Jaargang 1 editie 6 27/11/ ) Intro 2) Europees slagveld 3) De Eurozone in crisis 4) Over Ierland 5) Epiloog

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaargang 1 editie 6 27/11/2010. 1) Intro 2) Europees slagveld 3) De Eurozone in crisis 4) Over Ierland 5) Epiloog"

Transcriptie

1 2010 Fininfo Jaargang 1 editie 6 27/11/2010 1) Intro 2) Europees slagveld 3) De Eurozone in crisis 4) Over Ierland 5) Epiloog Gelezen op mijn blog? - Europa in de problemen : klik hier - Does QE really stimulate economic activity? klik hier Ronald Hendrickx

2 1. INTRO M et de gebeurtenissen van de afgelopen week op de financiële markten, kon ik niet anders dan vervroegd een nieuw nummer te maken. Laten we het de Europa in problemen -special noemen. Het ziet er in ieder geval niet goed uit voor de Europese landen. Veel leesplezier. 2. EUROPEES SLAGVEL D e staatsleningen van de PIIGS-landen staan momenteel zwaar onder druk, zelfs meer als ten tijde van de Griekenland-crisis. Ierland wordt al meer dan een week fors aangevallen, en het land komt navenant onder steeds zwaardere economische pressie te staan. Is de ECB dan zo begaan met onze Ierse vrienden? Volgens mij niet, maar vergeet niet dat door steun aan de Ierse banken alle rente op schulden die de Ierse banken hebben uitstaan bij andere Europese landen en banken gewoon kunnen worden blijven uitbetaald. In feite hebben we het dus gewoon over de Europese versie van de Amerikaanse QE2, waarbij over een breed front de grote Europese banken (en daarmee de overheden) in het zadel worden gehouden. Behalve de toegenomen spanning in de zwakste Europese landen is er echter nog meer aan de hand. China is druk bezig de economische banden met Griekenland en Ierland aan te halen, om zo een voet tussen de deur te krijgen in het Europese politieke krachtenspel. Maar daarnaast, en vooral, biedt de samenwerking met de armlastige Europese broeders ook een prima mogelijkheid om dollars om te wisselen voor Europese euro s en bezittingen. En het dumpen van de dollars heeft de afgelopen periode gezorgd voor de stijging van de euro ten opzichte van de dollar. Het resultaat zal zijn dat Europa zijn goed en have zo ingewisseld ziet worden voor waardeloze Amerikaanse dollars. Ondertussen doet de hoge euro Europa geen goed; de exportpositie verslechtert en tot ieders verbazing bleek de Nederlandse economie gekrompen afgelopen kwartaal. Dit spel is begonnen in Griekenland, maar wat zal China tegenhouden om ook andere Europese landen in nood te gaan helpen met deze economische samenwerking. Eindresultaat is dat China veel euro s krijgt en Europa veel dollars. De ECB zou dit kunnen stoppen door de PIIGS vol te stoppen met euro s, waardoor men China niet meer nodig heeft. In die zin zal het me dan ook niet verbazen als achteraf blijkt dat de huidige grote druk op Ierland en consorten het gevolg is van het handelen van enkele grote Europese en Amerikaanse banken, om daarmee QE2-Europa te kunnen legitimeren en de Chinese invloedssfeer wat in te dimmen. Hoe het af gaat lopen? Eén ding is zeker, wat betreft al het Westers papieren geld niet best. Steeds meer centrale banken zijn goud aan het kopen, zoals China, India en waarschijnlijk ook Duitsland.

3 In al het monetair geweld staan goud en zilver op het punt om door te breken. Of eigenlijk, dat zijn ze al. Wel worden de uitslagen naar boven en naar beneden steeds groter, als teken van de enorme onrust die gaande is. Die onrust speelt vooral bij het goudkartel, die de prijs van goud en zilver zo lang al onderdrukt heeft en die in het bezit zijn van forse shortposities. Geen wonder dan men van de week via de CME een kortstondige daling heeft veroorzaakt in de zilverprijs, door plotseling de margin met 30 % te verhogen. Uiteraard heeft u daar, als trotse bezitter van uw muntjes, geen enkele last van, maar de landgenoten die via opties e.d. het goud- en zilverspel proberen mee te spelen zullen de billen flink hebben gebrand! Ondertussen vindt de G20 plaats, een ontmoetingsplaats van wereldleiders die elkaar het economisch mes op de keel zetten om vervolgens met een fraai klinkende slotverklaring huiswaarts te keren. Brazilië, een van de opkomende economieën, heeft bedankt voor de eer. Men zag er het nut niet van in. Het leest als een thriller; de headlines van 16 november: Het Griekse tekort is veel groter dan gedacht. In plaats van 13,6 % van het BNP blijkt het 15, 6 % te zijn. De Portugese regering geeft aan zeer binnenkort financiële noodhulp nodig te hebben. Ierland wordt onder druk gezet de bail-out te accepteren of anders verantwoordelijk te zijn voor een full-blown monetaire crisis binnen Europa Oostenrijk houdt een bedrag van 190 miljoen tegen bestemd voor Griekenland Finland maakt openlijk bezwaar tegen noodhulp aan Ierland Zoals in Slagveld Europa al voorspeld, is het nu de beurt aan Europa om de aandacht af te leiden van QE2 Amerika door òf te imploderen òf akkoord te gaan met de Europese versie van QE2. Opmerkelijk zijn vooral de rol van Oostenrijk en Finland. Van Finland is het te begrijpen, want zij zijn het enige land onder de Europese vlag met een enigszins gezonde economie. Opmerkelijker is de rol van Oostenrijk. Zou het land als verlengde arm van grote buur Duitsland nu de knuppel in het Europese hoenderhok hebben gegooid? Er zijn een aantal landen met externe schuld, waarmee bedoeld wordt de niet-publieke schuld, oftewel vooral de schuld van de nationale banken. U ziet dan meteen hoe kwetsbaar Ierland is met een in verhouding enorme externe schuld, oftewel ruim $ per capita. Interessant wordt ook de vraag of de IMF, lees het US, net als bij de bail-out van Griekenland nog een forse duit in het zakje gaat doen. Mogelijk is dat de interne politieke druk nu zo groot is geworden dat men het niet meer kan verkopen dat Europa ondersteund wordt. Wat ook mogelijk is dat Europa geslachtofferd wordt om de aandacht van de interne perikelen af te leiden, de euro door het putje gaat en de dollar triomfantelijk over blijft ( zolang het duurt). Het worden uitermate interessante en turbulente weken in Europa. Haalt de euro 2011? En als de euro het nieuwe jaar haalt, hoe zal het zich verhouden tot de dollar, en nog belangrijker, met zilver en goud?

4 Dat de margin op zilver vastgesteld door de CME plotseling voor een tweede keer vandaag (16 november) is verhoogd geeft te denken. Enerzijds moet men wel wanhopig zijn om deze maatregel zo snel op de eerste te laten volgen. Vooralsnog heeft het nauwelijks effect op de zilverprijs, en goud blijft boven zijn steun hangen. En dat doet een tweede vraag opkomen, van even groot belang als de vraag of de euro 2011 haalt. Zal de onderdrukking van goud en zilver 2011 halen, of zullen JP Morgan en HSBC noodgedwongen bakzeil moeten halen? De gevolgen daarvan zullen mijn inziens niet onder doen voor het ineenstorten van de euro, omdat het wereldwijde fiatgeldsysteem gekoppeld is aan de onderdrukking van de goud- en zilverprijs. Het zijn interessante en uitdagende tijden waar wij in leven. Een globaal monetair systeem staat op het punt van omvallen, ongeacht of het morgen gebeurt of over vijf jaar. (www.thesilvermountain.com) 3. DE EUROZONE IN CRISIS D e eurozone is in crisis. Zes maanden na Griekenland, trekt nu ook Ierland aan de alarmbel. Ook Portugal zit in slechte papieren. Komt er domino-effect? Hoe begon het... en hoe groot zijn de risico's? Zes maanden na Griekenland, vraagt ook Ierland internationale hulp om financieel het hoofd boven water te kunnen houden. Hoe is het zover kunnen komen? Moeten we vrezen voor een domino-effect? Netto maakt een stand van zaken op aan de hand van 5 vragen. 1. Waar ligt de oorsprong van het probleem? Ierland is, net zoals Griekenland 6 maanden geleden, verplicht om financiële hulp te vragen aan de Europese Unie en het IMF. Het land bezwijkt onder het gewicht van de dubieuze leningen die het gevolg zijn van de explosie van de vastgoedsector in de jaren Toen werd een hele waaier aan fiscale stimuli voorzien voor vastgoed, die overigens ondersteund werden door Europese hulp. De sector kende dan ook een fenomenale groei, die tot 2007 nog werd ondersteund door de indrukwekkende stijging van het beschikbare inkomen van de Ierse gezinnen. De kredietcrisis bracht het land echter in de problemen. Heel wat kredieten en beleggingen die gebouwd werden op die vastgoedkredieten, kunnen niet terugbetaald worden. Daardoor krijgen de Ierse banken enorme verliezen te verwerken. De Ierse staat schiet de banken snel te hulp, maar de financiële sector vertegenwoordigt 300 procent van het bbp Daarbij komt nog dat de Ierse bevolking de banken langzaam maar zeker de rug toekeert. De voorbije 6 maanden zijn de gelddeposito s nog maar eens met 5 miljard euro gedaald. Bovendien hebben de markten geen vertrouwen meer in de Ierse staat en willen ze alleen nog maar lenen aan een veel te hoge rente. Het land, dat meerderheidsaandeelhouder is van een financiële sector die virtueel failliet is, is dus verplicht om internationale hulp te vragen. 2. Wie zal dat betalen? Internationale hulp inroepen is duur en aan bepaalde voorwaarden onderworpen. Dat is niet meer dan normaal. Hulp vragen mag niet makkelijk zijn Er dreigt trouwens ook een ernstige politieke crisis in Ierland. De Ieren zijn niet te spreken over de besparingsmaatregelen opgelegd door de Europese Unie, het IMF en het gezond verstand. De budgettaire sanering is nochtans levensnoodzakelijk. De overheidsschuld zal in 2012 oplopen tot meer dan 110 procent van het bbp en het begrotingstekort

5 bedraagt bijna 32 procent van het bbp. Dat is het tienvoudige van de norm bepaald in het Verdrag van Maastricht. Bovendien kost de gekregen hulp ook geld. Het land zal intresten moeten betalen op de 90 miljard euro die het in principe zal krijgen via het Europees Fonds voor Financiële Stabiliteit (waar meer dan 700 miljard euro vrijgemaakt kan worden). De overheden gaan de benodigde som immers aan aanvaardbare rentevoeten lenen op de publieke markten (het Fonds geniet uiteraard een erg sterke EU-garantie die dat mogelijk maakt). Vervolgens gaan ze die lening aan een hogere rentevoet verder verkopen aan Ierland. Uiteindelijk is het de belastingbetaler die zal betalen. Maar steeds meer waarnemers denken dat wanneer er een herstructurering van de schuld komt, de privésector (pensioenfondsen, banken, hedge funds, enzovoort) ook in de buidel moet tasten door minderwaarden op zijn investeringen te aanvaarden. 3. Is er een risico op besmetting en dreigt de monetaire unie te barsten? Het besmettingsgevaar is reëel. De markten geven de indruk hun volgend slachtoffer al gekozen te hebben: Portugal. Dat blijkt uit de exorbitant hoge rente die gevraagd wordt om te lenen op de financiële markten. Duitsland, de Europese referentie bij uitstek, betaalt 3 procent om zich te financieren op 10 jaar. Griekenland en Ierland moeten 9 of 10 procent betalen en Portugal 7 procent De kredietgevers eisen die extreem hoge rentevoeten op de financiële markten omdat ze vinden dat het risico erg groot is. Andere vraag: kan de monetaire unie barsten? Het nulrisico bestaat niet. Het zal er op aankomen de lidstaten uit de problemen te helpen, de markten gerust te stellen en te ijveren voor een echte hervorming van het economisch beleid (in de ruime zin van het woord: budgettair, fiscaal, ) in Europa. Het wordt immers steeds duidelijker dat deel uitmaken van een monetaire unie ook betekent dat er meer fiscale en budgettaire raakvlakken nodig zijn. Sommigen pleiten trouwens voor sancties tegen het overschrijden van de begroting. Die sancties zouden zwaarder moeten zijn dan de symbolische sancties opgelegd door de Europese Raad (verlies van stemrecht, enzovoort) Als de lidstaten dat probleem kunnen oplossen, zal de Europese Unie er versterkt uitkomen. Maar ze zal dan misschien wel aan soevereiniteit moeten inboeten. 4. Kan een lidstaat uit de monetaire unie stappen? Zuiver juridisch gezien is dat niet mogelijk omdat het niet is voorzien in een verdrag. Het Verdrag van Lissabon vermeldt wel een procedure ( exit clause ), maar die is erg zwaar en leidt niet tot de volledige terugtrekking van de lidstaat. Stel dat de regels worden gewijzigd, welk belang heeft een lidstaat die in problemen verkeert, er dan bij om uit de eurozone te stappen? In het begin zou de lidstaat de monetaire devaluatie kunnen aanwenden om zijn competitiviteit te herstellen. Maar de collaterale (sociale en economische) schade zou ontzettend groot zijn, vooral omdat de schulden in euro uitgedrukt blijven. 5. Kunnen de markten ook hun pijlen op België richten? Dat kan altijd. Maar België beschikt wel over een aantal troeven die het land kunnen vrijwaren. Ten eerste heeft ons land geen vastgoedzeepbel gekend. Er bestaan wel fiscale stimuli, maar die zijn niet overdreven interessant. In tegenstelling tot andere landen zoals Ierland, zijn de intresten bij ons niet volledig aftrekbaar. Bovendien bezitten de Belgische gezinnen bijna 300 miljard euro aan cash. Dat is een aardig reservepotje. Op begrotingsvlak lijkt de situatie onder controle. Het feit dat we nog altijd geen regering hebben, lijkt paradoxaal genoeg gunstig te zijn voor het

6 deficit op korte termijn. Het begrotingstekort heeft weer normalere proporties aangenomen (minder dan 5 procent). Tot slot lijken de Belgische banken het ook beter te doen Maar België vertoont ook enkele zwakke plekken: er is nog altijd geen regering, noodzakelijke (en dure) hervormingen laten op zich wachten, het overheidstekort klimt wellicht tot ver boven 100 procent van het bbp en ons land is ondergedompeld in een onzekere politieke crisis. En financiële markten verafschuwen nu eenmaal onzekerheid (www.tijd.be) 4. OVER IERLAND D e redding van Griekenland en de oprichting van een omvangrijk noodfonds waren noodzakelijk om de euro te redden en verdere besmetting te vermijden. Supermacho Sarkozy zou, gesteund door dit noodfonds, de speculanten genadeloos aanpakken. Ze zouden voor ééns en voor altijd "weten wat hen te wachten stond". Luttele maanden later moet Sarkozy, samen met de rest van Europa, opnieuw het onderspit delven. Deze keer is het Ierland die gered moet worden. Niet dat het strikt noodzakelijk is voor de Ieren zelf. Zij aanvaarden de hulp vooral om verdere besmetting binnen de EU een halt toe te roepen. Maar in feite is er weinig dat je de Ierse bevolking kwalijk kan nemen. Zij waren de eersten om reeds in 2008 omvangrijke besparingen door te voeren om de begroting structureel gezond te maken. Het probleem is de gigantische banksector. De Ierse banken hebben een balanstotaal dat 6 tot 7 keer groter is dan het BNP van het land. En tijdens de hoogdagen van de financiële crisis had de Ierse regering zich garant gesteld voor de schulden van de binnenlandse banken. In feite was het een potje blufpoker. Want hoe kon Ierland nu garant staan voor banken die zoveel groter waren dan het land zelf? Snel werd duidelijk dat de overheid zijn beloftes niet kon waarmaken. De Ierse banken kampten met omvangrijke vastgoedverliezen en hadden nood aan tientallen miljarden euro's vers kapitaal. De overheid injecteerde 55 miljard euro maar het bleek niet voldoende. De financiële markten bleven met vragen zitten en de banken verloren miljarden aan deposito's. Een onhoudbare situatie. Zeker omdat het kleine Ierland de limieten van de financiële mogelijkheden had opgezocht. In 2007 had de Ierse overheid amper 24,8% schulden in verhouding tot het BNP maar dit bedrag liep bliksemsnel op tot 44,1% in 2008 en 64,5% in Voeg daar een begrotingstekort van 32% voor 2010 aan toe en je zit met een schuld van 100% tov. het BNP. Zo snel kan het dus gaan als je als kleine landje probeert een grote banksector recht te houden. Niettemin is dat precies wat men ook in de toekomst zal proberen te doen. Het reddingsplan dat er nu aankomt, dient vooral om de banksector te ondersteunen. Het zijn blijkbaar de nieuwe regels in de financiële wereld. Waar vroeger de obligatiehouders opdraaiden voor de verliezen wanneer een ontlener in gebrek bleef, wordt de factuur nu naar de bevolking doorgeschoven.

7 Je kan je de vraag stellen of schuldeisers die geld blijven lenen zonder vragen te stellen over terugbetaalbaarheid, niet op zijn minst een gedeelde verantwoordelijkheid hebben? De vraag is wie er hier eigenlijk "gered" wordt? De Ierse bevolking? Nee, zij betalen uiteindelijk de rekening via zware besparingen en hogere belastingen. Het zijn de banken die onverantwoordelijke leningen toestonden en de speculanten die de voorbije weken Ierse obligaties kochten "omdat Ierland toch wel gered zou worden", die de grote winnaars zijn van het reddingsplan. En dan nog kan je je de vraag stellen of het hiermee stopt. Het is niet door extra schulden te maken dat je je financiën op orde krijgt! Wat we nodig hebben, is een duurzame oplossing. En dan heb ik het over een schuldherschikking met de nodige "haircuts", gecombineerd met inspanningen van de Ierse bevolking. Een dergelijke aanpak zou ook fair zijn en de lasten verdelen over alle spelers in plaats van iedere keer maar weer de bevolking te laten opdraaien voor de fouten van anderen (namelijk de banken en de overheid) (www.beurs.com) 5. EPILOOG Na Griekenland is nu ook Ierland in de problemen gekomen, Portugal zal weldra volgen. Maar Europa zal pas écht in de problemen komen als Spanje aan de beurt is, en België. België is immers voor 5% van het BBP blootgesteld aan Ierse schulden. Indien Ierland de schulden niet kan terugbetalen, komt België pas echt in het oog van de schuldenstorm. Europa leeft al jaren boven zijn stand, en wil er alles aan doen om dit te handhaven. Alle middelen zijn goed. We drukken euro s alsof het dollars zijn. Dit zal onherroepelijk tot een hogere Europese (hyper?-)inflatie zorgen waardoor de gewone burger het geknoei van de heren specialisten weer kan betalen. Momenteel zorgt dit ervoor dat de euro fors in waarde daalt, maar morgen kan er in Amerika weer iets gebeuren waardoor de dollar weer daalt. Deze jojo zal uiteindelijk wel in evenwicht komen, maar beide zullen ze in waarde dalen ten opzichte van goud. Wil je je koopkracht behouden, zal je toch een deel (?) van je vermogen in goud moeten investeren (hoe je dat kan best kan doen, komt in een latere nieuwsbrief nog aan bod). De huidige crisis zorgt er ook voor dat Europa op 2 snelheden leeft. Duitsland raast als een denderde trein door het economisch landschap. Er wordt zelfs gesproken over een totale Duitse tewerkstelling, m.a.w. geen economische werkloosheid dus. En dat terwijl andere landen in een zware crisis leven. Dit is geen Europese UNIE, want elkaar helpen is uit den boze. Net een stelletje kleine kinderen die enkel uit zijn op de voordelen van een partnerschap. Dit alles zal er vermoedelijk voor zorgen dat de euro uit elkaar zal vallen, met een sterke Noord-Europese munt en een zwakke Zuid-Europese munt. Zolang de eigen volk eerst mentaliteit heerst in Europa, zullen we in de problemen blijven en zal de welvaart in Europa zichzelf vernietigen. Politiek gezien, lijkt een oplossing niet mogelijk, met alle gevolgen van dien. Laten we hopen dat het zover niet komt, maar veel tijd om orde op zaken te stellen is er volgens mij niet meer.

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

Europa in crisis. George Gelauff. Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering

Europa in crisis. George Gelauff. Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering Europa in crisis George Gelauff Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering Opzet Baten en kosten van Europa Banken en overheden Muntunie en schulden Conclusie 2 Europa in crisis Europa veruit

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis Twaalf grafieken over de ernst van de crisis 1 Frank Knopers 26-04-2012 1x aanbevolen Voeg toe aan leesplank We hebben een aantal grafieken verzameld die duidelijk maken hoe ernstig de huidige crisis is.

Nadere informatie

Internationale Spectator 5 2015 (jrg. 69) Item 5 van 5 ARTIKEL

Internationale Spectator 5 2015 (jrg. 69) Item 5 van 5 ARTIKEL ARTIKEL De Griekse tragedie: wie zonder zonde is Kees van Paridon Soms hoor je de uitspraak dat elke vorm van media-aandacht voor een bedrijf (of artiest) goed is, zelfs als er sprake is van negatieve

Nadere informatie

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011 Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 3 oktober Grote Recessie was geen Grote Depressie Wereldhandel Aandelenmarkt 9 8 7 8 VS - S&P-5 vergelijking met crash 99 Wereld industriële

Nadere informatie

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Beleggingsthema s 2016 What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Inleiding De dagen die in 2015 het verschil maakten, zijn de dagen waarop centrale bankiers uitspraken deden, what a difference

Nadere informatie

Fysiek goud is de ultieme veilige haven en zou de basis moeten vormen van ieder vermogen.

Fysiek goud is de ultieme veilige haven en zou de basis moeten vormen van ieder vermogen. Fysiek goud is de ultieme veilige haven en zou de basis moeten vormen van ieder vermogen. Goud is al duizenden jaren simpelweg een betaalmiddel: geld. U hoort de term steeds vaker opduiken in de media.

Nadere informatie

Verdieping: Kan een land failliet gaan?

Verdieping: Kan een land failliet gaan? Verdieping: Kan een land failliet gaan? Korte omschrijving werkvorm De leerlingen lezen fragmenten uit artikelen over wat het betekent als Griekenland failliet gaat en maken daar verwerkingsvragen over.

Nadere informatie

Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind

Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind Europese Commissie - Persbericht Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind Brussel, 05 mei 2015 De economie in de Europese Unie profiteert dit jaar van een

Nadere informatie

Eindexamen economie pilot havo 2011 - I

Eindexamen economie pilot havo 2011 - I Beoordelingsmodel Vraag Antwoord Scores Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum West-Vlaanderen Kortrijk - 24 februari 2015 Jan Smets A. De stand van

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum Gent - 26 februari 2015 Jan Smets A. De stand van zaken 1. De (lange)

Nadere informatie

Aan het college van burgemeester en schepenen,

Aan het college van burgemeester en schepenen, Ham, 19 september 2011 Aan het college van burgemeester en schepenen, Betreft: Schriftelijke vraag met schriftelijk antwoord over de Gemeentelijk Holding Geacht college, De Gemeentelijk Holding (verder:

Nadere informatie

Interview Alex Wynaendts, Aegon. Tekst: Martin Voorn. Kop

Interview Alex Wynaendts, Aegon. Tekst: Martin Voorn. Kop Interview Alex Wynaendts, Aegon Tekst: Martin Voorn Kop (suggestie 1:) Globalisering kan financiële markten hard raken (suggestie 2:) Verzekeren is lokale kennis wereldwijd inzetten (suggestie 3:) Globalisering

Nadere informatie

Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven. Koen De Leus Senior Economist KBC Group

Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven. Koen De Leus Senior Economist KBC Group Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven Koen De Leus Senior Economist KBC Group Agenda Constructiefouten EMU en oplossingen Beleggingsalternatieven Obligaties Aandelen Vastgoed 2 19 oktober 2012

Nadere informatie

Financiële repressie: twee sleutelwoorden voor elke financieel intermediair in dit decennium. FiDiB, Vught, 17 september 2012

Financiële repressie: twee sleutelwoorden voor elke financieel intermediair in dit decennium. FiDiB, Vught, 17 september 2012 Financiële repressie: twee sleutelwoorden voor elke financieel intermediair in dit decennium FiDiB, Vught, 17 september 2012 Agenda Waar hebben we mee te maken? Structurele gevolgen deze crisis Financiële

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn.

Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn. Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn. 1. De Wereldbank berichtte onlangs dat de Chinese economie binnen afzienbare tijd de grootste economie van

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

INVINCO BENELUX. Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk

INVINCO BENELUX. Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk 2 Wat is het geheim en de essentie van goed beleggen? Je moet anticiperen op de werkelijkheid van morgen en wat die voor gevolgen heeft voor

Nadere informatie

BBP Inflatie Lopende rekening Werkloosheid Europa 2,0 0,1 0,8 3,3 2,8 2,1 0,4 0,8 1,0

BBP Inflatie Lopende rekening Werkloosheid Europa 2,0 0,1 0,8 3,3 2,8 2,1 0,4 0,8 1,0 Prognose IMF voor Midden-Europa en de Balkan Jan Limbeek Twee keer per jaar, in april en in september of oktober, publiceert het IMF zijn World Economic Outlook, waarin het zijn economische verwachtingen

Nadere informatie

Europa en de Euro, een brug te ver. Lezing Jean Frijns Academisch Genootschap 13 maart 2014

Europa en de Euro, een brug te ver. Lezing Jean Frijns Academisch Genootschap 13 maart 2014 Europa en de Euro, een brug te ver Lezing Jean Frijns Academisch Genootschap 13 maart 2014 Opzet Waarom een Europese Gemeenschap? De stap naar een Muntunie: dwaas of wijs? De Eurocrisis van buitenlandse

Nadere informatie

Gemiddelde hypotheekrentes in 2012 met NHG

Gemiddelde hypotheekrentes in 2012 met NHG rente rente Datum: 2 januari 2013 Terugblik renteontwikkeling 2012: de hypotheekmarkt is dood 2012 was een heel saai jaar. Er waren maar heel weinig wijzigingen in de hypotheekrentes. Je kunt wel zeggen

Nadere informatie

omslag FORUM #06/24.03.11

omslag FORUM #06/24.03.11 10 Tik op de vingers of aai over de bol? Verstandig economisch beleid moet de norm worden. Voor álle euro-landen. Goeie voornemens zijn er genoeg, maar hoe hard gaat het spel gespeeld worden? Tekst: Jan

Nadere informatie

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier Nederlandse beleggers hebben in 21 per saldo voor bijna EUR 12 miljard buitenlandse effecten verkocht. Voor EUR 1 miljard betrof dit buitenlands

Nadere informatie

Eindexamen economie havo II

Eindexamen economie havo II Opgave 1 Buitenland en overheid in de kringloop In de economische wetenschap wordt gebruikgemaakt van modellen. Een kringloopschema is een model waarmee een vereenvoudigd beeld van de economie van een

Nadere informatie

1 140 miljard euro bij

1 140 miljard euro bij PRIVATE S.A. Page: 1+2 3 Circulation: 330835 92b4f4 1390 De Nieuwe Gazet No. of publications: 2 ECB drukt 1 140 miljard euro bij Met die som in 50 euro biljetten kan je de negen bollen van het Atomium

Nadere informatie

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak?

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? Komt er QE in de eurozone? Sinds enige maanden wordt er op de financiële markten gezinspeeld op het opkopen van staatsobligaties door de Europese

Nadere informatie

Een klein land (2% van het BBP Eurozone) met een historiek van slecht bestuur

Een klein land (2% van het BBP Eurozone) met een historiek van slecht bestuur Paul De Grauwe Eurozone is in crisis Twijfels ontstaan over de toekomst van de euro Hoe is dit kunnen gebeuren? Laat mij beginnen met paradox: schuldencrisis ontstaan in Griekenland Een klein land (2%

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur economie tevens oud programma economie 1,2 Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Moedige overheden. Stille kampioenen = ondernemingen. Gewone helden = burgers

Moedige overheden. Stille kampioenen = ondernemingen. Gewone helden = burgers Moedige overheden Stille kampioenen = ondernemingen Gewone helden = burgers Vaststellingen Onze welvaart kalft af Welvaartscreatie Arbeidsparticipatie Werktijd Productiviteit BBP Capita 15-65 Bevolking

Nadere informatie

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7 Outlook 2016 Inleiding 2016 is in China het jaar van de aap. Apen zijn de genieën van de Chinese dierenriem. Ze leven in groepen, zijn intelligent en geestig. Niets is voor hen te moeilijk. Als het wel

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Internationale Economie Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Wim Boonstra, 27 november 2014 Basisscenario: Magere groei wereldeconomie, neerwaartse risico s De wereldeconomie

Nadere informatie

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur :

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur : Oktober 2015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : VS Zoals al aangegeven in ons vorig bulletin heeft de Amerikaanse centrale bank FED de beleidsrente niet verhoogd. Maar goed ook, want naderhand werden

Nadere informatie

25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4. Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen

25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4. Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen 25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4 Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen Het is alweer ruim twee jaar geleden, dat Mario Draghi een verdere verdieping van de crisis in Europa afwendde. Hij deed dat

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 9: Duitsland en de euro. 9.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 9: Duitsland en de euro. 9.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 9.1 Overzicht Eind jaren zestig werd in Europa hardop gesproken over een gezamenlijk economisch beleid met een gemeenschappelijke munt. In 1979 werd dit plan concreet

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

Valutamarkt. De euro op koers. Havo Economie 2010-2011 VERS

Valutamarkt. De euro op koers. Havo Economie 2010-2011 VERS Valutamarkt De euro op koers Havo Economie 2010-2011 VERS 2 Hoofdstuk 1 : Inleiding Opdracht 1 a. Dirham b. Internet c. Duitsland - Ierland - Nederland - Griekenland - Finland - Luxemburg - Oostenrijk

Nadere informatie

1. Externe oorzaken. De eurocrisis -1- laatste update: 01/04/2016

1. Externe oorzaken. De eurocrisis -1- laatste update: 01/04/2016 De eurocrisis verwijst naar problemen in de eurozone, vooral in de Zuid-Europese eurolanden. De eurocrisis brak uit in 2009 nadat bleek dat Griekenland financieel in slechte papieren zat. Beleggers meenden

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 8.1 Overzicht Het Duitse bankenstelsel is anders georganiseerd dan in de meeste andere landen. Naast een centrale bank, de Bundesbank, de reguliere zaken en retailbanken

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015 BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : Europa Griekenland heeft een akkoord kunnen bereiken met zijn schuldeisers waardoor de rentevoeten in

Nadere informatie

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk oktober 2015

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk oktober 2015 Care IS klantbijeenkomst Hotel Van der Valk oktober 2015 Welkom Wij heten u van harte welkom in Van der Valk Hotel 2 Programma 19.00 uur Ontvangst 19.30 uur Opening 19.40 uur Chinese groeivertraging 20.00

Nadere informatie

Is Amerika failliet?

Is Amerika failliet? Is Amerika failliet? 1. Inleiding Als we de onheilspellende berichten in sommige media en op tal van blogs mogen geloven dan is het nog een kwestie van tijd en de NV Verenigde Staten van Amerika mag haar

Nadere informatie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie Federaal Planbureau Economische analyses en vooruitzichten Perscommuniqué Brussel, 15 september 2000 Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de

Nadere informatie

Voorwoord. Beste leerkracht,

Voorwoord. Beste leerkracht, Voorwoord Beste leerkracht, Sinds 2008 bevindt de wereldeconomie zich in een crisis. Het leek ons daarom gepast een overzicht te geven van het ontstaan van de economische crisis, en van de antwoorden die

Nadere informatie

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DECEMBER 2014 1. Economie VS blijg anker Het IMF verwacht een wereldwijde economische groei van 3,8% in 2015 Met een verwachte economische

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 12-9-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 12-9-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 12-9-2011. Ik durf het hardop te zeggen: Griekenland gaat failliet en verlaat de Eurozone. Tijd 08:10 uur. Met de S&P 500 futures rond 1145 en dus weer een 12,50

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

30 januari 2015. Onderzoek: Griekenland en de EU

30 januari 2015. Onderzoek: Griekenland en de EU 30 januari 2015 Onderzoek: Griekenland en de EU Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Obligaties 4-4-2014. Algemeen economisch:

Obligaties 4-4-2014. Algemeen economisch: Obligaties 4-4-2014 Algemeen economisch: Over de afgelopen maanden zet de bestaande trend zich door. De rente blijft per saldo onder druk, ondanks een tijdelijke hobbel na de start van het afbouwen van

Nadere informatie

De besparingen van Amerikaanse huis houdens na de financiële crisis

De besparingen van Amerikaanse huis houdens na de financiële crisis De besparingen van Amerikaanse huis houdens na de financiële crisis De besparingen van Amerikaanse gezinnen bereikten vlak voor de crisis een naoorlogs dieptepunt. Na de crisis moeten huishoudens fors

Nadere informatie

Vier Crises. Richard Paping SIB/Ubbo Emmius: 14 februari 2011

Vier Crises. Richard Paping SIB/Ubbo Emmius: 14 februari 2011 Vier Crises Richard Paping SIB/Ubbo Emmius: 14 februari 2011 Definitie woord crisis: 1. Periode waarin iets heel erg slecht is 2. Acute noodsituatie 3. Periode van ernstige ontwrichting van het staatkundig,

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/2015. Macro & Markten, strategie. 1. Rente en conjunctuur : EUROPA

BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/2015. Macro & Markten, strategie. 1. Rente en conjunctuur : EUROPA BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/15 Macro & Markten, strategie 1. Rente en conjunctuur : EUROPA De Europese rentevoeten zijn historisch laag, zowel op het korte als op het lange einde, en geven de

Nadere informatie

Economische prognose IMF voor het GOS

Economische prognose IMF voor het GOS Economische prognose IMF voor het GOS Jan Limbeek Twee keer per jaar, in april en september of oktober, publiceert het IMF zijn World Economic Outlook, waarin het zijn economische verwachtingen voor de

Nadere informatie

Groei van het BBP. Kwartaal op kwartaal, geannualiseerd. Bron: IMF

Groei van het BBP. Kwartaal op kwartaal, geannualiseerd. Bron: IMF VKW Metena stelt voor: Outlook 2010 Met dank aan Groei van het BBP Kwartaal op kwartaal, geannualiseerd Bron: IMF Groei van het BBP Kwartaal op kwartaal, geannualiseerd Bron: IMF 2009 2010 VS Eurozone

Nadere informatie

Prinsjesdag 2014. Stand van zaken MKB. Rabobank Nederland, september 2014

Prinsjesdag 2014. Stand van zaken MKB. Rabobank Nederland, september 2014 Prinsjesdag 2014 Stand van zaken MKB Rabobank Nederland, september 2014 Internationale omgeving Basisscenario De wereldeconomie groeit ook in 2014, met name in de VS, maar spectaculair is het allemaal

Nadere informatie

Visiedocument Neutralis. Visiedocument Neutralis 2013-06- 07

Visiedocument Neutralis. Visiedocument Neutralis 2013-06- 07 Visiedocument Neutralis 1 Inhoudsopgave: 1. Doel Visiedocument.... 3 2. Ontwikkelingen in de wereldeconomie... 4 3. Ontwikkelingen in de Nederlandse economie. 6 4. Ontwikkelingen binnen de financiële branche

Nadere informatie

10-puntenplan voor het herstel van de Nederlandse economie

10-puntenplan voor het herstel van de Nederlandse economie 10-puntenplan voor het herstel van de Nederlandse economie Nederland zit in een grote economische crisis. Het consumentenvertrouwen is dramatisch laag. Nederlanders zijn onzeker over hun baan, hun huis,

Nadere informatie

Belgische vastgoedfiscaliteit past niet in Europees keurslijf

Belgische vastgoedfiscaliteit past niet in Europees keurslijf Belgische vastgoedfiscaliteit past niet in Europees keurslijf In het kader van haar jaarlijkse groeistrategie heeft de Europese Commissie een aantal aanbevelingen geformuleerd over de vastgoedfiscaliteit

Nadere informatie

Voorwoord. Beste leerkracht,

Voorwoord. Beste leerkracht, Voorwoord Beste leerkracht, Sinds 2008 bevindt de wereldeconomie zich in een crisis. Het leek ons daarom gepast een overzicht te geven van het ontstaan van de economische crisis, en van de antwoorden die

Nadere informatie

Het 4 e kwartaal van 2014.

Het 4 e kwartaal van 2014. 1 Het 4 e kwartaal van 2014. Zoals werd aangegeven aan het einde van het derde kwartaal van 2014 zou voorzichtigheid betracht worden bij het investeren in aandelen. De kansen op topvorming werden zo groot

Nadere informatie

De Europese schuldencrisis

De Europese schuldencrisis 7 De Europese schuldencrisis Macro-economische onevenwichtigheden Van financiële crisis naar landencrisis Van landencrisis naar financiële crisis Hoe nu verder? Conclusie De Nederlandse economie 2010

Nadere informatie

Verkiezingen. 1. Politieke voorkeur

Verkiezingen. 1. Politieke voorkeur Verkiezingen Voor vijftigplussers staat er de komende jaren veel op het spel. De betaalbaarheid van de zorg staat ter discussie en het niveau van pensioenen en AOW dreigt te worden aangetast. Daarnaast

Nadere informatie

18 juli 2015. Onderzoek: Toekomst van Europa

18 juli 2015. Onderzoek: Toekomst van Europa 18 juli 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen

Nadere informatie

Prognose IMF voor Midden-Europa en de Balkan

Prognose IMF voor Midden-Europa en de Balkan Prognose IMF voor Midden-Europa en de Balkan Jan Limbeek Twee keer per jaar, in april en in september of oktober, publiceert het IMF zijn World Economic Outlook, waarin het zijn economische verwachtingen

Nadere informatie

DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent

DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent 1 2 De Perfecte Storm Samenloop van drie crisissen die economische

Nadere informatie

Visie Van Lanschot 2012. BeterBusiness. Haarlem, 19 april 2012

Visie Van Lanschot 2012. BeterBusiness. Haarlem, 19 april 2012 Visie Van Lanschot 2012 BeterBusiness Haarlem, 19 april 2012 Welkom Frank Olde Agterhuis Directeur Van Lanschot Bankiers Haarlem Programma 16.40 tot 17.30 uur Visie Van Lanschot 2012 Slechte economie,

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Het 1 e kwartaal van 2015.

Het 1 e kwartaal van 2015. 1 Het 1 e kwartaal van 2015. Achteraf bezien was het eerste kwartaal van 2015, vooral in Europa, uiterst vriendelijk voor beleggers. Hoewel door Invest4You, ondanks de jubelverhalen in de pers een zekere

Nadere informatie

Belangen: Nederland en de Europese Unie

Belangen: Nederland en de Europese Unie Belangen: Nederland en de Europese Unie Korte omschrijving werkvorm: De docent vertelt iets over de achtergrond van de Europese samenwerking. Door samen te werken in Europa konden we grote problemen oplossen.

Nadere informatie

Kwartaal Update. Gold&Discovery Fund. Er lijkt een einde gekomen aan de zware correctie in grondstofgerelateerde. januari 2012

Kwartaal Update. Gold&Discovery Fund. Er lijkt een einde gekomen aan de zware correctie in grondstofgerelateerde. januari 2012 Kwartaal Update Gold&Discovery Fund januari 2012 In de eerste maand van dit jaar steeg goud bijna 11%, zilver 21%, terwijl de koperprijs 12% steeg. De waarde van onze portfolio steeg zelfs circa 18%. Hiermee

Nadere informatie

ONTSTAAN VAN DE EUROPESE UNIE

ONTSTAAN VAN DE EUROPESE UNIE ONTSTAAN VAN DE EUROPESE UNIE Hoe het begon 1870: Frans-Duitse oorlog om Elzas-Lotharingen Elzas-Lotharingen Welke grondstoffen vindt men terug in dit gebied? Hoe het begon 1870: Frans-Duitse oorlog om

Nadere informatie

Van Overtveldt (N-VA) in 2012: "Muntunie euro zelf oorzaak Griekse crisis"

Van Overtveldt (N-VA) in 2012: Muntunie euro zelf oorzaak Griekse crisis Van Overtveldt (N-VA) in 2012: "Muntunie euro zelf oorzaak Griekse crisis" Johan Van Overtveldt (N-VA) dacht in 2012 als economisch journalist anders dan als minister van financiën in 2015. Bruno Tersago

Nadere informatie

pdf09 EUROPEES MONETAIR BELEID (een verkorte versie)

pdf09 EUROPEES MONETAIR BELEID (een verkorte versie) pdf09 EUROPEES MONETAIR BELEID (een verkorte versie) Het monetair beleid binnen de EMU (Economische en Monetaire Unie) wordt bepaald door de ECB (Europese Centrale Bank). De centrale banken, waaronder

Nadere informatie

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 DEEL 3.4 DE EURO Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 3.4. DE EURO DOEL - De leerlingen/cursisten ontdekken de voordelen van het gebruik van de eenheidsmunt: wisselen van geld is niet meer nodig, je spaart

Nadere informatie

De Duurzaamheid van de Euro

De Duurzaamheid van de Euro Sustainable Finance Lab : De Duurzaamheid van de Euro #susfinlab www.sustinablefinancelab.nl De euro is niet houdbaar Arjo Klamer Munten komen en gaan Gevallen munten Papiermark (Duitsland) 1914-1924 Hyperinflatie

Nadere informatie

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel Na de snelle daling van de bedrijfswinsten door de kredietcrisis, is er recentelijk weer sprake van winstherstel. De crisis heeft echter geen gat geslagen in de grote financiële buffers van bedrijven.

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 De obligatiemarkten werden in het derde kwartaal vooral beïnvloed door de ingrepen van de Europese Centrale Bank (ECB). Aan het begin van het kwartaal bleven aanvankelijk

Nadere informatie

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015.

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. Kwartaalbericht 2015 Samenvatting De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. De reële dekkingsgraad ultimo tweede kwartaal was

Nadere informatie

Opbouw van de Europese Monetaire Unie

Opbouw van de Europese Monetaire Unie Opbouw van de Europese Monetaire Unie Seminarie voor leerkrachten, NBB Brussel, 21 oktober 2015 Ivo Maes DS.15.10.441 Construct EMU 21_10_2015 NL Opbouw van de Europese monetaire unie 1. Beschouwingen

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Op de financiële markten keerde de rust enigszins terug in het vierde kwartaal. In de VS hield de zogenoemde fiscal cliff de beleggers nog wel geruime tijd in haar

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Kredietbehoefte in crisistijd

Kredietbehoefte in crisistijd Kredietbehoefte in crisistijd U kunt het verschil maken voor uw klanten. In goede én in slechte tijden. De wereld om ons heen is in de afgelopen vijf jaar in rap tempo veranderd: we zitten midden in een

Nadere informatie

De financiële crisis en de overheidsfinanciën: een Europese vergelijking

De financiële crisis en de overheidsfinanciën: een Europese vergelijking Déon Tanzer De financiële crisis en de overheidsfinanciën: een Europese vergelijking De financiële crisis, die zijn oorsprong had in 2007 en vooral in 2008 zichtbaar werd, heeft grote gevolgen gehad voor

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers ja Neemt de inkomensongelijkheid tussen arm en rijk toe? Toelichting: Een vaak gehanteerde maatstaf voor

Nadere informatie

T T A M. Vandaag lijken aandelen volgens TreeTop Asset Management absoluut en relatief goedkoop.

T T A M. Vandaag lijken aandelen volgens TreeTop Asset Management absoluut en relatief goedkoop. T T A M Een vermogen 249 keer verhogen sinds 1900 Ondanks twee wereldconflicten en de grote crisis van de jaren dertig, verhoogde de reële waarde (na inflatie) van een globale aandelenportefeuille 249

Nadere informatie

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant...

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... De Pensioenkrant Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... Het probleem Levensstandaard behouden wordt moeilijker Uit cijfers van het nationaal instituut voor statistiek

Nadere informatie

Grafiek 1: Evolutie van de voornaamste aandelenindices in de VS, Eurozone, China en de groeilanden in vergelijking met de evolutie van de goudprijs.

Grafiek 1: Evolutie van de voornaamste aandelenindices in de VS, Eurozone, China en de groeilanden in vergelijking met de evolutie van de goudprijs. BEHEERSVERSLAG 31/3/2015 Macro & Markten, strategie Na de forse klim van de aandelenmarkten in 2014 zetten vooral de Zuidoost Aziatische en Europese aandelenmarkten deze trend in 2015 verder. Meer en meer

Nadere informatie

Economie in 2015 Kans of kater?

Economie in 2015 Kans of kater? Economie in 2015 Kans of kater? Nico Klene Economisch Bureau Doorwerth 6 november 2014 Wat verwacht ú: - kans? - kater? 2 Opbouw - Buitenland: mondiale groei houdt aan - Nederland 3 VS: groei weer omhoog

Nadere informatie