN PANTOMIME Algemene opzet van de les Doelen: - Kinderen kunnen gedachten, gevoelens en houdingen bij thema s uit de film Gods Lam uitdrukken in dramavorm. - Kinderen

Nadere informatie

Verbindingsactietraining

Verbindingsactietraining Verbindingsactietraining Vaardigheden Open vragen stellen Luisteren Samenvatten Doorvragen Herformuleren Lichaamstaal laten zien Afkoelen Stappen Werkafspraken Vertellen Voelen Willen Samen Oplossen Afspraken

Nadere informatie

De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan gebeuren vooraan in de klas. Iedereen moet dat goed kunnen zien.

De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan gebeuren vooraan in de klas. Iedereen moet dat goed kunnen zien. Foto s uitbeelden 1 Doel: de leerlingen kunnen een eenvoudige handeling uitbeelden in houding en mimiek Benodigdheden: een fototoestel De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan

Nadere informatie

Educatief materiaal bij de voorstelling Buurman en Buurvrouw, groep 3 en 4

Educatief materiaal bij de voorstelling Buurman en Buurvrouw, groep 3 en 4 bas Educatief materiaal bij de voorstelling Buurman en Buurvrouw, groep 3 en 4 In deze lesbrief staan een aantal ideeën die u na de voorstelling met de kinderen kunt doen. U krijgt deze lesbrief voorafgaand

Nadere informatie

Drama: verdeling vakinhoud leerlijn groep 1-8

Drama: verdeling vakinhoud leerlijn groep 1-8 Drama: verdeling vakinhoud leerlijn groep 1-8 Toelichting schema Groen gemarkeerd = aanbevolen door vakdocent (minimaal) Geel gemarkeerd = stapje verder Rol opbouw Houding: Fysiek en Mimiek Stem Hoofdemoties

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

LESMATERIAAL ONDERBOUW. Lespakket CliniClowns Geen kinderachtig effect. Vo or Groep 1-

LESMATERIAAL ONDERBOUW. Lespakket CliniClowns Geen kinderachtig effect. Vo or Groep 1- LESMATERIAAL ONDERBOUW Lespakket CliniClowns Geen kinderachtig effect Vo or 4 Groep 1- ACTIVITEIT 1: AANGENAAM KENNIS TE MAKEN In deze handleiding staat de activiteitenbeschrijving voor groep 1-4. Hier

Nadere informatie

- Elkaar leren kennen: warming-ups en spelletjes om het ijs te breken - 5 minuten zelfbewustzijn begrijpen anderen respecteren om de beurt iets doen

- Elkaar leren kennen: warming-ups en spelletjes om het ijs te breken - 5 minuten zelfbewustzijn begrijpen anderen respecteren om de beurt iets doen - Elkaar leren kennen: warming-ups en spelletjes om het ijs te breken - Belangrijke namen 7 luisteren karaktereigenschappen 5 minuten zelfbewustzijn begrijpen anderen respecteren om de beurt iets doen

Nadere informatie

Lesmateriaal bij de voorstelling: Zwemmen Zonder Mouwen

Lesmateriaal bij de voorstelling: Zwemmen Zonder Mouwen Lesmateriaal bij de voorstelling: Zwemmen Zonder Mouwen Beste docent, Binnenkort gaat u met uw klas naar de voorstelling Zwemmen Zonder Mouwen; een muzikale 8+ voorstelling die zich afspeelt in en rondom

Nadere informatie

2 Verbaal spelen. Djabbertaal (kleurrijk spreken) (groep 3-8) Op de markt (kleurrijk spreken) (groep 3-8)

2 Verbaal spelen. Djabbertaal (kleurrijk spreken) (groep 3-8) Op de markt (kleurrijk spreken) (groep 3-8) 2 Verbaal spelen Verbale kwaliteiten kunnen onder andere worden getraind door spelvormen als: Kleurrijk spreken: de goede verstaander heeft maar een half woord nodig, omdat meer nog dan wat iemand zegt

Nadere informatie

Moet Je Doen Drama Lessen per spelvorm

Moet Je Doen Drama Lessen per spelvorm Moet Je Doen Drama Lessen per spelvorm groep 1 groep 2 groep 3 groep 4 groep 5 groep 6 groep 7 groep 8 Afspreekspel - - 2 6 2 1 4 5 Associatiespel 3 1 2 - - - 2 - Dialoogspel - - 1 1-2 3 2 bewegingsspel

Nadere informatie

Moet Je Doen Drama - Lessen per groep

Moet Je Doen Drama - Lessen per groep Moet Je Doen Drama - Lessen per groep Moet Je Doen Drama - Lessen per groep Moet Je Doen Drama Lessen per groep pagina 1 van 9 Moet Je Doen Drama - Lessen per groep Pagina 1 van 9 groep 1 1 poezenpantomime

Nadere informatie

Werkblad. LES 9: Ouders. www.gavoorgezond.nl GROEP 1-2. Bijlage 1. Rood actief inspannen/ sporten. Oranje middelmatig inspannen.

Werkblad. LES 9: Ouders. www.gavoorgezond.nl GROEP 1-2. Bijlage 1. Rood actief inspannen/ sporten. Oranje middelmatig inspannen. Werkblad GROEP 1-2 Bijlage 1 Rood actief inspannen/ sporten Oranje middelmatig inspannen Rust Werkblad GROEP 1-2, vervolg Bijlage 2 Dagen van de week Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

1 Kies je onderwerp Samen met je buurman of buurvrouw. Ons onderwerp: Voorbeeld: Michael Jackson was de beste artiest ooit! Nu jullie!

1 Kies je onderwerp Samen met je buurman of buurvrouw. Ons onderwerp: Voorbeeld: Michael Jackson was de beste artiest ooit! Nu jullie! Na deze les kun je presenteren in vijf stappen: 1. Kies een onderwerp 2. Bedenk een goede opbouw 3. Verzamel informatie 4. Oefen je presentatie 5. Presenteren maar! 8 Vertel je verhaal Regelmatig moet

Nadere informatie

Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection

Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection 1 Beste docent, Binnenkort gaat u samen met uw klas naar de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection. Deze lesbrief

Nadere informatie

Handleiding Werkvormen Overtuigend presenteren

Handleiding Werkvormen Overtuigend presenteren Handleiding Werkvormen Overtuigend presenteren Inhoud 1. Inleiding 2. Zeg geen Uhm 3. De emotionele bus 4. Boos op een mandarijntje 5. Levend memory Lichaamstaal 1. Inleiding In een debat is het geven

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Korte cursus sinterklaasgedichten schrijven

Korte cursus sinterklaasgedichten schrijven Taal actief 3 Handleiding groep 6 en 7 Korte cursus sinterklaasgedichten schrijven Dit is een extra activiteit die past binnen het thema sinterklaas. Tijdsduur 45 minuten Tip: De kinderen die moeite hebben

Nadere informatie

Prikkelmijders+en+Prikkelzoekers+

Prikkelmijders+en+Prikkelzoekers+ Prikkelmijders+en+Prikkelzoekers+ Vandaag heb je kennis gemaakt met Daan en Sterre. Als Daan te veel prikkels krijgt dan sluit hij zich af. Hij krijgt op dat moment zoveel prikkels binnen dat hij even

Nadere informatie

Het circus komt 3+ Clair de Lune Théâtre (België)

Het circus komt 3+ Clair de Lune Théâtre (België) lesbrief Het circus komt 3+ Clair de Lune Théâtre (België) onderbouw (groep 1 t/m 4) bezoekadres Markendaalseweg 75a Het doek gaat op. Er komt een schaduwcircus aan en alles is ineens mogelijk! Schaduwen

Nadere informatie

JA BUKA! Trešnja Municipal Theatre (Kroatië)

JA BUKA! Trešnja Municipal Theatre (Kroatië) lesbrief JA BUKA! Trešnja Municipal Theatre (Kroatië) bovenbouw (groep 5 t/m 8) www.stiltefestival.com E info@destilte.nl afdeling educatie Nieuwe Huizen 41 4811 TL Breda +31 (0)76-515 49 84 afdeling techniek

Nadere informatie

OOST WEST THUIS BEST

OOST WEST THUIS BEST Lesmateriaal horend bij de theatrale dansvoorstelling OOST WEST THUIS BEST van Rauher Engel Foto: Kees van Putten Rauher Engel Concept & idee: Dagmar Chittka Auteur: Marleen Weijman 5 nov 09 Inleiding

Nadere informatie

Shadow Games T42 (Zwitserland)

Shadow Games T42 (Zwitserland) l e s b ri ef Shadow Games T42 (Zwitserland) +31 (0)76-515 49 84 t +31(0)76-513 81 25 stiltefestival techniek@destilte.nl 4811 TL Breda 4811 KB Breda F facebook.com/ +31(0)6-11 62 32 91 Nieuwe Huizen 41

Nadere informatie

Les 17 Zo zeg je dat (niet)

Les 17 Zo zeg je dat (niet) Blok 3 We hebben oor voor elkaar les 17 Les 17 Zo zeg je dat (niet) Doel blok 3: Leskern: Woordenschat: Materialen: Leerlingen leren belangrijke communicatieve vaardigheden, zoals verplaatsen in het gezichtspunt

Nadere informatie

Lichtbende TUTU projectietheater (Nederland)

Lichtbende TUTU projectietheater (Nederland) lesbrief Lichtbende TUTU projectietheater (Nederland) bovenbouw (groep 5 t/m 8) www.stiltefestival.com E info@destilte.nl F facebook.com/ stiltefestival TUTU vertelt het verhaal van een kind dat haar dromen

Nadere informatie

Spot 2+ La Baracca (Italië)

Spot 2+ La Baracca (Italië) l e s b ri ef Spot 2+ La Baracca (Italië) 4811 TL Breda +31 (0)76-515 49 84 F facebook.com/ stiltefestival techniek@destilte.nl Nieuwe Huizen 41 E info@destilte.nl +31(0)6-11 62 32 91 afdeling educatie

Nadere informatie

AMIGA4LIFE. Hooggevoelig, wat is dat? WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN

AMIGA4LIFE. Hooggevoelig, wat is dat? WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN AMIGA4LIFE Hooggevoelig, wat is dat? 7-10 jaar WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN 1 voorlichtingsbrochure hooggevoeligheid - www.amiga4life.nl Ik heb een talent! Ik kan goed

Nadere informatie

LESVOORBEREIDINGSFORMULIER DERDEGRAADSSTAGE Datum nazicht: Naam student: Stefanie Van Calenberg Stageschool: De Zonnebergen

LESVOORBEREIDINGSFORMULIER DERDEGRAADSSTAGE Datum nazicht: Naam student: Stefanie Van Calenberg Stageschool: De Zonnebergen LESVOORBEREIDINGSFORMULIER DERDEGRAADSSTAGE Datum nazicht: Naam student: Stefanie Van Calenberg Stageschool: De Zonnebergen Nagekeken door: aanpassen - herwerken Stageklas: 2 de leerjaar Aantal lln.: 16

Nadere informatie

Lesbrief. Traverse (6+) Cie. Arcosm Frankrijk

Lesbrief. Traverse (6+) Cie. Arcosm Frankrijk Lesbrief Traverse (6+) Cie. Arcosm Frankrijk In de geborgenheid van een overvol huis zien we een man, alleen en geheel in beslag genomen door de dagelijkse beslommeringen. Identieke handelingen die hij

Nadere informatie

LESBRIEF. Karel is jarig. Samenvatting: De begrippen zijn: Wij maken kinderdromen waar www.clavisbooks.com

LESBRIEF. Karel is jarig. Samenvatting: De begrippen zijn: Wij maken kinderdromen waar www.clavisbooks.com Samenvatting: Bij dit boek zijn een aantal downloads beschikbaar. Liesbet Slegers heeft deze speciaal getekend als aanvullend educatief materiaal. Het doel van de download ballon is verhaalbegrip en woordenschat

Nadere informatie

LESBRIEF. Karel is jarig. Samenvatting: De begrippen zijn: Wij maken kinderdromen waar www.clavisbooks.com

LESBRIEF. Karel is jarig. Samenvatting: De begrippen zijn: Wij maken kinderdromen waar www.clavisbooks.com Samenvatting: Bij dit boek zijn een aantal downloads beschikbaar. Liesbet Slegers heeft deze speciaal getekend als aanvullend educatief materiaal. Het doel van de download ballon is verhaalbegrip en woordenschat

Nadere informatie

Hier ben ik (lessenserie Omgaan met pesten)

Hier ben ik (lessenserie Omgaan met pesten) Hier ben ik (lessenserie Omgaan met pesten) Inleiding Introductie Hier ben ik Beginopstelling: Kring Deze dramales "Hier ben ik" voor groep 5/6 maakt onderdeel uit van de lessenserie over omgaan met pesten.

Nadere informatie

Energiek de lente in!

Energiek de lente in! Miniboekje Energiek de lente in! 10 tips voor meer balans & energie Beste lezer, Dit boekje is een klein cadeautje voor u! De lente is weer begonnen en de bomen staan te popelen om uit te lopen. Koeien

Nadere informatie

Tijdens de video- hometraining worden verschillende begrippen gebruikt. In de bijlage geven we een korte omschrijving van deze begrippen.

Tijdens de video- hometraining worden verschillende begrippen gebruikt. In de bijlage geven we een korte omschrijving van deze begrippen. Bijlage 11 Voorbeeld informatie VHT: Bouwstenen voor geslaagd contact Informatie Video - hometraining Belangrijke begrippen initiatieven herkennen volgen ontvangstbevestiging beurt verdelen leidinggeven

Nadere informatie

Lesideeën groep 1 en 2

Lesideeën groep 1 en 2 2 Doelstellingen Na het project kunnen de kinderen vertellen hoe een tandarts en een tandheelkundige praktijk eruitzien. Ook kunnen de kinderen vertellen hoe, wanneer en hoe vaak ze tandenpoetsen. Werkwijze

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

Werkblad. LES 9: Ouders. GROEP 5-6. Bijlage 1. Rood actief inspannen/ sporten. Oranje middelmatig inspannen.

Werkblad. LES 9: Ouders.  GROEP 5-6. Bijlage 1. Rood actief inspannen/ sporten. Oranje middelmatig inspannen. Werkblad Bijlage 1 Rood actief inspannen/ sporten Oranje middelmatig inspannen Rust Werkblad, vervolg Bijlage 2 Deze pagina zal vaker uitgeprint moeten worden om een beweegdagboek voor de hele week te

Nadere informatie

De gymles van begin tot eind

De gymles van begin tot eind De gymles van begin tot eind Eenvoudige inleidingen en afsluitingen voor een gymles Iedereen kent het wel: je gaat gymles geven en je gymzaal staat vol met materialen voor de kern van de les. Hoe kun je

Nadere informatie

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek KIEZEN Een goed begin is het kiezen van het juiste boek. Er zijn zo veel mooie verhalen waardoor het soms lastig is om een goede keuze

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 4 Gezondheid

Spreekopdrachten thema 4 Gezondheid Spreekopdrachten thema 4 Gezondheid Opdracht 1 bij 4.1 * Doe de opdracht in groepjes. Uitleg voor de docent: Verdeel de klas in groepjes van vier à vijf cursisten. Op deze pagina staan kaartjes met lichaamsdelen

Nadere informatie

Dag 5: Als de kast aan t praten gaat

Dag 5: Als de kast aan t praten gaat Dag 5: Als de kast aan t praten gaat 1 Voorbereiding - Kopieer, als je het niet kunt projecteren, het bronnenblad op leerlingenaantal. - Kopieer de vraagkaartjes van kopieerblad 1. Zorg voor één kaartje

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Blocks 2+ Puppet Theatre Maribor (Slovenië)

Blocks 2+ Puppet Theatre Maribor (Slovenië) l e s b ri ef Blocks 2+ Puppet Theatre Maribor (Slovenië) +31 (0)76-515 49 84 t +31(0)76-513 81 25 stiltefestival techniek@destilte.nl 4811 TL Breda 4811 KB Breda F facebook.com/ +31(0)6-11 62 32 91 Nieuwe

Nadere informatie

Vrienden kun je leren

Vrienden kun je leren Vrienden kun je leren Hallo! Wij zijn Reinder en Berber, en wij hebben de afgelopen maanden hard gewerkt om dit boekje te maken, speciaal voor jongeren met het syndroom van Asperger. Hieronder vind je

Nadere informatie

Buurman in de Winter Plan D / Andreas Denk (Nederland)

Buurman in de Winter Plan D / Andreas Denk (Nederland) lesbrief Buurman in de Winter Plan D / Andreas Denk (Nederland) bovenbouw (groep 5 t/m 8) www.stiltefestival.com E info@destilte.nl F facebook.com/ stiltefestival afdeling educatie Nieuwe Huizen 41 4811

Nadere informatie

Ik heb een nieuw horloge, zegt papa. Kijk.

Ik heb een nieuw horloge, zegt papa. Kijk. Prent 1 Sst, ik hoor iets! Prent 1. Sst, ik hoor iets! Said en Jamal zitten aan tafel te eten. Samen met papa en mama. Ik heb een nieuw horloge, zegt papa. Kijk. Papa laat het horloge zien. Het is een

Nadere informatie

Pannenkoeken met stroop

Pannenkoeken met stroop Pannenkoeken met stroop Al een maand lang zegt Yvonne alleen maar nee. Heb je je best gedaan op school? Nee. Was het leuk? Nee. Heb je nog met iemand gespeeld? Nee. Heb je lekker gegeten? Nee. Heb je goed

Nadere informatie

Lesideeën groep 3 en 4

Lesideeën groep 3 en 4 Lesideeën groep 3 en 4 Doelstellingen Na het project kunnen de kinderen vertellen hoe een tandheelkundige praktijk eruitziet en wie er werken. Ook kunnen de kinderen vertellen hoe hun gebit eruitziet,

Nadere informatie

Dino en het ei. Duur activiteit: 30 minuten Lesdoelen: De kleuters: kunnen een prent linken aan een tekst; kunnen het verhaal navertellen.

Dino en het ei. Duur activiteit: 30 minuten Lesdoelen: De kleuters: kunnen een prent linken aan een tekst; kunnen het verhaal navertellen. Dino en het ei Bibliografie: Demyttenaere, B. (2004). Dino en het ei. Antwerpen: Standaard. Thema: niet alles is steeds wat het lijkt, illusies Korte inhoud: Elke nacht staat er een groot wit ei tussen

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld:

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: hoofdstuk 10 Hoe je je voelt Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: zenuwachtig wakker worden omdat je naar school moet, vrolijk

Nadere informatie

toont enthousiasme (lacht, kirt, trappelt met de beentjes)

toont enthousiasme (lacht, kirt, trappelt met de beentjes) 1 Omgaan met en uiten van eigen gevoelens en ervaringen toont enthousiasme (lacht, kirt, trappelt met de beentjes) laat non-verbaal zien dat hij/zij iets niet wil (bijv. slaat fles weg, draait hoofd als

Nadere informatie

wwww.wijzeroverdebasisschool.nl

wwww.wijzeroverdebasisschool.nl 31 spelletjes voor in de auto 1. Bingo met nummerborden Voor dit spelletje heb je een speciale bingokaart nodig. Op de bingokaart staan de getallen t/m 100. voor de getallen t/m 9 staat een 0. Nu kan het

Nadere informatie

Groep 5/6 - Joris en de draak

Groep 5/6 - Joris en de draak Groep 5/6 - Joris en de draak Inleiding Introductie "Joris en de draak" Techniek: Tijdsduur: Beginopstelling: Benodigdheden: Bewegingsspel 5 minuten Kring Verhaal "Joris en de draak" (download) Een bekend

Nadere informatie

De pietenschool. speluitleg

De pietenschool. speluitleg De pietenschool speluitleg Speel de pietenspelletjes, doe de oefeningen en word een echte hulppiet! De Pietenschool is een leuk en gezellig spel voor de Sinterklaastijd. Het spel kan op verschillende manieren

Nadere informatie

Ken jezelf en de ander

Ken jezelf en de ander Ken jezelf en de ander Codificatie Verwantschapsleutel Doel kat die zichzelf in de spiegel ziet als leeuw we zien onszelf graag anders dan we zijn Uitwisseling over wie we zijn en hoe we de ander denken

Nadere informatie

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg Pasen met peuters en kleuters Beertje Jojo is weg Thema Maria is verdrietig, haar beste Vriend is er niet meer. Wat is Maria blij als ze Jezus weer ziet. Hij is opgestaan uit de dood! Wat heb je nodig?

Nadere informatie

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf Ideeën presenteren aan sceptische mensen Inleiding Iedereen heeft wel eens meegemaakt dat het moeilijk kan zijn om gehoor te vinden voor informatie of een voorstel. Sommige mensen lijken er uisluitend

Nadere informatie

Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer. Introductiefase: 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?"

Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer. Introductiefase: 2. Vraag: Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent? Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer "Welkom:..." Introductiefase: 1. "We gaan vandaag proberen te voorspellen." 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?" 3. Discussie:...

Nadere informatie

Lesbrief. Voetstappen Kader Abdolah

Lesbrief. Voetstappen Kader Abdolah Lesbrief Voetstappen Kader Abdolah Doe meer met Leeslicht! Bij een aantal boeken in de serie Leeslicht kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen,

Nadere informatie

Lesbrief bij de voorstelling Broemmm. Broemmm. Voordat de kinderen de voorstelling gaan zien:

Lesbrief bij de voorstelling Broemmm. Broemmm. Voordat de kinderen de voorstelling gaan zien: Lesbrief bij de voorstelling Broemmm Broemmm Teun wil weg met haar autootje Broem. Ze wacht op haar vriend Tijn maar die komt maar niet. Uiteindelijk besluit ze zonder hem te vertrekken maar Broem start

Nadere informatie

Herman gaat met zijn dochter Lies naar de dierentuin. Joppie de hond gaat ook mee. Ze gaan gelijk naar de apen, die dicht bij de ingang zijn.

Herman gaat met zijn dochter Lies naar de dierentuin. Joppie de hond gaat ook mee. Ze gaan gelijk naar de apen, die dicht bij de ingang zijn. Herman gaat met zijn dochter Lies naar de dierentuin. Joppie de hond gaat ook mee. Ze gaan gelijk naar de apen, die dicht bij de ingang zijn. De ondeugendste aap Snoei pakt de hoed van Herman af. Snoei

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA Hotel Hallo - Thema 4 Hallo opdrachten OPA EN OMA 1. Knip de strip. Strip Knip de strip los langs de stippellijntjes. Leg de stukken omgekeerd en door elkaar heen op tafel. Draai de stukken weer om en

Nadere informatie

Barrowland Ballet Tiger Tale / Tijgerverhaal

Barrowland Ballet Tiger Tale / Tijgerverhaal Lesbrief Barrowland Ballet Tiger Tale / Tijgerverhaal ~ Verenigd Koninkrijk Luister goed. Hoor je dat? Dat gehuil? Dat gejank dat door alle muren en vensters te horen is? Er sluipt buiten iets wilds rond!

Nadere informatie

Welke voorkeur heb jij?

Welke voorkeur heb jij? Pedagogische vaardigheden: Welke voorkeur heb jij? Als pedagogisch medewerker maak je in de omgang met de kinderen in jouw groep gebruik van verschillende pedagogische vaardigheden. Wat zijn jouw voorkeursvaardigheden

Nadere informatie

Aanvulling Woordenschat NT2

Aanvulling Woordenschat NT2 Aanvulling Woordenschat NT2 Woordenschat Kinderen die net beginnen met Nederlands leren, moeten meteen aan de slag met het leren van woorden. Een Nederlandstalig kind begrijpt in groep 1 minimaal 2000

Nadere informatie

WOORDENSCHAT - MIDDENBOUW Met woorden aan de gang

WOORDENSCHAT - MIDDENBOUW Met woorden aan de gang WOORDENSCHAT - MIDDENBOUW Met woorden aan de gang Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits zijn te vinden op www.taalpilots.nl en www.rekenpilots.nl. De rubriek

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

1 Kijkkaarten bij spelpresentaties

1 Kijkkaarten bij spelpresentaties 1 Kijkkaarten bij spelpresentaties Om kinderen meer te betrekken bij het optreden van hun groepsgenoten, zijn kijkkaarten erg geschikt. Verdeel de kaarten onder de kinderen, individueel, per duo of per

Nadere informatie

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN Dit thema is opgesplitst in drie delen; gevoelens, ruilen en familie. De kinderen gaan eerst aan de slag met gevoelens. Ze leren omgaan met de gevoelens van anderen. Daarna

Nadere informatie

DIERGEDRAG IN ARTIS. Lespakket diergedrag voor bovenbouw vmbo STARTOPDRACHT

DIERGEDRAG IN ARTIS. Lespakket diergedrag voor bovenbouw vmbo STARTOPDRACHT DIERGEDRAG IN ARTIS Lespakket diergedrag voor bovenbouw vmbo STARTOPDRACHT Diergedrag in Artis, oktober 2008 INLEIDING Binnenkort ga je naar dierentuin Artis in Amsterdam. Dieren in de dierentuin zijn

Nadere informatie

Acht leesadviezen voor thuis

Acht leesadviezen voor thuis Acht leesadviezen voor thuis Advies1 Advies 2 Advies 3 Advies 4 Advies 5 Advies 6 Advies 7 Advies 8 Overleg met uw kind over de tijdstippen waarop er het best kan worden ge. Als uw kind daarin inbreng

Nadere informatie

De Stilte 3x3 Festival op school

De Stilte 3x3 Festival op school Lesbrief De Stilte 3x3 Festival op school ~ Nederland Binnen het programma Festival op School coproduceren de Stilte, Greenbag en Dans Brabant een 3x3. We experimenteerden er in 2015 al uitgebreid mee

Nadere informatie

Werkblad. LES 9: Ouders. GROEP 7-8. Bijlage 1. Rood actief inspannen/ sporten. Oranje middelmatig inspannen.

Werkblad. LES 9: Ouders.  GROEP 7-8. Bijlage 1. Rood actief inspannen/ sporten. Oranje middelmatig inspannen. Werkblad Bijlage 1 Rood actief inspannen/ sporten Oranje middelmatig inspannen Rust Werkblad, vervolg Bijlage 2 Deze pagina zal vaker uitgeprint moeten worden om een beweegdagboek voor de hele week te

Nadere informatie

Luisteren en samenvatten

Luisteren en samenvatten Luisteren en samenvatten Goede communicatie, het voeren van een goed gesprek valt of staat met luisteren. Vaak denk je: Dat doe ik van nature. Maar schijn bedriegt: luisteren is meer dan horen. Vaak luister

Nadere informatie

A Mano 6+ El Patio Teatro (Spanje)

A Mano 6+ El Patio Teatro (Spanje) lesbrief A Mano 6+ El Patio Teatro (Spanje) bovenbouw (groep 5 t/m 8) A Mano wordt verteld met klei. Vier handen beelden op fantasierijke wijze het bezoekadres Markendaalseweg 75a verhaal uit van een klein

Nadere informatie

A Mano 6+ El Patio Teatro (Spanje)

A Mano 6+ El Patio Teatro (Spanje) lesbrief A Mano 6+ El Patio Teatro (Spanje) onderbouw (groep 1 t/m 4) A Mano wordt verteld met klei. Vier handen beelden op fantasierijke wijze het bezoekadres Markendaalseweg 75a verhaal uit van een klein

Nadere informatie

Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren'

Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren' De tovenaar tovert De verhalenvertelster vertelt Wat zou een tovenaar allemaal kunnen toveren? Hoe zouden de kinderen zich voelen? Waar zie je dat aan? Is de tovenaar blij/ boos/ verdrietig of bang? Hoe

Nadere informatie

Groep 1-3 - "Nog 100 nachtjes slapen" (prentenboek)

Groep 1-3 - Nog 100 nachtjes slapen (prentenboek) Groep 1-3 - "Nog 100 nachtjes slapen" (prentenboek) Inleiding Introductie "Nog 100 nachtjes slapen" Bewegingsspel 5 minuten Kring Benodigdheden: Prentenboek "Nog 100 nachtjes slapen" Deze dramales beweging

Nadere informatie

Vlucht AVI AVI. Ineke Kraijo Veerle Hildebrandt. Kraijo - Hildebrandt Vlucht De Vier Windstreken. De Vier Windstreken AVI

Vlucht AVI AVI. Ineke Kraijo Veerle Hildebrandt. Kraijo - Hildebrandt Vlucht De Vier Windstreken. De Vier Windstreken AVI AVI E4* Alcoholisme, ruzie, bang zijn Midden in de nacht rinkelt de telefoon. Anna weet wat dat betekent. Ze moet vluchten, alweer. Ze rent de donkere nacht in. De volgende dag valt Anna in de klas in

Nadere informatie

Activiteiten bij 'De tovenaar die vergat te toveren'

Activiteiten bij 'De tovenaar die vergat te toveren' Toversteen, ketting, Interne krachtbronnen zoals kracht, slim zijn, moed, sleutelhanger maken zelfvertrouwen enzovoort versterken (zie ZMN pagina 28 Interne krachtbronnen). Bespreek met jouw kind welke

Nadere informatie

Lesbrief. groep 1-4. bij de verteltheatervoorstelling. Winnie de Poeh: het verhaal van Kanga en Roe. door Marjo Dames / Sterk-Verhaal

Lesbrief. groep 1-4. bij de verteltheatervoorstelling. Winnie de Poeh: het verhaal van Kanga en Roe. door Marjo Dames / Sterk-Verhaal Lesbrief groep 1-4 bij de verteltheatervoorstelling Winnie de Poeh: het verhaal van Kanga en Roe door Marjo Dames / Sterk-Verhaal 1 Voorbereiding Samen met uw groep gaat u naar de Verteltheatervoorstelling

Nadere informatie

KINDEREN LEKKER IN HUN VEL

KINDEREN LEKKER IN HUN VEL KINDEREN LEKKER IN HUN VEL 1. Welkom wij zijn Karin Hallegraeff en Noelle van Delden van Praktijk IKKE Karin stelt zich voor en er komt een foto van Karin in beeld. Noelle stelt zich voor en er komt een

Nadere informatie

Spinners. Veel plezier! Juf Els en juf Anke

Spinners. Veel plezier! Juf Els en juf Anke Spinners Een nieuwe rage: spinners! Heb jij ze al gespot in jouw klas? Vervelend, al dat speelgoed op school, of handig! spinners in de klas, daar kun je leuke, leerzame activiteiten mee doen! Wij bedachten

Nadere informatie

Praten over boeken in de klas Het vragenspel van Aidan Chambers

Praten over boeken in de klas Het vragenspel van Aidan Chambers Praten over boeken in de klas Het vragenspel van idan hambers We weten pas wat we denken als we het onszelf horen zeggen. (idan hambers). Elk individu, kind en volwassene, beleeft een tekst op geheel eigen

Nadere informatie

Lesbrief Ezel en Beer. Beste kleuters,

Lesbrief Ezel en Beer. Beste kleuters, Lesbrief Beste kleuters, Binnenkort speelt de voorstelling op jullie school of in een theater in de buurt. De voorstelling is gebaseerd op de boeken Pas op voor de ezel en de beer en Dansen met de ezel

Nadere informatie

JA BUKA! Trešnja Municipal Theatre (Kroatië)

JA BUKA! Trešnja Municipal Theatre (Kroatië) lesbrief JA BUKA! Trešnja Municipal Theatre (Kroatië) onderbouw (groep 1 t/m 4) www.stiltefestival.com E info@destilte.nl F facebook.com/ stiltefestival Met non-verbaal theaterspel en een levensgrote robot

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 7 Delen maakt blij. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 7 Delen maakt blij. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 7 Delen maakt blij Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 7 blz. 1 Als je niet wilt delen krijg je ruzie.

Nadere informatie

Thema 4 Talen / Communicatie. Het schoolboek

Thema 4 Talen / Communicatie. Het schoolboek Les 4.1 Arabische les WOORDWEB: het schoolboek 1. Het schoolboek : een boek waar je op school les uit krijgt. 2. Het Arabische schrift: Arabische schrijftekens / letters. Let op het verband: schriftschrifttekens-schrijftekensschrijven-geschreven.

Nadere informatie

- Waarschuwing- dit is een pittige les!

- Waarschuwing- dit is een pittige les! - Waarschuwing- dit is een pittige les! Herken je de volgende situatie: Je vraagt aan je partner (heb je deze niet denk dan even terug aan de tijd dat je deze wel had) of hij de vuilniszak wilt buiten

Nadere informatie

Het misdrijf. Inleiding. Warming-up klassikaal. Introductie Het misdrijf. Val dood

Het misdrijf. Inleiding. Warming-up klassikaal. Introductie Het misdrijf. Val dood Het misdrijf Inleiding Introductie Het misdrijf In deze dramales creëren de leerlingen scènes rondom een misdrijf. Hierbij leren ze spanning op te bouwen in een verhoor, getuigenverklaring en reconstructie.

Nadere informatie

Leerlijn Spel en beweging

Leerlijn Spel en beweging Leerlijn Spel en beweging Vaardigheden Kerndoel 1: De leerlingen leren een gegeven situatie in een gedramatiseerde vorm uitvoeren. Kerndoel 2: De leerlingen leren speelliederen en dansen uitvoeren en ervaringen,

Nadere informatie

Accent op materiaal. Titel les/thema Vingerpopjes Graad: 3 Aan al deze doelen wordt gewerkt, toch duidt u best aan welke u in de verf wil zetten.

Accent op materiaal. Titel les/thema Vingerpopjes Graad: 3 Aan al deze doelen wordt gewerkt, toch duidt u best aan welke u in de verf wil zetten. Accent op materiaal onderdeel: poppenspel Titel les/thema Vingerpopjes Graad: 3 Aan al deze doelen wordt gewerkt, toch duidt u best aan welke u in de verf wil zetten. Leerplandoelnummer Leerplandoel uitgeschreven

Nadere informatie

Lesbrief. Blauw water Simone van der Vlugt

Lesbrief. Blauw water Simone van der Vlugt Lesbrief Blauw water Simone van der Vlugt Doe meer met Leeslicht! Bij een aantal boeken in de serie Leeslicht kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan

Nadere informatie

Het is druk op het schoolplein. Overal zie je kinderen die aan het knikkeren zijn. Joost heeft een grote zware knikkerzak. Hij roept: 'Ik heb de

Het is druk op het schoolplein. Overal zie je kinderen die aan het knikkeren zijn. Joost heeft een grote zware knikkerzak. Hij roept: 'Ik heb de De regenboogbonk Oma is op bezoek. 'Kijk eens Floor,' zegt ze. 'Ik heb een cadeautje voor je.' Ze geeft Floor een klein rond pakje. Floor doet snel het papiertje eraf. 'Wow,' zegt ze, 'wat mooi!' In haar

Nadere informatie

www.rkdiaconie.nl/ er zijn/ specifieke activiteit uitvoeren

www.rkdiaconie.nl/ er zijn/ specifieke activiteit uitvoeren BEGRIJP JE WAT IK ZEG? Over communicatie, luisteren en vooroordelen Situering Om op een zinvolle manier met elkaar te communiceren, heb je veel vaardigheden nodig. De doelstellingen van deze trainingsachtige

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Leef! Sociaal-emotionele vaardigheden klas 3-4

Lesvoorbereiding Leef! Sociaal-emotionele vaardigheden klas 3-4 Lesvoorbereiding Leef! Sociaal-emotionele vaardigheden klas 3-4 Hoofdstuk Vaardigheid: Leerdoel: 1 Geluk Weten wat geluk is en dit kunnen omschrijven De leerling kan: zijn definitie van geluk geven; feiten

Nadere informatie